Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 15 grudnia 2010 r. w sprawie praktycznej nauki zawodu

§ 1.

Rozporządzenie określa warunki i tryb organi- 5. W przypadku organizowania praktyk zawodo- zowania praktycznej nauki zawodu w warsztatach wych w okresie ferii letnich odpowiedniemu skróce- szkolnych, pracowniach szkolnych, placówkach kształ- niu ulega czas trwania zajęć dydaktyczno-wychowaw- cenia ustawicznego, placówkach kształcenia praktycz- czych dla uczniów odbywających te praktyki. nego, u pracodawców i w indywidualnych gospodar- stwach rolnych oraz kwalifikacje wymagane od osób 6. Zakres wiadomości i umiejętności nabywanych prowadzących praktyczną naukę zawodu i przysługu- przez uczniów na zajęciach praktycznych i praktykach jące im uprawnienia. zawodowych oraz wymiar godzin tych zajęć i praktyk określa program nauczania dla danego zawodu do-

§ 2.

1. Rozporządzenie stosuje się do uczniów i słu- puszczony do użytku w danej szkole przez dyrektora chaczy, zwanych dalej „uczniami”, publicznych szkół szkoły. ponadgimnazjalnych prowadzących kształcenie zawo- dowe, zwanych dalej „szkołami”. § 5. 1. Dobowy wymiar godzin zajęć praktycznej nauki zawodu uczniów w wieku do lat 16 nie może 2. Rozporządzenie stosuje się odpowiednio do przekraczać 6 godzin, a uczniów w wieku powyżej młodocianych pracowników, zwanych dalej „młodo- 16 lat — 8 godzin. cianymi”, odbywających praktyczną naukę zawodu w ramach przygotowania zawodowego. 2. W szczególnie uzasadnionych przypadkach do- puszcza się możliwość przedłużenia dobowego wy-

§ 3.

1. Praktyczna nauka zawodu uczniów jest or- miaru godzin zajęć praktycznej nauki zawodu dla ucz- ganizowana przez szkołę. niów w wieku powyżej 18 lat, nie dłużej jednak niż do 12 godzin, przy zachowaniu tygodniowego wymiaru 2. Praktyczna nauka zawodu młodocianych jest or- godzin zajęć edukacyjnych, określonych w ramowym ganizowana przez pracodawcę, który zawarł z nimi planie nauczania. Przedłużenie dobowego wymiaru umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego. godzin zajęć praktycznej nauki zawodu jest możliwe tylko u tych pracodawców albo w tych indywidual-

§ 4.

1. Praktyczna nauka zawodu jest organizowa- nych gospodarstwach rolnych, gdzie przedłużony do- na w formie zajęć praktycznych i praktyk zawodo- bowy wymiar czasu pracy wynika z rodzaju pracy lub wych. jej organizacji.

2. Zajęcia praktyczne organizuje się dla uczniów

3. Praktyczna nauka zawodu może być organizo- i młodocianych w celu opanowania przez nich umie- wana w systemie zmianowym, z tym że w przypadku jętności zawodowych niezbędnych do podjęcia pracy uczniów w wieku poniżej 18 lat nie może wypadać w danym zawodzie. w porze nocnej.

3. Praktyki zawodowe organizuje się dla uczniów

4. Praktyczna nauka zawodu na statkach morskich w celu zastosowania i pogłębienia zdobytej wiedzy i śródlądowych może być realizowana poprzez pełnie- i umiejętności zawodowych w rzeczywistych warun- nie wacht. kach pracy.

§ 6.

1. Praktyczna nauka zawodu uczniów i młodo-

Minister Edukacji Narodowej kieruje działem administracji cianych jest prowadzona indywidualnie lub w gru- rządowej — oświata i wychowanie, na podstawie § 1 ust. 2 pach. Liczba uczniów lub młodocianych w grupie po- rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 16 listopa- winna umożliwiać realizację programu nauczania dla da 2007 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania www.rcl.gov.pl danego zawodu dopuszczonego do użytku w danej Ministra Edukacji Narodowej (Dz. U. Nr 216, poz. 1591).

Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały szkole przez dyrektora szkoły i uwzględniać specyfikę ogłoszone w Dz. U. z 2004 r. Nr 273, poz. 2703 i Nr 281, nauczanego zawodu, przepisy bezpieczeństwa i higie- poz. 2781, z 2005 r. Nr 17, poz. 141, Nr 94, poz. 788, Nr 122, ny pracy oraz przepisy w sprawie prac wzbronionych poz. 1020, Nr 131, poz. 1091, Nr 167, poz. 1400 i Nr 249, młodocianym, a także warunki lokalowe i techniczne poz. 2104, z 2006 r. Nr 144, poz. 1043, Nr 208, poz. 1532 w miejscu odbywania praktycznej nauki zawodu. i Nr 227, poz. 1658, z 2007 r. Nr 42, poz. 273, Nr 80, poz. 542,

Nr 115, poz. 791, Nr 120, poz. 818, Nr 180, poz. 1280

2. Podziału uczniów lub młodocianych na grupy i Nr 181, poz. 1292, z 2008 r. Nr 70, poz. 416, Nr 145, dokonuje odpowiednio dyrektor szkoły lub pracodaw- poz. 917, Nr 216, poz. 1370 i Nr 235, poz. 1618, z 2009 r. ca, o którym mowa w § 3 ust. 2, w porozumieniu Nr 6, poz. 33, Nr 31, poz. 206, Nr 56, poz. 458, Nr 157, poz. 1241 i Nr 219, poz. 1705 oraz z 2010 r. Nr 44, poz. 250, z podmiotem przyjmującym odpowiednio uczniów Nr 54, poz. 320, Nr 127, poz. 857 i Nr 148, poz. 991. lub młodocianych na praktyczną naukę zawodu.

§ 7.

1. Umowę o praktyczną naukę zawodu organi- 5) zwraca uczniom odbywającym praktyczną naukę zowaną poza daną szkołą, zwaną dalej „umową”, za- zawodu w miejscowościach poza ich miejscem za- wiera dyrektor szkoły z podmiotem przyjmującym mieszkania i poza siedzibą szkoły, mającym możli- uczniów na praktyczną naukę zawodu. wość codziennego powrotu do miejsca zamieszka- nia lub siedziby szkoły, równowartość kosztów 2. Umowę zawiera się w terminie umożliwiającym przejazdów środkami komunikacji publicznej, realizację programu praktycznej nauki zawodu. z uwzględnieniem ulg przysługujących uczniom;

6) zapewnia uczniom odbywającym praktyczną na-

3. Umowa określa: ukę zawodu w miejscowościach poza siedzibą

1) nazwę i adres podmiotu przyjmującego uczniów szkoły, do których codzienny dojazd nie jest możli- na praktyczną naukę zawodu oraz miejsce jej od- wy, nieodpłatne zakwaterowanie i opiekę oraz ry- bywania; czałt na wyżywienie w wysokości nie niższej niż 40 % diety przysługującej pracownikowi zatrud-

2) nazwę i adres szkoły kierującej uczniów na prak- nionemu w państwowej lub samorządowej jed- tyczną naukę zawodu; nostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbo- wej na obszarze kraju;

3) zawód, w którym prowadzona będzie praktyczna nauka zawodu; 7) przygotowuje kalkulację ponoszonych przez szkołę kosztów realizacji praktycznej nauki zawodu, w ra-

4) listę uczniów odbywających praktyczną naukę za- mach przyznanych przez organ prowadzący środ- wodu, z podziałem na grupy; ków finansowych.

5) formę praktycznej nauki zawodu (zajęcia praktycz-

2. Podmioty przyjmujące uczniów lub młodocia- ne lub praktykę zawodową) i jej zakres; nych na praktyczną naukę zawodu:

6) terminy rozpoczęcia i zakończenia praktycznej

1) zapewniają warunki materialne do realizacji prak- nauki zawodu; tycznej nauki zawodu, a w szczególności:

7) prawa i obowiązki stron umowy, ze szczególnym a) stanowiska szkoleniowe wyposażone w nie- uwzględnieniem praw i obowiązków określonych zbędne urządzenia, sprzęt, narzędzia, materiały w § 8; i dokumentację techniczną, uwzględniające wy- magania bezpieczeństwa i higieny pracy,

8) sposób ponoszenia przez strony umowy kosztów realizacji praktycznej nauki zawodu wraz z kalkula- b) odzież, obuwie robocze i środki ochrony indy- cją tych kosztów, z uwzględnieniem § 9; widualnej oraz środki higieny osobistej przysłu- gujące pracownikom na danym stanowisku

9) dodatkowe ustalenia stron umowy związane z od- pracy, bywaniem praktycznej nauki zawodu.

c) pomieszczenia do przechowywania odzieży i obuwia roboczego oraz środków ochrony indy-

4. Do umowy dołącza się program nauczania dla widualnej, danego zawodu dopuszczony do użytku w danej szko- le przez dyrektora szkoły. d) nieodpłatne posiłki profilaktyczne i napoje przy- sługujące pracownikom na danym stanowisku 5. Pracodawca, o którym mowa w § 3 ust. 2, zawie- pracy, zgodnie z przepisami w sprawie profilak- ra z innym podmiotem przyjmującym młodocianego tycznych posiłków i napojów, na praktyczną naukę zawodu umowę o zorganizowa-

e) dostęp do urządzeń higieniczno-sanitarnych nie dla młodocianego zajęć uzupełniających z zakresu oraz pomieszczeń socjalno-bytowych; praktycznej nauki zawodu niezrealizowanych u tego pracodawcy. Do umowy tej stosuje się odpowiednio

2) wyznaczają odpowiednio nauczycieli, instruktorów przepisy ust. 3 i 4. praktycznej nauki zawodu oraz opiekunów praktyk zawodowych, o których mowa w § 10 i 11;

§ 8.

1. Szkoła kierująca uczniów na praktyczną naukę zawodu: 3) zapoznają uczniów lub młodocianych z organiza- cją pracy, regulaminem pracy, w szczególności

1) nadzoruje realizację programu praktycznej nauki w zakresie przestrzegania porządku i dyscypliny zawodu; pracy, oraz z przepisami i zasadami bezpieczeń- www.rcl.gov.plstwa i higieny pracy;

2) współpracuje z podmiotem przyjmującym uczniów na praktyczną naukę zawodu; 4) nadzorują przebieg praktycznej nauki zawodu;

3) zapewnia ubezpieczenie uczniów od następstw

5) sporządzają, w razie wypadku podczas praktycznej nieszczęśliwych wypadków; nauki zawodu, dokumentację powypadkową;

4) akceptuje wyznaczonych instruktorów praktycznej 6) współpracują ze szkołą lub z pracodawcą, o któ- nauki zawodu i opiekunów praktyk zawodowych, rym mowa w § 3 ust. 2; o których mowa w ust. 2 pkt 2, lub wyznacza do prowadzenia praktycznej nauki zawodu nauczycie- 7) powiadamiają szkołę lub pracodawcę, o którym li praktycznej nauki zawodu, zwanych dalej „na- mowa w § 3 ust. 2, o naruszeniu przez ucznia lub uczycielami”; młodocianego regulaminu pracy;

8) zapewniają uczniom odbywającym praktykę zawo- chowawcza z uczniami lub młodocianymi nie sta- dową na statkach morskich i śródlądowych dietę nowi podstawowego zajęcia lub jest wykonywana na zasadach uzgodnionych z armatorem; w tygodniowym wymiarze godzin niższym niż przewidziany dla nauczycieli, w ramach obowiązu-

9) zapewniają uczniom odbywającym praktykę zawo- jącego ich tygodniowego czasu pracy dową na statkach morskich i śródlądowych, wy- okrętowanym ze statku za granicą wskutek wypad- — zwani dalej „instruktorami praktycznej nauki za- ku lub choroby, świadczenia na zasadach określo- wodu”. nych dla załóg tych statków.

3. Instruktorzy praktycznej nauki zawodu, o któ-

§ 9.

1. Organy prowadzące szkoły, które organizują rych mowa w ust. 2 pkt 1, powinni posiadać kwalifika- praktyczną naukę zawodu poza szkołą, zapewniają cje wymagane od nauczycieli, określone w przepisach środki finansowe umożliwiające uczniom odbycie w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych praktycznej nauki zawodu. od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli niemających 2. Środki finansowe, o których mowa w ust. 1, są wyższego wykształcenia lub ukończonego zakładu przeznaczone na: kształcenia nauczycieli.

1) refundowanie pracodawcom wynagrodzenia in-

4. Instruktorzy praktycznej nauki zawodu, o któ- struktorów praktycznej nauki zawodu, o których rych mowa w ust. 2 pkt 2, powinni posiadać co naj- mowa w § 10 ust. 2 pkt 1, prowadzących zajęcia mniej tytuł mistrza w zawodzie, którego będą nauczać, praktyczne z uczniami — do wysokości minimalnej lub w zawodzie wchodzącym w zakres zawodu, które- stawki wynagrodzenia zasadniczego nauczyciela go będą nauczać, i przygotowanie pedagogiczne wy- kontraktowego posiadającego dyplom ukończenia magane od nauczycieli lub ukończony kurs pedago- kolegium nauczycielskiego, określonej w przepi- giczny, którego program został zatwierdzony przez sach w sprawie wysokości minimalnych stawek kuratora oświaty i obejmował łącznie co najmniej wynagrodzenia zasadniczego nauczycieli, ogól-

70 godzin zajęć z psychologii, pedagogiki i metodyki nych warunków przyznawania dodatków do wy- oraz 10 godzin praktyki metodycznej, albo ukończony nagrodzenia zasadniczego oraz wynagradzania za przed dniem 6 stycznia 1993 r. kurs pedagogiczny pracę w dniu wolnym od pracy; uprawniający do pełnienia funkcji instruktora prak-

2) refundowanie pracodawcom dodatku szkolenio- tycznej nauki zawodu. wego dla instruktorów praktycznej nauki zawodu, o których mowa w § 10 ust. 2 pkt 2, prowadzących 5. Instruktorzy praktycznej nauki zawodu, o któ- zajęcia praktyczne z uczniami — w wysokości nie rych mowa w ust. 2 pkt 2, niemający tytułu mistrza niższej niż 10 % przeciętnego miesięcznego wyna- w zawodzie, powinni posiadać przygotowanie peda- grodzenia w sektorze przedsiębiorstw bez wypłat gogiczne lub ukończony kurs pedagogiczny, o których nagród z zysku w czwartym kwartale roku poprzed- mowa w ust. 4, oraz: niego, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzę- du Statystycznego, zwanego dalej „przeciętnym 1) świadectwo ukończenia technikum, technikum wynagrodzeniem”; dodatek szkoleniowy ustala uzupełniającego lub szkoły równorzędnej albo i wypłaca pracodawca; świadectwo ukończenia szkoły policealnej lub dy- plom ukończenia szkoły pomaturalnej lub police-

3) refundowanie pracodawcom kosztów odzieży alnej i tytuł zawodowy w zawodzie, którego będą i obuwia roboczego oraz środków ochrony indywi- nauczać, lub w zawodzie pokrewnym do zawodu, dualnej, niezbędnych na danym stanowisku szko- którego będą nauczać, oraz co najmniej trzyletni leniowym, przydzielonych uczniom na okres zajęć staż pracy w zawodzie, którego będą nauczać, lub praktycznych prowadzonych u pracodawcy w da- nym roku szkolnym — do wysokości 20 % prze-

2) świadectwo ukończenia liceum zawodowego i ty- ciętnego wynagrodzenia; tuł robotnika wykwalifikowanego lub równorzęd- ny w zawodzie, którego będą nauczać, oraz co naj-

4) refundowanie pracodawcom diety i świadczeń, mniej czteroletni staż pracy w tym zawodzie naby- o których mowa w § 8 ust. 2 pkt 8 i 9. ty po uzyskaniu tytułu zawodowego, lub

§ 10.

1. Zajęcia praktyczne prowadzą nauczyciele.

3) świadectwo ukończenia liceum ogólnokształcące- go, liceum technicznego, liceum profilowanego, 2. Zajęcia praktyczne realizowane u pracodawców www.rcl.gov.pl uzupełniającego liceum ogólnokształcącego, tech- i w indywidualnych gospodarstwach rolnych mogą nikum i technikum uzupełniającego, kształcących także prowadzić: w innym zawodzie niż ten, którego będą nauczać,

1) pracownicy, dla których praca dydaktyczna i wy- lub średniego studium zawodowego i tytuł robot- chowawcza z uczniami lub młodocianymi stanowi nika wykwalifikowanego lub równorzędny w za- podstawowe zajęcie i jest wykonywana w tygo- wodzie, którego będą nauczać, oraz co najmniej dniowym wymiarze godzin przewidzianym dla na- sześcioletni staż pracy w tym zawodzie nabyty po uczycieli, uzyskaniu tytułu zawodowego, lub

2) pracodawcy lub wyznaczeni przez nich pracowni- 4) dyplom ukończenia studiów wyższych na kierunku cy albo osoby prowadzące indywidualne gospo- (specjalności) odpowiednim dla zawodu, którego darstwa rolne, dla których praca dydaktyczna i wy- będą nauczać, oraz co najmniej trzyletni staż pracy w tym zawodzie nabyty po uzyskaniu dyplomu lub 4. Do opiekunów praktyk zawodowych prowadzo- dyplom ukończenia studiów wyższych na innym nych na statkach morskich i śródlądowych stosuje się kierunku (specjalności) oraz co najmniej sześcio- przepisy ust. 1 i 3. letni staż pracy w zawodzie, którego będą na-

5. Opiekunowi praktyki zawodowej prowadzonej uczać. na statku morskim lub śródlądowym, bez względu na strefę pływania, dla którego opieka nad uczniami sta-

§ 11.

1. Praktyki zawodowe organizowane u praco- nowi podstawowe zajęcie, przysługuje dieta na zasa- dawców lub w indywidualnych gospodarstwach rol- dach uzgodnionych z armatorem. nych są prowadzone pod kierunkiem opiekunów prak- tyk zawodowych, którymi mogą być pracodawcy lub 6. Opiekunowi praktyki zawodowej prowadzonej wyznaczeni przez nich pracownicy albo osoby prowa- na statku morskim lub śródlądowym, dla którego dzące indywidualne gospodarstwa rolne. opieka nad uczniami stanowi dodatkowe zajęcie, przy- sługuje dodatek w wysokości określonej w ust. 2.

2. Praktyki zawodowe organizowane w innych podmiotach niż wymienione w ust. 1 są prowadzone § 13. Uczniowie i młodociani, którzy rozpoczęli pod kierunkiem nauczycieli. praktyczną naukę zawodu w szkolnym gospodarstwie pomocniczym i nie ukończyli jej przed dniem 1 stycz-

§ 12.

1. Pracodawca, u którego jest organizowana nia 2011 r., kontynuują ją w warsztacie szkolnym, pra- praktyka zawodowa uczniów, może zwolnić częściowo cowni szkolnej, placówce kształcenia ustawicznego, lub całkowicie opiekuna praktyk zawodowych od placówce kształcenia praktycznego, u pracodawcy lub świadczenia pracy wynikającej z umowy o pracę ze w indywidualnym gospodarstwie rolnym, wskazanym względu na specyfikę działalności prowadzonej przez odpowiednio przez dyrektora szkoły lub pracodawcę. pracodawcę lub liczbę uczniów odbywających prakty-

§ 14.

Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem kę zawodową. Za czas częściowego lub całkowitego

1 stycznia 2011 r. zwolnienia od świadczenia pracy opiekunowi praktyk zawodowych przysługuje wynagrodzenie miesięczne

Minister Edukacji Narodowej: K. Hall obliczone jak za urlop wypoczynkowy.

2. W przypadku gdy opiekun praktyk zawodowych Niniejsze rozporządzenie było poprzedzone rozporządze- nie został zwolniony od świadczenia pracy, pracodaw- niem Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 1 lipca ca ustala i wypłaca opiekunowi praktyk zawodowych 2002 r. w sprawie praktycznej nauki zawodu (Dz. U. Nr 113, dodatek szkoleniowy w wysokości nie niższej niż poz. 988, z 2003 r. Nr 192, poz. 1875 oraz z 2010 r. Nr 61, poz. 378), które traci moc z dniem wejścia w życie niniej-

10 % przeciętnego wynagrodzenia. szego rozporządzenia, na podstawie art. 123 pkt 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. — Przepisy wprowadzające usta-

3. Opiekun praktyk zawodowych może otrzymać wę o finansach publicznych (Dz. U. Nr 157, poz. 1241 od pracodawcy za okres prowadzenia praktyk zawo- i Nr 219, poz. 1706 oraz z 2010 r. Nr 96, poz. 620, Nr 108, dowych premię w wysokości nie niższej niż 10 % prze- poz. 685, Nr 152, poz. 1020, Nr 161, poz. 1078, Nr 226, ciętnego wynagrodzenia. poz. 1475 i Nr 238, poz. 1578). www.rcl.gov.pl