Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 26 listopada 1997 r. w sprawie zakresu, szczegółowych zasad i trybu przyznawania świadczeń i odszkodowań osobom nie będącym strażakami w razie wypadku lub poniesienia szkody w mieniu w związku z udzielaniem pomocy lub udziałem w ćwiczeniach organizowanych przez Państwową Straż Pożarną.

§ 2.

1. Osobom poszkodowanym, które uległy wypadkom w okolicznościach określonych w § 1, przysłu­ guje:

1) jednorazowe odszkodowanie w razie doznania stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu.

2) renta z tytułu niezdolności do pracy,

2. Członkom rodziny osoby poszkodowanej przy-

1) jednorazowe odszkodowanie z tytułu śmierci osoby poszkodowanej,

2) renta rodzinna.

3. Świadczenia i odszkodowania nie przysługują, jeżeli śmierć lub uszczerbek na zdrowiu zostały spowodowane rozmyślnie lub gdy ich wyłączną przyczyną było nadużycie alkoholu albo innego środka odurzają­ cego.

§ 4.

1. Właścicielom środków transportowych, inwentarza lub innego mienia, zwanego dalej "sprzę­ tem", które zostały użyte, zniszczone, uszkodzone lub utracone bez winy właściciela w związku z:

1) użyciem go do akcji ratowniczej,

2) używaniem w czasie ćwiczeń organizowanych przez Państwową Straż Pożarną, przysługuje jednorazowe odszkodowanie.

2. Odszkodowanie, o którym mowa w ust. 1, nie przysługuje z tytułu użycia, zużycia, uszkodzenia lub utraty sprzętu używanego przez jednostki ochrolW przeciwpożarowej, określone wart. 15 ustawy z d I") i9, 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (Dz. U .. Nr 81, poz. 351, z 1994 r. Nr 27, poz. 96 i Nr 89, poz. 4i4;. z 1996 r. Nr 106, poz. 496 oraz z 1997 r. Nr 111, poz. 725· i Nr 121, poz. 770).

§ 5.

Jednorazowe odszkodowanie pieniężne przysługuje osobie poszkodowanej, która doznała stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu. .

§ 6.

1. Jednorazowe odszkodowanie przysługuje za każdy procent stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu.

2. Odszkodowanie ulega proporcjonalnemu zwięk­ szeniu, jeżeli uszczerbek na zdrowiu, będący następ­ stwem wypadku, ulegnie zwiększeniu co najmniej o 10% w stosunku do tego, który był podstawą przyznania odszkodowania.

3. Zwiększenie odszkodowania, o którym mowa w ust. 2, przysługuje, jeżeli zmiany w stanie zdrowia osoby poszkodowanej uzasadniające zwiększenie odszkodowania nastąpiły w czasie określonym w § 7 ust. 6.

§ 7.

1. W razie śmierci osoby poszkodowanej wskutek wypadku, jednorazowe odszkodowanie przysługu­ je następującym członkom rodziny:

1) małżonkowi, z którym w dniu śmierci osoba poszkodowana pozostawała we wspólności ustawowej, lub uprawnionemu do świadczeń alimentacyjnych z jej strony na podstawie orzeczenia lub ugody sądowej,

2) dzieciom własnym i przysposobionym oraz pasierbom, wnukom i rodzeństwu, jeżeli w dniu śmierci osoby poszkodowanej spełniali warunki wymagane do uzyskania renty rodzinnej, określone w przepisach o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin,

;3) rodzicom, osobom przysposabiającym, macosze _ oraz ojczymowi, jeżeli w dniu śmierci osoby poszkodowanej prowadzili z nią wspólne gospodarstwo domowe lub jeżeli osoba ta przyczyniała się w znacznym stopniu do ich utrzymania albo jeżeli zostało ustalone orzeczeniem sądu lub ugodą są­ dową prawo do alimentów z jej strony.

2. Odszkodowanie, o którym mowa w ust. 1, przysługuje również byłemu małżonkowi osoby poszkodo- ~ą ,nej, jeżeli był świadczeń on uprawniony do aliment'acyjnych przysługujących na podstawie orzeczenia lub ugody sądowej.

. ': . 3. Odszkodowanie przysługuje niezależnie od za- ~ąku świad­ pogrzebowego, odprawy oraz innych

'ć'żeń przysługujących na podstawie odrębnych przepisów.

, .. 4. Jeżeli do odszkodowania uprawnione są tylko dzieci, ustaloną kwotę odszkodowania dzieli się mię­ częściach dzy nie w równych.

5. Jeżeli osoba poszkodowana zmarła wskutek wypadku po otrzymaniu z tego tytułu odszkodowania, uprawnionym członkom jej rodziny przysługuje odszkodowanie, jeżeli byłoby ono wyższe niż odszkodowanie Wypłacone tej osobie, W takim wypadku odszkodowanie przyznaje się w wysokości stanowiącej różnicę mię­ dzy kwotami tych odszkodowań i wypłaca się w odpowiednich częściach uprawnionym członkom rodziny. . 6. Jednorazowe odszkodowanie pieniężne wypłaca się także, jeżeli osoba poszkodowana zmarła wskutek wypadku w ciągu 3 lat od tego zdarzenia.

§ 8.

W szczególne uzasadnionych wypadkach Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji może przyznać odszkodowanie:

1) członkowi rodziny osoby zmarłej wskutek wypadku, nie spełniającemu warunków wymaganych do uzyskania renty rodzinnej, albo innej osobie bliskiej - w granicach określonych w przepisach, o których mowa w § 10,

2) osobie poszkodowanej albo uprawnionemu człon­ kowi rodziny osoby zmarłej wskutek wypadku - wyższe niż określone w przepisach, o których mowaw§10.

§ 9.

Kwoty jednorazowych odszkodowań ulegają podwyższeniu w ostatnim miesiącu każdego kwartału o taki procent, o jaki wzrosło przeciętne miesięczne wyn<!grodzenie w sektorze przedsiębiorstw w poprzednim kwartale. Kwoty jednorazowych odszkodowań wynikające z podwyżki zaokrągla się w górę do dziesią­ tek groszy.

§ 10.

Kwoty jednorazowych odszkodowań ustala się na podstawie obwieszczeń Ministra Pracy i Polityki Socjalnej wydanych na podstawie § 5 ust. 2 i 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 8 sierpnia 1988 r. w sprawie podwyższania niektórych świadczeń z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (Dz. U. Nr 29, poz. 199 i z 1989 r. Nr 61, poz. 366), obowiązują­ cych w dniu wydania decyzji o odszkodowaniu.

§ 11.

1. Osobie poszkodowanej, która wskutek wypadku określonego w § 1 została zakwalifikowana jako niezdolna do pracy, przysługuje renta .

2. Tryb postępowania przy ubieganiu się o rentę, podstawę jej wymiaru oraz sposób naliczania ustala się na zasadach przewidzianych w przepisach o świad­ czeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych.

§ 12.

Członkom rodziny osoby poszkodowanej, która zmarła wskutek wypadków określonych w § 1, przysługuje jednorazowe odszkodowanie ustalone na podstawie niniejszego rozporządzenia oraz renta rodzinna na zasadach przewidzianych w przepisach o świadcze­ niach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych.

§ 13.

1. Za użycie sprzętu w okolicznościach określonych w § 4 ust. 1 przysługuje jednorazowe odszkodowanie ustalone przez właściwego komendanta wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej na podstawie przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego i kalkulacji kosztów sporządzonej przez właściciela 2. W kalkulacji, o której mowa w ust. 1, należy

1) rzeczywiste koszty zużycia materiałów pędnych, a w razie braku możliwości ich ustalenia, dopuszcza się zastosowanie norm zużycia paliwa obowią­ zujących w Państwowej Straży Pożarnej,

2) amortyzację sprzętu według stawek amortyzacji określonych w przepisach w sprawie amortyzacji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych,

3) koszty obsługi sprzętu ustalone według faktycznych godzin pracy osoby obsługującej sprzęt.

§ 14.

1. W razie utraty lub całkowitego zniszczenia sprzętu w okolicznościach określonych w § 3 ust. 1, odszkodowanie ustala się według ceny zakupu obowiązu­ jącej w dniu złożenia wniosku o odszkodowanie, z uwzględnieniem stopnia zużycia tego sprzętu.

Dziennik Ustaw Nr 145 - 4677-

2. W razie uszkodzenia sprzętu w okolicznościach określonych w § 4 ust. 1, odszkodowanie ustala się w kwocie stanowiącej równowartość przywrócenia go do stanu sprzed wypadku. Jeżeli jednak stopień uszkodzenia jest znaczny albo koszty naprawy przekroczyły­ by tę kwotę, odszkodowanie ustala się w wysokości określonej w ust. 1.

§ 15.

Wysokość odszkodowania, o którym mowa w § 14, ustala właściwy komendant wojewódzki Pań­ stwowej Straży Pożarnej na podstawie przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego.

§ 16.

Odszkodowanie, o którym mowa w § 13 i 14, nie przysługuje w razie umyślnego spowodowania uszkodzenia sprzętu lub używania go niezgodnie z przeznaczeniem przez właściciela lub osobę obsługu­

§ 17.

W razie uzyskania odszkodowania z firmy ubezpieczeniowej lub innych instytucji, z budżetu pań­ stwa wypłacana jest tylko różnica do wysokości odszkodowania ustalonego zgodnie z § 15.

§ 18.

1. Do sposobu ustalania stopnia uszczerbku na zdrowiu osoby poszkodowanej albo związku śmier­ ci osoby z wypadkiem, a także właściwości organów, trybu przyznawania i wypłaty odszkodowania, stosuje się odpowiednio przepisy o odszkodowaniach przysługujących w związku ze służbą w Państwowej Straży Pożarnej, z uwzględnieniem przepisów rozporzą­ dzenia.

2. O stopniu i charakterze uszczerbku na zdrowiu osoby poszkodowanej orzekają komisje lekarskie podległe Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji.

3. Komisje lekarskie, o których mowa w ust. 2, ustalają również związek śmierci osoby z wypadkiem.

§ 19.

W sprawach rent nie uregulowanych w rozporządzeniu stosuje się odpowiednio przepisy o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin, doty-

1) postępowania w sprawach rent,

2) orzekania o niezdolności do pracy,

3) powstawania i ustalania prawa do rent oraz zasad ich wypłaty,

4) waloryzacji rent,

5) zwrotu nieprawnie pobranych rent i dokonywania 20. W razie zbiegu prawa do świadczeń prze\Nidzianych w rozporządzeniu z prawem do świadczeń przysługujących na podstawie przepisów o świadcze­ niach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych lub przepisów o odszkodowaniach w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służbą wojskową, stosuje się przepisy korzystniejsze dla osoby uprawnionej do świadczeń.

Postępowanie świadczeń tltr~

§ 21.

w sprawach i szkodowań się urzędu ot&~ wszczyna z lub na wniosek by poszkodowanej. '.'~, .

§ 22 . 1. Po wszczęciu postępowania w sprawie odszkodowania za szkody poniesione w mieniu właści'!Vy Państwowej Straży Pożar'ń~ę) komendant wojewódzki przeprowadza postępowanie wyjaśniające. ' . , :: : ~ 2. W toku postępowania wyjaśniającego ustala się: przyczynę SZKO~

1) rodzaj, czas, miejsce i powstania dy, . , ,' ..

2) wysokość szkody,

3) okoliczności towarzyszące powstaniu szkody. ',o:' 3. W celu dokonania ustaleń, o których moV\(.c;I w ust. 2, organ prowadzący postępowanie wyjaśnja­ jące korzysta z protokołów, raportów służbowych orąz z innych dokumentów sporządzonych w związ,kl,l z udzieleniem pomocy przez osobę poszkodowaną Państwowej Straży Pożarnej w trybie określonym w odrębnych przepisach. W razie potrzeby przesłu­ chuje się świadków lub zasięga opinii rzeczoznawców.

4. Z przebiegu postępowania wyjaśniającego sporządza się protokół, który poza ustaleniami wymienionymi w ust. 2 powinien zawierać:

1) datę i miejsce dokonywania czynności oraz imię i nazwisko osoby przeprowadzającej postępowa­ nie, a także imię, nazwisko i adres osoby poszkodowanej,

2) kalkulację ustalonej wysokości szkody,

3) imiona i nazwiska przesłuchanych świadków oraz treść ich zeznań,

4) treść opinii rzeczoznawców.

5. Przed wydaniem decyzji zapoznaje się osobę poszkodowaną lub osoby uprawnione z materiałami zebranymi w postępowaniu wyjaśniającym i wyznacza się termin do wniesienia przez nie uwag i wniosków.

6. Po rozpatrzeniu uwag osób, o których mowa w ust. 5, albo gdy w wyznaczonym terminie uwagi nie zostaną zgłoszone, komendant wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej wydaje decyzję o przyznaniu lub odmowie przyznania odszkodowania.

§ 23.

W sprawach nie uregulowanych w rozporzą­ dzeniu mają odpowiedn ie zastosowanie przepisy o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych oraz przepisy Kodeksu postępowania a:ąm i n istracyj nego.

'.~ § 24. Świadczenia i odszkodowania przewidziane w / rozporządzeniu wypłaca się z budżetu Państwowej '.'

I':'

-.

,: '.;'

.

"

§ 25.

Przepisów niniejszego rozporządzenia nie stosuje się do pracowników jednostek ochrony przeciwpożarowej określonych wart. 15 ustawy, o której mowa w § 4 ust. 2, i członków ochotniczej straży pożarnej, jeżeli ulegną wypadkowi w czasie prowadzonej akcji ratowniczej lub ćwiczeń tej jednostki.

§ 26.

Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji: w z. W Brochwicz 981

'. WYROK TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO z dnia 25 listopada 1997 r. sygn. akt U. 6/97 .

Trybunał Konstytucyjny w składzie :

Krzysztof Kolasiński - przewodniczący,

Tomasz Dybowski - sprawozdawca,

Jadwiga Skórzewska-Łosiak, protokolant: Joanna Szymczak po rozpoznaniu w dniu 25 listopada 1997 r. na rozprawie sprawy z wniosku Wojewódzkiego Sejmiku Samorządowego w Przemyślu, z udziałem umocowanych przedstawicieli uczestników postępowania: wniosko - dawcy, Ministra Finansów oraz Prokuratora General - nego, o stwierdzenie zgodności § 9 ust. 1 pkt 11 a rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 24 marca 1995 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. Nr 35, poz. 173 ze zmianami) z art. 21 ust. 1 pkt 17 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 1993 r. Nr 90, poz. 416 ze zmianami) w związku z art. 25 ust. 4 i 5 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym (Dz. U. z 1996 r. Nr 13, poz. 74 ze zmianami) orzeka:

§ 9 ust. 1 pkt 11 a rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 24 marca 1995 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. Nr 35, poz. 173 i Nr 148, poz. 722 oraz z 1997 r. Nr 1, poz. 4 i Nr 6, poz. 35) jest niezgodny z art. 53 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 1993 r. Nr 90, poz. 416 i Nr 134, poz. 646, z 1994 r. Nr 43, poz. 163, Nr 90, poz. 419, Nr 113, poz. 547, Nr 123, poz. 602 i Nr 126, poz. 626, z 1995 r. Nr 5, poz. 25 i Nr 133, poz. 654, z 1996 r. Nr 25, poz. 113, Nr 87, poz. 395, Nr 137, poz. 638, Nr 147, poz. 686 i Nr 156, poz. 776 oraz z 1997 r. Nr 28, poz. 153, Nr 30, poz. 164, Nr 71, poz. 449, Nr 85, poz. 538, Nr 96, poz. 592, Nr 121, poz . 770, Nr 123, poz. 776, Nr 137, poz. 926, Nr 139, poz. 932-934 i Nr 141, poz. 943 i 945) przez to, że wykracza poza zawarte w tym przepisie upoważnienie do wprowadzania zwolnień od podatku dotyczących dochodów nie wymien ionych wart. 21 ust. 1 tej ustawy, stanowiąc o wprowadzeniu zwolnienia od podatku określonych w nim dochodów członków komisji rad gmin nie będących radnymi, które mieszczą się w kategorii dochodów objętych zwolnieniem od podatku na mocy art. 21 ust. 1 pkt 17 tejże ustawy w związku z art. 25 ust. 4 i 5 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym (Dz . U. z 1996 r. Nr 13, poz. 74, Nr 58, poz. 261, Nr 106, poz. 496 i Nr 132, poz. 622 oraz z 1997 r. Nr 9, poz. 43, Nr 106, poz. 679, Nr 107, poz. 686, Nr 113, poz. 734 i Nr 123, poz. 775).

Krzysztof Kolasiński

Tomasz Dybowski Jadwiga Skórzewska-Łosiak