Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 stycznia 2009 r. w sprawie metod analiz związanych z dokonywaniem oceny miodu

§ 1.

Określa się następujące metody związane z dokonywaniem oceny miodu:

1) metody analiz — w zakresie oznaczania:

a) zawartości w miodzie:

— wody,

— substancji nierozpuszczalnych w wodzie, — fruktozy, glukozy i sacharozy,

— 5-hydroksymetylofurfuralu,

— proliny,

——————

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi kieruje działem administracji rządowej — rynki rolne, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 16 listopada 2007 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi (Dz. U. Nr 216, poz. 1599).

Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2006 r. Nr 170, poz. 1217, Nr 171, poz. 1225 i Nr 208, poz. 1541, z 2007 r. Nr 176, poz. 1238 oraz z 2008 r. Nr 214, poz. 1346 i Nr 227, poz. 1505.

b) udziału pyłku przewodniego w miodzie,

c) przewodności elektrycznej właściwej miodu,

d) pH i wolnych kwasów w miodzie,

e) liczby diastazowej w miodzie;

2) metodę sprawdzania spełniania wymagań organoleptycznych miodu określonych w przepisach w sprawie szczegółowych wymagań w zakresie jakości handlowej miodu;

3) metodę sprawdzania występowania oznak fermentacji miodu;

4) metody wykrywania obecności dekstryn skrobiowych, melasu, skrobi, sztucznych barwników i rozkruszka w miodzie;

5) metody wykrywania miodu sfermentowanego lub z zatrzymaną fermentacją.

§ 2.

Metody, o których mowa w § 1, są określone w załączniku do rozporządzenia.

§ 3.

Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi: M. Sawicki METODY ANALIZ ZWIĄZANE Z DOKONYWANIEM OCENY MIODU I . M e t o d a a n a l i z y — w z a k r e s i e o z n a c z a n i a z a w a r t o ś c i w o d y w m i o d z i e

1 . D e f i n i c j a

Metoda określa zawartość wody w miodzie wyrażoną w procentach wagowych, odpowiadającą oznaczonemu współczynnikowi refrakcji lub ekstraktu.

2 . Z a s a d a m e t o d y

Zawartość wody określa się refraktometrycznie w miodzie znajdującym się w stanie płynnym. 3 . A p a r a t u r a i s p r z ę t

W metodzie używa się podstawowego sprzętu laboratoryjnego oraz:

1) refraktometru;

2) wagi analitycznej, umożliwiającej zważenie z dokładnością do 0,001 g i odczyt do 0,0001 g;

3) łaźni wodnej.

4 . W y k o n a n i e o z n a c z e n i a :

1) w probówce umieszcza się około 5 g dobrze wymieszanego miodu, odważonego z dokładnością do 0,001 g; następnie probówkę zamyka się korkiem, a umieszczony w niej miód doprowadza się do stanu płynnego przez podgrzewanie w łaźni wodnej w temperaturze 35÷45 °C;

2) za pomocą pręcika szklanego, na suchym dolnym pryzmacie refraktometru, umieszcza się kilka kropli miodu, po czym rozprowadza się po całej powierzchni pryzmatu i przykrywa suchym pryzmatem matowym;

3) wykonuje się pomiar i odczytuje na podziałce współczynnik załamania światła (refrak-

cji) z dokładnością do czwartego miejsca po przecinku; w przypadku wykonania pomiaru w temperaturze innej niż 20 °C, na każdy stopień podwyższenia temperatury należy zwiększyć zmierzony współczynnik refrakcji o 0,00023, a na każdy stopień poniżej 20 °C obniżyć współczynnik o tę samą wielkość. Dziennik Ustaw Nr 17 — 2019 — 5 . P r e z e n t a c j a w y n i k ó w

Z tablicy odczytuje się zawartość wody w pro- centach wagowych, odpowiadającą oznaczo- nemu współczynnikowi refrakcji lub ekstraktu.

Za wynik należy przyjąć średnią arytmetyczną wyników co najmniej dwóch równoległych oznaczeń nieróżniących się więcej niż o 0,2 %. Wynik podaje się z dokładnością do jednego miejsca po przecinku.

Zależność współczynnika załamania światła (refrakcji -n²⁰), zawartości wody (% m/m) i ekstraktu w miodzie

6 . Z a n a l i z y l a b o r a t o r y j n e j s p o r z ą d z a s i ę p r o t o k ó ł , k t ó r y z a w i e r a :

1) nazwę zastosowanej metody;

2) uzyskane wyniki;

3) wszystkie czynności niewymienione w metodzie lub uznane za nieobowiązkowe, łącznie ze szczegółami każdej okoliczności, która mogła wpłynąć na wynik oznaczenia;

4) informacje niezbędne do pełnego zidentyfikowania próbki.

I I . M e t o d a a n a l i z y — w z a k r e s i e o z n a c z a n i a z a w a r t o ś c i s u b s t a n c j i n i e r o z p u s z c z a l - n y c h w w o d z i e z a w a r t y c h w m i o d z i e 1 . D e f i n i c j a

Metoda określa zawartość substancji nierozpuszczalnych w wodzie zawartych w miodzie wyrażoną w procentach wagowych.

2 . Z a s a d a m e t o d y

Zawartość substancji nierozpuszczalnych w wodzie zawartych w miodzie określa się na podstawie osadu uzyskanego podczas przesączenia rozpuszczonego miodu przez sączek. 3 . A p a r a t u r a i s p r z ę t

W metodzie używa się podstawowego sprzętu laboratoryjnego oraz:

1) wagi analitycznej, umożliwiającej zważenie z dokładnością do 0,001 g i odczyt do 0,0001 g;

2) zlewki o pojemności 150 ml;

3) sączka ilościowego z miękkiej bibuły;

4) suszarki;

5) eksykatora;

6) naczynka wagowego.

4 . W y k o n a n i e o z n a c z e n i a :

1) w zlewce o pojemności 150 ml umieszcza się około 25 g miodu, odważonego z dokładnością do 0,01 g, i rozcieńcza w około 100 ml wody o temperaturze około 70 °C;

2) sączek ilościowy z miękkiej bibuły do sączenia wysusza się w naczyniu wagowym przez 1 godzinę w suszarce o temperaturze 100÷105 °C i waży się z dokładnością do 0,0001 g; następnie roztwór miodu przesącza się przez przygotowany sączek, osad na sączku przemywa się wodą o temperaturze 70 °C do momentu całkowitego wypłukania miodu z sączka, po czym sączek z osadem umieszcza się w zważonym naczynku wagowym i suszy przez 1 godzinę w suszarce o temperaturze 100÷105 °C; po ostudzeniu w eksykatorze sączek z osadem należy zważyć z dokładnością do 0,0001 g.

5 . P r e z e n t a c j a w y n i k ó w

Zawartość substancji nierozpuszczalnych w wodzie zawartych w miodzie przedstawia się w procentach wagowych. Jako wynik podaje się średnią z dwóch powtórzeń. Wynik podaje się z dokładnością do jednego miejsca po przecinku. 6 . Z a n a l i z y l a b o r a t o r y j n e j s p o r z ą d z a s i ę p r o t o k ó ł , k t ó r y z a w i e r a :

1) nazwę zastosowanej metody;

2) uzyskane wyniki;

3) wszystkie czynności niewymienione w metodzie lub uznane za nieobowiązkowe, łącznie ze szczegółami każdej okoliczności, która mogła wpłynąć na wynik oznaczenia;

4) informacje niezbędne do pełnego zidentyfikowania próbki.

I I I . M e t o d a a n a l i z y — w z a k r e s i e o z n a c z a n i a z a w a r t o ś c i f r u k t o z y, g l u k o z y i s a c h a r o z y w m i o d z i e

1 . D e f i n i c j a

Zawartość cukrów: fruktozy, glukozy i sacharozy w miodzie stanowi ich procentowy udział, obliczany według wzoru określonego w ust. 6. 2 . Z a s a d a m e t o d y

Po przefiltrowaniu wodnego roztworu miodu, zawartość cukrów oznacza się metodą chromatografii cieczowej. Piki identyfikuje się na podstawie ich czasów retencji. Oznaczenie ilościowe przeprowadza się, wykorzystując standard zewnętrzny i opierając się na powierzchni lub wysokości piku.

3 . A p a r a t u r a i s p r z ę t

Dopuszcza się stosowanie innej kolumny chromatograficznej oraz odpowiednio innych ustawień chromatografu niż opisane w metodzie z zastrzeżeniem, że w przypadku sporów, za właściwy uznaje się wynik uzyskany przy zastosowaniu kolumny i ustawień chromatografu, zgodnie z niniejszą metodą.

W metodzie używa się podstawowego sprzętu laboratoryjnego oraz:

1) chromatografu cieczowego z detektorem refraktometrycznym (RI), pompą, autosamplerem, piecem do kolumn umożliwiającym utrzymanie temperatury na poziomie 30 °C oraz integratorem lub komputerem zbierającym dane pomiarowe;

2) kolumny chromatograficznej ze stali nierdzewnej, o średnicy 4,6 mm, o długości 250 mm, wypełnionej żelem krzemionkowym modyfikowanym grupami aminowymi, o rozmiarze cząstek 5÷7 μm;

3) wagi analitycznej, umożliwiającej zważenie z dokładnością do 0,001 g i odczyt do 0,0001 g;

4) łaźni ultradźwiękowej;

5) strzykawki z filtrem strzykawkowym o porach 0,45 μm;

6) fiolek do próbek;

7) kolby miarowej o pojemności 100 ml;

8) pipety o pojemności 25 ml;

9) zlewki.

4 . Jeżeli w metodzie nie określono inaczej, to stosuje się odczynniki o stopniu czystości: czysty do analiz (cz.d.a.). W metodzie wykorzystuje się:

1) metanol o stopniu czystości do HPLC;

2) acetonitryl o stopniu czystości do HPLC;

3) wodę destylowaną lub demineralizowaną albo o co najmniej równorzędnej czystości;

4) wzorce chromatograficzne glukozy, fruktozy i sacharozy.

5 . W y k o n a n i e o z n a c z e n i a :

1) odważa się z dokładnością do 0,001 g około: 2 g glukozy, 1,5 g fruktozy i 0,25 g sacharozy, naważki wzorców rozpuszcza się w zlewce w około 40 ml wody; następnie pipetą przenosi się 25 ml metanolu do kolby pomiarowej o pojemności 100 ml; po czym przenosi się ilościowo roztwór wzorców do kolby z metanolem i uzupełnia się do kreski wodą; mieszanina wzorców ma trwałość 4 tygodnie — jeżeli jest przechowywana w temperaturze +4 °C, lub 6 miesięcy — jeżeli jest przechowywana w temperaturze –18 °C;

2) należy odważyć około 5 g miodu z dokładnością do 0,001 g; po czym w zlewce rozpuszcza się miód w około 40 ml wody; pipetą przenosi się 25 ml metanolu do kolby pomiarowej o pojemności 100 ml; następnie przenosi się ilościowo roztwór miodu do kolby z metanolem i uzupełnia się do kreski wodą; przechowuje się tak jak roztwór wzorcowy;

3) za pomocą strzykawki z filtrem strzykawkowym napełnia się fiolki autosamplera oddzielnie roztworem próbki i roztworem wzorcowym;

4) przygotowuje się fazę ruchomą; należy wymieszać acetonitryl z wodą w stosunku 80:20 (v/v) i odgazować;

5) podczas analizy chromatograficznej stosuje się poniższe ustawienia chromatografu:

a) przepływ: 1,3 ml/min,

b) temperatura kolumny i detektora: 30 °C,

c) objętość próbki podawana na kolumnę: 10 μl;

6) jeżeli nie jest możliwe przeprowadzenie analizy w 30 °C i jeżeli detektor nie może być termostatowany w 30 °C, analizę przeprowadza się w temperaturze pokojowej;

7) roztwór próbki oraz roztwór wzorcowy poddaje się chromatografii.

6 . O b l i c z e n i a o r a z p r e z e n t a c j a w y n i k ó w :

1) cukry w miodzie identyfikuje się, a ich ilość określa poprzez porównanie czasów retencji i powierzchni pików cukrów w miodzie z tymi, które są obecne w roztworze wzorcowym;

2) procentowy udział cukru „W” oblicza się według wzoru:

A x V x m

W = ——————— x 100,¹¹¹

A x V x m w którym:

A — oznacza powierzchnię piku lub wysokość piku określonego cukru w roztworze próbki, w jednostkach powierzchni lub długości,

A — oznacza odpowiednio powierzchnię piku lub wysokość piku określonego cukru w roztworze wzorcowym, w jednostkach powierzchni lub długości, V — oznacza całkowitą objętość roztworu próbki, w mililitrach,

V — oznacza całkowitą objętość roztworu wzorcowego, w mililitrach, m — oznacza naważkę wzorca danego cukru, w gramach, m — oznacza naważkę miodu, w gramach;

3) wynik końcowy podaje się z dokładnością do jednego miejsca po przecinku; zawartość fruktozy i glukozy podaje się jako sumę tych dwóch cukrów; zawartość sacharozy podaje się jako wynik odrębny.

7 . P o w t a r z a l n o ś ć

1) różnica między wynikami dwóch oznaczeń zawartości glukozy przeprowadzonych jednocześnie lub w krótkim odstępie czasu na tej samej próbce, przez tego samego analityka, w tych samych warunkach, nie powinna przekraczać 1,1 g na 100 g próbki;

2) różnica między wynikami dwóch oznaczeń zawartości fruktozy przeprowadzonych jednocześnie lub w krótkim odstępie czasu na tej samej próbce, przez tego samego analityka, w tych samych warunkach, nie powinna przekraczać 1,0 g na 100 g próbki;

3) różnica między wynikami dwóch oznaczeń zawartości sacharozy przeprowadzonych jednocześnie lub w krótkim odstępie czasu na tej samej próbce, przez tego samego analityka, w tych samych warunkach, nie powinna przekraczać 0,4 g na 100 g próbki.

8 . Z a n a l i z y l a b o r a t o r y j n e j s p o r z ą d z a s i ę p r o t o k ó ł , k t ó r y z a w i e r a :

1) nazwę zastosowanej metody;

2) uzyskane wyniki;

3) wszystkie czynności niewymienione w metodzie lub uznane za nieobowiązkowe, łącznie ze szczegółami każdej okoliczności, która mogła wpłynąć na wynik oznaczenia;

4) informacje niezbędne do pełnego zidentyfikowania próbki.

I V. M e t o d a a n a l i z y — w z a k r e s i e o z n a c z a n i a z a w a r t o ś c i 5 - h y d r o k s y m e t y l o f u r f u r a l u w m i o d z i e

1 . D e f i n i c j a

Metoda określa stężenie 5-(hydroksymetylo-)furano-2-karboaldehydu. Wynik wyraża się w miligramach na kilogram.

2 . Z a s a d a m e t o d y

Zawartość hydroksymetylofurfuralu (HMF) określa się w klarownym, przefiltrowanym, wodnym roztworze miodu przy użyciu metody HPLC z odwróconymi fazami i detekcją UV. Otrzymany sygnał porównuje się z wzorcami o znanym stężeniu.

3 . A p a r a t u r a i s p r z ę t

Dopuszcza się stosowanie innej kolumny chromatograficznej oraz odpowiednio innych ustawień chromatografu niż opisane w metodzie z zastrzeżeniem, że w przypadku sporów, za właściwy uznaje się wynik uzyskany przy zastosowaniu kolumny i ustawień chromatografu, zgodnie z niniejszą metodą.

W metodzie używa się podstawowego sprzętu laboratoryjnego oraz:

1) chromatografu cieczowego HPLC z detektorem UV oraz integratorem lub komputerem z odpowiednim oprogramowaniem;

2) kolumny z wypełnieniem dla fazy odwróconej C ;

3) filtru membranowego o porach 0,45 μm;

4) wagi analitycznej, umożliwiającej zważenie z dokładnością do 1 mg i odczyt do 0,1 mg;

5) kolby miarowej o pojemności: 50, 100 ml;

6) zlewki o pojemności 50 ml;

7) pipety o pojemności 0,5 ml.

4 . J e ż e l i w m e t o d z i e n i e o k r e ś l o n o i n a - c z e j , t o s t o s u j e s i ę o d c z y n n i k i o s t o p - n i u c z y s t o ś c i : c z y s t y d o a n a l i z ( c z . d . a . ) . W m e t o d z i e w y k o r z y s t u j e s i ę :

1) wodę-metanol (90+10 objętościowo), oba odczynniki o stopniu czystości do HPLC — faza ruchoma;

2) roztwory wzorcowe: roztwór wodny 5-(hydroksymetylo-)furano-2-karboaldehydu, 1, 2, 5 i 10 mg/l, roztwór powinien zostać przygotowany w dniu użycia;

3) żelazocyjanek potasu K Fe(CN) x 3H O;

4) octan cynku Zn(CH COO) x 2H O;

5) roztwór Carreza I: 15 g żelazocyjanku potasowego 3-wodnego rozpuścić w wodzie w kolbie pomiarowej o pojemności 100 ml i uzupełnić wodą do kreski;

6) roztwór Carreza II: 30 g octanu cynku 2-wodnego rozpuścić w wodzie w kolbie pomiarowej o pojemności 100 ml i uzupełnić wodą do kreski.

5 . W y k o n a n i e o z n a c z e n i a :

1) oznaczanie zawartości HMF w roztworze wzorcowym: absorbancja A przygotowanego roztworu wzorcowego jest określana przy użyciu spektrofotometru UV przy długości fali 285 nm w 1 cm kwarcowych kuwetach wobec wody jako ślepej próbki; stężenie roztworu wzorcowego oblicza się według wzoru:

A

X = —————— x 1000,

1 x 133,57 w którym:

X — oznacza stężenie roztworu wzorcowego, w miligramach na litr, A — oznacza absorbancję roztworu wzorcowego,

133,57 — oznacza wartość absorpcji a1 %;

2) wyliczona zawartość musi korespondować ze specyfikacjami podanymi przez dostawcę; roztwór wzorcowy przechowuje się w temperaturze 4÷8 °C w atmosferze azotu; roztwór jest skrajnie higroskopijny; jeśli stężenie HMF jest wyższe od 50 mg/kg, odważa się mniejszą naważkę próbki miodu;

3) oznaczanie zawartości HMF w roztworze próbki miodu: odważa się około 10 g próbki miodu z dokładnością do 0,0001 g do 50 ml zlewki; następnie rozpuszcza się próbkę w około 25 ml wody i przenosi ilościowo do kolby miarowej o pojemności 50 ml; po czym dodaje się po 0,5 ml roztworów Carreza I i Carreza II, a następnie kolbę uzupełnia do kreski wodą; potem przesącza się przez sączek karbowany i następnie przefiltrowuje przez filtr membranowy o porach 0,45 μm w celu otrzymania roztworu próbki gotowego do analizy chromatograficznej; jeżeli próbka jest poddawana analizie w czasie do pół godziny od przygotowania roztworu, nie jest konieczne stosowanie roztworów Carreza;

4) podczas analizy chromatograficznej stosuje się poniższe ustawienia chromatografu:

a) szybkość przepływu: 1,0 ml/minutę,

b) objętość nastrzyku: 20 μl roztworu próbki lub roztworu wzorcowego,

c) detekcja: UV długość fali 285 nm;

5) poddaje się chromatografii roztwór próbki oraz roztwór wzorcowy.

6 . O b l i c z e n i a i s p o s ó b p r z e d s t a w i e n i a w y n i k ó w

Zawartość HMF w roztworze próbki oblicza się poprzez porównanie odpowiednich powierzchni pików dla roztworu próbki oraz roztworu wzorcowego, po uwzględnieniu rozcieńczenia. Istnieje liniowa zależność pomiędzy stężeniem a powierzchnią piku dla HMF. Wyniki podaje się w mg/kg miodu z dokładnością do jednego miejsca po przecinku.

7 . P o w t a r z a l n o ś ć

Różnica między wynikami dwóch oznaczeń przeprowadzonych jednocześnie lub w krótkim odstępie czasu na tej samej próbce, przez tego samego analityka, w tych samych warunkach, nie powinna przekraczać:

1) 10 % średniego wyniku dla zawartości HMF poniżej 20 mg/kg;

2) 5 % średniego wyniku dla zawartości HMF równej lub wyższej 20 mg/kg.

8 . Z a n a l i z y l a b o r a t o r y j n e j s p o r z ą d z a s i ę p r o t o k ó ł , k t ó r y z a w i e r a :

1) nazwę zastosowanej metody;

2) uzyskane wyniki;

3) wszystkie czynności niewymienione w metodzie lub uznane za nieobowiązkowe, łącznie ze szczegółami każdej okoliczności, która mogła wpłynąć na wynik oznaczenia;

4) informacje niezbędne do pełnego zidentyfikowania próbki.

V. M e t o d a a n a l i z y — w z a k r e s i e o z n a c z a n i a z a w a r t o ś c i p r o l i n y w m i o d z i e

1 . Z a s a d a o z n a c z a n i a

Oznaczanie zawartości proliny polega na wyodrębnieniu jej z innych aminokwasów miodu za pomocą izopropanolu i pomiarów kolorymetrycznych jej barwnego kompleksu z ninhydryną. Wynik wyraża się w miligramach na 100 g miodu.

2 . W m e t o d z i e u ż y w a s i ę p o d s t a w o w e g o s p r z ę t u l a b o r a t o r y j n e g o o r a z s p e k t r o - f o t o m e t r u .

3 . J e ż e l i w m e t o d z i e n i e o k r e ś l o n o i n a - c z e j , t o s t o s u j e s i ę o d c z y n n i k i o s t o p - niu czystości: czysty do analiz (cz.d.a.). W metodzie wykorzystuje się:

1) stężony kwas mrówkowy;

2) 3 % (m/m) roztwór ninhydryny w dwumetoksyetanolu wolnym od nadtlenków (eter jednometylowy glikolu etylenowego — CH OCH CH OH);

3) wodny roztwór izopropanolu 1:1 (V/V);

4) wzorzec proliny.

4 . W y k o n a n i e o z n a c z e n i a :

1) odważa się około 2,5 g miodu z dokładnością do czwartego miejsca po przecinku i przenosi ilościowo do kolby pomiarowej o pojemności 50 ml, dopełnia się wodą do kreski;

2) za pomocą pipety przenosi się 0,5 ml roztworu miodu do 3 probówek (20 x 150 mm, z teflonowym korkiem i nakrętkami), dodaje 0,25 ml stężonego kwasu mrówkowego, 1 ml 3 % (m/m) roztworu ninhydryny w dwumetoksyetanolu wolnym od nadtlenków; po czym zamyka się, miesza i umieszcza na 15 minut we wrzącej łaźni wodnej; następnie studzi się do 22 °C w ciągu 5 minut i dodaje 5 ml wodnego roztworu izopropanolu [1:1 (V/V)]; po czym należy wymieszać i zmierzyć ekstynkcję przy długości fali 520 nm, obok próbki zerowej zrobionej z 0,5 ml roztworu miodu, 1,25 ml wody i 5 ml wodnego roztworu izopropanolu [1:1 (V/V)];

3) sporządza się krzywą wzorcową w następujący sposób:

a) odważa się 40 mg (z dokładnością do 0,0001 g) proliny i rozpuszcza w 1 000 ml wody; z tego pobiera się 10, 25, 50 ml i rozcieńcza wodą do 100 ml,

b) z otrzymanych roztworów oraz z roztworu wyjściowego pobiera się po 0,5 ml i oznacza ekstynkcję (jak w pkt 2), stosując zamiast roztworu miodu kolejne rozcieńczenie proliny,

c) krzywą wzorcową wykreśla się w układzie: absorpcja — μg proliny/0,5 ml;

4) z krzywej wzorcowej odczytuje się zawartość proliny.

5 . O b l i c z e n i a o r a z p r e z e n t a c j a w y n i k ó w Zawartość proliny w mg/100 g miodu (P) oblicza się według wzoru:

P = A x 4, w którym:

A — oznacza ilość μg proliny w 0,5 ml badanego roztworu (odczyt z krzywej wzorcowej), 4 — oznacza współczynnik rozcieńczeń.

Różnica między wynikami dwóch oznaczeń przeprowadzonych jednocześnie lub w krótkim odstępie czasu na tej samej próbce, przez tego samego analityka, w tych samych warunkach, nie powinna przekraczać 5 % wyniku średniego. Wynik podaje się z dokładnością do jednego miejsca po przecinku.

6 . Z a n a l i z y l a b o r a t o r y j n e j s p o r z ą d z a s i ę p r o t o k ó ł , k t ó r y z a w i e r a :

1) nazwę zastosowanej metody;

2) uzyskane wyniki;

3) wszystkie czynności niewymienione w metodzie lub uznane za nieobowiązkowe, łącznie ze szczegółami każdej okoliczności, która mogła wpłynąć na wynik oznaczenia;

4) informacje niezbędne do pełnego zidentyfikowania próbki.

V l . M e t o d a a n a l i z y — w z a k r e s i e o z n a c z a n i a u d z i a ł u p y ł k u p r z e w o d n i e g o w m i o d z i e 1 . D e f i n i c j a

Udział pyłku przewodniego w miodzie określa się na podstawie analizy pyłkowej miodu. Z próbki miodu wyodrębnia się pyłek rośliny, którego zawartość występuje w znacznej przewadze. Wynik wyraża się w procentach.

2 . Z a s a d a m e t o d y

Oznaczanie polega na określeniu procentowego udziału pyłków poszczególnych gatunków roślin w miodzie. Na tej podstawie określa się odmianę miodu nektarowego nazwą tej rośliny, której procentowa zawartość pyłku w miodzie występuje w znacznej przewadze.

3 . A p a r a t u r a i s p r z ę t

W metodzie używa się podstawowego sprzętu laboratoryjnego oraz:

1) wagi technicznej;

2) mikroskopu laboratoryjnego;

3) wirówki 3000 obrotów/minutę;

4) palnika spirytusowego;

5) termometru ze skalą stopniową do 100 °C. 4 . W y k o n a n i e o z n a c z e n i a :

1) waży się około 10 g miodu w probówce wirówkowej o pojemności 20 ml, dopełnia się wodą o temperaturze około 50 °C do 20 ml i miesza pręcikiem do całkowitego rozpuszczenia miodu; następnie wiruje się przez 5÷10 minut przy prędkości 3000 obrotów/minutę; po czym pipetą odciąga się ostrożnie płyn znad osadu; napełnia się probówki wodą do 20 ml i powtórnie wiruje, a następnie dekantuje; gdy osadu jest około 0,1 ml, pozostawia się nad nim warstwę wody grubości około 0,5 cm, gdy osadu jest około 0,3 ml, pozostawia się 1 cm warstwę wody; osad należy wymieszać;

2) pobiera się mikropipetą 0,1 ml dokładnie wymieszanego osadu, przenosi na szkiełko podstawowe i rozprowadza równomiernie na powierzchni 1 cm² (wykreślonego uprzednio na odwrotnej względem rozmazu stronie szkiełka); z drugiej probówki w identyczny sposób przygotowuje się drugi rozmaz na tym samym szkiełku podstawowym; preparat należy nieco podsuszyć. Umieszcza się kroplę żelatyny na szkiełku przykrywkowym, szkiełka należy połączyć, kładąc szkiełko przykrywkowe od góry na szkiełko podstawowe; przed przystąpieniem do wykonania preparatu należy zwrócić uwagę na dokładne umycie szkiełek, pręcików i pipet;

3) preparat początkowo bada się ogólnie dla zorientowania się, czy powstał równomierny rozkład ziaren pyłku na szkiełku; należy policzyć 300 kolejnych ziaren pyłku, przesuwając preparat pasami równomiernie za pomocą śrub stolika; liczbę ziaren pyłku poszczególnych roślin zestawia się w tabeli; gatunki nieokreślone zapisuje się jako inne; oddzielnie notuje się liczbę ziaren pyłku roślin wiatropylnych i nienektarujących. 5 . P r e z e n t a c j a w y n i k ó w :

1) od policzonych 300 ziaren pyłku należy odliczyć wszystkie ziarna pyłku roślin wiatropylnych i niewydzielających nektaru; udział pyłku przewodniego (X) oblicza się w procentach według wzoru: p x 100

X = —————, z w którym: p — oznacza liczbę ziaren pyłku występującego w znacznej przewadze, z — oznacza liczbę ziaren pyłku roślin nektarujących;

2) w celu dokładniejszego określenia odmiany miodu przyjmuje się średnią z kilku oznaczeń (co najmniej dwóch);

3) w przypadku różnicy między wynikami z poszczególnych oznaczeń większej niż 5 %, wykonuje się następne oznaczania; do obliczenia średniej przyjmuje się dwa lub trzy wyniki o najbliższej względem siebie wartości. 6 . Z a n a l i z y l a b o r a t o r y j n e j s p o r z ą d z a s i ę p r o t o k ó ł , k t ó r y z a w i e r a :

1) nazwę zastosowanej metody;

2) uzyskane wyniki;

3) wszystkie czynności niewymienione w metodzie lub uznane za nieobowiązkowe, łącznie ze szczegółami każdej okoliczności, która mogła wpłynąć na wynik oznaczenia;

4) informacje niezbędne do pełnego zidentyfikowania próbki.

V I l . M e t o d a a n a l i z y — w z a k r e s i e o z n a c z a n i a p r z e w o d n o ś c i e l e k t r y c z n e j w ł a ś c i w e j m i o d u

1 . D e f i n i c j a

Przewodnością elektryczną właściwą miodu jest przewodność 1 ml 20 % (m/m) roztworu miodu w przeliczeniu na suchą masę, w temperaturze 20 °C. Wynik wyraża się w milisimensach na centymetr (mS x cm–1).

2 . Z a s a d a m e t o d y

Oznaczanie przewodności elektrycznej właściwej miodu polega na pomiarze oporu elektrycznego za pomocą naczynka konduktometrycznego, roztworu zawierającego 20 g miodu w przeliczeniu na suchą masę, w 100 ml wody destylowanej.

3 . A p a r a t u r a i s p r z ę t

W metodzie używa się podstawowego sprzętu laboratoryjnego oraz:

1) miernika przewodności;

2) wagi analitycznej;

3) łaźni wodnej;

4) naczynka konduktometrycznego;

5) termometru ze skalą stopniową do 100 °C;

6) kolby miarowej o pojemności: 100 ml i 1000 ml;

7) zlewki.

4. Jeżeli w metodzie nie określono inaczej, to stosuje się odczynniki o stopniu czystości: czysty do analiz (cz.d.a.). W metodzie wykorzystuje się:

1) wodę świeżo destylowaną;

2) roztwór chlorku potasu, 0,1 M, przygotowany na dzień przed zastosowaniem w następujący sposób: w 1000 ml kolbie rozpuszcza się w niewielkiej ilości wody (świeżo destylowanej) 7,4557 g chlorku potasu (KCl) wysuszonego w temperaturze 130 °C i dopełnia do kreski.

5 . W y k o n a n i e o z n a c z e n i a :

1) odważa się z dokładnością do 0,001 g na- ważkę około 20 g miodu w przeliczeniu na suchą masę, wyliczoną według wzoru:

20 g x 100

M = ——————,

MS w którym:

M — oznacza potrzebną naważkę miodu, w gramach,

MS — oznacza zawartość suchej masy, któ- ra jest równa: 100 % minus zawar- tość wody (oznaczonej według meto- dy analizy — w zakresie oznaczania zawartości wody w miodzie);

2) odważoną ilość miodu rozpuszcza się w nie- wielkiej ilości wody destylowanej w 100 ml kolbie miarowej i dopełnia do kreski;

3) jeżeli naczynko konduktometryczne nie ma wyznaczonej stałej, określa się ją w nastę- pujący sposób:

a) umieszcza się 40 ml roztworu chlorku po- tasu w zlewce; następnie podłącza się na- czynko konduktometryczne do miernika przewodności, przemywa je roztworem chlorku potasu i zanurza w roztworze wraz z termometrem, po czym odczytuje się przewodność elektryczną roztworu w mS w momencie, gdy roztwór osiągnie temperaturę 20 °C (± 0,5 °C); w celu unik- nięcia zafałszowania odczytu w związku z efektem polaryzacji, czas pomiaru powi- nien być możliwie najkrótszy,

b) oblicza się stałą naczynka K według wzoru:

K = 11,691 x 1/G, w którym:

K — oznacza stałą naczynka w cm–1,

G — oznacza przewodność elek- tryczną w mS, mierzoną przy użyciu naczynka konduktome- trycznego,

11,691 — suma wartości średniej prze- wodności elektrycznej wody świeżo destylowanej w mS x cm–1 oraz przewodno- ści elektrycznej 0,1 M roztworu chlorku potasu, w temperatu- rze 20 °C,

c) po określeniu stałej naczynka, przepłuku- je się elektrodę wodą destylowaną;

4) 40 ml roztworu próbki przelewa się do zlew- ki, zlewkę umieszcza się w łaźni wodnej o temperaturze 20 °C; naczynko kondukto- metryczne należy opłukać pozostałą częścią roztworu próbki; następnie zanurza się na- czynko pomiarowe (czujnik) w roztworze próbki i odczytuje wynik pomiaru, gdy tem- peratura roztworu będzie wynosiła 20 °C

(± 0,5 °C); w celu uniknięcia zafałszowania odczytu w związku z efektem polaryzacji, czas pomiaru powinien być możliwie naj- krótszy.

6 . O b l i c z e n i a o r a z p r e z e n t a c j a w y n i k ó w :

1) przewodność elektryczną właściwą miodu wyraża się w milisimensach x centymetr–1 (mS x cm–1), wyliczając według wzoru: S = K x G, w którym:

S — oznacza przewodność elektryczną roztworu miodu wyrażoną w mS x cm–1,

K — oznacza stałą naczynka wyrażoną w cm–1,

G — oznacza przewodność wyrażoną w mS;

2) wynik (S ) należy wyrazić z dokładnością do 0,001 mS x cm–1.

7 . P o w t a r z a l n o ś ć

Różnica między wynikami dwóch oznaczeń przeprowadzonych jednocześnie lub w krótkim odstępie czasu na tej samej próbce, przez tego samego analityka, w tych samych warunkach, nie powinna przekraczać 10 % wyniku średniego.

8 . Z a n a l i z y l a b o r a t o r y j n e j s p o r z ą d z a s i ę p r o t o k ó ł , k t ó r y z a w i e r a :

1) nazwę zastosowanej metody;

2) uzyskane wyniki;

3) wszystkie czynności niewymienione w metodzie lub uznane za nieobowiązkowe, łącznie ze szczegółami każdej okoliczności, która mogła wpłynąć na wynik oznaczenia;

4) informacje niezbędne do pełnego zidentyfikowania próbki.

V I I l . M e t o d a a n a l i z y — w z a k r e s i e o z n a c z a - n i a p H i w o l n y c h k w a s ó w w m i o d z i e 1 . D e f i n i c j a

Wolną kwasowość miodu stanowi zawartość wszystkich wolnych kwasów.

Wynik wyraża się w milirównoważnikach na kilogram miodu (mval/kg), określonych za pomocą tej metody.

2 . Z a s a d a m e t o d y

W roztworze wodnym próbki miodu mierzone jest pH. Roztwór jest miareczkowany za pomocą roztworu wodorotlenku sodu o stężeniu 0,1 M do pH 8,30.

3 . A p a r a t u r a i s p r z ę t

W metodzie używa się podstawowego sprzętu laboratoryjnego oraz:

1) pH-metru o dokładności 0,01 jednostki;

2) mieszadła magnetycznego;

3) wagi analitycznej, umożliwiającej zważenie z dokładnością do 0,001 g i odczyt do 0,0001 g;

4) biurety o pojemności 10 ml o dokładności 0,02 ml lub automatycznego titratora;

5) zlewki o pojemności 250 ml.

4. Jeżeli w metodzie nie określono inaczej, to stosuje się odczynniki o stopniu czystości: czysty do analiz (cz.d.a.). W metodzie wykorzystuje się:

1) wodę destylowaną wolną od dwutlenku węgla;

2) roztwory buforowe do kalibracji pH-metru o pH około 4,0; pH około 7,0 i pH około 9,0;

3) mianowany roztwór wodorotlenku sodu o stężeniu 0,1 M.

5 . W y k o n a n i e o z n a c z e n i a :

1) pH-metr kalibruje się przy pH około 4,0; pH około 7,0 i pH około 9,0 w sposób zgodny z dokumentacją techniczną;

2) w zlewce 250 ml rozpuszcza się 10 g miodu odważonego z dokładnością do 0,001 g w 75 ml wody destylowanej wolnej od dwutlenku węgla;

3) w roztworze próbki, mieszanym przy użyciu mieszadła magnetycznego, zanurza się elektrody pH; następnie odczytuje wynik i notuje pH z dokładnością do drugiego miejsca po przecinku; po czym miareczkuje się za pomocą 0,1 M roztworu NaOH do pH = 8,3 (stabilny odczyt powinien zostać otrzymany w przeciągu około 120 sekund od rozpoczęcia miareczkowania);

4) zapisuje się pomiar z dokładnością do drugiego miejsca po przecinku.

6 . O b l i c z e n i a o r a z p r e z e n t a c j a w y n i k ó w :

1) pH — według pomiaru pH-metru, wynik podaje się z dokładnością do drugiego miejsca po przecinku;

2) wolną kwasowość (N) wyraża się w mval/kg miodu:

N = ml 0,1 M NaOH x 10; wynik podaje się z dokładnością do jednego miejsca po przecinku.

7 . P o w t a r z a l n o ś ć

Różnica między wynikami dwóch oznaczeń przeprowadzonych jednocześnie lub w krótkim odstępie czasu na tej samej próbce, przez tego samego analityka, w tych samych warunkach, nie powinna przekraczać 10 % wyniku średniego.

8 . Z a n a l i z y l a b o r a t o r y j n e j s p o r z ą d z a s i ę p r o t o k ó ł , k t ó r y z a w i e r a :

1) nazwę zastosowanej metody;

2) uzyskane wyniki;

3) wszystkie czynności niewymienione w metodzie lub uznane za nieobowiązkowe, łącznie ze szczegółami każdej okoliczności, która mogła wpłynąć na wynik oznaczenia;

4) informacje niezbędne do pełnego zidentyfikowania próbki.

I X . M e t o d a a n a l i z y — w z a k r e s i e o z n a c z a n i a l i c z b y d i a s t a z o w e j w m i o d z i e

1 . D e f i n i c j a

Jednostkę aktywności diastazy określa się jako taką ilość enzymu, która przekształca 0,01 g skrobi do określonego punktu końcowego w czasie jednej godziny w temperaturze 40 °C w warunkach testowych. Wyniki wyraża się w jednostkach Schade na gram miodu.

2 . Z a s a d a m e t o d y

Aktywność diastatyczną miodu określa się metodą fotometryczną, w której jako substrat stosowana jest nierozpuszczalna skrobia koniugowana z błękitnym barwnikiem. Jest ona hydrolizowana przez amylazę, co prowadzi do otrzymania rozpuszczalnych w wodzie fragmentów łańcucha skrobi, tworzących z barwnikiem niebieskie połączenia, których absorbancja mierzona jest fotometrycznie przy długości fali 620 nm. Absorbancja roztworu jest proporcjonalna do aktywności diastatycznej próbki. 3 . A p a r a t u r a i s p r z ę t

W metodzie używa się podstawowego sprzętu laboratoryjnego oraz:

1) fotometru;

2) mieszadła (mikrowytrząsarki);

3) łaźni wodnej z termostatem;

4) czasomierza;

5) wagi analitycznej, umożliwiającej ważenie z dokładnością do 0,001 g i odczyt do 0,0001 g;

6) bibuły filtracyjnej;

7) kuwety 1 cm;

8) pipety o pojemności 1 ml i 5 ml.

4. Jeżeli w metodzie nie określono inaczej, to stosuje się odczynniki o stopniu czystości: czysty do analiz (cz.d.a.). W metodzie wykorzystuje się:

1) test do oznaczania aktywności α-amylazy (skrobia koniugowana z błękitnym barwnikiem);

2) wodorotlenek sodu o stężeniu 0,5 M;

3) bufor octanowy (0,1 M, pH 5,2): rozpuszcza się 13,6 g octanu sodu 3-wodnego w wodzie, następnie doprowadza się pH roztworu do 5,2 za pomocą lodowatego kwasu octowego (1—2 ml) i rozcieńcza do 1 litra wodą. 5 . W y k o n a n i e o z n a c z e n i a :

1) przygotowuje się próbkę ślepą; umieszcza się 5,0 ml buforu octanowego w probówce;

2) przygotowuje się roztwór próbki miodu; waży się 1,00 g miodu i przenosi ilościowo za pomocą buforu octanowego do kolby miarowej o pojemności 100 ml, dopełnia do kreski buforem fosforanowym; procedurę przeprowadza się w ciągu godziny;

3) przenosi się 5,0 ml roztworu próbki do probówki i umieszcza w łaźni wodnej o temperaturze 40 °C; probówkę z próbką ślepą również umieszcza się w łaźni wodnej o temperaturze 40 °C; po upływie około 15 minut, za pomocą szczypców, do obu roztworów dodaje się po tabletce testu do oznaczania aktywności α-amylazy (skrobia koniugowana z błękitnym barwnikiem); włącza się czasomierz;

4) miesza się roztwory przy użyciu mieszadła do momentu rozpuszczenia tabletek (około 10 sekund), a następnie przenosi się je z powrotem do łaźni wodnej; dokładnie po 15 minutach dodaje się 1 ml roztworu wodorotlenku sodu (przerwanie reakcji enzymatycznej);

5) za pomocą mieszadła należy wymieszać roztwory ponownie przez około 5 sekund; natychmiast przefiltrowuje się roztwory przez bibułę filtracyjną i mierzy absorbancję w 1 cm kuwetach przy długości fali 620 nm, stosując wodę jako próbkę referencyjną; absorbancję dla roztworu próbki ślepej odejmuje się od absorbancji roztworu próbki (ΔA ); jeśli absorbancja jest większa od 1,0, rozcieńcza się roztwór próbki wodą i uwzględnia rozcieńczenie podczas obliczania wyników.

6 . O b l i c z e n i a o r a z p r e z e n t a c j a w y n i k ó w Dla wartości liczby diastazowej (LD) z przedziału: 8—40 wyznacza się wartość LD według wzoru:

LD = 28,2 x ΔA + 2,64, w którym:

ΔA — oznacza różnicę absorbancji badanego roztworu miodu i próbki ślepej,

28,2 i 2,64 — oznaczają stałe uwzględniające zależność między aktywnością diastatyczną miodu.

Dla wartości liczby diastazowej (LD) z przedziału: 0—8 wyznacza się wartość LD według poniższego wzoru:

LD = 35,2 x ΔA – 0,46, w którym:

ΔA — oznacza różnicę absorbancji badanego roztworu miodu i próbki ślepej,

35,2 i 0,46 — oznaczają stałe uwzględniające zależność między aktywnością diastatyczną miodu.

7 . P o w t a r z a l n o ś ć

Różnica między wynikami absorbancji dwóch oznaczeń przeprowadzonych jednocześnie lub w krótkim odstępie czasu na tej samej próbce, przez tego samego analityka, w tych samych warunkach, nie powinna przekraczać wartości wyliczonej według wzoru: r = 0,02 + 0,03 x A , w którym: r — oznacza różnicę między wynikami dwóch oznaczeń przeprowadzonych jednocześnie lub w krótkim odstępie czasu na tej samej próbce, przez tego samego analityka, w tych samych warunkach, 0,02 i 0,03 — oznaczają stałe uwzględniające zależność między aktywnością diastatyczną miodu,

A — oznacza średnią arytmetyczną absorbancji dwóch oznaczeń próbki przy długości fali 620 nm. Wynik podaje się z dokładnością do pierwszego miejsca po przecinku.

8 . Z a n a l i z y l a b o r a t o r y j n e j s p o r z ą d z a s i ę p r o t o k ó ł , k t ó r y z a w i e r a :

1) nazwę zastosowanej metody;

2) uzyskane wyniki;

3) wszystkie czynności niewymienione w metodzie lub uznane za nieobowiązkowe, łącznie ze szczegółami każdej okoliczności, która mogła wpłynąć na wynik oznaczenia;

4) informacje niezbędne do pełnego zidentyfikowania próbki.

X . M e t o d a s p r a w d z a n i a s p e ł n i a n i a w y m a - g a ń o r g a n o l e p t y c z n y c h m i o d u

1 . D e f i n i c j a

Sprawdzanie spełniania wymagań organoleptycznych miodu ocenia się, badając barwę, konsystencję, smak i zapach miodu, określonych za pomocą tej metody.

2 . Z a s a d a m e t o d y

Miód bada się za pomocą narządu wzroku, węchu i smaku.

3 . B a d a n i a o b e j m u j ą s p r a w d z a n i e :

1) barwy;

2) konsystencji;

3) smaku;

4) zapachu.

4 . W y k o n a n i e b a d a ń :

1) barwę bada się przez obserwację:

a) miodu płynnego, klarownego, bez pęcherzyków powietrza; badany miód o temperaturze 35÷45 °C powinien znajdować się w probówce ze szkła bezbarwnego o średnicy 10 mm; obserwację przeprowadza się przy świetle dziennym, oglądając próbkę pod światło,

b) powierzchni przekroju bryły miodu skrystalizowanego, przy świetle dziennym;

2) konsystencję bada się przez obserwację ściekania miodu z metalowego lub drewnianego mieszadła; w przypadku badania miodu skrystalizowanego sprawdzanie konsystencji polega na ocenie wyglądu kryształków w rozmazie miodu na szkiełku przedmiotowym;

3) smak bada się przez degustację płynnego miodu o temperaturze pokojowej;

4) zapach bada się przez wąchanie miodu; miód przeznaczony do badania lekko podgrzewa się i rozciera na szkiełku przedmiotowym lub blaszce aluminiowej; badanie przeprowadza się w pomieszczeniu wolnym od obcych zapachów.

5 . W y n i k i b a d a ń o r g a n o l e p t y c z n y c h o p i - s u j e s i ę w z e s t a w i e n i u t a b e l a r y c z n y m , w k t ó r y m d l a z a w a r t o ś c i k a ż d e g o z b a - d a n e g o o p a k o w a n i a p o d a j e s i ę b a r w ę , k o n s y s t e n c j ę , s m a k i z a p a c h .

X I . M e t o d a s p r a w d z a n i a w y s t ę p o w a n i a o z n a k f e r m e n t a c j i m i o d u

Oznaki fermentacji miodu wykrywa się na podstawie oględzin zewnętrznych, badania zapachu oraz badania smaku miodu. Burzenie się (pienie-

nie) w całej objętości miodu lub na jego powierzchni, charakterystyczny zapach i posmak fermentacji świadczą o występowaniu oznak fermentacji miodu.

X I I . M e t o d y w y k r y w a n i a o b e c n o ś c i d e k s t r y n s k r o b i o w y c h , m e l a s u , s k r o b i , s z t u c z n y c h b a r w n i k ó w i r o z k r u s z k a w m i o d z i e

1 . Z a p o m o c ą m e t o d w y k r y w a s i ę o b e c - n o ś ć w m i o d z i e :

1) dekstryn skrobiowych;

2) melasu;

3) skrobi;

4) sztucznych barwników;

5) rozkruszka.

2 . W m e t o d a c h u ż y w a s i ę p o d s t a w o w e g o s p r z ę t u l a b o r a t o r y j n e g o o r a z :

1) stereoskopu;

2) mikroskopu;

3) łaźni wodnej z termostatem;

4) czasomierza;

5) wagi analitycznej, umożliwiającej ważenie z dokładnością do 0,001 g i odczyt do 0,0001 g.

3. Jeżeli w metodzie nie określono inaczej, to stosuje się odczynniki o stopniu czystości: czysty do analiz (cz.d.a.). W metodzie wykorzystuje się:

1) 10 % (m/m) roztwór taniny;

2) stężony kwas solny;

3) 96 % (V/V) alkohol etylowy;

4) krystaliczny octan ołowiawy;

5) tlenek ołowiawy;

6) zasadowy octan ołowiawy;

7) alkohol metylowy;

8) jod;

9) jodek potasu;

10) białą przędzę wełnianą;

11) 10 % (m/m) roztwór węglanu sodu;

12) 10 % (m/m) roztwór kwaśnego siarczanu potasowego;

Dziennik Ustaw Nr 17 — 2029 —

13) 1 % (V/V) roztwór amoniaku;

14) 0,1 mol/l roztwór kwasu solnego;

15) eter naftowy;

16) 5 % (m/m) roztwór wodorotlenku sodo- wego.

4 . W y k r y w a n i e o b e c n o ś c i :

1) dekstryn skrobiowych w miodzie:

a) odważa się 5 g miodu, rozpuszcza się go w 10 ml wody, podgrzewając na łaźni wodnej, aż do uzyskania jednorodnego roztworu,

b) dodaje się 0,5 ml 10 % (m/m) roztworu taniny w celu wytrącenia białka, następ- nie studzi się i po sklarowaniu odsącza się lub odwirowuje,

c) z otrzymanego przesączu pobiera się

2 ml, dodaje 2 krople stężonego kwasu solnego i 20 ml 96 % (V/V) alkoholu etylo- wego,

d) powstanie białego lub mlecznego zmęt- nienia świadczy o obecności dekstryn skrobiowych z syropu ziemniaczanego;

2) melasu w miodzie:

a) przygotowuje się roztwór zasadowego octanu ołowiawego: odważa się 15 g kry- stalicznego octanu ołowiawego i 5 g tlen- ku ołowiawego, rozciera razem w moź- dzierzu, zsypuje mieszaninę do kolby stożkowej, dodaje 5 ml wody i ogrzewa na łaźni wodnej, kilkakrotnie wstrząsając, aż do otrzymania białej mieszaniny,

b) dodaje się 45 ml gorącej wody i ogrzewa przez 15 minut, kolbę zamyka i pozosta- wia aż do opadnięcia osadu,

c) roztwór dekantuje się znad osadu, na- stępnie szybko przesącza się; sprawdza się ciężar właściwy, wyrażany w gramach na mililitr (g/ml),

d) do 5 ml 20 % (m/m) roztworu badanego miodu dodaje się 2,5 ml zasadowego octanu ołowiawego i 22,5 ml alkoholu metylowego, następnie należy wymieszać,

e) wytworzenie się obfitego, brunatnożółte- go osadu świadczy o zanieczyszczeniu melasem; potwierdzenie wyników można uzyskać przez stwierdzenie dużej zawar- tości popiołu w miodzie;

3) skrobi w miodzie:

a) przygotowuje się roztwór jodu: 1 g jodu i 2 g jodku potasu rozciera się w moździe- rzu z 2÷3 ml wody, następnie dodaje

300 ml wody; przesącza i przechowuje w ciemnej butelce; zamiast roztworu jodu dopuszcza się stosowanie płynu Lugola,

b) badany miód rozcieńcza się wodą w sto- sunku 1:4, zagotowuje, studzi się, dodaje

2÷3 krople roztworu jodu w jodku potaso- wym i wstrząsa,

c) niebieskie zabarwienie świadczy o obec- ności skrobi w miodzie;

4) sztucznych barwników w miodzie: białą przędzę wełnianą moczy się dokładnie przez 10 godzin w 10 % (m/m) roztworze węglanu sodowego, następnie dokładnie wypłukuje w wodzie i wysusza w temperaturze pokojowej,

a) wykrywanie barwników kwaśnych:

— 5 mg miodu rozpuszcza się w zlewce o pojemności 50 ml w 25 ml wody, następnie dodaje się 1 ml 10 % (m/m) roztworu kwaśnego siarczanu potasowego, wkłada 2 nitki wełny długości około 10 cm i gotuje na wolnym ogniu przez 10 minut,

— wyjmuje się wełnę, przemywa ją wodą, wkłada do zlewki o pojemności 50 ml, zawierającej 10 ml 1 % (V/V) roztworu amoniaku i kilka porcelanek, gotuje przez 30 minut pod przykryciem,

— jeżeli roztwór zabarwi się, usuwa się wełnę, a na jej miejsce wkłada nową, po czym do roztworu dodaje się 1 ml 10 % (m/m) roztworu kwaśnego siarczanu potasowego i gotuje przez 10 minut,

— zabarwienie się wełny świadczy o obecności w miodzie sztucznego barwnika kwaśnego;

b) wykrywanie barwników zasadowych w miodzie:

— 5 g miodu rozpuszcza się w zlewce o pojemności 50 ml w 25 ml wody, dodaje 1 ml 1 % (m/m) roztworu amoniaku i 2 nitki wełny, gotuje przez 10 minut, — wyjmuje się nitki, płucze je w wodzie, przenosi do zlewki o pojemności 50 ml zawierającej 10 ml wody z dodatkiem 0,1 mol/l roztworu kwasu solnego i gotuje przez 30 minut,

— jeżeli roztwór zabarwi się, usuwa się wełnę, wkłada nowe nitki, dodaje 2 ml 1 % (m/m) roztworu amoniaku i gotuje przez 10 minut,

— zabarwienie się przędzy wełnianej świadczy o obecności w miodzie sztucznych barwników zasadowych;

5) rozkruszka w miodzie:

a) 50 g miodu, pobranego z wierzchniej warstwy, rozpuszcza się w około 200 ml gorącej wody; następnie roztwór przesącza się przez sączek na lejku sitowym (Buchnera) podłączonym do wodnej pompy próżniowej, nalewając roztwór tak, aby nie zwilżyć ścianek lejka,

b) osad przemywa 3÷4 razy gorącą wodą, następnie alkoholem etylowym i eterem naftowym; bibułę z osadem sprawdza się pod stereoskopem przy 25-krotnym powiększeniu,

c) w razie potrzeby zidentyfikowania wykrytego rozkruszka (Thyroglyphus sp. Carpo- Dziennik Ustaw Nr 17 — 2030 — glyphus sp. Glysophagus sp.) przenosi się go z bibuły na szkiełko przedmiotowe, za- lewa kilkoma kroplami 5 % (m/m) roztwo- ru wodorotlenku sodowego, po czym przy- krywa szkiełkiem przykrywkowym i ogląda pod mikroskopem, stosując małe powięk- szenie.

5 . Z a n a l i z y l a b o r a t o r y j n e j s p o r z ą d z a s i ę p r o t o k ó ł , k t ó r y z a w i e r a :

1) nazwę zastosowanej metody;

2) uzyskane wyniki;

3) wszystkie czynności niewymienione w metodzie lub uznane za nieobowiązko- we, łącznie ze szczegółami każdej okolicz- ności, która mogła wpłynąć na wynik oznaczenia;

4) informacje niezbędne do pełnego zidenty- fikowania próbki.

X I I I . M e t o d a w y k r y w a n i a m i o d u s f e r m e n t o - w a n e g o l u b z z a t r z y m a n ą f e r m e n t a c j ą

1 . M e t o d a o k r e ś l a w y k r y w a n i e w y s t ę p o - w a n i a m i o d u s f e r m e n t o w a n e g o l u b z z a t r z y m a n ą f e r m e n t a c j ą n a p o d s t a - w i e o g ó l n e j l i c z b y k o m ó r e k d r o ż d ż y o r a z l i c z b y m a r t w y c h k o m ó r e k d r o ż - d ż y z n a j d u j ą c y c h s i ę w o s a d z i e m i o - d o w y m .

2 . Z a s a d a m e t o d y

Ogólną liczbę komórek drożdży oraz liczbę martwych komórek drożdży znajdujących się w osadzie miodowym określa się przy użyciu techniki mikroskopii fluorescencyjnej.

3 . W m e t o d z i e u ż y w a s i ę p o d s t a w o w e - g o s p r z ę t u l a b o r a t o r y j n e g o o r a z :

1) wagi analitycznej;

2) urządzenia z techniką mikroskopii fluorescencyjnej.

4 . W m e t o d z i e w y k o r z y s t u j e s i ę o d c z y n - n i k i i m a t e r i a ł y p o m o c n i c z e w e d ł u g a p l i k a c j i p r o d u c e n t a u r z ą d z e n i a z t e c h n i k ą m i k r o s k o p i i f l u o r e s c e n c y j - n e j .

5 . P r e p a r a t p r z y g o t o w u j e s i ę w e d ł u g z a - l e c e ń w ł a ś c i w y c h d l a d a n e g o u r z ą - d z e n i a . O z n a c z e n i e o g ó l n e j l i c z b y k o - m ó r e k d r o ż d ż o w y c h o r a z l i c z b y m a r - t w y c h k o m ó r e k d r o ż d ż o w y c h w y k o - n u j e s i ę w e d ł u g p r o c e d u r w ł a ś c i w y c h d l a u r z ą d z e n i a , z a p o m o c ą k t ó r e g o j e s t w y k o n y w a n e o z n a c z e n i e .

6 . Z a n a l i z y l a b o r a t o r y j n e j s p o r z ą d z a s i ę p r o t o k ó ł , k t ó r y z a w i e r a :

1) nazwę zastosowanej metody;

2) uzyskane wyniki;

3) wszystkie czynności niewymienione w metodzie lub uznane za nieobowiązkowe, łącznie ze szczegółami każdej okoliczności, która mogła wpłynąć na wynik oznaczenia;

4) informacje niezbędne do pełnego zidentyfikowania próbki.