Art. 16b

Komendant granicznej placówki kontrolnej Straży Granicznej informuje niezwłocznie Prezesa Urzędu o opuszczeniu terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez cudzoziemca:

1) o którym mowa w art. 16a lub

2) któremu w decyzji o odmowie nadania statusu uchodźcy Prezes Urzędu lub Rada do Spraw Uchodźców nakazała opuszczenie terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.”;

8) art. 22 otrzymuje brzmienie:

„Art. 22. Organ przyjmujący wniosek poucza cudzoziemca, w języku dla niego zrozumiałym, o zasadach i trybie postępowania o nadanie statusu uchodźcy, o przysługujących mu prawach, ciążących na nim obowiązkach i o skutkach prawnych ich niewykonania oraz informuje o organizacjach, do których zadań statutowych należą sprawy uchodźców.”;

9) w art. 24 w ust. 1 w pkt 4 w lit. e kropkę zastępuje się przecinkiem i dodaje się lit. f w brzmieniu:

„f) członków rodziny cudzoziemca, o których mowa w art. 4 Konwencji wyznaczającej państwo odpowiedzialne za rozpatrywanie wniosków o azyl złożonych w jednym z Państw Członkowskich Wspólnot Europejskich, sporządzonej w Dublinie dnia 15 czerwca 1990 r. i w art. 2 lit. i) rozporządzenia Rady nr 343/2003/WE z dnia 18 lutego 2003 r. ustanawiającego kryteria i mechanizmy określania Państwa Członkowskiego właściwego dla rozpatrywania wniosku o azyl, wniesionego w jednym z państw członkowskich przez obywatela państwa trzeciego.”;

10) w art. 29 po ust. 2 dodaje się ust. 3 w brzmieniu:

„3. Przepisu ust. 2 nie stosuje się do wydania decyzji o odmowie nadania statusu uchodźcy, w przypadku gdy oczywista bezzasadność wniosku o nadanie statusu uchodźcy wynika z niewykonywania przez cudzoziemca obowiązku, o którym mowa w art. 27 ust. 1 pkt 1, 3 i 4.”;

11) po art. 30 dodaje się art. 30a w brzmieniu:

„Art. 30a. 1. W przypadku gdy po upływie roku od dnia złożenia wniosku o nadanie statusu uchodźcy nie została wydana decyzja w pierwszej instancji i przyczyna przedłużenia postępowania nie leży po stronie wnioskodawcy, Prezes Urzędu, na wniosek cudzoziemca, wydaje zaświadczenie, które wraz z tymczasowym zaświadczeniem tożsamości cudzoziemca stanowi podstawę do uzyskania zezwolenia na pracę na zasadach i w trybie określonych w ustawie z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. Nr 99, poz. 1001 i Nr 273, poz. 2703 oraz z 2005 r. Nr 64, poz. 565).

2. W zaświadczeniu, o którym mowa w ust. 1, potwierdza się okres, jaki upłynął od dnia wszczęcia postępowania i okoliczność, że przedłużenie postępowania nie nastąpiło z przyczyn leżących po stronie cudzoziemca, oraz określa się przewidywany termin zakończenia postępowania w sprawie o nadanie statusu uchodźcy.”;

12) w art. 31 w ust. 5 w pkt 2 kropkę zastępuje się średnikiem i dodaje się pkt 3 w brzmieniu:

„3) w granicznej placówce kontrolnej Straży Granicznej, w której następuje przekazanie cudzoziemca na podstawie Konwencji wyznaczającej państwo odpowiedzialne za rozpatrywanie wniosków o azyl złożonych w jednym z Państw Członkowskich Wspólnot Europejskich, sporządzonej w Dublinie dnia 15 czerwca 1990 r., i rozporządzenia Rady nr 343/2003/WE z dnia 18 lutego 2003 r. ustanawiającego kryteria i mechanizmy określania Państwa Członkowskiego właściwego dla rozpatrywania wniosku o azyl, wniesionego w jednym z Państw Członkowskich przez obywatela państwa trzeciego, albo na granicy państwa, do którego następuje przekazanie, w porcie lotniczym albo morskim tego państwa, jeżeli wobec cudzoziemca stosuje się art. 16a.”;

13) w art. 40 pkt 3 otrzymuje brzmienie:

„3) po złożeniu wniosku o nadanie statusu uchodźcy okaże się, że zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 88 ust. 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach.”;

14) w art. 44:

a) ust. 1 otrzymuje brzmienie:

„1. Zwolnienie cudzoziemca ze strzeżonego ośrodka lub aresztu w celu wydalenia następuje w przypadkach, o których mowa w art. 107 ust. 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach, lub na podstawie decyzji Prezesa Urzędu wydanej z urzędu lub na wniosek cudzoziemca, gdy z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że jest prawdopodobne, że cudzoziemiec spełnia warunki uznania za uchodźcę określone w Konwencji Genewskiej i Protokole Nowojorskim lub warunek uzyskania zgody na pobyt tolerowany na podstawie art. 97 ust. 1 pkt 1.”,

b) po ust. 1 dodaje się ust. 1a w brzmieniu:

„1a. Decyzja, o której mowa w ust. 1, obejmuje także towarzyszące cudzoziemcowi małoletnie dzieci i małżonka.”;

15) uchyla się art. 46;

16) w art. 56:

a) ust. 2 otrzymuje brzmienie:

„2. Udzielanie pomocy, o której mowa w ust. 1, może być przedłużone, na wniosek cudzoziemca:

1) na okres do 3 miesięcy od dnia doręczenia decyzji o nadaniu statusu uchodźcy lub decyzji o odmowie nadania statusu uchodźcy, w której udzielono zgody na pobyt tolerowany;

2) na okres do 1 miesiąca od dnia doręczenia decyzji o umorzeniu postępowania o nadanie statusu uchodźcy w związku z cofnięciem wniosku o nadanie statusu uchodźcy.”,

b) ust. 4 otrzymuje brzmienie:

„4. Pomocy nie przyznaje się cudzoziemcowi:

1) przebywającemu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, zezwolenia na osiedlenie się lub zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Wspólnot Europejskich;

2) umieszczonemu w strzeżonym ośrodku lub w areszcie w celu wydalenia, tymczasowo aresztowanemu lub odbywającemu karę pozbawienia wolności.”;

17) w art. 61:

a) w ust. 1 pkt 3 otrzymuje brzmienie:

„3) pomoce dydaktyczne dla dzieci korzystających z nauki i opieki w publicznych placówkach, szkołach podstawowych, gimnazjach lub szkołach ponadgimnazjanych oraz pokrycie kosztów wynikających z opłat za naukę w tych palcówkach, szkołach lub gminazjach;”,

b) w ust. 2 pkt 1 otrzymuje brzmienie:

„1) ekwiwalent pieniężny w zamian za wyżywienie, w przypadku gdy:

a) stan zdrowia cudzoziemca wymaga zastosowania, przez czas określony w orzeczeniu lekarskim, żywienia dietetycznego, którego ośrodek nie może zapewnić,

b) przebywa w ośrodku wraz z dziećmi w wieku poniżej 7 lat,

c) małoletnie dziecko cudzoziemca korzysta z nauki i opieki w publicznych placówkach, szkołach podstawowych, gimnazjach i szkołach ponadgimnazjalnych;”,

c) ust. 3 otrzymuje brzmienie:

„3. Ekwiwalent pieniężny w zamian za wyżywienie w przypadku, o którym mowa w ust. 2 pkt 1 lit. b i c, przyznaje się na dzieci cudzoziemca.”;

18) art. 65 otrzymuje brzmienie:

„Art. 65. 1. Prezes Urzędu, w drodze decyzji, wstrzymuje w całości lub w części pomoc polegającą na umieszczeniu cudzoziemca w ośrodku lub przyznaniu świadczenia pieniężnego, jeżeli cudzoziemiec:

1) posiada własne środki, wystarczające do zaspokojenia jego potrzeb;

2) po udzieleniu pomocy, niezgodnie z przepisami przekroczył lub usiłował przekroczyć granicę;

3) podlega tymczasowemu aresztowaniu lub karze pozbawienia wolności.

2. Wstrzymanie pomocy polegającej na umieszczeniu cudzoziemca w ośrodku następuje także, gdy cudzoziemiec:

1) rażąco naruszył zasady współżycia społecznego w ośrodku;

2) bez podania przyczyny przebywał poza ośrodkiem przez okres dłuższy niż 3 dni.

3. W przypadku gdy wstrzymanie pomocy nastąpiło z przyczyn, o których mowa w ust. 1 pkt 2 lub ust. 2 pkt 1, Prezes Urzędu może, na wniosek cudzoziemca, w drodze decyzji, jednorazowo przywrócić udzielanie tej pomocy na dotychczasowych zasadach. 4. W przypadku gdy wstrzymanie pomocy nastąpiło z przyczyn, o których mowa w ust. 1 pkt 1 lub 3 lub ust. 2 pkt 2, Prezes Urzędu, na wniosek cudzoziemca, przywraca w drodze decyzji pomoc po ustaniu przyczyn uzasadniających jej wstrzymanie.

5. Decyzjom w sprawie wstrzymania pomocy nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności.

6. W przypadku, o którym mowa w ust. 2 pkt 2, decyzję w sprawie wstrzymania pomocy wywiesza się na tablicy ogłoszeń w ośrodku, który cudzoziemiec opuścił. Decyzję uważa się za doręczoną w dniu jej wywieszenia.”;

19) art. 66 otrzymuje brzmienie:

„Art. 66. Jeżeli wstrzymanie pomocy z przyczyn, o których mowa w art. 65 ust. 1 pkt 2 lub ust. 2 pkt 1, nastąpiło po raz drugi lub jeżeli cudzoziemca nie można umieścić w ośrodku, gdyż odmówił poddania się badaniom lekarskim lub zabiegom sanitarnym ciała i odzieży, Prezes Urzędu może, na wniosek cudzoziemca, w drodze decyzji, przyznać mu świadczenie pieniężne w wysokości jednej trzeciej świadczenia pieniężnego przyznawanego na podstawie art. 64.”;

20) w art. 68 ust. 1 otrzymuje brzmienie:

„1. Cudzoziemcowi, o którym mowa w art. 56 ust. 1, który cofnął wniosek o nadanie statusu uchodźcy, można, na jego wniosek, przyznać pomoc w dobrowolnym wyjeździe z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.”;

21) w art. 93 ust. 1 otrzymuje brzmienie:

„1. Do postępowania w sprawie o udzielenie azylu stosuje się odpowiednio przepisy art. 17, 18, art. 27 ust. 1 pkt 1-3, art. 28, art. 29 ust. 1 i działu II rozdział 4.”;

22) art. 97 otrzymuje brzmienie:

„Art. 97. 1. Cudzoziemcowi udziela się zgody na pobyt tolerowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli jego wydalenie:

1) mogłoby nastąpić jedynie do kraju, w którym zagrożone byłoby jego prawo do życia, wolności i bezpieczeństwa osobistego, w którym mógłby zostać poddany torturom albo nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu albo karaniu lub być zmuszony do pracy lub pozbawiony prawa do rzetelnego procesu sądowego albo być ukarany bez podstawy prawnej w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r. (Dz.U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284 i 285, z 1995 r. Nr 36, poz. 175, 176 i 177, z 1998 r. Nr 147, poz. 962 oraz z 2002 r. Nr 127, poz. 1084);

2) jest niewykonalne z przyczyn niezależnych od organu wykonującego decyzję o wydaleniu lub od cudzoziemca.

2. Cudzoziemcowi można udzielić zgody na pobyt tolerowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli jego wydalenie mogłoby nastąpić jedynie do kraju, do którego wydanie cudzoziemca jest niedopuszczalne na podstawie orzeczenia sądu o niedopuszczalności wydania cudzoziemca albo na podstawie rozstrzygnięcia Ministra Sprawiedliwości o odmowie jego wydania, uwzględniając przyczynę, z powodu której odmówiono wydania cudzoziemca, oraz interes Rzeczypospolitej Polskiej.”;

23) w art. 99 ust. 3 otrzymuje brzmienie:

„3. Cudzoziemiec jest obowiązany wymienić kartę pobytu w przypadkach określonych w art. 77 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach, a także po upływie okresu jej ważności.”;

24) w art. 102 ust. 4 otrzymuje brzmienie:

„4. Decyzji o cofnięciu zgody na pobyt tolerowany, udzielonej na podstawie art. 97 ust. 1 pkt 2, nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności.”;

25) w art. 103 pkt 4 otrzymuje brzmienie:

„4) uzyskania zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony lub zezwolenia na osiedlenie się.”;

26) w art. 104:

a) ust. 1 otrzymuje brzmienie:

„1. Zgody na pobyt tolerowany udziela:

1) wojewoda:

a) z urzędu, w decyzji o odmowie wydalenia, gdy w postępowaniu w sprawie o wydalenie cudzoziemca stwierdzi, że zachodzi którakolwiek z okoliczności, o których mowa w art. 97 ust. 1 pkt 1, albo w odrębnej decyzji, gdy okoliczności te ujawniły się po wydaniu decyzji o wydaleniu,

b) na wniosek organu zobowiązanego do wykonania decyzji o wydaleniu, gdy wydalenie cudzoziemca jest niewykonalne z przyczyn niezależnych od organu wykonującego decyzję o wydaleniu lub od cudzoziemca;

2) Prezes Urzędu:

a) z urzędu, w decyzji o odmowie nadania statusu uchodźcy, pozbawieniu statusu uchodźcy lub pozbawieniu azylu, jeżeli zachodzi którakolwiek z okoliczności, o których mowa w art. 97 ust. 1 pkt 1, albo w odrębnej decyzji, gdy okoliczności te ujawniły się po wydaniu decyzji o odmowie nadania statusu uchodźcy zawierającej nakaz opuszczenia terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, decyzji o pozbawieniu statusu uchodźcy lub pozbawieniu azylu,

b) na wniosek cudzoziemca przebywającego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, w sprawie którego sąd wydał orzeczenie o niedopuszczalności wydania lub Minister Sprawiedliwości rozstrzygnął o odmowie jego wydania,

c) na wniosek organu zobowiązanego do wykonania decyzji o odmowie nadania statusu uchodźcy zawierającej nakaz opuszczenia terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, decyzji o pozbawieniu statusu uchodźcy lub pozbawieniu azylu, gdy wydalenie cudzoziemca jest niewykonalne z przyczyn niezależnych od organu wykonującego decyzję lub od cudzoziemca;

3) Rada, gdy w wyniku rozpatrzenia odwołania od decyzji w sprawie o nadanie statusu uchodźcy stwierdzi, że zachodzi którakolwiek z okoliczności, o których mowa w art. 97 ust. 1 pkt 1.”,

b) po ust. 1 dodaje się ust. 1a w brzmieniu:

„1a. Decyzję w sprawie udzielenia zgody na pobyt tolerowany w przypadkach, gdy okoliczności, o których mowa w art. 97 ust. 1 pkt 1, ujawniły się po wydaniu decyzji o wydaleniu lub gdy wydalenie cudzoziemca jest niewykonalne z przyczyn niezależnych od organu wykonującego decyzję o wydaleniu lub od cudzoziemca, wydaje wojewoda, który wydał decyzję o wydaleniu.”;

27) w art. 117 po ust. 3 dodaje się ust. 4 w brzmieniu:

„4. Do połączenia cudzoziemca korzystającego z ochrony czasowej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z członkiem jego rodziny korzystającym z ochrony czasowej na terytorium innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej stosuje się art. 117a i 117b.”;

28) po art. 117 dodaje się art. 117a i 117b w brzmieniu:

„Art. 117a. 1. Prezes Urzędu może wystąpić do właściwego organu innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej z wnioskiem o przeniesienie cudzoziemca korzystającego z ochrony czasowej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na terytorium innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej.

2. Prezes Urzędu informuje Komisję Europejską i Wysokiego Komisarza Narodów Zjednoczonych do Spraw Uchodźców o wystąpieniu z wnioskiem, o którym mowa w ust. 1.

3. Wniosek, o którym mowa w ust. 1, zawiera:

1) imię i nazwisko cudzoziemca;

2) obywatelstwo;

3) datę i miejsce urodzenia;

4) stan cywilny;

5) dane dotyczące pokrewieństwa cudzoziemca.

4. Do wniosku, o którym mowa w ust. 1, dołącza się:

1) dokument potwierdzający tożsamość cudzoziemca lub dokument podróży;

2) dokumenty potwierdzające związki rodzinne, w szczególności odpis skrócony aktu małżeństwa, aktu urodzenia, dokumenty potwierdzające istnienie stosunku przysposobienia;

3) inne informacje niezbędne do ustalenia tożsamości cudzoziemca lub związków rodzinnych;

4) informacje o wydanych decyzjach w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt, wizach lub decyzjach o odmowie wydania wizy i dokumentach, na podstawie których wydano te decyzje;

5) informacje o złożonych wnioskach o udzielenie zezwolenia na pobyt lub o wydanie wizy, wraz z określeniem etapu postępowania w tych sprawach.