Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 22 kwietnia 2005 r. w sprawie szkodliwych czynników biologicznych dla zdrowia w środowisku pracy oraz ochrony zdrowia pracowników zawodowo narażonych na te czynniki
§ 17
ObowiązujeRozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia .
Zmiany wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2003 r. poz. 391 i 1938, z 2004 r. poz. 959, 1808 i 2135 oraz z 2006 r. poz. 1600.
Ustawa utraciła moc na podstawie art. 69 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2025 r. poz. 1675 oraz z 2026 r. poz. 26), która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2009 r.
Rozporządzenie zostało ogłoszone w dniu 11 maja 2005 r.
Załączniki do rozporządzenia (poz. …….)
Załącznik nr 1
Załącznik nr 1 KLASYFIKACJA I WYKAZ SZKODLIWYCH CZYNNIKÓW BIOLOGICZNYCH
KLASYFIKACJA I WYKAZ SZKODLIWYCH CZYNNIKÓW BIOLOGICZNYCH
I.
Klasyfikacja szkodliwych czynników biologicznych
Grupa 1 zagrożenia
Czynniki, przez które wywołanie chorób u ludzi jest mało prawdopodobne.
Grupa 2 zagrożenia
Czynniki, które mogą wywoływać choroby u ludzi, mogą być niebezpieczne dla pracowników, ale rozprzestrzenienie ich w populacji ludzkiej jest mało prawdopodobne. Zazwyczaj istnieją w stosunku do nich skuteczne metody profilaktyki lub leczenia.
Grupa 3 zagrożenia
Czynniki, które mogą wywoływać u ludzi ciężkie choroby, są niebezpieczne dla pracowników, a rozprzestrzenienie ich w populacji ludzkiej jest bardzo prawdopodobne. Zazwyczaj istnieją w stosunku do nich skuteczne metody profilaktyki lub leczenia.
Grupa 4 zagrożenia
Czynniki, które wywołują u ludzi ciężkie choroby, są niebezpieczne dla pracowników, a rozprzestrzenienie czynników w populacji ludzkiej jest bardzo prawdopodobne. Zazwyczaj nie istnieją w stosunku do nich skuteczne metody profilaktyki lub leczenia.
II.
Wykaz szkodliwych czynników biologicznych
Uwagi wprowadzające
1. Wykaz szkodliwych czynników biologicznych został przygotowany w oparciu o wpływ tych czynników na zdrowych pracowników.
Nie bierze się pod uwagę szczególnego wpływu na osoby o zwiększonej podatności, np. z takich powodów jak istniejące choroby, przyjmowanie leków, upośledzona odporność, ciąża lub karmienie piersią. Dodatkowe ryzyko dla tych pracowników powinno być wzięte pod uwagę jako część oceny ryzyka wymaganą przepisami niniejszego rozporządzenia.
2. Czynniki biologiczne, które nie zostały zaklasyfikowane do grup 2–4 tego wykazu, nie są domyślnie klasyfikowane do grupy 1.
W przypadku rodzajów, w odniesieniu do których przynajmniej jeden gatunek jest chorobotwórczy dla ludzi, do wykazu zostały włączone gatunki, o których wiadomo, że są najczęściej odpowiedzialne za choroby, wraz z bardziej ogólnym odniesieniem do innych gatunków z tego samego rodzaju, które mogą mieć wpływ na zdrowie.
W brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 11 grudnia 2020 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie szkodliwych czynników biologicznych dla zdrowia w środowisku pracy oraz ochrony zdrowia pracowników zawodowo narażonych na te czynniki (Dz. U. poz. 2234), które weszło w życie z dniem 29 grudnia 2020 r.
Gdy w wykazie sklasyfikowanych czynników biologicznych jest wymieniony cały rodzaj, oznacza to, że klasyfikacja obejmuje tylko gatunki i szczepy, o których wiadomo, że są chorobotwórcze. Inne gatunki i szczepy, o których wiadomo, że nie są szkodliwe dla zdrowia, są wyłączone.
3. Gdy szczep jest atenuowany lub stracił znane geny wirulencji, wówczas nie ma konieczności stosowania środków hermetyczności wymaganych przez klasyfikację jego szczepu macierzystego, ale decyzję o zmniejszeniu zakresu stosowanych środków hermetyczności można podjąć pod warunkiem przeprowadzenia właściwej oceny ryzyka zawodowego dla pracowników.
Odnosi się to do sytuacji, gdy taki szczep ma być na przykład zastosowany jako produkt lub część produktu o przeznaczeniu profilaktycznym lub terapeutycznym.
4. Nomenklatura sklasyfikowanych czynników stosowana do stworzenia niniejszego wykazu odzwierciedla najnowsze międzynarodowe ustalenia w zakresie taksonomii i nomenklatury czynników biologicznych.
5. Wymagania dotyczące stosowania środków hermetyczności wynikające z klasyfikacji pasożytów stosuje się jedynie do tych etapów cyklu życiowego pasożyta, w których jest on zakaźny dla ludzi w miejscu pracy.
Wyjaśnienie oznaczeń dodatkowych stosowanych w wykazie:
A – możliwe efekty alergiczne
D – wykaz pracowników narażonych na działanie tego czynnika biologicznego ma być przechowywany przez okres dłuższy niż 10 lat po zakończeniu ostatniego zanotowanego przypadku narażenia
T – produkcja toksyn
V – dostępna i zarejestrowana w Unii Europejskiej skuteczna szczepionka
(1) Klasyfikacja zgodna z globalnym planem działania Światowej Organizacji Zdrowia mającym na celu zminimalizowanie ryzyka zakażenia wirusem polio związanym z miejscami przechowywania po eradykacji według typu dzikich szczepów wirusa polio i stopniowym zaprzestaniu stosowania doustnej szczepionki przeciw polio.
(2) Kleszczowe zapalenie mózgu.
(3) Tylko dla typu A i B.
(4) Zalecane dla pracy przy bezpośrednim kontakcie z tymi czynnikami.
(5) Wyróżnia się dwa wirusy: jeden to rodzaj wirusa ospy bawołów, a drugi to wariant wirusa krowianki.
(6) Wariant wirusa ospy krów.
(7) Wariant wirusa krowianki.
(8) Nie ma dowodów na występowanie u ludzi choroby wywołanej przez inne retrowirusy występujące u małp. Zapobiegawczo dla prac przy nich jest zalecany poziom hermetyczności 3. (9) Wirus zapalenia wątroby typu D jest chorobotwórczy u pracowników jedynie w obecności jednoczesnego lub wtórnego zakażenia wywołanego wirusem zapalenia wątroby typu B. Szczepienie przeciwko wirusowi zapalenia wątroby typu B chroni więc pracowników, którzy nie zostali zakażeni wirusem zapalenia wątroby typu B, przed wirusowym zapaleniem wątroby typu D.
(10) Diagnostyczne prace laboratoryjne niepowodujące namnażania wirusa SARS-CoV-2 powinny być prowadzone w obiektach stosujących procedury równoważne przynajmniej poziomowi hermetyczności 2. Prace obejmujące namnażanie SARS-CoV-2 powinny być przeprowadzane w laboratorium o poziomie hermetyczności 3 z ciśnieniem powietrza utrzymywanym na poziomie niższym od ciśnienia atmosferycznego.
Wykaz „prac niepowodujących namnażania wirusa SARS-CoV-2” jest publikowany w formie zaleceń przez WHO.
** Czynniki biologiczne, które nie przenoszą się drogą powietrzną, przez co stwarzają ograniczone ryzyko zakażenia dla pracowników.
Uwaga: W przypadku szkodliwych czynników biologicznych występujących na tej liście skrót „spp.” odnosi się do innych gatunków należących do tego rodzaju, które nie zostały wyraźnie włączone do wykazu, ale są znane jako patogenne dla ludzi.
BAKTERIE i podobne organizmy
Klasyfikacja szkodliwych
Oznaczenie
Szkodliwy czynnik biologiczny czynników biologicznych dodatkowe według grup zagrożenia
Actinomadura madurae 2
Actinomadura pelletieri 2
Actinomyces gerencseriae 2
Actinomyces israelii 2
Actinomyces spp. 2
Aggregatibacter actinomycetemcomitans (Actinobacillus actinomycetemcomitans) 2
Anaplasma spp. 2
Arcanobacterium haemolyticum (Corynebacterium haenolyticum) 2
Arcobacter butzleri 2
Bacillus anthracis 3 T
Bacteroides fragilis 2
Bacteroides spp. 2
Bartonella bacilliformis 2
Bartonella quintana (Rochalimaea quintana) 2
Bartonella (Rochalimaea) spp. 2
Bordetella bronchiseptica 2
Bordetella parapertussis 2
Bordetella pertussis 2 T, V
Bordetella spp. 2
Borrelia burgdorferi 2
Borrelia duttonii 2
Borrelia recurrentis 2
Borrelia spp. 2
Brachyspira spp. 2
Brevibacterium linens 2 A
Brucella abortus 3
Brucella canis 3
Brucella inopinata 3
Brucella melitensis 3
Brucella suis 3
Burkholderia cepacia 2
Burkholderia mallei (Pseudomonas mallei) 3
Burkholderia pseudomallei (Pseudomonas pseudomallei) 3 D
Campylobacter fetus subsp. fetus 2
Campylobacter fetus subsp. venerealis 2
Campylobacter jejuni subsp. doylei 2
Campylobacter jejuni subsp. jejuni 2
Campylobacter spp. 2
Cardiobacterium hominis 2
Cardiobacterium valvarum 2
Chlamydia abortus (Chlamydophila abortus) 2
Chlamydia caviae (Chlamydophila caviae) 2
Chlamydia felis (Chlamydophila felis) 2
Chlamydia pneumoniae (Chlamydophila pneumoniae) 2
Chlamydia psittaci (Chlamydophila psittaci) (szczepy ptasie) 3
Chlamydia psittaci (Chlamydophila psittaci) (inne szczepy) 2
Chlamydia trachomatis (Chlamydophila trachomatis) 2
Clostridium botulinum 2 T
Clostridium difficile 2 T
Clostridium perfringens 2 T
Clostridium tetani 2 T, V
Clostridium spp. 2
Corynebacterium diphtheriae 2 T, V
Corynebacterium minutissimum 2
Corynebacterium pseudotuberculosis 2 T
Corynebacterium ulcerans 2 T
Corynebacterium spp. 2
Coxiella burnetii 3
Cytophaga allerginae 2 A, T
Edwardsiella tarda 2
Ehrlichia spp. 2
Eikenella corrodens 2
Elizabethkingia meningoseptica (Flavobacterium meningosepticum) 2
Enterobacter aerogenes (Klebsiella mobilis) 2
Enterobacter cloacae subsp. cloacae (Enterobacter cloacae) 2
Enterobacter spp. 2
Enterococcus spp. 2
Erysipelothrix rhusiopathiae 2
Escherichia coli (z wyjątkiem szczepów niepatogennych) 2
Escherichia coli, szczepy werocytotoksyczne lub enterotoksyczne (np. O157:H7, 0124 lub 0123) 3** T
Fluoribacter bozemanae (Legionella) 2
Francisella hispaniensis 2
Francisella tularensis subsp. holarctica 2
Francisella tularensis subsp. mediasiatica 2
Francisella tularensis subsp. novicida 2
Francisella tularensis subsp. tularensis 3
Fusobacterium necrophorum subsp. funduliforme 2
Fusobacterium necrophorum subsp. necrophorum 2
Gardnerella vaginalis 2
Haemophilus ducreyi 2
Haemophilus influenzae 2 V
Haemophilus spp. 2
Helicobacter pylori 2
Helicobacter spp. 2
Klebsiella oxytoca 2
Klebsiella pneumoniae subsp. ozaenae 2
Klebsiella pneumoniae subsp. pneumoniae 2
Klebsiella pneumoniae subsp. rhinoscleromatis 2
Klebsiella spp. 2
Legionella pneumophila subsp. fraseri 2
Legionella pneumophila subsp. pascullei 2
Legionella pneumophila subsp. pneumophila 2
Legionella spp. 2
Leptospira interrogans (wszystkie serotypy) 2
Leptospira spp. 2
Listeria monocytogenes 2
Listeria ivanovii subsp. ivanovii 2
Listeria invanovii subsp. londoniensis 2
Morganella morganii subsp. morganii (Proteus morganii) 2
Morganella morganii subsp. sibonii 2
Mycobacterium abscessus subsp. abscessus 2
Mycobacterium africanum 3 V
Mycobacterium avium subsp. avium (Mycobacterium avium) 2
Mycobacterium avium subsp. paratuberculosis
(Mycobacterium paratuberculosis) 2
Mycobacterium avium subsp. silvaticum 2
Mycobacterium bovis 3 V
Mycobacterium caprae (Mycobacterium tuberculosis subsp. caprae) 3
Mycobacterium chelonae 2
Mycobacterium chimaera 2
Mycobacterium fortuitum 2
Mycobacterium intracellulare 2
Mycobacterium kansasii 2
Mycobacterium leprae 3
Mycobacterium malmoense 2
Mycobacterium marinum 2
Mycobacterium microti 3**
Mycobacterium pinnipedii 3
Mycobacterium scrofulaceum 2
Mycobacterium simiae 2
Mycobacterium szulgai 2
Mycobacterium tuberculosis 3 V
Mycobacterium ulcerans 3**
Mycobacterium xenopi 2
Mycoplasma hominis 2
Mycoplasma pneumoniae 2
Mycoplasma spp. 2
Neisseria gonorrhoeae 2
Neisseria meningitidis 2 V
Neorickettsia sennetsu (Rickettsia sennetsu, Ehrlichia sennetsu) 2
Nocardia asteroides 2
Nocardia brasiliensis 2
Nocardia farcinica 2
Nocardia nova 2
Nocardia otitidiscaviarum 2
Nocardia spp. 2
Orientia tsutsugamushi (Rickettsia tsutsugamushi) 3
Pantoea agglomerans 2 A, T
Pasteurella multocida subsp. gallicida (Pasteurella gallicida) 2
Pasteurella multocida subsp. multocida 2
Pasteurella multocida subsp. septica 2
Pasteurella spp. 2
Peptostreptococcus anaerobius 2
Plesiomonas shigelloides 2
Porphyromonas spp. 2
Prevotella spp. 2
Proteus mirabilis 2
Proteus penneri 2
Proteus vulgaris 2
Providencia alcalifaciens (Proteus inconstans) 2
Providencia rettgeri (Proteus rettgeri) 2
Providencia spp. 2
Pseudomonas aeruginosa 2 T
Rhodococcus hoagii (Corynebacterium equi) 2
Rickettsia africae 3
Rickettsia akari 3**
Rickettsia australis 3
Rickettsia canadensis 2
Rickettsia conorii 3
Rickettsia heilongjiangensis 3**
Rickettsia japonica 3
Rickettsia montanensis 2
Rickettsia typhi 3
Rickettsia prowazekii 3
Rickettsia rickettsii 3
Rickettsia sibirica 3
Rickettsia spp. 2
Saccharomonospora viridis 2 A
Saccharopolyspora rectivirgula 2 A
Salmonella enterica (choleraesuis) subsp. arizonae 2
Salmonella Enteritidis 2
Salmonella Paratyphi A, B, C 2 V
Salmonella Typhi 3** V
Salmonella Typhimurium 2
Salmonella (inne serotypy) 2
Shigella boydii 2
Shigella dysenteriae (typ 1) 3** T
Shigella dysenteriae, inne niż typ 1 2
Shigella flexneri 2
Shigella sonnei 2
Staphylococcus aureus 2 T
Streptobacillus moniliformis 2
Streptococcus agalactiae 2
Streptococcus dysgalactiae subsp. equisimilis 2
Streptococcus pneumoniae 2 T, V
Streptococcus pyogenes 2 T
Streptococcus suis 2
Streptococcus spp. 2
Streptomyces albus 2 A
Streptomyces spp. 2 A
Thermoactinomyces thalpophilus 2 A
Thermoactinomyces vulgaris 2 A
Treponema carateum 2
Treponema pallidum 2
Treponema pertenue 2
Treponema spp. 2
Trueperella pyogenes 2
Ureaplasma parvum 2
Ureaplasma urealyticum 2
Vibrio cholerae (włącznie z El Tor) 2 T, V
Vibrio parahaemolyticus (Benecka parahaemolytica) 2
Vibrio spp. 2
Yersinia enterocolitica subsp. enterolitica 2
Yersinia enterocolitica subsp. palearctica 2
Yersinia pestis 3
Yersinia pseudotuberculosis 2
Yersinia spp. 2
WIRUSY
UWAGA:
Wirusy zostały umieszczone w wykazie według rzędu (O – order), rodziny (F – family) i rodzaju (G – genus).
Szkodliwy czynnik biologiczny (gatunek Klasyfikacja szkodliwych czynników Oznaczenie wirusa lub wskazany takson) biologicznych według grup zagrożenia dodatkowe
Bunyavirales (O)
Hantaviridae (F)
Hantavirus (Orthohantavirus) (G)
Hantawirus Andes (hantawirus wywołujący hantawirusowy zespół płucny [HPS]) 3
Hantawirus Bayou 3
Hantawirus Black Creek Canal 3
Hantawirus Caño Delgadito 3
Hantawirus Choclo 3
Hantawirus Dobrava-Belgrade
(hantawirus wywołujący gorączkę
3 krwotoczną z zespołem nerkowym
[HFRS])
Hantawirus El Moro Canyon 3
Hantawirus Hantaan (hantawirus wywołujący gorączkę krwotoczną 3 z zespołem nerkowym [HFRS])
Hantawirus Laguna Negra 3
Hantawirus Prospect Hill 2
Hantawirus Puumala (hantawirus wywołujący nefropatię epidemiczną
[NE]) 2
Hantawirus Seoul (hantawirus wywołujący gorączkę krwotoczną 3 z zespołem nerkowym [HFRS])
Hantawirus Sin Nombre (hantawirus wywołujący hantawirusowy zespół 3 płucny [HPS])
Inne chorobotwórcze hantawirusy 2
Nairoviridae (F)
Nairovirus (Orthonairovirus) (G)
Nairowirus krymsko-kongijskiej gorączki krwotocznej [CCHF] 4
Nairowirus Dugbe 2
Nairowirus Hazara 2
Nairowirus choroby owiec z Nairobi 2
Inne chorobotwórcze nairowirusy 2
Peribunyaviridae (F)
Bunyavirus (Orthobunyavirus) (G)
Buniawirus Bunyamwera (wirus
Germiston) 2
Buniawirus kalifornijskiego zapalenia mózgu 2
Buniawirus gorączki Oropouche 3
Inne chorobotwórcze buniawirusy 2
Phenuiviridae (F)
Phlebovirus (G)
Flebowirus Bhanja 2
Flebowirus Punta Toro 2
Flebowirus gorączki Doliny Rift 3
Flebowirus gorączki muchy piaskowej serotyp neapolitański (wirus Toscana) 2
Flebowirus SFTS (flebowirus wywołujący ciężką gorączkę z zespołem małopłytkowości) 3
Inne chorobotwórcze flebowirusy 2
Herpesvirales (O)
Herpesviridae (F)
Cytomegalovirus (G)
Ludzki betaherpeswirus typu 5 (wirus cytomegalii, CMV) 2
Lymphocryptovirus (G)
Ludzki gammaherpesvirus typu 4 (wirus
Epsteina-Barr) 2
Rhadinoovirus (G)
Ludzki gammaherpeswirus typu 8 2 D
Roseolovirus (G)]
Ludzki betaherpeswirus typu 6A (Ludzki wirus B-limfotropowy, HBLV, HHV-6A) 2
Ludzki betaherpeswirus typu 6B 2
Ludzki betaherpeswirus typu 7 2
Simplexvirus (G)
Małpi alfaherpeswirus typu 1
(herpeswirus małpi, herpeswirus typu B) 3
Ludzki slfaherpeswirus typu 1
(herpeswirus ludzki typu 1, wirus opryszczki pospolitej typu 1) 2
Ludzki alfaherpeswirus typu 2
(herpeswirus ludzki typu 2, wirus opryszczki pospolitej typu 2) 2
Varicellovirus (G)
Ludzki alfaherpeswirus typu 3 (wirus ospy wietrznej i półpaśca) 2 V
Mononegavirales (O)
Filoviridae (F)
Wirus Ebola (G) 4
Marburgvirus (G)
Wirus Marburg 4
Paramyxoviridae (F)
Avulavirus (G)
Wirus choroby Newcastle (wirus rzekomego pomoru drobiu) 2
Henipavirus (G)
Wirus Hendra 4
Wirus Nipah 4
Morbillivirus (G)
Wirus odry 2 V
Respirovirus (G)
Ludzki respirowirus typu 1 (wirus paragrypy typu 1) 2
Ludzki respirowirus typu 3 (wirus paragrypy typu 3) 2
Rubulavirus (G)
Wirus świnki 2 V
Ludzki rubulawirus typu 2 (wirus paragrypy typu 2) 2
Ludzki rubulawirus typu 4 (wirus paragrypy typu 4) 2
Pneumoviridae (F)
Metapneumovirus (G)
Orthopneumovirus (G)
Ludzki syncytialny wirus oddechowy
(ludzki orthopneumowirus, RSV) 2
Rhabdoviridae (F)
Lyssavirus (G)
Australijski wirus wścieklizny nietoperzy (ABLV) 3** V
Wirus Duvenhage (DUVV) 3** V
Europejski wirus wścieklizny nietoperzy typu 1 (EBLV1), 3** V
Europejski wirus wścieklizny nietoperzy typu 2 (EBLV2) 3** V
Wirus wścieklizny nietoperzy Lagos
(LBV) 3**
Wirus Mokola (MOKV) 3
Wirus wścieklizny (RABV) 3** V
Vesiculovirus (G)
Wirus pęcherzykowego zapalenia jamy ustnej, szczep Alagoas 2
Wirus pęcherzykowego zapalenia jamy ustnej, szczep Indiana 2
Wirus pęcherzykowego zapalenia jamy ustnej, szczep New Jersey 2
Wirus Piry (PIRYV, Piry virus) 2
Nidovirales (O)
Coronaviridae (F)
Betakoronavirus (G) koronawirus zespołu ostrej niewydolności oddechowej (wirus
SARS) 3 koronawirus zespołu ostrej niewydolności oddechowej 2 (wirus
SARS-CoV-2) 3 (10)
Koronawirus bliskowschodniego zespołu niewydolności oddechowej (wirus
MERS) 3
Inne chorobotwórcze koronawirusy 2
Pikornavirales (O)
Picornaviridae (F)
Cardiovirus (G)
Wirus Saffold 2
Cosavirus (G)
Cosawirus A 2
Enterovirus (G)
Enterowirus A 2
Enterowirus B 2
Enterowirus C 2
Enterowirus D, ludzki enterowirus typu
70 (wirus ostrego krwotocznego 2 zapalenia spojówek)
Rhinoviruses 2
Wirus polio typu 1 i 3 2 V
Wirus polio typu 2 (1) 3 V
Hepatovirus (G)
Wirus zapalenia wątroby typu A (WZW
A, HAV, ludzki enterowirus typu 72) 2 V
Kobuvirus (G)
Aichiwirus A (Aichi virus 1) 2
Parechovirus (G)
Parechowirusy typu A 2
Parechowirusy typu B (wirus Ljungana) 2
Inne chorobotwórcze Picornaviridae 2
Nieprzyporządkowane (O)
Adenoviridae (F) 2
Astroviridae (F) 2
Arenaviridae (F)
Mammarenavirus (G)
Mammarenawirus brazylijski 4
Mammarenawirus Chapare 4
Mammarenawirus Flexal 3
Mammarenawirus Guanarito 4
Mammarenawirus Junín 4
Mammarenawirus Lassa (wirus gorączki
Lassa) 4
Mammarenawirus Lujo 4
Mammarenawirus limfocytowego zapalenia opon mózgowych, szczepy neurotropowe 2
Mammarenawirus limfocytowego zapalenia opon mózgowych (inne szczepy) 2
Mammarenawirus Machupo 4
Mammarenawirus Mobala 2
Mammarenawirus Mopeia 2
Mammarenawirus Tacaribe 2
Mammarenawirus Whitewater Arroyo 3
Caliciviridae (F)
Norovirus (G)
Wirus Norwalk 2
Inne chorobotwórcze Caliciviridae 2
Hepadnaviridae (F)
Ortohepadnawirus (G)
Wirus zapalenia wątroby typu B (WZW
B, HBV) 3** V, D
Hepeviridae (F)
Ortohepevirus (G)
Wirus zapalenia wątroby typu E (WZW
E, HEV, Ortohepevirus A) 2
Flaviviridae (F)
Flavivirus (G)
Wirus Dengue 3
Wirus japońskiego zapalenia mózgu 3 V
Wirus choroby lasu Kyasanur (KFDV) 3 V
Wirus choroby skokowej owiec (LIV) 3**
Wirus zapalenia mózgu doliny Murray
(wirus australijskiego zapalenia mózgu) 3
Wirus omskiej gorączki krwotocznej 3
Wirus Powassan 3
Wirus Rocio 3
Wirus zapalenia mózgu St. Louis 3
Wirus kleszczowego zapalenia mózgu
Wirus Absettarov 3
Wirus Hanzalova 3
Wirus Hypr 3
Wirus Kumlinge 3
Wirus Negishi 3
Wirus rosyjskiego wiosenno-letniego zapalenia mózgu (2) 3 V
Wirus kleszczowego zapalenia mózgu
(podtyp środkowoeuropejski) 3** V
Wirus kleszczowego zapalenia mózgu
(podtyp dalekowschodni) 3
Wirus kleszczowego zapalenia mózgu
(podtyp syberyjski) 3 V
Wirus Wesselsbron 3**
Wirus gorączki Zachodniego Nilu 3
Wirus żółtej gorączki 3 V
Wirus Zika 2
Inne chorobotwórcze flawiwirusy 2
Hepacivirus (G)
Wirus zapalenia wątroby typu C (WZW typu C, HCV) 3** D
Orthomyxoviridae (F)
Gammainfluenzavirus (G)
Wirus grypy typu C 2 V (3)
Influenzavirus A (G)
Wysoce patogenne wirusy ptasiej grypy
HPAIV (H5), np. H5N1 3
Wysoce patogenne wirusy ptasiej grypy
HPAIV (H7), np. H7N7, H7N9 3
Wirus grypy typu A 2 V (3)
Wirus A grypy typu A/Nowy Jork/1/18
(H1N1) (grypa hiszpanka 1918) 3
Wirus A grypy typu A/Singapur/1/57
(H2N2) 3
Nisko patogenny wirus ptasiej grypy
(LPAI) H7N9 3
Influenzavirus B (G)
Wirus grypy typu B 2 V (3)
Thogoto virus (G)
Wirus Dhori (przenoszone przez kleszcze orthomyxoviridae: Dhori) 2
Wirus Thogoto (przenoszone przez kleszcze orthomyxoviridae: Thogoto) 2
Papillomaviridae (F) 2 D (4)
Parvoviridae (F)
Erytroparvovirus (G)
Ludzki parwowirus B19 2
Polyomaviridae (F)
Betapoliomavirus (G)
Ludzki poliomawirus 1 (wirus BK) 2 D (4)
Ludzki poliomawirus 2 (wirus JC) 2 D (4)
Poxviridae (F)
Molluscipoxwirus (G)
Wirus mięczaka zakaźnego (MCV) 2
Orthopoxvirus (G)
Wirus ospy krów 2
Wirus ospy małp 3 V
Wirus krowianki (w tym wirus ospy bawołów (5), wirus ospy słoni (6), wirus 2 ospy królików (7)
Wirus ospy prawdziwej (variola major i minor) 4 V
Parapoxvirus (G)
Wirus Orf 2
Wirus rzekomej ospy krowiej (wirus guzków dojarek, parapoxvirus bovis) 2
Yatapoxvirus (G)
Wirus Tanapox 2
Wirus Yaba 2
Reoviridae (F)
Seadornavirus (G)
Wirus Banna 2
Coltivirus (G) 2
Rotavirus (G) 2
Orbivirus (G) 2
Retroviridae (F)
Deltaretrovirus (G)
Ludzki wirus T-limfotropowy typu 1
3** D
(HTLV-1)
Ludzki wirus T-limfotropowy typu 2
3** D
(HTLV-2)
Lentivirus (G)
Ludzki wirus niedoboru odporności typu
1 (HIV-1) 3** D
Ludzki wirus niedoboru odporności typu
2 (HIV-2) 3** D
Małpi wirus niedoboru odporności (SIV) 2 (8)
Togaviridae (F)
Alphavirus (G)
Wirus Cabassou 3
Wirus wschodniego zapalenia mózgu i rdzenia koni 3 V
Wirus Bebaru 2
Wirus Chikungunya 3**
Wirus Everglades 3**
Wirus Mayaro 3
Wirus Mucambo 3**
Wirus Ndumu 3**
Wirus O’nyong-nyong 2
Wirus Ross River 2
Wirus Semliki Forest (wirus gorączki lasu, SFV) 2
Wirus Sindbis 2
Wirus Tonate 3**
Wirus wenezuelskiego zapalenia mózgu i rdzenia koni 3 V
Wirus zachodniego zapalenia mózgu i rdzenia koni 3 V
Inne chorobotwórcze alfawirusy 2
Rubivirus (G)
Wirus różyczki 2 V
Nieprzyporządkowane (F)
Deltawirus (G)
Wirus zapalenia wątroby typu D (WZW typu D, HDV) 2 V, D, (9)
CZYNNIKI PASAŻOWALNYCH ENCEFALOPATII GĄBCZASTYCH
Klasyfikacja szkodliwych
Oznaczenie
Szkodliwy czynnik biologiczny czynników biologicznych dodatkowe według grup zagrożenia
Czynnik choroby Creutzfeldta-Jakoba 3** D (4)
Wariant czynnika choroby Creutzfeldta-Jakoba 3** D (4)
Czynnik gąbczastej encefalopatii bydła (BSE) oraz innych zwierzęcych gąbczastych encefalopatii przenośnych TSE 3** D (4)
Czynnik zespołu Gerstmanna-Sträusslera-
Scheinkera 3** D (4)
Czynnik choroby Kuru 3** D (4)
Czynnik trzęsawki owiec 2
PASOŻYTY
Klasyfikacja szkodliwych
Oznaczenie
Szkodliwy czynnik biologiczny czynników biologicznych dodatkowe według grup zagrożenia
Acanthamoeba castellani 2
Ancylostoma duodenale 2
Angiostrongylus cantonensis 2
Angiostrongylus costaricensis 2
Anisakis simplex 2 A
Ascaris lumbricoides 2 A
Ascaris suum 2 A
Babesia divergens 2
Babesia microti 2
Balamuthia mandrillaris 3
Balantidium coli 2
Brugia malayi 2
Brugia pahangi 2
Brugia timori 2
Capillaria philippinensis 2
Capillaria spp. 2
Clonorchis sinensis (Opisthorchis sinensis) 2
Clonorchis viverrini (Opisthorchis viverrini) 2
Cryptosporidium hominis 2
Cryptosporidium parvum 2
Cyclospora cayetanensis 2
Dicrocoelium dentriticum 2
Dipetalonema streptocerca 2
Diphyllobothrium latum 2
Dracunculus medinensis 2
Echinococcus granulosus 3**
Echinococcus multilocularis 3**
Echinococcus oligarthrus 3**
Echinococcus vogeli 3**
Entamoeba histolytica 2
Enterobius vermicularis 2
Enterocytozoon bieneusi 2
Fasciola gigantica 2
Fasciola hepatica 2
Fasciolopsis buski 2
Giardia lamblia (Giardia duodenalis, Giardia intestinalis) 2
Heterophyes spp. 2
Hymenolepis diminuta 2
Hymenolepis nana 2
Leishmania aethiopica 2
Leishmania braziliensis 3**
Leishmania donovani 3**
Leishmania guyanensis (Viannia guyanensis) 3**
Leishmania infantum (Leishmania chagasi) 3**
Leishmania major 2
Leishmania mexicana 2
Leishmania panamensis (Viannia panamensis) 3**
Leishmania peruviana 2
Leishmania tropica 2
Leishmania spp. 2
Loa loa 2
Mansonella ozzardi 2
Mansonella perstans 2
Mansonella streptocerca 2
Metagonimus spp. 2
Naegleria fowleri 3
Necator americanus 2
Onchocerca volvulus 2
Opisthorchis felineus 2
Opisthorchis spp. 2
Paragonimus westermani 2
Paragonimus spp. 2
Plasmodium falciparum 3**
Plasmodium knowlesi 3**
Plasmodium spp. (ludzki i małpi) 2
Sarcocystis suihominis 2
Schistosoma haematobium 2
Schistosoma intercalatum 2
Schistosoma japonicum 2
Schistosoma mansoni 2
Schistosoma mekongi 2
Strongyloides stercoralis 2
Strongyloides spp. 2
Taenia saginata 2
Taenia solium 3**
Toxocara canis 2
Toxocara cati 2
Toxoplasma gondii 2
Trichinella nativa 2
Trichinella nelsoni 2
Trichinella pseudospiralis 2
Trichinella spiralis 2
Trichomonas vaginalis 2
Trichostrongylus orientalis 2
Trichostrongylus spp. 2
Trichuris trichiura 2
Trypanosoma brucei brucei 2
Trypanosoma brucei gambiense 2
Trypanosoma brucei rhodesiense 3**
Trypanosoma cruzi 3**
Wuchereria bancrofti 2
GRZYBY
Klasyfikacja szkodliwych
Oznaczenie
Szkodliwy czynnik biologiczny czynników biologicznych dodatkowe według grup zagrożenia
Aspergillus flavus 2 A
Aspergillus fumigatus 2 A
Aspergillus spp. 2
Blastomyces dermatitidis (Ajellomyces dermatitidis) 3
Blastomyces gilchristii 3
Candida albicans 2 A
Candida dubliniensis 2
Candida glabrata 2
Candida parapsilosis 2
Candida tropicalis 2
Cladophialophora bantiana (Xylohypha bantiana,
Cladosporium bantianum, trichoides) 3
Cladophialophora modesta 3
Cladophialophora spp. 2
Coccidioides immitis 3 A
Coccidioides posadasii 3 A
Cryptococcus gattii (Filobasidiella neoformans var. bacillispora) 2 A
Cryptococcus neoformans (Filobasidiella neoformans var. neoformans) 2 A
Emmonsia parva var. parva 2
Emmonsia parva var. crescens 2
Epidermophyton floccosum 2 A
Epidermophyton spp. 2
Fonsecaea pedrosoi 2
Histoplasma capsulatum 3
Histoplasma capsulatum var. farciminosum 3
Histoplasma duboisii 3
Madurella grisea 2
Madurella mycetomatis 2
Microsporum spp. 2 A
Nannizzia spp. 2
Neotestudina rosatii 2
Paracoccidioides brasiliensis 3 A
Paracoccidioides lutzii 3
Paraphyton spp. 2
Rhinocladiella mackenziei 3
Scedosporium apiospermum 2
Scedosporium prolificans (inflatum) 2
Sporothrix schenckii 2
Talaromyces marneffei (Penicillium marneffei) 2 A
Trichophyton rubrum 2 A
Trichophyton tonsurans 2 A
Trichophyton spp. 2
Załącznik nr 2 Załącznik nr 2 WYKAZ PRAC NARAŻAJĄCYCH PRACOWNIKÓW NA DZIAŁANIE CZYNNIKÓW WYKAZ PRAC NARAŻAJĄCYCH PRACOWNIKÓW NA DZIAŁANIE CZYNNIKÓW BIOLOGICZNYCH BIOLOGICZNYCH
Lp.
1 Praca w zakładach produkujących żywność
2 Praca w rolnictwie
3 Praca, podczas której dochodzi do kontaktu ze zwierzętami lub produktami pochodzenia zwierzęcego
4 Praca w jednostkach ochrony zdrowia, w tym w pomieszczeniach izolacyjnych i zakładach, gdzie są wykonywane badania pośmiertne
5 Praca w laboratoriach klinicznych, weterynaryjnych lub diagnostycznych
6 Praca w zakładach gospodarki odpadami
7 Praca przy oczyszczaniu ścieków
8 Praca inna od wymienionej w lp. 1–7, w przypadku której wynik oceny ryzyka, przeprowadzonej zgodnie z § 5 i § 6 rozporządzenia, wskazuje, że czynniki biologiczne mogą być obecne w środowisku pracy
W brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 2 lit. a rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 11.
W brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 2 lit. a rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 11.
W brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 11.
W brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 11.
Załącznik nr 3
Załącznik nr 3
Załącznik nr 3 WZÓR ZNAKU OSTRZEGAJĄCEGO PRZED ZAGROŻENIEM BIOLOGICZNYMWZÓR ZNAKU OSTRZEGAJĄCEGO PRZED ZAGROŻENIEM BIOLOGICZNYM WZÓR ZNAKU OSTRZEGAJĄCEGO PRZED ZAGROŻENIEM BIOLOGICZNYM
UWAGA:
UWAGA:
Piktogram powinien być koloru czarnego na żółto-pomarańczowym tle, w formie trójkąta.
Piktogram powinien być koloru czarnego na żółto-pomarańczowym tle, w formie trójkąta.
Załącznik nr 2
Załącznik nr 4 ŚRODKI HERMETYCZNOŚCI I STOPNIE HERMETYCZNOŚCI
DLA LABORATŚRODKI HERMETYCZNOŚCI I STOPNIE HERMETYCZNOŚCI ORIÓW, ZWIERZĘTARNI, POMIESZCZEŃ IZOLACYJNYCH DLA LABORATORIÓW, ZWIERZĘTARNI, POMIESZCZEŃ IZOLACYJNYCH DLA LUDZI I ZWIERZĄT
DLA LUDZI I ZWIERZĄT
Uwaga wstępna
Środki zawarte w niniejszym załączniku stosuje się adekwatnie do rodzaju wykonywanej czynności, oceny ryzyka zawodowego oraz rodzaju szkodliwego czynnika biologicznego.
W tabeli określenie „zalecane” oznacza, że środki powinny być stosowane, o ile wyniki oceny ryzyka zawodowego, o której mowa w § 5 i § 6 niniejszego rozporządzenia, nie wskazują inaczej.
Stopień hermetyczności
Środki hermetyczności(1) grupa 2 grupa 3 grupa 4 zagrożenia zagrożenia zagrożenia
1 2 3 4
Miejsce pracy
1. Odizolowane od innych czynności wykonywanych niewymagane zalecane wymagane w tym samym budynku
2. Przystosowane do dezynfekcji przez fumigację niewymagane zalecane wymagane
(możliwość szczelnego zamknięcia)
Obiekty
1. Praca ze skażonym materiałem, włącznie ze tam, gdzie to wymagane, jeżeli wymagane zwierzętami, prowadzona w komorze konieczne zakażenie bezpieczeństwa biologicznego lub izolatce lub przenoszone jest innym odpowiednim pomieszczeniu zamkniętym drogą powietrzną
Wyposażenie
1. Powietrze wprowadzane i wyprowadzane niewymagane wymagane dla wymagane dla z miejsca pracy przez filtry (HEPA(2)) lub powietrza powietrza podobne wyprowadzanego wprowadzanego i wyprowadzanego
2. Ciśnienie powietrza w miejscu pracy powinno być niewymagane zalecane wymagane utrzymywane na poziomie niższym od ciśnienia atmosferycznego
3. Powierzchnie nieprzepuszczalne dla wody i łatwo wymagane dla wymagane dla wymagane dla zmywalne stołów stołów, stołów, i podłóg podłóg i innych ścian, podłóg powierzchni i sufitu określonych w ocenie ryzyka
W brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 3 rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 11.
Stopień hermetyczności
Środki hermetyczności(1) grupa 2 grupa 3 grupa 4 zagrożenia zagrożenia zagrożenia
1 2 3 4
4. Powierzchnie odporne na kwasy, zasady, zalecane wymagane wymagane rozpuszczalniki oraz środki dezynfekcyjne
System pracy
1. Dostęp wyłącznie dla osób uprawnionych zalecane wymagane wymagane przez śluzę powietrzną(3)
2. Skuteczna ochrona przed wektorami zakażeń, np. zalecane wymagane wymagane gryzoniami i owadami
3. Określone procedury dezynfekcji wymagane wymagane wymagane
4. Bezpieczne przechowywanie czynnika wymagane wymagane wymagane biologicznego bezpieczne przechowywanie
5. Pracownicy powinni wziąć prysznic przed niewymagane zalecane zalecane opuszczeniem pomieszczenia zamkniętego
Odpady
1. Zatwierdzony proces inaktywacji w celu zalecane wymagane na wymagane na miejscu bezpiecznego usuwania zwłok zwierzęcych miejscu lub poza nim
Inne środki
1. Pełne wyposażenie przypisane do laboratorium niewymagane zalecane wymagane
2. Okno do obserwacji lub podobne rozwiązanie, tak zalecane zalecane wymagane aby znajdujący się wewnątrz pracownicy mogli być widoczni
Załącznik 3
Załącznik nr 5 ŚRODKI HERMETYCZNOŚCI I STOPNIE HERMETYCZNOŚCI
W PROCESACH PRZEMYSŁOWYCH
ŚRODKI HERMETYCZNOŚCI I STOPNIE HERMETYCZNOŚCI W PROCESACH PRZEMYSŁOWYCH Uwaga wstępna
W tabeli określenie „zalecane” oznacza, że środki powinny być stosowane, o ile wyniki oceny ryzyka zawodowego, o której mowa w § 5 i § 6 niniejszego rozporządzenia, nie wskazują inaczej.
Czynniki biologiczne z grupy 1 zagrożenia
W przypadku pracy z czynnikami biologicznymi grupy 1 zagrożenia, w tym z atenuowanymi szczepionkami, należy stosować odpowiednie zasady bezpieczeństwa i higieny pracy.
Czynniki biologiczne z grup 2, 3 i 4 zagrożenia
Może być konieczne wybranie i połączenie wymagań dotyczących hermetyczności, zamieszczonych poniżej w różnych kategoriach, na podstawie oceny ryzyka zawodowego odnoszącej się do każdego konkretnego procesu lub części procesu.
B. Stopień hermetyczności
A. Środki hermetyczności grupa 2 grupa 3 grupa 4 zagrożenia zagrożenia zagrożenia
1 2 3 4
Informacje ogólne
1. Praca z żywymi mikroorganizmami wykonywana w systemie odizolowanym od środowiska wymagane wymagane wymagane
2. Kontrola gazów wylotowych z systemu zamkniętego, wymagana wymagane wymagane co najmniej przez zastosowanie filtrów HEPA minimalizacja zapobieganie zapobieganie uwalniania uwalnianiu uwalnianiu
3. Pobieranie próbek, wprowadzanie materiałów do zminimalizować zapobiec zapobiec systemu zamkniętego oraz przenoszenie żywych rozprzestrzenianie rozprzestrzenianiu rozprzestrzenianiu mikroorganizmów do innych systemów zamkniętych przeprowadzane tak, aby:
4. Płynne hodowle nie są usuwane poza obszar systemu inaktywacji za inaktywacji za inaktywacji za zamkniętego, jeżeli żywe mikroorganizmy nie pomocą pomocą pomocą zostały poddane: zatwierdzonych zatwierdzonych zatwierdzonych środków środków środków chemicznych lub chemicznych lub chemicznych lub fizycznych fizycznych fizycznych
5. Szczelność systemu zaprojektowana tak, aby: zminimalizować zapobiec zapobiec rozprzestrzenianie rozprzestrzenianiu rozprzestrzenianiu 6. Kontrolowany obszar zaprojektowany tak, aby niewymagane zalecane wymagane powstrzymał wyciek wszelkiej zawartości systemu zamkniętego
7. Kontrolowany obszar przystosowany do dezynfekcji niewymagane zalecane wymagane przez fumigację (możliwość szczelnego zamknięcia)
W brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 4 rozporządzenia o którym mowa w odnośniku 11.
B. Stopień hermetyczności
A. Środki hermetyczności grupa 2 grupa 3 grupa 4 zagrożenia zagrożenia zagrożenia
1 2 3 4
Obiekty
1. Umywalnie i środki odkażające dostępne dla personelu wymagane wymagane wymagane
Wyposażenie
1. Powietrze wprowadzane do obszaru kontrolowanego niewymagane zalecane wymagane i wyprowadzane z niego powinno przechodzić przez filtry HEPA(1)
2. Ciśnienie powietrza w obszarze kontrolowanym niewymagane zalecane wymagane utrzymywane na poziomie niższym od ciśnienia atmosferycznego
3. Obszar kontrolowany wentylowany tak, aby zalecane zalecane wymagane zminimalizować skażenie powietrza
System pracy
1. Systemy zamknięte(2) zlokalizowane w obrębie zalecane zalecane wymagane, obszaru kontrolowanego wybudowane specjalnie w tym celu
2. Umieszczenie znaku ostrzegającego przed zalecane wymagane wymagane zagrożeniem biologicznym
3. Ograniczenie dostępu tylko do osób uprawnionych zalecane wymagane wymagane, przez śluzę powietrzną(3) 4. Wzięcie prysznica przed opuszczeniem obszaru niewymagane zalecane wymagane kontrolowanego przez pracowników
5. Noszenie odzieży ochronnej przez pracowników wymagane, wymagane wymagane, pełna odzież robocza zmiana ubrania Odpady
1. Ścieki z umywalni i pryszniców zbierane niewymagane zalecane wymagane i poddawane inaktywacji przed uwolnieniem
2. Oczyszczanie ścieków przed ostatecznym inaktywacja za inaktywacja za inaktywacja za odprowadzeniem pomocą pomocą pomocą zatwierdzonych zatwierdzonych zatwierdzonych środków środków środków chemicznych lub chemicznych lub chemicznych lub fizycznych fizycznych fizycznych
Treść według tekstu jednolitego
Ustawa była zmieniana. Obecne brzmienie ogłoszono jako tekst jednolity: Dz.U. 2026 poz. 103, 29 stycznia 2026.
Lexeva pokazuje treść przepisu, nie udziela porad prawnych. Moc prawną ma wyłącznie tekst ogłoszony w dzienniku urzędowym.