§ 2

łącznik do rozporządzenia. Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.

POLSKA KLASYFIKACJA STATYSTYCZNA DOTYCZĄCA DZIAŁALNOŚCI I URZĄDZEŃ ZWIĄZANYCH Z OCHRONĄ ŚRODOWISKA

Przedmowa

Polska Klasyfikacja Statystyczna Dotycząca Działalności i Urządzeń Związanych z Ochroną Środowiska opracowana jest w oparciu o Międzynarodową Standardową

Statystyczną Klasyfikację EKS/ONZ Dotyczącą Działalności i Urządzeń Związanych z

Ochroną Środowiska (Single European Standard Statistical Classification of Environmental Protection Activities and Pacilities – CEPA), która powstała w wyniku połączenia projektu wstępnego Europejskiej Standardowej Klasyfikacji Statystycznej Urządzeń Służących

Ochronie Środowiska i Wydatków na Ochronę Środowiska _EKS/ONZ (1992 r.) oraz odpowiedniej części Europejskiego Systemu Zbierania Informacji Ekonomicznych

Dotyczących Środowiska (The European System for the Collection od Economic Information on the Environ-ment – SERIEE)) wdrażanego przez Unię Europejską - EUROSTAT.

Polska Klasyfikacja Statystyczna Dotycząca Działalności i Urządzeń Związanych z Ochroną Środowiska składa się ze schematu oraz definicji pojęć. Schemat klasyfikacji dzieli się na dwie części: część I dotyczy rodzajów działalności związanych z ochroną środowiska, część II – urządzeń stosowanych w ochronie środowiska

Polska Klasyfikacja Statystyczna Dotycząca Działalności i Urządzeń Związanych z Ochroną Środowiska ustala symbole i nazwy poszczególnych grupowań klasyfikacyjnych na czterech różnych poziomach, tj.: grupy, podgrupy, klasy i podklasy w części I, oraz na trzech różnych poziomach, tj.: grupy, podgrupy i klasy w części II. Oznaczenie alfanumeryczne w części I wprowadzone zostało dla warunków i specyfiki polskiej gospodarki, jak również działalności w zakresie ochrony środowiska bę dącej przedmiotem obserwacji statystycznej. Niektóre definicje w części „Definicje pojęć” oznaczono (*), co sygnalizuje, że zostały częściowo zmodyfikowane i dostosowane do warunków i specyfiki polskiej gospodarki i działań w zakresie ochrony środowiska oraz regulacji prawnych w tej dziedzinie.

Objaśnienia wstępne

Potrzeba rozpatrywania spraw dotyczących ochrony środowiska w aspekcie ekonomicznym stworzyła specjalne wymagania odnośnie do przekazywanych danych. Polska Klasyfikacja Statystyczna Dotycząca Działalno ści i Urządzeń Związanych z Ochroną Środowiska, zwana dalej klasyfikacją, ma na celu standaryzację, dla celów statystycznych, kategorii działalności i urządzeń. Klasyfikacja powinna być stosowana przede wszystkim do porównań międzynarodowych.

Charakterystyczna działalność zawarta w części I klasyfikacji dotyczy wydatków na zapobieganie degradacji środowiska oraz odtwarzania jego jakości. Jest ona przede wszystkim sklasyfikowana według rodzajów w obrębie ka żdej dziedziny ochrony środowiska. Pod uwagę brane są tylko te rodzaje działalności, które bezpośrednio dotyczą ochrony środowiska, to znaczy, że klasyfikacja nie obejmuje wszystkich rodzajów działalności mających pozytywny wpływ na środowisko.

Urządzenia

Dane statystyczne dotyczące urządzeń pomocne są w określaniu dostępności wyposaż fizycznych służących ochronie środowiska enia technicznego dla tego celu.

Zapotrzebowanie na dane dotyczące urządzeń do ochrony środowiska są niezależne od zapotrzebowania na dane dotyczące wydatków. Dlatego z tego punktu widzenia nie istnieje bezpośrednia zależność pomiędzy I i II częścią klasyfikacji.

Jednakże dane dotyczące wydatków mogą również być zbierane dla urządzeń do ochrony środowiska. Z tego względu, jak również z powodu pokrywania się niektórych definicji, obie części klasyfikacji prezentowane są pod wspólną nazwą.

Zbieranie danych do porównań międzynarodowych

Głównym celem zbierania danych dotyczących wydatków, w układzie międzynarodowym, jest uzyskanie informacji na temat wydatków krajowych albo na działalność charakterystyczną w zakresie ochrony środowiska albo na urządzenia z tym związane. Wydatki obejmują krajowe wydatki bieżące oraz krajowe nakłady inwestycyjne, jak zdefiniowano w klasyfikacji. Wydatki krajowe obejmują końcową konsumpcję sektora gospodarstw domowych. Należy stosować definicje wydatków na ochronę środowiska podane w klasyfikacji.

Dane dotyczące wydatków powinny być zbierane w walucie krajowej i w cenach bieżących. Niekiedy bardziej właściwe może okazać się stosowanie cen stałych. W takim przypadku każde niezbędne przeliczenie związane z deflacją powinno być przeprowadzone za pomocą najbardziej dostępnego indeksu cen dla rozpatrywanej kategorii wydatków. Indeks ten powinien być ustalony w każdym przypadku zbierania danych służących do porównań międzynarodowych.

Część procesu wykorzystania odpadów technologicznych i surowców wtórnych w przemyśle (recyklingu) uważana jest za działalność w zakresie ochrony środowiska. Część ta odpowiada następującym kryteriom: produkcja wyrażona w cenach bazowych (przed wartością subsydiów netto) nie obejmuje w pełni sprzedaży produktów z recyklingu lub własnego zużycia tych produktów wyrażonego w cenach nabywcy. Tylko ta część działalności, która nie jest pokryta przez sprzedaż lub własne zużycie materiałów z recyklingu, zaliczana jest do wydatków związanych z ochroną środowiska. Często różnica ta odpowiada transferom przekazywanym przez władze centralne jednostkom wykonującym recykling.

W przypadku gdy część II klasyfikacji wykorzystywana jest do zbierania danych dotyczących wydatków, w kategorii 4.2 dla urządze uwzględniane tylko koszty dodane.

Prezentacja danych statystycznych dotyczą ń zintegrowanych powinny być cych wydatków na ochronę środowiska w układzie międzynarodowym powinna uwzględniać wskaźniki dotyczące efektywności wydatków. Wskaźniki takie nie są obecnie dostępne. Dlatego należy przyjmować od respondentów każdą informację statystyczną, której przekazanie uważają za właściwe z punktu widzenia wpływu na wydatki związane z ochroną środowiska.

Zbieranie i kompilowanie danych o wydatkach związanych z urządzeniami do ochrony środowiska powinno dotyczyć całego sprzę tu, właściwych materiałów lub instalacji. Tak więc, różnice wynikające z prawa własności lub prawa do zarządzania tymi urządzeniami nie powinno być brane pod uwagę przy przygotowywaniu tego rodzaju danych statystycznych.

W sprawozdawczości dotyczącej wydajnoś ci urządzeń do unieszkodliwiania odpadów (dla porównań międzynarodowych) należy stosować definicje zawarte w klasyfikacji. Sprawozdawczość dotycząca urządzeń do monitoringu powinna obejmować wszystkie punkty pomiarowe. Punkty te nie muszą być stale wyposażone w urządzenia do monitoringu. Punkty, w których wykonuje się więcej niż jeden pomiar, zgodnie z podziałem zastosowanym w klasyfikacji, powinny być liczone oddzielnie (zgodnie z odpowiednią kategorią), tj. jeden punkt pomiarowy może być liczony kilka razy. Respondenci przekazujący dane do porównań międzynarodowych powinni podawać informację o tym, które parametry były monitorowane, w celu uzyskania danych statystycznych bardziej porównywalnych z danymi innych krajów. W przypadku podawania liczby pomiarów (na dany parametr i punkt pomiarowy) należy wykazać oddzielnie liczbę punktów, w których prowadzi się pomiary stałe (według parametrów). Wszystkie wydatki związane z działalności ą badawczo-rozwojową powinny być oparte na NABS (Nomenklatura do Analizy i Porównań Programów i Budżetu Naukowego, 1993 r.).

Chociaż klasyfikacja przeznaczona jest przede wszystkim do zbierania i kompilowania danych w skali całego kraju, można j ą również stosować do zbierania danych dotyczących poszczególnych terytorialnych jednostek administracyjnych. * * *

Prezentowana klasyfikacja, oprócz przedmowy, objaśnień wstępnych, schematu i części zawierającej definicje pojęć, zawiera dodatkowo schemat klasyfikacji w angielskiej wersji językowej do obowiązkowego wykorzystania (w zakresie kodów i nazw) przy przekazywaniu informacji i danych do organizacji międzynarodowych.

SCHEMAT

Część I: Rodzaje działalności związane z ochroną środowiska

Grupa Klasa

Podgrupa Podklasa

1

1.1

1.1.1

1.1.2

1.2

1.2.1

1.2.2

1.3

1.4

2

2.1

2.2

2.3

2.4

2.5

2.6

3

3.1

3.2

3.2.0.A 3.3

3.3.1

3.3.1.A 3.3.2

3.3.3

Opis

Ochrona powietrza atmosferycznego i klimatu

Zapobieganie zanieczyszczeniom poprzez modyfikację procesów technologicznych i zwiększenie efektywności wykorzystania energii W zakresie ochrony powietrza atmosferycznego W zakresie ochrony klimatu i warstwy ozonowej Redukcja zanieczyszczeń pyłowych i gazów odlotowych

W zakresie ochrony powietrza atmosferycznego W zakresie ochrony klimatu i warstwy ozonowej Pomiary, kontrola, działalność laboratoriów itp. Inne rodzaje działalności w zakresie ochrony powietrza atmosferycznego i klimatu

Gospodarka ś ciekowa i ochrona wód

Zapobieganie zanieczyszczeniom poprzez modyfikację procesów technologicznych

Sieć kanalizacyjna

Oczyszczanie ścieków

Oczyszczanie wód chłodniczych

Pomiary, kontrola, działalność laboratoriów itp. Pozostałe rodzaje działalności w zakresie gospodarki ściekowej i ochrony wód

Gospodarka odpadami

Zapobieganie zanieczyszczeniom poprzez modyfikację procesów technologicznych

Zbieranie i transport

Selektywne zbieranie

Unieszkodliwianie i usuwanie odpadów niebezpiecznych

Spalanie

Termiczne przekształcanie

Składowanie

Pozostałe metody unieszkodliwiania i usuwania odpadów niebezpiecznych

3.4

3.4.1

3.4.1.A 3.4.2

3.4.3

3.5

3.6

4

4.1

4.2

4.3

4.4

5

5.1

5.1.1

5.1.2

5.2

5.2.1

5.2.2

5.3

5.4

5.5

6

6.1

6.2

6.2.1

6.3

6.4

6.5

6.6

7

7.1

7.2

7.3

Unieszkodliwianie i usuwanie odpadów innych niż niebezpiecznych

Spalanie

Termiczne przekształcanie

Składowanie

Pozostałe metody unieszkodliwiania i usuwania odpadów innych niż niebezpieczne

Pomiary, kontrola, działalność laboratoriów itp. Pozostałe rodzaje działalności związane z gospodarką odpadami

Ochrona gleby i wód podziemnych

Zapobieganie infiltracji zanieczyszczeń

Neutralizacja skażeń gleby

Pomiary, kontrola, działalność laboratoriów itp. Pozostałe rodzaje działalności związane z ochroną gleby i wód podziemnych

Zmniejszanie hał asu i wibracji (z wy łączeniem ochrony miejsc pracy)

Zmniejszenie hałasu i wibracji powodowanych przez ruchu drogowy i kolejowy

Ochrona poprzez modyfikacje źródeł hałasu/wibracji Budowa urządzeń chroniących przed hałasem/wibracją

Zmniejszanie hałasu i wibracji powodowanych ruchem lotniczym

Ochrona poprzez modyfikację źródeł hałasu/wibracji Budowa urządzeń chroniących przed hałasem/wibracją

Zmniejszanie hałasu i wibracji powodowanych procesami przemysłowymi

Pomiary, kontrola, działalność laboratoriów itp. Pozostałe rodzaje działalności związane ze zmniejszaniem hałasu i wibracji

Ochrona róż norodno ści biologicznej i krajobrazu

Ochrona gatunków

Ochrona krajobrazu i siedlisk

Ochrona lasów

Odbudowa gatunków i krajobrazu

Odnowa i oczyszczanie zasobów wód

Pomiary, kontrola, działalność laboratoriów itp. Pozostałe rodzaje działalności związane z ochroną różnorodności biologicznej i krajobrazu

Ochrona przed promieniowaniem jonizują cym (z wy łączeniem elektrowni ją drowych i obiektów wojskowych)

Ochrona środowiska

Pomiary, kontrola, działalność laboratoriów itp. Pozostałe rodzaje działalności związane z ochroną przed promieniowaniem jonizującym

8

8.1

8.1.1 8.1.2 8.2

8.3

8.4

8.5

8.6

8.7

8.8

9

9.1

9.2

9.3

9.4

Uwagi:

Działalność badawczo-rozwojowa

Ochrona powietrza atmosferycznego i klimatu

Ochrona powietrza atmosferycznego

Ochrona klimatu

Ochrona wód

Ochrona przed odpadami

Ochrona gleby i wód podziemnych

Zmniejszanie hałasu i wibracji

Ochrona gatunków i siedlisk

Ochrona przed promieniowaniem

Pozostała działalność badawczo-rozwojowa związana ze środowiskiem

Pozostał a dzia łalność zwią zana z ochron ą środowiska

Zarządzanie środowiskiem

Działalność naukowa, szkoleniowa i informacyjna Rodzaje działalności nie identyfikowane na poziomie „grupa” klasyfikacji, prowadzące do niepodzielnych wydatków

Rodzaje działalności gdzie indziej nie sklasyfikowane

Odnośnie do danych dotyczących wydatków związanych z działalnością charakterystyczną w zakresie ochrony środowiska, zbieranych na potrzeby porównań międzynarodowych, zaleca się podawać: inwestycje - dla wszystkich pozycji, wydatki bieżące - dla poziomu jednocyfrowego, wydatki ogółem - dla poziomu jednocyfrowego, poniesione przez:

- władze centralne,

- przemysł (z wyłączeniem władz centralnych)

- gospodarstwa domowe.