Rozporządzenie Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 14 października 2005 r. w sprawie zasad bezpieczeństwa i higieny pracy przy zabezpieczaniu i usuwaniu wyrobów zawierających azbest oraz programu szkolenia w zakresie bezpiecznego użytkowania takich wyrobów

§ 1.

1. Pracodawca zatrudniajàcy pracowników przy zabezpieczaniu lub usuwaniu wyrobów albo in- § 4. Do planu prac, o którym mowa w przepisach nych materia∏ów zawierajàcych azbest jest obowiàza- wydanych na podstawie art. 4 ust. 1 ustawy z dnia ny zapewniç ochron´ pracowników przed szkodliwym 19 czerwca 1997 r. o zakazie stosowania wyrobów zadzia∏aniem w∏ókien azbestu i py∏u zawierajàcego wierajàcych azbest, do∏àcza si´ informacje dotyczàce: azbest, zwanych dalej „py∏em azbestu”, w szczególno-

Êci: 1) okreÊlenia odpowiednich Êrodków ochrony zbiorowej i indywidualnej, niezb´dnych do zapewnienia

1) na podstawie oceny ryzyka zawodowego, uwzgl´d- bezpieczeƒstwa i ochrony zdrowia pracowników; niajàcej rodzaj i stopieƒ nara˝enia, stosowaç nie- zb´dne Êrodki ochrony zmniejszajàce to ryzyko; 2) okreÊlenia sposobów:

2) kontrolowaç stopieƒ nara˝enia pracowników na a) wyeliminowania lub ograniczania uwalniania dzia∏anie py∏u azbestu w sposób okreÊlony w prze- si´ py∏u azbestu do powietrza, pisach dotyczàcych badaƒ i pomiarów czynników

b) informowania pracowników i innych osób, któszkodliwych dla zdrowia w Êrodowisku pracy. re mogà byç nara˝one na dzia∏anie py∏u azbestu, o zasadach post´powania i niezb´dnych 2. Ocena ryzyka, o której mowa w ust. 1 pkt 1, po-

Êrodkach ochrony; winna byç zweryfikowana, jeÊli zachodzi podejrzenie,

˝e jest nieprawdziwa, lub gdy nastàpi∏a znaczàca

3) koniecznoÊci usuni´cia materia∏ów zawierajàcych zmiana warunków pracy. azbest przed rozpocz´ciem prac rozbiórkowych, z wyjàtkiem sytuacji, gdyby powodowa∏o to wi´k-

§ 2.

Przepisy rozporzàdzenia stosuje si´ w przy- sze zagro˝enie dla pracowników lub innych osób padku, gdy istnieje uzasadnione podejrzenie wyst´po- ni˝ w przypadku pozostawienia tych materia∏ów wania azbestu w przewidzianych do usuni´cia mate- w dotychczasowym miejscu. ria∏ach lub konstrukcji budynku.

§ 5.

1. Pracodawca zatrudniajàcy pracowników

§ 3.

Szkolenie w zakresie bezpieczeƒstwa i higieny przy zabezpieczaniu lub usuwaniu wyrobów albo inpracy pracowników, którzy w zwiàzku z wykonywany- nych materia∏ów zawierajàcych azbest jest obowiàzami pracami sà lub mogà byç nara˝eni na dzia∏anie py- ny podejmowaç dzia∏ania zmniejszajàce nara˝enie ——————— pracowników na dzia∏anie py∏u azbestu i ograniczaç Minister Gospodarki i Pracy kieruje dzia∏em administracji jego st´˝enie w powietrzu co najmniej do wartoÊci rzàdowej — praca, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 2 rozporzà- najwy˝szego dopuszczalnego st´˝enia, okreÊlonej dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 11 czerwca 2004 r. w przepisach dotyczàcych najwy˝szych dopuszczalw sprawie szczegó∏owego zakresu dzia∏ania Ministra Go- nych st´˝eƒ i nat´˝eƒ czynników szkodliwych dla zdrospodarki i Pracy (Dz. U. Nr 134, poz. 1428). wia w Êrodowisku pracy.

Niniejsze rozporzàdzenie w zakresie swojej regulacji doko- nuje wdro˝enia postanowieƒ dyrektywy 83/477/EWG z dnia 19 wrzeÊnia 1983 r. w sprawie ochrony pracowni- 2. Pracodawca w szczególnoÊci jest obowiàzany ków przed ryzykiem zwiàzanym z nara˝eniem na dzia∏anie zapewniç, aby przy pracach stwarzajàcych nara˝enie azbestu w miejscu pracy (Dz. Urz. WE L 327 z 24.11.1983), na dzia∏anie py∏u azbestu: zmienionej dyrektywà 91/382/EWG z dnia 25 czerwca

1991 r. (Dz. Urz. WE L 206 z 29.07.1991) oraz dyrektywà 1) liczba osób przydzielonych do prac oraz czas trwa- 2003/18/WE z dnia 27 marca 2003 r. (Dz. Urz. WE L 097 nia nara˝enia by∏y ograniczone do niezb´dnego z 15.04.2003). minimum;

Dane dotyczàce og∏oszenia aktów prawa Unii Europej- skiej, zamieszczone w tym rozporzàdzeniu, dotyczà og∏o-

2) maszyny, sprz´t i metody pracy stosowane przy szenia tych aktów w Dzienniku Urz´dowym Unii Europej- wykonywaniu prac eliminowa∏y lub ogranicza∏y skiej — wydanie specjalne. do minimum powstawanie py∏u azbestu, a szcze- Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zosta∏y og∏oszone w Dz. U. z 2004 r. Nr 96, poz. 959, Nr 120, gólnie jego emisj´ do Êrodowiska pracy lub Êrodopoz. 1252 i Nr 210, poz. 2135 oraz z 2005 r. Nr 10, poz. 72. wiska naturalnego;

3) stosowane by∏y odpowiednie do rodzaju i pozio- § 10. Pracodawca jest obowiàzany tak organizomu nara˝enia odzie˝ i obuwie robocze oraz Êrodki waç stanowiska pracy, na których wyst´puje nara˝eochrony indywidualnej, w tym odzie˝ ochronna nie na py∏ azbestu, aby wysi∏ek fizyczny pracownika i Êrodki ochrony uk∏adu oddechowego. by∏ ograniczony do minimum oraz aby pracownik nie by∏ nara˝ony na dzia∏anie innych czynników rakotwór-

§ 6.

W przypadku prowadzenia prac w warunkach czych. wymagajàcych stosowania Êrodków ochrony uk∏adu oddechowego — pracodawca jest obowiàzany, po § 11. 1. Pracodawca jest obowiàzany dostarczaç konsultacji z pracownikami lub ich przedstawicielami, pracownikom nara˝onym na dzia∏anie py∏u azbestu zapewniç pracownikom wykonujàcym takie prace od- odzie˝ i obuwie robocze oraz Êrodki ochrony indywipowiednie do istniejàcych warunków Êrodowiska pra- dualnej w∏aÊciwe do poziomu nara˝enia oraz zapobiecy przerwy na odpoczynek w miejscach, w których nie gajàce odpowiednio stykaniu si´ cia∏a z py∏ami azbewyst´puje nara˝enie na dzia∏anie py∏u azbestu. stu i ich wdychaniu.

§ 7.

1. W przypadku przekroczenia wartoÊci naj-

2. Odzie˝, o której mowa w ust. 1, powinna byç wywy˝szego dopuszczalnego st´˝enia py∏u azbestu, konana z materia∏u uniemo˝liwiajàcego przenikanie okreÊlonej w przepisach dotyczàcych najwy˝szych do- py∏u azbestu oraz umo˝liwiajàcego ∏atwe czyszczenie. puszczalnych st´˝eƒ i nat´˝eƒ czynników szkodliwych

R´kawy w nadgarstkach i nogawki spodni w kostkach dla zdrowia w Êrodowisku pracy, pracodawca jest powinny szczelnie przylegaç do cia∏a. obowiàzany wstrzymaç wykonywanie pracy przez pra- cowników oraz niezw∏ocznie podjàç dzia∏ania w celu

§ 12.

1. Pracodawca jest obowiàzany wymieniaç obni˝enia st´˝enia py∏u azbestu do wartoÊci dopusz-

Êrodki ochrony uk∏adu oddechowego jednorazowego czalnej. u˝ytku po ka˝dej zmianie roboczej lub gdy opory oddychania odczuwalnie wzrosnà.

2. Ponowne podj´cie pracy jest dopuszczalne po stwierdzeniu, i˝ w wyniku dzia∏aƒ, o których mowa

2. Niedopuszczalne jest zdejmowanie Êrodków w ust. 1, st´˝enie py∏u azbestu w Êrodowisku pracy nie ochrony uk∏adu oddechowego w strefie zanieczyszprzekracza dopuszczalnej wartoÊci. czonej py∏em azbestu. Wszelkich zmian elementów fil- 3. Je˝eli, mimo podj´tych dzia∏aƒ, nie jest mo˝liwe trujàcych nale˝y dokonywaç po wyjÊciu z tej strefy. obni˝enie st´˝enia py∏u azbestu do wartoÊci dopusz- czalnej — podj´cie pracy jest mo˝liwe pod warun- § 13. W miejscach wykonywania prac, w których kiem zastosowania Êrodków ochrony uk∏adu odde- wyst´puje nara˝enie na dzia∏anie py∏u azbestu, niedochowego zapewniajàcych nieprzekraczanie dopusz- puszczalne jest spo˝ywanie posi∏ków, picie napojów, czalnego nara˝enia pracowników na dzia∏anie py∏u palenie tytoniu, przechowywanie rzeczy osobistych azbestu. Stosowanie tych Êrodków nie mo˝e byç sta∏e oraz przebywanie bez uzasadnionej potrzeby. i powinno byç ograniczone do minimum.

§ 14.

1. Pracodawca jest obowiàzany zapewniç, 4. Ârodki ochrony uk∏adu oddechowego mogà byç aby po zakoƒczeniu pracy w warunkach nara˝enia na stosowane jedynie jako rozwiàzanie uzupe∏niajàce lub dzia∏anie py∏u azbestu odzie˝ i obuwie robocze oraz awaryjne; nie mogà one zast´powaç technicznych Êrodki ochrony indywidualnej by∏y:

Êrodków ograniczajàcych nara˝enie pracowników na dzia∏anie py∏u azbestu. 1) oczyszczone z py∏u azbestu wysoko skutecznymi urzàdzeniami filtracyjno-wentylacyjnymi lub na

§ 8.

1. Maszyny i inne urzàdzenia stosowane przy mokro w sposób uniemo˝liwiajàcy uwalnianie si´ pracach zwiàzanych z zabezpieczaniem wyrobów albo py∏u do Êrodowiska pracy lub do Êrodowiska natuusuwaniem wyrobów lub innych materia∏ów zawiera- ralnego; jàcych azbest powinny byç wyposa˝one w instalacje odciàgów miejscowych zaopatrzone w wysoko efek- 2) przechowywane wy∏àcznie w wyznaczonym miejtywne filtry. scu, w sposób wykluczajàcy kontakt z w∏asnà odzie˝à pracowników.

2. Pracodawca jest obowiàzany zapewniç regular- ne wykonywanie przeglàdów, regulacji, konserwacji 2. Odzie˝ i obuwie robocze oraz Êrodki ochrony ini napraw instalacji, maszyn i innych urzàdzeƒ, o któ- dywidualnej stosowane w warunkach, o których morych mowa w ust. 1. Je˝eli jest to mo˝liwe, czynnoÊci wa w ust. 1, nie mogà byç u˝ywane poza miejscem te nale˝y wykonywaç w strefie pracy tych instalacji pracy. i urzàdzeƒ.

3. Odzie˝ zanieczyszczona py∏em azbestu przezna-

§ 9.

1. Podczas prac zwiàzanych z zabezpieczaniem czona do prania powinna byç pakowana i oznakowana wyrobów albo usuwaniem wyrobów lub innych mate- w sposób okreÊlony w przepisach wydanych na podria∏ów zawierajàcych azbest nale˝y ograniczaç do mi- stawie art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 19 czerwca 1997 r. nimum powstawanie odpadów, szczególnie drobnych o zakazie stosowania wyrobów zawierajàcych azbest. i s∏abo zwiàzanych.

§ 15.

1. Po zakoƒczeniu prac zwiàzanych z zabez- 2. Odpadów zawierajàcych azbest nie nale˝y mie- pieczaniem wyrobów albo usuwaniem wyrobów lub szaç z innymi rodzajami odpadów. innych materia∏ów zawierajàcych azbest pracodawca jest obowiàzany zapewniç uprzàtni´cie terenu wyko- ˝y wymieniaç zgodnie z instrukcjà u˝ytkowania sprz´- nywania prac z odpadów zawierajàcych azbest oraz tu. Zu˝yte filtry nale˝y usuwaç, pakujàc je do szczeloczyszczenie z py∏u azbestu w sposób uniemo˝liwiajà- nych worków i post´pujàc z nimi tak, jak z innymi odcy ich emisj´ do Êrodowiska. padami zawierajàcymi azbest. Regenerowanie filtrów jest niedopuszczalne.

2. Stanowiska pracy, drogi komunikacyjne oraz maszyny i urzàdzenia powinny byç czyszczone pod ko- 2. Worki do gromadzenia py∏u azbestu, zamontoniec ka˝dej zmiany roboczej. wane w urzàdzeniach odpylajàcych, powinny byç przeznaczone do jednorazowego u˝ytku.

3. CzynnoÊci, o których mowa w ust. 1 i 2, powin- ny byç wykonywane z maksymalnà starannoÊcià, § 17. Traci moc rozporzàdzenie Ministra Pracy i Poz wykorzystaniem podciÊnieniowego sprz´tu filtracyj- lityki Socjalnej z dnia 2 kwietnia 1998 r. w sprawie zano-wentylacyjnego zaopatrzonego w wysoko skutecz- sad bezpieczeƒstwa i higieny pracy przy zabezpieczane filtry lub metodà czyszczenia na mokro. Niedopusz- niu i usuwaniu wyrobów zawierajàcych azbest oraz czalne jest r´czne zamiatanie na sucho albo czyszcze- programu szkolenia w zakresie bezpiecznego u˝ytkonie pomieszczeƒ oraz Êrodków i narz´dzi pracy przy wania takich wyrobów (Dz. U. Nr 45, poz. 280). u˝yciu spr´˝onego powietrza.

§ 18.

Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie po up∏ywie

§ 16.

1. Py∏ azbestu gromadzony w elementach fil- 14 dni od dnia og∏oszenia. tracyjnych sprz´tu, o którym mowa w § 15 ust. 3, na- le˝y regularnie usuwaç z zachowaniem niezb´dnych

Êrodków ostro˝noÊci, stosujàc odpowiednio dobrane

Êrodki ochrony indywidualnej. Filtry w∏ókninowe nale- Minister Gospodarki i Pracy: J. Piechota PROGRAM SZKOLENIA W ZAKRESIE BEZPIECZNEGO U˚YTKOWANIA

WYROBÓW ZAWIERAJÑCYCH AZBEST

Program szkolenia, tj. instrukta˝u stanowiskowego powiedzialnoÊci w dziedzinie bezpieczeƒstwa i hioraz szkolenia okresowego pracowników, którzy gieny pracy; w zwiàzku z wykonywanymi pracami sà lub mogà byç

4) organizowania i wykonywania pracy w sposób nara˝eni na dzia∏anie py∏u azbestu, oraz pracodawców bezpieczny dla siebie i innych osób, w tym: i osób kierujàcych takimi pracownikami, powinien za- pewniç wystarczajàce informacje dotyczàce: — Êrodków ostro˝noÊci zwiàzanych ze stosowaniem odzie˝y i obuwia roboczego oraz Êrodków

1) potencjalnego zagro˝enia zdrowia wynikajàcego ochrony indywidualnej, z nara˝enia na dzia∏anie py∏u azbestu;

— specjalnych Êrodków ostro˝noÊci minimalizujà-

2) dopuszczalnych i faktycznych st´˝eƒ py∏u azbestu cych nara˝enie na dzia∏anie py∏u azbestu, w Êrodowisku pracy oraz potrzeby monitorowania — zachowania przy wykonywaniu pracy wymazanieczyszczeƒ powietrza; gaƒ higienicznych, w tym powstrzymywania si´ od palenia tytoniu w miejscu pracy;

3) przepisów i zasad bezpieczeƒstwa i higieny pracy w zakresie niezb´dnym do organizowania i wyko- 5) post´powania w sytuacjach awaryjnych, a tak˝e nywania pracy na okreÊlonym stanowisku oraz udzielania pierwszej pomocy osobom, które ulezwiàzanych z tym stanowiskiem obowiàzków i od- g∏y wypadkom.