Dekret Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej.

Art. 1.

(1) Refornia Rolna w Polsce jest koniecznością państwową i gospodarc~ą . i będzie zrealiz'owa!1a przy "udziale \ , ,czynnika ' społecznego, zgodnie z zasadami Manifestu Pol-; , skiego Komitetu Wyzwolenia , Narodowego.

Ustrój rólny w Polsce · oparty będzie na silnych, zdrowych i zdolnych do wydatnej pro- ' dukcji gospodarstwach, stanowiących prywatną . własność ich posiadaczy. " , '

, (2) . Przeprowadzenie reformy rolnej obejmuje:

a) upełnorolnienie iśtniejących gospodarstw ' karłowatych, małorolnych h średnio- , rolnych, ,

b) , tworzenie nowych samodzielnych gospodarstw rolnych clla .bezroh:tych, robotników i .,..pracowników rolnych · oraz , drobnych dzierżawców,

c) tworzenje W' pobliżu' miast i . ośrodków przemysłowych gdSppdarstw dla pro- , dukcji ogrodniczó-warzywnicz/ej, '

• d) zarezerwowanie odpowiednich terenów dla sz~ół ' oraz ' poddanych zarządowi państwowemu lub samorządowemu ośrod­ ków dla . podniesienia kultury rolnej, wytwórczości nasiennej, hodowlanej oraz . przemysłu rolnego, ' .

J

e) zarezerwowanie odpowiednich terenow pod rozbudowę miast, kolonii mIeszkaniowych i ogródków . działkowych oraz terenów na potrzeby wojskowe, komu": nikacji . publicznej lub melioracji.

Al't. 2. , (1) Na cele reformy rolnej przeznaczone będą nieruchom~ści ziemski~:' . 14

Ziemi, którym zarządza Mi~ister Rolnictwa i Re': form Rolnych. . .

(2) .~ańątwmŃy Fundusz Zi;mi tworzą: al aktywa dotychczasowego Funduszu Obrotowego Reformy Rolnej, powołanego ustawą z · dnia .g marca 1932 r. (Dz. U~ R. P. Nr 40, 364 z 1934' r.), należności wpływy' fytułu' czynno~cip

a) stanowiące wl,asność Skarbu ,' Państwa - b) i z z jakiegokolwiek tytułu, ' .

b) będące własnością . obywateli 'Rzeszy Niemiec~iej, nie-Polaków i obywateli polskich narodowości niemieckiej, . . będące własnością p~a-

c) osób skazanych· . womocnie ża zdradę . stanu, za dezercję lub uchylanie się od służby wojskowej, za· pomoc udzieloną okupantom ze szkodą dla Państwa lub miejscowej ludności, względnie . za. inne przestępstwa, przewidziane w dekrecie Polskiego Komitetu Wyzw:olenia Narodowego z dnia 31sierpnia 1944 r. (Dz. U. R. P. Nr 4,poz. 16) oraz w dektecie Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 30 paź­ dziernika 1944 r. o ochronie Państwa (Dz. U. R. P. Nr 10, poz.50), skonf~skowane j~kichkolwiek,

d) z innych .. , prawnych przyczyn,

e) . stanowiące własność albo współwłasność osób fizycznych lub prawnych, jeżeli ich rożmiar łączny przekracza bądź 100 ha powierzchni ogólnej, bąą~ 50 ' ha u:fytków rolnych, a na terenie województw r poznańskiego, pomorskiego śląskiego, jeśli ich rozmiatłączny przekracza 100 ha powierzchni ogólnej, niezależnie od wiel- 'kóści użytków . rolnych tej 'powierzchni. ' położeniuprawny~ nieruchomości

O ziemskich, nalezących do ' kościoła katolickiego iub gmiil wyznaniowych innych wyzna.i, orzeknie Sejm Ustawodawczy, '

'Wszystkie nieruchomości zieiJlskie, wymie- " związanych z przebudową ustroju rolnego, . . \

~) nieruchomości ziemskie,pq:ejęte na cele refor,my rolnej (art. 2)" '. . należności wpływy ·z

d) i administracji . nieruchomości (pkt c), . ~} należności i wpływy z tytułu zbycia nieruchomości (art. 2) przejętych na cele , reformy rolnej, . oprocent~wanie gotowiżny Pa,ństwowego

f)

Funduszu Ziemi,

g) dotacje Skarbu P~ństwa~

.

h) inne wpływy.

Al't.~. (1) Minister Rolnictwa i Reform Rolriych moze ' powierzyć administrowanie ' Pań­ stwowego Funduszu Zierni P,aństwowemu' Bankowi Rolnemu w zakresie i na zasadach p'rżez siebie ustalonych " z wyjątkiem bezpośredniej administracji nieruchomości ' (art; 3, część druga pkt c).

. pieniężny Państwowego

(2) Obrót 'Funduszu Ziemi wykonywany b-ędzie za pośrednic­ tw.em Pańsfwoweg.o - Banku Rolnego.

Al't. 5 • . Z Państwowego Funduszq Ziemi ' pokrywane będą, wszelkie wydatki, związane '. z przeprowadzeniem ,'reformy rolnej orat udzielane będą pozyczki na urządzenia gospodarstwa oraz na inw'estycje~ , ., ' .

Al't. 6. Minister Rolnictwa i Reform Ról .. nych obejmie niezwłocznie zarząd państwowy nad nieruchomościami ziemskimi, wymieniónymi nione w punktach b, c, d ie, części pierwszej ' wart. 2 wraz z budynkami i całym inwentarzem niniejszego artykułu pnechodzą ' bezzwłocznie, b~z żadnego wynagrodzen!a w .całości,na wła­ snośćSkarbu Pa6stwa z przeznaczeniem na cele, wskazane wart. 1, część druga. ( (2) Nieważne . są wszystkie prawne lub fizyczne działy nieruchomości ziemskich, wymienionychw art.2-im . usf. (1) pkt . eli dokonane po dniu 1 września 1939 r.

Art. 3.

(1) Dla zrealizowania' przebudowy ustroju rolnego . tworzy się Państwowy Fundusz" żywym i martwym oraz znajd\ljącymi się na tych rolnego. - .

Al't. 7.. Delegowani przez Ministra Rolnictwa i , ~eformRolnych pełnomocnicy po obję- . ciu zarżądu(att. 6) sporządzają przy wspÓł­ udziale komitetów · folwarcznych dokładny spis objętych nieruchomości wrai z inwentarzem; dokonują zabezpieczenia tychże oraz usuwają / w terminie trzydniowym dotychczasowych właścicieli. '

~ r Dziennik, Ustaw Nr3 15

Art. 8.

(1) Dla :Współdzia~aniazorganami pańątwowymi i facltowymiprzy przeprowadzaniu reformy rolnej powołuje się wojewódzkich, powiatowych i gminny,ch pełnomocników,' gminne komisje reformy rolnej oraz komisje podziału :ziemi.

(2) Pełnomocników wojewódzkich oraz ich . :zastępcó.w mianuje Minister Rolnictw~ i Reform Rolnych.

(3) Minister Rolnictwa i Reform Roln:ych~ Jlstali w rozporządzeniu wykonawczym . sposób . . powołania pełnomocników. powiatowych i gmió- 'PoZ. 13 ' . . małorolne i śr:edniorolne, winien byćuzależńiony od jakości gleby - i stosunku miejscowego zapotrzebowania ziemi c:Io będącego do dyspó':' zycji .~ zapasu ziemi. '

(2) '. Obszar ,- ten ' dla g?spodarstw . now~: utworzonych' , w zasadzie nIe może wynOSie więcej niż 5 ha ziemi średniej jakości, a dla . gospodarstw ogrodniczo-warzywniczych nie może ' ~rzek~aczać 2 ha. . .

Art. 13.

(1) Gospodarstwa utworzone na podstawie . niniejszego de'kretu nie mogą być . lub w dzielone, . nych, gminnych .komisyj . reformy rólnej i ko- misyj . poqziału ziemi oraz zakres ich dzia':

Art. 9.

. Gminne komisje reformy rolnej ,' przeprowadzą 'niezwłocznie ,po . ich powołaniu spisy ' uprawnionych do korżystania zref,ormy rolnej na podstawie art. l ' ust. (2) pkt a) i. b} . .

Art. 10.

(1) Po przeprowadzeniu czyn'; ności wymienionych w ·art. 7 i 9 powiatowy peł­ nomocnik do wykonania reformy rolnej dokona przy współudziaie fachowych czynników, deleg()wanych przez Ministra' Rolnictwa' i Refor)Il Rolnych oraz gminnych pełnomocników reformy rolnej f~ktycznego podziału ziemi. . . (2) Pierwszeństwo do korzystania zrefor-" .1.Dy rolnej ' spośród uprawnionych kandydatów przy~ługuj~' żołnierzom ,Wojska Polskiego, inj walidom obecnej wojny oraz uczestnikom par- ' tyzanckich/walk <> Polskę demokratyczną· _ Wyłączo~e korzysta~ia · refo~my . (3l od z rolnej są ' osoby skazane prawomocnym wyrokie~ za prźestępstwa, ' wymienione w dekretach powołanych w ,art. 2 ust. (1), pkt c).

, . (4) Minister Rolnictwa i Reform Rolnych określi w rozporządzenilI ' wykonawczym czynności formalno"'prawne" jakich, należy dopełnić w związku z dokonanym podziałeD;l ziemi. żywy ~ąrtwy, " Art. 11. (1) Inwentarz i ' przejęty z gospodarstw parcelowanych zostanł'e rozdzielony między ' nowoQtworzone gospodar- ' stwa dla bezrolnych po uprzednim zaspokojeniu . potrzeb ,gospodarstw, wyłączonych na podstawie art. 15. Podziałowi nie podleg~ żywy inwentarż zar.odowy oraz część inwentarza mart- . we go, która nie może być racjonalnie wykoł'Zystima w nowóufworzonych gospodarstwach jednos~kowych.,. " ' '

(2) . P-odziału dokonają gminne komisje ' reformy rolnej. ' .

Art." 12. (1) , Obszar nowoutworzonych gospodarstw, jak również obszar, ' do którego' mają być powiększone . gospodarstwa' karłowate, wydzierżawian~ i zastawiane.

VI wYj'ąt.kowych

. (2) wypadkach, szczególnie zasługujących na uwzględnienie, zezwolen na czynności wymienione w ust. ' (1); udzielają gminne radyna:rodowe . .

/ (3) . Uchwała gminnej rady . narodowej . w tym przedmiocie wymaga' zatwierdzenia przez ' prezydium rady narodowej wyższego stopnia • (lrCenę ziemię naby;có~

Art. 14.

za dla ustala się równą przeciętnemu rocznemu urodzajowi z danego obszaru ziemi. Jako przeciCOtny urodzaj ' przyjmuje siC; dla ziemi .trzeciej klasy (rozporządzenie Mii)istra Rolnictwa i Reform Rolnych z d'nia 16 matca 1935 r. w sprawie szacowaniFl nierl!chomości ziemskich przymusowo wykupywanych przy 'przeprowadzeniu reformy rolnej - Dz. U. R. P. Nr J9 z 1935 r., poz. 107), 15 centnarów metry~znych , żyta. Nabywcy mogą płacić w naturze ' htem albo w go tówce podług ceny żyfa na woJnym rynku • . Na rok. gospodarczy 1944/ 45 przyjmuje się cenę złotych 400,- za centnar ~yta.. . .

(2) Nowonabywcy wpłacają w gotówce lub Vi naturze 10% ceny kupna. Spłata reszty ceny · kupna zostaje rozłożona dla małorolnych i średniorolnych na 10 lat, dla bezJ:plnychna 20 la.t. . ' . ' . . ' ' .

(3)Nowo~abywcy . mogą ' uzyskać w wypaąkach zasługujących na uwzględnienie odroczenie pierwszej wpłaty na lat trzy. Odrocz~nia udziela powiatowy urząd ziemski. -

, Art.' 15. Przy wypracowaniu plan'u podziału, pewna część ziemi zostaje ' niepodzielona dla ut~zymania wzorowych gospodarstw w interesie podniesienia . poziomu gospodarki rolnej, dla . szkółrolriiczych i powszechnych, dla rozbudo~ . wy miast i innych ważnych za~ań ' użyteczności . publicznej. ..' majątków części mająt­ Wykaz imiemlY i ków, niepodlegają~ych podziałowi, . ustali rozpo· rządzenie Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych po wysłuchaniu opinii wojewódzkich , rad naro· , dowyćh. .

Po"Z.13 16 • . Dzi~nnik Ustaw Nr 3 Oby~atele pols~y-rolnicy, :

Art. 16.

którzy niezależnie oeL swej woli znajdują się poza granicami kraju oraz żołnierze Wojska Po'ląkiego, których rodziny obecnie znajdują się poza / granicami -kraju, będą uwzględnieni przy rozdziale ziemi po powrocie dó . kraju względuie po demobilizacji. \- Ari. 17. (1) Wywłaszczeni własciciele lub współwłasciclele nieruchomosci ziemskich, wymienionych wart. 2-im, . częsć pierwsza lit. e) '- mogą otrzymać samodzielne gospodarstwa rolne poza obrębem powiatu, w którym źnajduje się wywłaszczony majątek, w' ramach niniejszego dekr~tu,- względńie jesli z tego prawa nie sko- , rzystają, będzie wypłacane im zaopatrzenie mi~sięczne w ' wysokosci uposażenia urzędnika' panstwowego· VI grupy.

(2) Zaopatrzenie ' "wymienione w częsci być , podviyższone pierwszej art. 17 moie przez ' ,Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych dla tych włascicieli lub ,współwłaścicieli, którzy zasłużyli , się w walce o Polskę demokratyczną .

' .

Art. 18.

Nabywca otrzymuje ziemię w długów cię­ stanie wolnym od wszelkich i żarów. Sprawa odpowiedzialnosci'- Skarbu Pań­ stwa . za d.otychczasówe obdłużenie hipoteczne będzie ureg';llowana odrębnym dekretem.

Art. 19.

Dekret niniejszy wchodzi w ży­ cie z dniem ogłoszenia. , jednoczesnie traci moc obowiązującą ustawa ż dnia 28 grudnia 1925 r., o wykonaniu reformy rolnej (Dz. U.R.P. Nr 1, poz. 1 z 1926 ,r;) wraz ~ z późniejszymi zmianami.

Art. 20.

. Wykonanie nimeJsżego dekretu się RohlicŁwa porucza Ministrowi i Reform Rolnych.

" .

Tłoczono z p~lecenia--Mini8tra Sprawiedliwości w Drukarni .. M. Kossakowska" w Lublinie, Wieniawska 6 • . Okręgowego