Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji.
Rozdział 7 — Obowiązki i prawa policjanta
Art. 61c
ObowiązujeBrzmienie według tekstu jednolitego Dz.U. 2025 poz. 636 z 15 maja 2025. Późniejsze nowelizacje ustawy (12) według swojej treści tego artykułu nie zmieniają — dopasowanie automatyczne, przed powołaniem się sprawdź akty zmieniające.
1. Przełożony ma obowiązek niedopuszczenia podległego mu policjanta do służby w przypadku:
1) stawienia się przez niego do służby w stanie po użyciu alkoholu albo w stanie nietrzeźwości w rozumieniu art. 46 ust. 2 albo 3 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz. U. z 2023 r. poz. 2151), lub po użyciu podobnie działającego środka, pełnienia jej w takim stanie, spożywania alkoholu lub używania podobnie działającego środka w czasie służby albo
2) uzasadnionego podejrzenia, że zachodzą okoliczności, o których mowa w pkt 1.
2. W przypadku gdy niedopuszczenie policjanta do służby, o którym mowa w ust. 1, dotyczy kierownika jednostki organizacyjnej Policji, obowiązki związane z niedopuszczeniem go do służby realizuje jego przełożony.
3. Przełożony, który nie dopuścił podległego mu policjanta do służby, informuje policjanta o okolicznościach stanowiących podstawę niedopuszczenia go do służby.
4. W celu weryfikacji istnienia przesłanek uzasadniających niedopuszczenie policjanta do służby kierownik jednostki organizacyjnej Policji wobec podległych policjantów lub osoba przez niego upoważniona, przełożony policjanta lub policjant służby spraw wewnętrznych, zwani dalej „zarządzającym badania”, są uprawnieni do wydania polecenia poddania się przez policjanta badaniu na zawartość w organizmie alkoholu lub badaniu na obecność w organizmie innego podobnie działającego środka.
5. Policjant służby spraw wewnętrznych w celu umożliwienia realizacji obowiązku, o którym mowa w ust. 1 lub 2, bezpośrednio przed wydaniem polecenia, o którym mowa w ust. 4, o zamiarze wydania takiego polecenia zawiadamia przełożonego policjanta, a w przypadku kierownika jednostki organizacyjnej Policji – jego przełożonego.
6. Policjant ma obowiązek poddać się badaniu, o którym mowa w ust. 4, oraz umożliwić jego przeprowadzenie. 7. Badanie, o którym mowa w ust. 4, może obejmować odpowiednio przy badaniu na zawartość w organizmie:
1) alkoholu – badanie wydychanego powietrza lub badanie krwi;
2) środka działającego podobnie do alkoholu – badanie:
a) śliny,
b) krwi,
c) moczu,
d) potu.
8. Badanie krwi, o którym mowa w ust. 7 pkt 1, przeprowadza się, jeżeli:
1) policjant odmawia poddania się badaniu wydychanego powietrza;
2) policjant, pomimo przeprowadzenia badania wydychanego powietrza, żąda badania krwi;
3) stan policjanta, w szczególności wynikający ze spożycia alkoholu, choroby układu oddechowego lub innych przyczyn, uniemożliwia przeprowadzenie badania wydychanego powietrza;
4) wystąpił brak wskazania stężenia alkoholu w wydychanym powietrzu spowodowany przekroczeniem zakresu pomiarowego urządzenia wykorzystywanego do pomiaru.
9. Badania, o których mowa w ust. 7 pkt 2 lit. b lub c, przeprowadza się, jeżeli:
1) policjant odmawia poddania się badaniu, o którym mowa w ust. 7 pkt 2 lit. a lub d;
2) policjant, pomimo przeprowadzenia badania, o którym mowa w ust. 7 pkt 2 lit. a lub d, żąda badania krwi lub moczu;
3) stan policjanta uniemożliwia przeprowadzenie badania, o którym mowa w ust. 7 pkt 2 lit. a lub d.
10. Czynności związane z pobraniem materiału biologicznego do badań, o których mowa w ust. 4:
1) odbywają się w miejscu i w warunkach zapewniających poszanowanie godności i intymności policjanta, od którego pobiera się materiał do badań;
2) w postaci krwi – są przeprowadzane przez osobę posiadającą odpowiednie kwalifikacje zawodowe;
3) w postaci moczu lub potu – odbywają się w obecności osoby tej samej płci co policjant, od którego pobiera się materiał biologiczny do badań:
a) o której mowa w pkt 2,
b) wskazanej przez zarządzającego badania – w przypadku braku możliwości zapewnienia obecności osoby, o której mowa w pkt 2.
11. W przypadku powzięcia uzasadnionego podejrzenia, że pobranie krwi może spowodować zagrożenie życia lub zdrowia policjanta, decyzję o przeprowadzeniu badania krwi podejmuje lekarz.
12. W przypadku poddania policjanta badaniu w celu, o którym mowa w ust. 4, niedopuszczenie do służby trwa do czasu uzyskania wyniku badania wykluczającego w odniesieniu do policjanta poddanego badaniu:
1) stan nietrzeźwości albo stan po użyciu alkoholu lub
2) obecność w organizmie środka działającego podobnie do alkoholu
– nie dłużej jednak niż do końca służby wynikającego z obowiązującego rozkładu czasu służby.
13. W przypadku niedopuszczenia policjanta do służby, o którym mowa w ust. 1, do uposażenia policjanta za ten okres stosuje się odpowiednio przepisy art. 121f ust. 1 i 4 oraz art. 126 ust. 1–3.
14. Przebieg badań, o których mowa w ust. 4, dokumentuje się z uwzględnieniem:
1) daty, godziny i minuty oraz miejsca przeprowadzenia badania;
2) wyniku badania;
3) stopnia, imienia i nazwiska, stanowiska oraz podpisu zarządzającego badania;
4) danych osobowych policjanta:
a) stopnia, imienia i nazwiska oraz stanowiska,
b) numeru identyfikacyjnego policjanta,
c) daty urodzenia, informacji o chorobach, na jakie choruje policjant, oraz podpisu policjanta – jeżeli dane te pozyskano w związku z przeprowadzanym badaniem;
5) imienia, nazwiska i podpisu osoby przeprowadzającej badanie;
6) imienia, nazwiska, stanowiska i podpisu osoby przeprowadzającej pobranie próbek materiału biologicznego do badań;
7) imienia, nazwiska i podpisu osoby, w obecności której przeprowadzano badanie;
8) informacji o objawach lub okolicznościach uzasadniających przeprowadzenie badania oraz dacie, godzinie i minucie ich stwierdzenia;
9) innych informacji niezbędnych do oceny wiarygodności i poprawności badania;
10) w przypadku odstąpienia od pobrania próbek krwi – informacji o przyczynie odstąpienia.
15. W przypadku badań, o których mowa w ust. 7 pkt 1, poza danymi, o których mowa w ust. 14 pkt 4, dokumentacja obejmuje również następujące dane osobowe policjanta: płeć, wzrost, masę ciała – jeżeli dane te pozyskano w związku z przeprowadzanym badaniem.
16. Dokumentację zawierającą wyniki badań przekazuje się niezwłocznie zarządzającemu badania. Policjant służby spraw wewnętrznych niezwłocznie przekazuje dokumentację zawierającą wyniki badań przełożonemu, o którym mowa w art. 32 ust. 1.
17. Minister właściwy do spraw wewnętrznych w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw zdrowia określi, w drodze rozporządzenia:
1) warunki i metody przeprowadzania badań, o których mowa w ust. 4,
2) sposób dokumentowania badań, o których mowa w ust. 4, w tym wzory protokołów z przeprowadzonych badań,
3) wykaz środków działających podobnie do alkoholu
– mając na uwadze potrzebę sprawnego pobrania materiału do badań, sprawnego i prawidłowego przeprowadzania badań oraz zagwarantowania wiarygodności ich wyników, a także metodykę przeprowadzania takich badań oraz skutki oddziaływania środków działających podobnie do alkoholu na organizm i zapewniając poszanowanie godności policjanta i zasad ochrony danych osobowych.
Jak powołać ten przepis
art. 61c ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 636 z późn. zm.)
Na podstawie tego przepisu wydano (1)
Obowiązujące akty, które w podstawie prawnej powołują Art. 61c — według danych Sejmu (ELI), od najnowszego.
- Dz.U. 2023 poz. 328 (art. 61c ust. 17) — Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 lutego 2023 r. w sprawie badań policjantów na zawartość w organizmie alkoholu lub obecność podobnie działającego środka
Treść według tekstu jednolitego
Ustawa była zmieniana. Obecne brzmienie ogłoszono jako tekst jednolity: Dz.U. 2025 poz. 636, 15 maja 2025.
Po ogłoszeniu tego tekstu ustawę zmieniono jeszcze 12 razy. Tych zmian poniższa treść nie zawiera — sprawdź akty zmieniające na stronie aktu.
Zmiany, których ta treść nie zawiera (12)
- Dz.U. 2025 poz. 718 · w życiu od 1 stycznia 2026 — zmienia art. 119, 120
- Dz.U. 2025 poz. 1366 · w życiu od 14 października 2025 — zmienia art. 28a, 88
- Dz.U. 2026 poz. 187 · wejdzie w życie 19 maja 2028 — zmienia art. 25, 35a
- Dz.U. 2026 poz. 421 · w życiu od 14 kwietnia 2026 — zmienia art. 14b, 21h, 21k, 21l
- Dz.U. 2026 poz. 646 · w życiu od 29 maja 2026 — zmienia art. 36k
- Dz.U. 2026 poz. 760 · w życiu od 12 czerwca 2026 — zmienia art. 20, 21h, 21i, 21j, 21k, 21l, 21m, 21n, 21nb, 145j
- Dz.U. 2026 poz. 815 · w życiu od 4 lipca 2026 — zmienia art. 16, 18c
- Dz.U. 2026 poz. 821 · w życiu od 23 czerwca 2026 — zmienia art. 34, 34a
- Dz.U. 2026 poz. 864 · w życiu od 1 października 2026 — zmienia art. 1, 4, 7, 22b
- Dz.U. 2026 poz. 1004 · w życiu od 27 sierpnia 2026 — zmienia art. 15g
- Dz.U. 2026 poz. 1123 · wejdzie w życie 1 stycznia 2028 — zmienia art. 121b, 121e
- Dz.U. 2026 poz. 1281 · w życiu od 31 października 2026 — zmienia art. 19
Lexeva pokazuje treść przepisu, nie udziela porad prawnych. Moc prawną ma wyłącznie tekst ogłoszony w dzienniku urzędowym.