Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 7 maja 2008 r. w sprawie szkoleń dla podmiotów, których dotyczą działania objęte Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, oraz doradzania odnośnie do sporządzania dokumentacji niezbędnej do uzyskania pomocy finansowej

§ 1.

Rozporządzenie określa zakres, warunki, sposób i tryb:

1) prowadzenia szkoleń dla podmiotów, których dotyczą działania objęte Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007—2013, zwanych dalej „szkoleniami”;

2) doradzania odnośnie do sporządzania dokumentacji niezbędnej do uzyskania pomocy finansowej w ramach działań objętych Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007—2013, zwanego dalej „doradzaniem”.

§ 2.

Przepisów rozporządzenia nie stosuje się do jednostek doradztwa rolniczego i innych podmiotów, prowadzących działalność gospodarczą w zakresie szkoleń lub doradzania w zakresie innym niż określony w § 3 i 8.

§ 3.

Szkolenia są prowadzone przez:

1) Centrum Doradztwa Rolniczego z siedzibą w Brwinowie, zwane dalej „Centrum”, dla działań:

a) „Korzystanie z usług doradczych przez rolników i posiadaczy lasów” w zakresie dotyczącym usług doradczych świadczonych rolnikom,

b) „Program rolnośrodowiskowy”;

2) Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe, zwane dalej „Lasami Państwowymi” — dla działania „Korzystanie z usług doradczych przez rolników i posiadaczy lasów” w zakresie dotyczącym usług doradczych świadczonych posiadaczom lasów.

§ 4.

1. Szkolenia są prowadzone na podstawie programu szkolenia.

2. Program szkolenia zawiera:

1) zakres tematyczny, sposób realizacji oraz termin i miejsce szkolenia;

———————

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi kieruje działem administracji rządowej — rozwój wsi, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 16 listopada 2007 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi (Dz. U. Nr 216, poz. 1599).

2) wskazanie metod realizacji poszczególnych tematów szkolenia, w tym opis zajęć w terenie, oraz pomocy dydaktycznych;

3) wykaz materiałów szkoleniowych, które będą udostępnione uczestnikom szkolenia;

4) wykaz osób prowadzących zajęcia dydaktyczne z zakresu poszczególnych tematów szkolenia, z podaniem imion i nazwisk oraz tytułów zawodowych lub naukowych tych osób;

5) przewidywaną liczbę uczestników szkolenia.

3. W przypadku działania „Program rolnośrodowiskowy”:

1) zakres tematyczny szkolenia jest określony w załączniku do rozporządzenia;

2) zajęcia dydaktyczne objęte programem szkolenia mogą prowadzić osoby, które posiadają:

a) wykształcenie wyższe oraz

b) co najmniej 2-letnie doświadczenie zawodowe odpowiadające zakresowi tematycznemu prowadzonych zajęć.

§ 5.

1. Program szkolenia dla działań:

1) „Korzystanie z usług doradczych przez rolników i posiadaczy lasów” w zakresie dotyczącym usług doradczych świadczonych rolnikom,

2) „Program rolnośrodowiskowy”

— opracowuje Centrum.

2. Program szkolenia dla działania „Korzystanie z usług doradczych przez rolników i posiadaczy lasów” w zakresie dotyczącym usług doradczych świadczonych posiadaczom lasów opracowują Lasy Państwowe.

3. Programy szkoleń zatwierdzają kierownicy jednostek opracowujących te programy, z wyjątkiem programu szkolenia dla działania wymienionego w ust. 1 pkt 1, który zatwierdza minister właściwy do spraw rozwoju wsi.

4. Program szkolenia zatwierdza się, jeżeli program spełnia wymagania określone w § 4.

§ 6.

Szkolenie prowadzi się w formie:

1) wykładów lub kształcenia na odległość — w przypadku zajęć teoretycznych;

2) ćwiczeń — w przypadku zajęć praktycznych.

§ 7.

1. Ukończenie szkolenia potwierdza zaświadczenie o jego ukończeniu.

2. Zaświadczenie wydaje się uczestnikowi szkolenia, jeżeli:

1) w przypadku szkolenia prowadzonego w formie:

a) wykładów — uczestniczył w co najmniej 75 % godzin zajęć dydaktycznych objętych programem szkolenia,

b) kształcenia na odległość — zaliczył w drodze elektronicznej co najmniej 90 % zagadnień objętych programem szkolenia;

2) w przypadku szkolenia prowadzonego w formie ćwiczeń — uczestniczył w pełnym wymiarze godzin zajęć dydaktycznych objętych programem szkolenia.

3. Zaświadczenie wydaje się w terminie 7 dni od dnia ukończenia szkolenia.

§ 8.

Doradzanie wykonuje się w zakresie:

1) oceny gospodarstwa rolnego pod względem spełniania wymogów wzajemnej zgodności (cross- -compliance) w gospodarstwie rolnym oraz zasad bezpieczeństwa i higieny pracy w tym gospodarstwie lub opracowania planu dostosowania gospodarstwa rolnego do wymogów wzajemnej zgodności (cross — compliance) oraz zasad bezpieczeństwa i higieny pracy w tym gospodarstwie — w ramach działania „Korzystanie z usług doradczych przez rolników i posiadaczy lasów” w zakresie dotyczącym usług doradczych świadczonych rolnikom;

2) sporządzania, w ramach działania „Program rolnośrodowiskowy”:

a) planów działalności rolnośrodowiskowej lub

b) dokumentacji przyrodniczej;

3) realizacji zwykłej praktyki leśnej, ochrony leśnej różnorodności biologicznej, planowania i uzyskiwania odnowienia naturalnego, pielęgnowania uprawy z odnowienia naturalnego, roli martwego drewna w lesie, planowania i zakładania strefy oszyjkowej na skraju lasu oraz wprowadzania domieszek biocenotycznych i podsadzeń przebudowujących — w ramach działania „Korzystanie z usług doradczych przez rolników i posiadaczy lasów” w zakresie dotyczącym usług doradczych świadczonych posiadaczom lasów.

§ 9.

1. Doradzanie w zakresie określonym w § 8 pkt 1 jest wykonywane na podstawie metodyki doradzania opracowanej w Centrum i zatwierdzonej przez ministra właściwego do spraw rozwoju wsi.

2. Doradzanie w zakresie określonym w § 8 pkt 1 mogą wykonywać osoby, które zostały wpisane na listę prowadzoną przez dyrektora Centrum, zwane dalej „doradcami rolniczymi”.

3. Na listę doradców rolniczych wpisuje się osoby, które:

1) posiadają wykształcenie wyższe na kierunku ochrona środowiska, ogrodnictwo, rolnictwo, technika rolnicza i leśna, weterynaria, zootechnika lub na kierunkach pokrewnych;

2) odbyły szkolenie dla działania „Korzystanie z usług doradczych przez rolników i posiadaczy lasów”, którego przedmiotem jest zakres tematyczny dotyczący usług doradczych świadczonych rolnikom, i posiadają zaświadczenie o ukończeniu tego szkolenia;

3) złożyły przed dyrektorem Centrum z wynikiem pozytywnym egzamin pisemny w formie testu, sprawdzający wiedzę i umiejętności z zakresu zagadnień objętych szkoleniem.

4. Lista doradców rolniczych zawiera:

1) imiona i nazwiska doradców rolniczych;

2) wskazanie miejsc świadczenia usług doradczych przez doradców rolniczych;

3) imię i nazwisko, miejsce zamieszkania i adres albo nazwę, siedzibę i adres podmiotu, w którym doradcy rolniczy są zatrudnieni.

5. Dyrektor Centrum wpisuje na listę doradców rolniczych osoby, które spełniają wymagania określone w ust. 3, niezwłocznie po spełnieniu tych wymagań.

§ 10.

1. Doradzanie w zakresie określonym w § 8 pkt 2 lit. a mogą wykonywać osoby, które zostały wpisane na listę prowadzoną przez dyrektora Centrum, zwane dalej „doradcami rolnośrodowiskowymi”. 2. Na listę doradców rolnośrodowiskowych wpisuje się osoby, które:

1) posiadają wykształcenie wyższe na kierunku architektura krajobrazu, biologia, ochrona środowiska, ogrodnictwo, rolnictwo, technika rolnicza i leśna, weterynaria, zootechnika lub na kierunkach pokrewnych;

2) odbyły szkolenie dla działania „Program rolnośrodowiskowy”, którego przedmiotem jest zakres tematyczny określony w załączniku do rozporządzenia w części I, i posiadają zaświadczenie o ukończeniu tego szkolenia;

3) złożyły przed dyrektorem Centrum, z wynikiem pozytywnym:

a) egzamin pisemny w formie testu, sprawdzający wiedzę i umiejętności z zakresu zagadnień objętych szkoleniem,

b) egzamin praktyczny obejmujący opracowanie planu działalności rolnośrodowiskowej.

3. Lista doradców rolnośrodowiskowych zawiera:

1) imiona i nazwiska doradców rolnośrodowiskowych;

2) wskazanie miejsc świadczenia usług doradczych przez doradców rolnośrodowiskowych;

3) imię i nazwisko, miejsce zamieszkania i adres albo nazwę, siedzibę i adres podmiotu, w którym doradcy rolnośrodowiskowi są zatrudnieni.

4. Dyrektor Centrum wpisuje na listę doradców rolnośrodowiskowych osoby, które spełniają wymagania określone w ust. 2, niezwłocznie po spełnieniu tych wymagań.

§ 11.

1. Doradzanie w zakresie określonym w § 8 pkt 2 lit. b mogą wykonywać osoby, które zostały wpisane na listę prowadzoną przez dyrektora Centrum, zwane dalej „ekspertami przyrodniczymi”.

2. Na listę ekspertów przyrodniczych wpisuje się osoby, które:

1) posiadają pisemną rekomendację instytucji naukowej lub dyrektora parku narodowego, lub dyrektora parku krajobrazowego, lub wojewódzkiego konserwatora przyrody, lub pozarządowej organizacji przyrodniczej w zakresie posiadania wiedzy i doświadczenia w rozpoznawaniu gatunków ptaków lub siedlisk przyrodniczych, wydaną na podstawie udziału w sporządzaniu planów ochrony obszarów chronionych lub inwentaryzacji przyrodniczej, lub monitoringu przyrodniczego, lub publikacji naukowych dotyczących gatunków ptaków lub siedlisk przyrodniczych, lub działań z zakresu czynnej ochrony przyrody;

2) odbyły szkolenie dla działania „Program rolnośrodowiskowy”, którego przedmiotem jest zakres tematyczny określony w załączniku do rozporządzenia w części II, i posiadają zaświadczenie o ukończeniu tego szkolenia.

3. Przez pozarządowe organizacje przyrodnicze, wymienione w ust. 2 pkt 1, rozumie się organizacje:

1) wpisane do Krajowego Rejestru Sądowego przez okres co najmniej 3 lat poprzedzających dzień wydania rekomendacji, o której mowa w ust. 2 pkt 1;

2) które zrealizowały co najmniej trzy projekty w zakresie sporządzania planów ochrony obszarów chronionych lub inwentaryzacji przyrodniczej, lub monitoringu przyrodniczego, lub publikacji naukowych dotyczących gatunków ptaków lub siedlisk przyrodniczych, lub działań z zakresu czynnej ochrony przyrody.

4. Podstawą wpisu na listę ekspertów przyrodniczych jest zaświadczenie wydane przez wojewodę potwierdzające spełnianie wymagań określonych w ust. 2. 5. Lista ekspertów przyrodniczych zawiera:

1) imiona i nazwiska ekspertów przyrodniczych;

2) wskazanie miejsc świadczenia usług doradczych przez ekspertów przyrodniczych;

3) imię i nazwisko, miejsce zamieszkania i adres albo nazwę, siedzibę i adres podmiotu, w którym eksperci przyrodniczy są zatrudnieni.

6. Wojewoda niezwłocznie przekazuje dyrektorowi Centrum informację o osobach, którym wydano zaświadczenie, o którym mowa w ust. 4.

7. Dyrektor Centrum wpisuje na listę ekspertów przyrodniczych osoby, które spełniają wymagania określone w ust. 2, niezwłocznie po otrzymaniu informacji, o której mowa w ust. 6.

§ 12.

1. Doradzanie w zakresie określonym w § 8 pkt 3 jest wykonywane na podstawie metodyki doradzania opracowanej w Lasach Państwowych.

2. Doradzanie w zakresie określonym w § 8 pkt 3 mogą wykonywać osoby, które zostały wpisane na listę prowadzoną przez dyrektora Centrum, zwane dalej „doradcami leśnymi”.

3. Na listę doradców leśnych wpisuje się osoby, które:

1) posiadają wykształcenie średnie w zakresie leśnictwa lub wykształcenie wyższe na kierunku leśnictwo lub na kierunkach pokrewnych;

2) mają udokumentowany co najmniej 2-letni staż pracy w leśnictwie;

3) odbyły szkolenie dla działania „Korzystanie z usług doradczych przez rolników i posiadaczy lasów”, którego przedmiotem jest zakres tematyczny dotyczący usług doradczych świadczonych posiadaczom lasów, i posiadają zaświadczenie o ukończeniu tego szkolenia.

4. Podstawą wpisu na listę doradców leśnych jest zaświadczenie wydane przez Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych potwierdzające spełnianie wymagań określonych w ust. 3.

5. Lista doradców leśnych zawiera:

1) imiona i nazwiska doradców leśnych;

2) wskazanie miejsc świadczenia usług doradczych przez doradców leśnych;

3) imię i nazwisko, miejsce zamieszkania i adres albo nazwę, siedzibę i adres podmiotu, w którym doradcy leśni są zatrudnieni.

6. Dyrektor Generalny Lasów Państwowych niezwłocznie przekazuje dyrektorowi Centrum informację o osobach, którym wydano zaświadczenie, o którym mowa w ust. 4.

7. Dyrektor Centrum wpisuje na listę doradców leśnych osoby, które spełniają wymagania określone w ust. 3, niezwłocznie po otrzymaniu informacji, o której mowa w ust. 6.

§ 13.

Listy doradców rolniczych, doradców rolnośrodowiskowych, ekspertów przyrodniczych oraz doradców leśnych prowadzi się w formie papierowej lub elektronicznej. Listy te są jawne.

§ 14.

Doradcy rolniczy są obowiązani do uczestniczenia w kształceniu uzupełniającym, prowadzonym przez Centrum, w związku ze zmianą przepisów dotyczących minimalnych wymogów wzajemnej zgodności (cross-compliance) w gospodarstwie rolnym oraz zasad bezpieczeństwa i higieny pracy w tym gospodarstwie, w ciągu roku od dnia wejścia w życie zmiany przepisów w tym zakresie.

§ 15.

1. Dyrektor Centrum może skreślić doradcę rolniczego, doradcę rolnośrodowiskowego, eksperta przyrodniczego lub doradcę leśnego odpowiednio z list doradców rolniczych, doradców rolnośrodowiskowych, ekspertów przyrodniczych lub doradców leśnych, jeżeli:

1) osoba, której świadczono usługi doradcze, poniosła w związku z tym szkodę z winy doradcy rolniczego, doradcy rolnośrodowiskowego, eksperta przyrodniczego lub doradcy leśnego;

2) w przypadku doradcy rolniczego lub doradcy leśnego — usługi doradcze są przez nich świadczone w sposób nierzetelny, co zostało stwierdzone w trakcie kontroli, o której mowa w art. 37 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, lub

3) w przypadku doradcy rolniczego — doradca rolniczy:

a) wykonuje czynności doradcze niezgodnie z metodyką doradzania, o której mowa w § 9 ust. 1,

b) nie uczestniczył w kształceniu uzupełniającym, o którym mowa w § 14;

4) w przypadku doradcy leśnego, jeżeli doradca leśny wykonuje czynności doradcze niezgodnie z metodyką doradzania, o której mowa w § 12 ust. 1. 2. Dyrektor Centrum informuje:

1) wojewodę o skreśleniu eksperta przyrodniczego z listy ekspertów przyrodniczych,

2) Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych o skreśleniu doradcy leśnego z listy doradców leśnych

— w terminie 7 dni od dnia dokonania skreślenia.

§ 16.

1. Osoby, które do dnia 31 grudnia 2008 r.:

1) odbyły szkolenie prowadzone przez Centrum pod nazwą „Minimalne wymagania wzajemnej zgodności w gospodarstwie rolnym (cross-complian-

ce)” i posiadają zaświadczenie o ukończeniu tego szkolenia,

2) złożyły przed dyrektorem Centrum z wynikiem pozytywnym egzamin pisemny w formie testu, sprawdzający wiedzę i umiejętności z zakresu zagadnień objętych szkoleniem, o którym mowa w pkt 1,

3) spełniają wymagania określone w § 9 ust. 3 pkt 1 — są uprawnione do doradzania w zakresie określonym w § 8 pkt 1.

2. Dyrektor Centrum wpisuje na listę, o której mowa w § 9 ust. 2, osoby spełniające wymagania określone w ust. 1, w terminie 7 dni od dnia złożenia z wynikiem pozytywnym egzaminu, o którym mowa w ust. 1 pkt 2.

§ 17.

1. Osoby, które posiadają uprawnienia do doradzania przy sporządzaniu dokumentacji niezbędnej do uzyskania pomocy finansowej w ramach działania „Wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt” w ramach Planu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2004—2006, są uprawnione do doradzania w zakresie określonym w § 8 pkt 2 lit. a, jeżeli:

1) odbyły, w terminie do dnia 30 czerwca 2008 r., szkolenie uzupełniające prowadzone przez Centrum pod nazwą „Promocja i informacja o działaniu Osi 2 — Programie rolnośrodowiskowym (płatności rolnośrodowiskowe) w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007—2013. Szkolenie doradców rolnośrodowiskowych.” lub

2) odbyły, w terminie do dnia 1 marca 2009 r., szkolenie, którego przedmiotem jest zakres tematyczny określony w załączniku do rozporządzenia w części I, i posiadają zaświadczenie o ukończeniu tego szkolenia oraz złożyły przed dyrektorem Centrum z wynikiem pozytywnym egzamin pisemny w formie testu, sprawdzający wiedzę i umiejętności z zakresu zagadnień objętych szkoleniem, oraz egzamin praktyczny obejmujący opracowanie planu działalności rolnośrodowiskowej.

2. Dyrektor Centrum wpisuje na listę, o której mowa w § 10 ust. 1, osoby spełniające wymagania określone:

1) w ust. 1 pkt 1 — w terminie 7 dni od dnia przedłożenia zaświadczenia o ukończeniu szkolenia wymienionego w ust. 1 pkt 1;

2) w ust. 1 pkt 2 — w terminie 7 dni od dnia złożenia z wynikiem pozytywnym egzaminu, o którym mowa w ust. 1 pkt 2.

§ 18.

1. W 2008 r. osobami uprawnionymi do doradzania w zakresie określonym w § 8 pkt 2 lit. b są osoby, które spełniają wymagania określone w § 11 ust. 2 pkt 1.

2. Podstawą wpisu na listę, o której mowa w § 11 ust. 1, jest zaświadczenie wydane przez wojewodę, potwierdzające spełnianie wymagań określonych w § 11 ust. 2 pkt 1.

3. Osoba uprawniona do doradzania na podstawie ust. 1 jest obowiązana, w terminie do dnia 15 listopada 2008 r., do odbycia szkolenia wymienionego w § 11 ust. 2 pkt 2.

4. Osoba uprawniona do doradzania na podstawie ust. 1 traci te uprawnienia, jeżeli, w terminie do dnia 30 listopada 2008 r., nie przedłoży wojewodzie zaświadczenia o odbyciu szkolenia wymienionego w § 11 ust. 2 pkt 2.

5. Osoba, która utraciła uprawnienia do doradzania na podstawie ust. 1, podlega skreśleniu z listy, o której mowa w § 11 ust. 1, o czym dyrektor Centrum niezwłocznie informuje wojewodę.

§ 19.

Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi: M. Sawicki ZAKRES TEMATYCZNY SZKOLENIA DLA DZIAŁANIA „PROGRAM ROLNOŚRODOWISKOWY”

I. D l a d o r a d c ó w r o l n o ś r o d o w i s k o w y c h

Liczba godzin zajęć

Zakres zagadnień

Lp. Zakres tematyczny zagadnienia objętych szkoleniem

1 2 3 teoretycz- praktyczogółem nych nych 4 5 6 1 System pomocy dla Podstawy prawne, w tym rozporządzenia: 3 3 — rolnictwa i obszarów — Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września wiejskich 2003 r. ustanawiające wspólne zasady dla sys- temów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające okreś- lone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniające rozporządzenia (EWG) nr 2019/93,

(WE) nr 1452/2001, (WE) nr 1453/2001, (WE) nr 1454/2001, (WE) nr 1868/94, (WE) nr 1251/1999, (WE) nr 1673/2000, (EWG) nr 2358/71 i (WE) nr 2529/2001,

— Rady (WE) nr 1290/2005 z dnia 21 czerwca

2005 r. w sprawie finansowania wspólnej po- lityki rolnej,

— Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września

2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW),

— Komisji (WE) nr 1974/2006 z dnia 15 grudnia

2006 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju ob- szarów wiejskich przez Europejski Fundusz

Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich

(EFRROW),

— Komisji (WE) nr 1975/2006 z dnia 7 grudnia

2005 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w zakresie wprowadzenia proce- dur kontroli, jak również wzajemnej zgodno- ści w odniesieniu do środków wsparcia roz- woju obszarów wiejskich.

Instrumenty polityki rolnej finansowane przez

Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju

Obszarów Wiejskich (EFRROW).

2 Działanie „Program Podstawy prawne. rolnośrodowiskowy” Obszary wdrażania. 4 4 — w ramach Programu Informacje ogólne — opis działania oraz środo- Rozwoju Obszarów wiskowe i przyrodnicze cele programu rolnośro- Wiejskich na lata dowiskowego.

2007—2013 (PROW Omówienie ogólnych wymagań przystąpienia 2007—2013) do Programu, ze szczególnym uwzględnieniem zmian w stosunku do Planu Rozwoju Obszarów Wiejskich 2004—2006 (PROW 2004—2006) oraz omówienie zasad przejścia z PROW 2004—2006 do Programu.

Zakres wdrażania (beneficjent, kryteria dostępu, typologia pakietów rolnośrodowiskowych, zasady łączenia pakietów, ogólne zasady kalkulacji płatności, degresywność, płatności za pakiety). Dziennik Ustaw Nr 89 — 5044 — 1 2 3

4 5 6 3 Ochrona środowiska Omówienie poszczególnych działań w ramach 2 2 — na obszarach rolnych osi 2.

Omówienie innych instrumentów dotyczących ochrony środowiska na obszarach rolnych (do- radztwo, modernizacja gospodarstw rolnych) w ramach EFRROW oraz innych funduszy zwią- zanych z ochroną środowiska.

4 Zasady realizacji Szczegółowe wymogi dotyczące rolnictwa zrów- 7 3 4 Pakietu 1. Rolnictwo noważonego, ze szczególnym uwzględnieniem zrównoważone zmian w stosunku do rolnictwa zrównoważone- go realizowanego w ramach PROW 2004—2006.

Płodozmian i zmianowanie.

Plan nawożenia i bilans azotu.

Ochrona roślin — przedstawienie różnorodnych metod ochrony roślin (biologicznych, mecha- nicznych, chemicznych); prezentacja sposobów postępowania z opakowaniami po środkach ochrony roślin.

Potrzeba wapnowania gleb.

Kalkulacja płatności dla pakietu.

5 Zasady realizacji Prezentacja wymogów dotyczących rolnictwa 10 9 1 Pakietu 2. Rolnictwo ekologicznego określonych w przepisach Unii ekologiczne Europejskiej.

Przedstawienie krajowych przepisów prawnych dotyczących rolnictwa ekologicznego. Warunki przestawiania gospodarstwa rolnego na produk- cję ekologiczną.

System kontroli i certyfikacji.

Omówienie dokumentów wymaganych w syste- mie rolnictwa ekologicznego.

Kalkulacja płatności dla pakietu.

6 Zasady realizacji Omówienie zagrożeń wynikających z produkcji 4 3 1 Pakietu 8. Ochrona rolniczej dla wód i gleb. gleb i wód oraz Różnorodne metody upraw i nawożenia gleby,

Pakietu 9. Strefy właściwych ze względu na ochronę przed erozją buforowe i ugniataniem, oraz utrzymanie żyzności.

Omówienie różnorodnych metod gospodarowa- nia, właściwych ze względu na ochronę wód gruntowych i powierzchniowych.

Typy stref buforowych i ich rola w ograniczaniu zagrożeń środowiska.

Omówienie szczegółowych wymogów w zakresie pakietów rolnośrodowiskowych dotyczących ochrony gleb i wód (definicje międzyplonów) oraz pakietu strefy buforowej, ze szczególnym uwzględnieniem zmian w stosunku do tych pakie- tów realizowanych w ramach PROW 2004—2006.

Kalkulacja płatności dla pakietów.

7 Zasady realizacji Ogólny opis pakietu oraz omówienie szczegóło- 5 4 1 Pakietu 6. wych wymogów poszczególnych wariantów.

Zachowanie Przegląd odmian i gatunków lokalnych roślin zagrożonych uprawnych objętych wsparciem. zasobów Przykładowy opis dokumentów dotyczących re- genetycznych roślin jestracji i kwalifikacji odmian i gatunków lokal- w rolnictwie nych roślin uprawnych.

Sposób prowadzenia dokumentacji danych do- tyczących plantacji oraz wykonywanych zabie- gów przy produkcji materiału siewnego.

Sposób działania i procedury w banku genów.

Kalkulacja płatności dla pakietu.

Dziennik Ustaw Nr 89 — 5045 — 1 2 3

4 5 6 8 Zasady realizacji Ogólny opis pakietu oraz omówienie szczegóło- 4 3 1 Pakietu 7. Zachowa- wych wymogów poszczególnych wariantów. nie zagrożonych za- System ochrony zwierząt gospodarskich w Pol- sobów genetycznych sce. zwierząt w rolnictwie Rozwiązania instytucjonalne.

Kalkulacja płatności dla pakietu.

9 Przyrodnicze aspekty Znaczenie ekosystemów rolnych dla różnorod- 3 3 — realizacji programu ności biologicznej. rolnośrodowisko- Wpływ intensywnego i ekstensywnego sposobu wego gospodarowania na walory przyrodnicze obsza- rów wiejskich.

Przegląd gatunków i zbiorowisk występujących w krajobrazie rolniczym.

10 Zasady realizacji Omówienie szczegółowych wymogów pakietu. 10 8 2 Pakietu 4. Ochrona Omówienie gospodarki rolnej, prowadzonej zagrożonych w danym miejscu, pod względem preferencji gatunków ptaków siedliskowych ptaków. i siedlisk Przegląd gatunków ptaków pod względem za- przyrodniczych poza kwalifikowania do płatności w ramach pakietu. obszarami NATURA Czynniki związane z użytkowaniem rolniczym,

2000 decydujące o występowaniu ptaków.

Kryteria zakwalifikowania poszczególnych użyt- ków zielonych do pakietu.

Charakterystyka siedlisk i elementów środowi- skowych szczególnie istotnych przy ocenie war- tości przyrodniczej trwałego użytku zielonego.

Kalkulacja płatności dla pakietu. 11 Zasady realizacji Obszary NATURA 2000.

Pakietu 5. Ochrona Ogólny opis pakietu.

4 4 — zagrożonych ptaków Porównanie realizacji pakietu na obszarach i siedlisk przyrodni- NATURA 2000 i poza tym obszarem. czych na obszarach Kalkulacja płatności dla pakietu.

NATURA 2000

12 Zajęcia w terenie Prezentacja następujących grup gatunków pta- 12 2 10 z rozpoznawania ków: ptaków i siedlisk — ptaki podmokłych użytków zielonych, ze przyrodniczych szczególnym uwzględnieniem ptaków siew- kowatych,

— ptaki związane z krajobrazem rolniczym, w tym ptaki siedlisk marginalnych.

Metodyka ornitologicznych prac w terenie: roz- poznawanie i liczenie ptaków — znaczenie eko- systemów rolnych dla ptaków.

Przegląd gatunków występujących w krajobrazie rolniczym, z omówieniem zaobserwowanych gatunków.

Metodyka botanicznych prac w terenie: rozpo- znawanie gatunków i siedlisk.

Czynniki związane z użytkowaniem rolniczym, decydujące o różnorodności biologicznej w od- niesieniu do konkretnej sytuacji.

Omówienie gospodarki rolnej, prowadzonej w danym miejscu, pod względem czynników sie- dliskotwórczych.

Możliwość zakwalifikowania poszczególnych użytków zielonych do pakietu.

Dziennik Ustaw Nr 89 — 5046 — 1 2 3

4 5 6 Przeprowadzenie ćwiczeń z wstępnej wyceny wartości biologicznej trwałych użytków zielo- nych.

Prezentacja zaobserwowanych gatunków, sie- dlisk i sposobów ich użytkowania oraz propono- wanie działań rolnośrodowiskowych, możliwych do podjęcia na danym terenie.

13 Dokumentacja Wniosek rolnośrodowiskowy o przyznanie 10 2 8 w ramach programu pierwszej i kolejnych płatności rolnośrodowisko- rolnośrodowisko- wych; informacja o ewentualnych zmianach wego w tym zakresie.

Plan działalności rolnośrodowiskowej, opraco- wywany przy udziale doradcy rolnośrodowisko- wego (prezentacja nowego planu działalności rolnośrodowiskowej, wraz z informacją na temat zmian w tym planie, przykładowe plany działal- ności rolnośrodowiskowej — ze szczególnym zwróceniem uwagi na występujące błędy).

Dokumentacja przyrodnicza opracowywana przez ekspertów przyrodniczych (omówienie procedury opracowywania dokumentacji, pre- zentacja dokumentacji przyrodniczej).

Zasady współpracy i podział obowiązków mię- dzy doradcą rolnośrodowiskowym a ekspertem przyrodniczym.

14 Zasady kontroli Zakres kontroli na miejscu. 2 2 — realizacji pakietów Sankcje ogólne oraz sankcje w ramach poszczerolnośrodowisko- gólnych pakietów i wariantów. wych, sankcje w ramach programu rolnośrodowisko- wego

II. D l a e k s p e r t ó w p r z y r o d n i c z y c h

Zakres zagadnień

RAZEM GODZIN 80 52 28 Liczba godzin zajęć Lp. Zakres tematyczny zagadnienia objętych szkoleniem

1 Program Ogólne założenia programu. teoretycznych praktycznych 3 rolnośrodowiskowy Pakiety programu rolnośrodowiskowego.

2 Współpraca eksperta Ustalenie zasad współpracy (podział ról). 1 z doradcą Ustalenie sposobu kontaktu w okresie przy- rolnośrodowiskowym gotowywania dokumentacji i realizacji pro- gramu.

3 Metodyka sporządzania Przedstawienie ujednoliconej metodyki spo- 4 dokumentacji rządzania dokumentacji przyrodniczej (grupa przyrodniczej ornitologiczna lub grupa siedliskowa).

RAZEM GODZIN 8