Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu, zakresu i trybu sprawowania nadzoru penitencjarnego

§ 1.

Organ wykonujàcy orzeczenie mo˝e w post´- macji, o których mowa w ust. 1 i 2, powinien zawieraç powaniu wykonawczym zarzàdziç przeprowadzenie imi´, nazwisko, dat´ urodzenia i aktualny adres zawywiadu Êrodowiskowego przez komend´ powiatowà mieszkania skazanego, oznaczenie organu oraz osoby, (miejskà) lub rejonowà Policji, w∏aÊciwà ze wzgl´du na która wywiad przeprowadzi∏a, wskazanie êróde∏ uzymiejsce zamieszkania lub pobytu skazanego. Je˝eli wy- skania informacji oraz dat´ sporzàdzenia i podpis osowiad taki dotyczy skazanego b´dàcego ˝o∏nierzem by sporzàdzajàcej. w czynnej s∏u˝bie wojskowej, przeprowadza go do- wódca jednostki wojskowej lub terenowa jednostka or- § 3. Informacje, o których mowa w § 2 ust. 1 i 2, ganizacyjna ˚andarmerii Wojskowej, w∏aÊciwi ze mo˝na zebraç w szczególnoÊci we w∏aÊciwych terenowzgl´du na miejsce po∏o˝enia jednostki wojskowej, wych organach administracji rzàdowej i samorzàdu tew której skazany pe∏ni czynnà s∏u˝b´ wojskowà. rytorialnego, w miejscu pracy lub nauki skazanego, w jednostce wojskowej, w której skazany pe∏ni czynnà

§ 2.

1. Przeprowadzajàcy wywiad Êrodowiskowy s∏u˝b´ wojskowà, w organizacjach spo∏ecznych, do powinien zebraç informacje dotyczàce: których nale˝y, a tak˝e u osoby, w stowarzyszeniu, organizacji lub instytucji, pod której dozór oddano skaza-

1) sytuacji rodzinnej i majàtkowej skazanego; nego.

2) êróde∏ utrzymania skazanego;

§ 4.

Wywiad Êrodowiskowy powinien byç przepro-

3) zachowaƒ skazanego, zw∏aszcza Êwiadczàcych wadzony w terminie 14 dni od dnia otrzymania zarzào naruszeniu przez niego porzàdku prawnego, dzenia o jego przeprowadzeniu, chyba ˝e w zarzàdzea w przypadku ˝o∏nierza w czynnej s∏u˝bie wojsko- niu okreÊlono inny termin. wej — równie˝ o naruszeniu dyscypliny wojskowej;

§ 5.

Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie z dniem

4) wykonywania przez skazanego obowiàzków na∏o-

1 wrzeÊnia 2003 r.

˝onych przez sàd.

2. Organ zarzàdzajàcy przeprowadzenie wywiadu

Êrodowiskowego mo˝e zleciç zebranie tak˝e innych in- Minister SprawiedliwoÊci: w z. J. ¸ankiewicz ——————— ———————

Zmiany wymienionej ustawy zosta∏y og∏oszone w Dz. U. Z dniem wejÊcia w ˝ycie niniejszego rozporzàdzenia traci z 1997 r. Nr 160, poz. 1083, z 1999 r. Nr 83, poz. 931, z 2000 r. moc rozporzàdzenie Ministra SprawiedliwoÊci z dnia Nr 60, poz. 701 i Nr 120, poz. 1268, z 2001 r. Nr 98, poz. 1071 26 sierpnia 1998 r. w sprawie okreÊlenia innych ni˝ kurator i Nr 111, poz. 1194, z 2002 r. Nr 74, poz. 676 i Nr 200, sàdowy organów powo∏anych do przeprowadzenia wywiapoz. 1679 oraz z 2003 r. Nr 111, poz. 1061 i Nr 142, du Êrodowiskowego, jego zakresu oraz trybu przeprowapoz. 1380. dzania (Dz. U. Nr 113, poz. 726).

1496

ROZPORZÑDZENIE MINISTRA SPRAWIEDLIWOÂCI z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu, zakresu i trybu sprawowania nadzoru penitencjarnego

Na podstawie art. 36 ustawy z dnia 6 czerwca § 1. 1. Nadzór nad legalnoÊcià i prawid∏owoÊcià 1997 r. — Kodeks karny wykonawczy (Dz. U. Nr 90, przebiegu wykonywania kary pozbawienia wolnoÊci, poz. 557, z póên. zm. ) zarzàdza si´, co nast´puje: kary aresztu, tymczasowego aresztowania, zatrzyma- ———————

Zmiany wymienionej ustawy zosta∏y og∏oszone w Dz. U. z 1997 r. Nr 160, poz. 1083, z 1999 r. Nr 83, poz. 931, z 2000 r. Nr 60, poz. 701 i Nr 120, poz. 1268, z 2001 r. Nr 98, poz. 1071 i Nr 111, poz. 1194, z 2002 r. Nr 74, poz. 676 i Nr 200, poz. 1679 oraz z 2003 r. Nr 111, poz. 1061 i Nr 142, poz. 1380. nia oraz Êrodka zabezpieczajàcego zwiàzanego wewnàtrz tych zak∏adów, jak równie˝ dokonywania z umieszczeniem w zak∏adzie zamkni´tym, a tak˝e kar zmian w tym zakresie; porzàdkowych i Êrodków przymusu skutkujàcych po- zbawienie wolnoÊci, zwany dalej „nadzorem peniten- 7) ró˝nicowania sposobu i warunków wykonywania cjarnym”, sprawuje s´dzia penitencjarny sàdu okr´go- kary pozbawienia wolnoÊci, kary aresztu i kary wego, w którego okr´gu wykonywane sà te kary lub aresztu wojskowego;

Êrodki.

8) ustalonego w zak∏adzie karnym porzàdku i dyscypliny;

2. Nadzór penitencjarny sprawuje si´ równie˝ nad wykonywaniem kary aresztu wojskowego, tymczaso-

9) wykorzystywania pracy jako Êrodka oddzia∏ywania wego aresztowania zastosowanego przez sàd wojsko- penitencjarnego, przestrzegania przepisów dotywy, jak równie˝ zatrzymania i kary ograniczenia wolno- czàcych czasu, bezpieczeƒstwa i higieny pracy, kie- Êci wykonywanej w wydzielonej jednostce wojskowej. rowania w pierwszej kolejnoÊci do odp∏atnego za- Nadzór ten sprawuje wojskowy s´dzia penitencjarny trudnienia zobowiàzanych do Êwiadczeƒ alimentawojskowego sàdu garnizonowego, w którego okr´gu cyjnych, a tak˝e skazanych majàcych szczególnie wykonywane sà te kary lub Êrodki. trudnà sytuacj´ materialnà, osobistà lub rodzinnà, oraz prawid∏owoÊci ustalania nale˝noÊci za prac´; 3. W wydzielonym pomieszczeniu Policji lub Stra˝y

Granicznej, o którym mowa w art. 251 § 1 ustawy z dnia 10) kierowania skazanych do nauczania ogólnego i za- 6 czerwca 1997 r. — Kodeks karny wykonawczy, nadzór wodowego, jak równie˝ przestrzegania ustalonych penitencjarny sprawuje s´dzia penitencjarny, a w wy- zasad szkolenia i samokszta∏cenia; dzielonym pomieszczeniu aresztu garnizonowego — wojskowy s´dzia penitencjarny. 11) organizowania czasu wolnego skazanych, zw∏aszcza organizowania zaj´ç kulturalno-oÊwiatowych, 4. Przepis ust. 3 stosuje si´ odpowiednio do nadzo- zaj´ç wychowania fizycznego i sportowych, oraz ru penitencjarnego sprawowanego w pomieszcze- pobudzania aktywnoÊci spo∏ecznej skazanych; niach przeznaczonych dla osób zatrzymanych.

12) prawid∏owoÊci przyznawania nagród, ulg i zezwoleƒ na czasowe opuszczenie zak∏adu karnego oraz

§ 2.

1. Nadzór penitencjarny sprawowany w zak∏a- wymierzania kar dyscyplinarnych i wykorzystywadzie karnym przez s´dziego penitencjarnego sàdu nia ich jako Êrodka oddzia∏ywania penitencjarneokr´gowego lub wojskowego s´dziego penitencjarne- go; go wojskowego sàdu garnizonowego, zwanego dalej

„s´dzià penitencjarnym”, polega na kontroli i ocenie,

13) wspó∏dzia∏ania ze spo∏eczeƒstwem, zw∏aszcza w szczególnoÊci: z zak∏adami pracy zatrudniajàcymi skazanych, placówkami oÊwiatowo-wychowawczymi i rodzina-

1) legalnoÊci wykonywania orzeczonej kary, legalno- mi skazanych, zw∏aszcza m∏odocianych, oraz po- Êci osadzenia i przebywania skazanych w zak∏a- zyskiwania ich do udzia∏u w procesie wychowawdach karnych oraz ich zwalniania z tych zak∏adów; czym;

2) wykonywania zadaƒ penitencjarnych i dzia∏alnoÊci

14) przestrzegania praw skazanych w zakresie korzyresocjalizacyjnej zak∏adu karnego oraz przebiegu stania z praktyk i pos∏ug religijnych, uczestniczenia procesu resocjalizacji skazanych, zw∏aszcza prze- w prowadzonym nauczaniu religii i udzia∏u w dziastrzegania praw i obowiàzków skazanych oraz za-

∏alnoÊci charytatywnej i spo∏ecznej koÊcio∏a lub insadnoÊci i skutecznoÊci stosowanych metod i Êrod- nego zwiàzku wyznaniowego; ków oddzia∏ywania penitencjarnego, prawid∏owo-

Êci i terminowoÊci dokonywania okresowych ocen 15) warunków bytowych skazanych, stanu opieki mepost´pów w resocjalizacji i opiniowania skaza- dycznej i stanu sanitarnego; nych;

16) prawid∏owoÊci i terminowoÊci za∏atwiania próÊb,

3) dzia∏alnoÊci zak∏adu karnego w zakresie rozpozna- skarg i wniosków skazanych; wania osobowoÊci skazanych, zw∏aszcza przepro- wadzania badaƒ psychologicznych i psychiatrycz- 17) kolejnoÊci wykonywania orzeczeƒ, jak równie˝ pranych oraz gromadzenia informacji dotyczàcych wid∏owoÊci zawiadamiania o przystàpieniu do wyosoby skazanego; konania orzeczenia lub o braku mo˝liwoÊci przystàpienia do jego wykonywania oraz przesy∏ania obli-

4) kwalifikowania skazanych do w∏aÊciwych syste- czenia kary; mów wykonywania kary, ustalania indywidual- nych programów oddzia∏ywania oraz sposobu ich 18) prawid∏owoÊci i terminowoÊci realizacji Êwiadczeƒ realizacji; alimentacyjnych oraz innych nale˝noÊci stwierdzonych tytu∏em wykonawczym;

5) kwalifikowania skazanych jako niebezpiecznych;

19) przestrzegania przepisów o bezpieczeƒstwie w za-

6) prawid∏owoÊci zaliczenia skazanych do odpowied- k∏adzie karnym, w tym przepisów dotyczàcych u˝ynich grup i podgrup klasyfikacyjnych, kierowania cia broni, si∏y fizycznej i Êrodków przymusu bezpodo w∏aÊciwych zak∏adów karnych, rozmieszczania Êredniego;

20) prawid∏owoÊci post´powania administracji zak∏a- 2. Przepisy ust. 1 stosuje si´ odpowiednio przy du karnego w razie ujawnienia pope∏nienia prze- sprawowaniu nadzoru penitencjarnego nad wykonyst´pstwa, a tak˝e w wypadkach buntów, samousz- waniem tymczasowego aresztowania w postaci kodzeƒ i zgonów; umieszczenia w zak∏adzie leczniczym, jak równie˝ przy sprawowaniu takiego nadzoru w zak∏adzie leczniczym,

21) zakresu, terminowoÊci i trafnoÊci podejmowanych w którym przebywajà osoby pozbawione wolnoÊci na czynnoÊci majàcych na celu przygotowanie skaza- obserwacji w zwiàzku z prowadzonym post´powaniem nego do ˝ycia po zwolnieniu z zak∏adu karnego; karnym.

22) udzielania pomocy postpenitencjarnej, zw∏aszcza

3. Przepisy ust. 1 stosuje si´ odpowiednio przy w zakresie uzyskania przez skazanego dokumen- sprawowaniu nadzoru penitencjarnego w publicznych tów to˝samoÊci, znalezienia pracy i zakwaterowa- zak∏adach opieki zdrowotnej, w których umieszczone nia po zwolnieniu z zak∏adu karnego, a tak˝e pomo- sà osoby pozbawione wolnoÊci. cy w ustaleniu niezdolnoÊci do pracy i prawa do renty z tytu∏u tej niezdolnoÊci. § 4. 1. S´dzia penitencjarny sprawuje nadzór penitencjarny:

2. Przepisy ust. 1 stosuje si´ odpowiednio do nad- zoru penitencjarnego w aresztach Êledczych, z tym ˝e 1) przeprowadzajàc okresowe wizytacje jednostek nadzór ten powinien uwzgl´dniaç równie˝ potrzeb´ za- kontrolowanych lub wizytacje doraêne obejmujàce bezpieczenia prawid∏owego toku post´powania karne- ca∏okszta∏t spraw podlegajàcych kontroli i ocenie go, przestrzegania w stosunku do tymczasowo aresz- albo wybrane zagadnienia; towanych niezb´dnej w tym zakresie izolacji oraz zapo-

2) wydajàc zalecenia powizytacyjne oraz kontrolujàc biegania wzajemnej ich demoralizacji i zapewnienia prawid∏owoÊç i terminowoÊç ich realizacji; bezpieczeƒstwa w areszcie.

3) wydajàc decyzje i zarzàdzenia w przypadkach prze- 3. Nadzór penitencjarny sprawowany przez s´dzie- widzianych w ustawie; go penitencjarnego w pomieszczeniach, o których mo- wa w art. 251 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. — Ko- 4) podejmujàc inne niezb´dne czynnoÊci. deks karny wykonawczy, oraz w pomieszczeniach prze- znaczonych dla osób zatrzymanych obejmuje odpo- 2. Wizytacje okresowe przeprowadza si´ nie rzawiednio zakres okreÊlony w ust. 1, a nadto kontrol´ dziej ni˝ raz w roku. i ocen´:

§ 5.

1. W razie stwierdzenia w toku wykonywania

1) okresu pobytu osadzonych w tych pomieszcze- nadzoru penitencjarnego istotnych uchybieƒ w dzia∏aniach; niu organu orzekajàcego lub wykonujàcego orzeczenie, s´dzia penitencjarny podejmuje niezw∏ocznie,

2) prawid∏owoÊci rozmieszczenia osadzonych w po- w granicach swoich uprawnieƒ, stosowne czynnoÊci mieszczeniach, niezb´dnego dla utrzymania po- zmierzajàce do usuni´cia tych uchybieƒ. rzàdku i zapobie˝enia wzajemnej ich demoralizacji;

2. W przypadku zarzàdzenia, w razie potrzeby,

3) stanu zabezpieczenia technicznego i wyposa˝enia zwolnienia osoby pozbawionej wolnoÊci niezgodnie pomieszczeƒ, w których przebywajà osadzeni. z prawem, s´dzia penitencjarny niezw∏ocznie przesy∏a dyrektorowi zak∏adu karnego lub aresztu Êledczego

§ 3.

1. Nadzór penitencjarny sprawowany przez s´- stosowne zarzàdzenie wraz z nakazem zwolnienia. dziego penitencjarnego nad wykonywaniem Êrodka zabezpieczajàcego zwiàzanego z umieszczeniem

§ 6.

1. Po zakoƒczeniu wizytacji s´dzia penitencjarsprawcy w zamkni´tym zak∏adzie psychiatrycznym lub ny zapoznaje dyrektora jednostki kontrolowanej z wyleczenia odwykowego polega na kontroli i ocenie: nikami wizytacji, umo˝liwiajàc mu ustosunkowanie si´ do dokonanych ustaleƒ i zaleceƒ powizytacyjnych.

1) legalnoÊci umieszczenia i przebywania sprawców w zak∏adach oraz ich zwalniania z tych zak∏adów;

2. W miar´ potrzeby, zw∏aszcza je˝eli w toku wizy-

2) warunków, w jakich przebywajà sprawcy, a w szcze- tacji stwierdzono istotne uchybienia w dzia∏alnoÊci gólnoÊci warunków bytowych, stanu opieki me- kontrolowanej jednostki lub zastrze˝enia co do realizowanych przez nià zaleceƒ, o terminie i przedmiocie dycznej i stanu sanitarnego oraz zasad post´powa- czynnoÊci, o której mowa w ust. 1, zawiadamia si´ w∏ania z nimi w zak∏adzie;

Êciwy organ nadrz´dny nad kontrolowanà jednostkà.

3) Êrodków przedsi´wzi´tych w celu uniemo˝liwienia sprawcom umieszczonym w zak∏adzie ucieczki z te- § 7. 1. Z przebiegu wizytacji s´dzia penitencjarny go zak∏adu; sporzàdza sprawozdanie, które powinno zawieraç w szczególnoÊci: wskazanie terminu przeprowadzenia

4) przestrzegania obowiàzku zawiadamiania sàdu wizytacji oraz zakresu czasowego i tematycznego wizyo stanie zdrowia sprawcy umieszczonego w zak∏a- tacji, szczegó∏owà ocen´ pracy wizytowanej jednostki dzie i post´pach w leczeniu lub terapii oraz o braku i stwierdzone uchybienia, ocen´ sposobu wykonania potrzeby dalszego pozostawania sprawcy w zak∏a- zaleceƒ zwiàzanych z poprzednià wizytacjà, ustalenie dzie. wyników przeprowadzonej wizytacji wraz z zaleceniami powizytacyjnymi, zmierzajàcymi do usuni´cia wn´trznych albo ministrowi w∏aÊciwemu do spraw stwierdzonych uchybieƒ i zapobie˝enia ich powstawa- zdrowia. niu. S´dzia penitencjarny wyznacza termin do poinfor- mowania go o zakresie i sposobie wykonania zaleceƒ § 8. S´dzia penitencjarny, w miar´ potrzeby, udziepowizytacyjnych. la odpowiedniej pomocy administracji nadzorowanych jednostek, zw∏aszcza w zakresie stosowania prze- 2. Sprawozdanie, o którym mowa w ust. 1, prze- pisów prawa. chowuje si´ we w∏aÊciwym sàdzie okr´gowym lub wojskowym sàdzie garnizonowym, jego odpis zaÊ § 9. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie z dniem 1 wrzeÊnia 2003 r. przesy∏a, w terminie 14 dni od zakoƒczenia wizytacji, dyrektorowi kontrolowanej jednostki, a w razie po- trzeby równie˝ w∏aÊciwemu organowi nadrz´dnemu

Minister SprawiedliwoÊci: w z. J. ¸ankiewicz nad tà jednostkà, w celu podj´cia stosownych czyn-

——————— noÊci.

Z dniem wejÊcia w ˝ycie niniejszego rozporzàdzenia traci moc rozporzàdzenie Ministra SprawiedliwoÊci z dnia 3. Odpisy sprawozdania przesy∏a si´ Ministrowi

12 sierpnia 1998 r. w sprawie szczegó∏owego zakresu i try- SprawiedliwoÊci oraz odpowiednio Ministrowi Obrony bu sprawowania nadzoru penitencjarnego (Dz. U. Nr 111, Narodowej lub ministrowi w∏aÊciwemu do spraw we- poz. 698).

1497

ROZPORZÑDZENIE MINISTRA SPRAWIEDLIWOÂCI z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie trybu post´powania w∏aÊciwych organów w wypadku, gdy liczba osadzonych w zak∏adach karnych lub aresztach Êledczych przekroczy w skali kraju ogólnà pojemnoÊç tych zak∏adów

Na podstawie art. 248 § 2 ustawy z dnia 6 czerwca zany, ka˝dy w zakresie swojego dzia∏ania, podjàç czyn- 1997 r. — Kodeks karny wykonawczy (Dz. U. Nr 90, noÊci majàce na celu przystosowanie pomieszczeƒ niepoz. 557, z póên. zm. ) zarzàdza si´, co nast´puje: wliczanych do pojemnoÊci zak∏adu do wymogów cel mieszkalnych.

§ 1.

1. W wypadku gdy liczba osadzonych zakwate- rowanych w zak∏adach karnych i aresztach Êledczych 2. Na dodatkowe cele mieszkalne, o których mowa oraz podleg∏ych im oddzia∏ach zewn´trznych, zwanych w ust. 1, nie mogà byç przeznaczone pomieszczenia, dalej „zak∏adami”, przekroczy w skali kraju ogólnà po- które sà niezb´dne dla zachowania prawid∏owego jemnoÊç tych zak∏adów, Dyrektor Generalny S∏u˝by funkcjonowania zak∏adu.

Wi´ziennej, w terminie 7 dni od dnia przekroczenia po- jemnoÊci, przedstawia informacj´ o tym, zwanà dalej 3. W dodatkowych celach mieszkalnych zakwatero- „informacjà”, Ministrowi SprawiedliwoÊci, dyrekto- wuje si´ osadzonych na czas okreÊlony po przekroczerom okr´gowym S∏u˝by Wi´ziennej oraz dyrektorom niu pojemnoÊci zak∏adu. zak∏adów.

4. W wypadku wykorzystania miejsc zakwaterowa- 2. Minister SprawiedliwoÊci przekazuje informacj´ nia w dodatkowych celach mieszkalnych osadzonych ministrowi w∏aÊciwemu do spraw wewn´trznych oraz mo˝na umieÊciç w warunkach, w których powierzchnia w celi na jednà osob´ wynosi mniej ni˝ 3 m².

Ministrowi Obrony Narodowej, a tak˝e prezesom sà- dów apelacyjnych i wojskowych sàdów okr´gowych, prokuratorom apelacyjnym i wojskowym prokurato- § 3. Dyrektor okr´gowy S∏u˝by Wi´ziennej informurom okr´gowym. je Dyrektora Generalnego S∏u˝by Wi´ziennej, w ustalonych przez niego terminach, jednak˝e nie rzadziej ni˝

§ 2.

1. Po otrzymaniu informacji dyrektor okr´gowy raz na 7 dni, o liczbie osadzonych zakwaterowanych S∏u˝by Wi´ziennej oraz dyrektor zak∏adu jest obowià- w podleg∏ych mu zak∏adach, liczbie miejsc oraz ich wykorzystaniu w pomieszczeniach, o których mowa w § 2, a tak˝e o liczbie osadzonych umieszczonych w warun- ——————— kach, w których powierzchnia w celi mieszkalnej na Zmiany wymienionej ustawy zosta∏y og∏oszone w Dz. U. jednà osob´ wynosi mniej ni˝ 3 m². z 1997 r. Nr 160, poz. 1083, z 1999 r. Nr 83, poz. 931, z 2000 r.

Nr 60, poz. 701 i Nr 120, poz. 1268, z 2001 r. Nr 98, poz. 1071 i Nr 111, poz. 1194, z 2002 r. Nr 74, poz. 676 i Nr 200, § 4. W wypadku gdy liczba osadzonych zakwateropoz. 1679 oraz z 2003 r. Nr 111, poz. 1061 i Nr 142, wanych w zak∏adach przekroczy w skali kraju ogólnà poz. 1380. pojemnoÊç tych zak∏adów, prezes sàdu apelacyjnego