Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 27 kwietnia 2010 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie wykazu wyrobów służących zapewnieniu bezpieczeństwa publicznego lub ochronie zdrowia i życia oraz mienia, a także zasad wydawania dopuszczenia tych wyrobów do użytkowania
Treść aktu
553
ROZPORZĄDZENIE MINISTRA SPRAW WEWNĘTRZNYCH I ADMINISTRACJI
z dnia 27 kwietnia 2010 r.
zmieniające rozporządzenie w sprawie wykazu wyrobów służących zapewnieniu bezpieczeństwa
publicznego lub ochronie zdrowia i życia oraz mienia, a także zasad wydawania dopuszczenia
tych wyrobów do użytkowania
Na podstawie art. 7 ust. 14 ustawy z dnia 24 sierp- 2. W przypadku braku możliwości wykonania nia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (Dz. U. badań w laboratoriach wymienionych z 2009 r. Nr 178, poz. 1380 oraz z 2010 r. Nr 57, poz. 353) w ust. 1 jednostka dopuszczająca uznaje na zarządza się, co następuje: wniosek producenta lub jego upoważnione-
go przedstawiciela, ubiegającego się o wy-
§ 1.
W rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrz- danie lub zmianę dopuszczenia, wyniki ba- nych i Administracji z dnia 20 czerwca 2007 r. w spra- dań innych laboratoriów niż wymienione wie wykazu wyrobów służących zapewnieniu bezpie- w ust. 1, jeśli są one wykonane metodami czeństwa publicznego lub ochronie zdrowia i życia akceptowanymi przez tę jednostkę.”; oraz mienia, a także zasad wydawania dopuszczenia tych wyrobów do użytkowania (Dz. U. Nr 143, 4) w § 10 ust. 2 otrzymuje brzmienie: poz. 1002) wprowadza się następujące zmiany:
„2. W przypadku określonym w ust. 1 posiadacz
1) § 2 otrzymuje brzmienie: dopuszczenia jest obowiązany do przedstawie- nia dostosowanego wyrobu do badań w uzgod-
„§ 2. Wykaz wyrobów, o których mowa w § 1 pkt 1, nionym terminie, nieprzekraczającym 12 mie- oraz wymagania techniczno-użytkowe wyro- bów, o których mowa w § 1 pkt 2, określa za- sięcy.”; łącznik do rozporządzenia.”;
5) § 18 otrzymuje brzmienie:
2) uchyla się § 3;
„§ 18. W przypadku objęcia wyrobów, o których
3) § 5 otrzymuje brzmienie: mowa w załączniku do rozporządzenia, wy- produkowanych lub dopuszczonych do ob-
„§ 5. 1. Jednostka dopuszczająca, wydając dopusz- rotu w innym państwie członkowskim Unii czenie, uznaje wyniki badań uzyskane w:
Europejskiej albo w Republice Turcji, jak
1) laboratoriach akredytowanych zgodnie również wyprodukowanych w innym pań- z przepisami o systemie oceny zgodno- stwie członkowskim Europejskiego Porozu- ści; mienia o Wolnym Handlu (EFTA) będącym
2) laboratoriach zagranicznych, jeżeli wy- stroną umowy o Europejskim Obszarze nika to z umów międzynarodowych; Gospodarczym, dopuszczenie wydaje się
3) laboratoriach notyfikowanych. po ustaleniu przez jednostkę dopuszczają- cą, że wyrób zapewnia bezpieczeństwo publiczne lub ochronę zdrowia i życia oraz Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji kieruje mienia na poziomie nie niższym, niż zostało działem administracji rządowej — sprawy wewnętrzne, na to określone w załączniku do niniejszego podstawie § 1 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Prezesa Rady rozporządzenia.”;
Ministrów z dnia 16 listopada 2007 r. w sprawie szczegóło- wego zakresu działania Ministra Spraw Wewnętrznych
6) uchyla się załączniki nr 1 i 2; i Administracji (Dz. U. Nr 216, poz. 1604).
Niniejsze rozporządzenie zostało notyfikowane Komisji
7) dodaje się załącznik do rozporządzenia w brzmie-
Europejskiej w dniu 18 sierpnia 2009 r. pod numerem niu określonym w załączniku do niniejszego roz-
2009/0461/PL zgodnie z § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 grudnia 2002 r. w sprawie sposobu funkcjonowa- porządzenia. nia krajowego systemu notyfikacji norm i aktów prawnych
(Dz. U. Nr 239, poz. 2039 oraz z 2004 r. Nr 65, poz. 597), któ- § 2. Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie re wdraża dyrektywę 98/34/WE z dnia 22 czerwca 1998 r. 14 dni od dnia ogłoszenia. ustanawiającą procedurę udzielania informacji w zakresie norm i przepisów technicznych (Dz. Urz. WE L 204 z 21.07.1998, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie spe-www.rcl.gov.plMinister Spraw Wewnętrznych i Administracji: cjalne, rozdz. 13, t. 20, str. 337). J. Miller
WYKAZ WYROBÓW SŁUŻĄCYCH ZAPEWNIENIU BEZPIECZEŃSTWA PUBLICZNEGO LUB OCHRONIE
ZDROWIA I ŻYCIA ORAZ MIENIA, WPROWADZANYCH DO UŻYTKOWANIA W JEDNOSTKACH OCHRONY
PRZECIWPOŻAROWEJ ORAZ WYKORZYSTYWANYCH PRZEZ TE JEDNOSTKI DO ALARMOWANIA
O POŻARZE LUB INNYM ZAGROŻENIU ORAZ DO PROWADZENIA DZIAŁAŃ RATOWNICZYCH,
A TAKŻE WYROBÓW STANOWIĄCYCH PODRĘCZNY SPRZĘT GAŚNICZY, WYMAGAJĄCYCH DOPUSZCZENIA DO UŻYTKOWANIA, ORAZ WYMAGANIA TECHNICZNO-UŻYTKOWE DLA TYCH WYROBÓW
WYKAZ WYROBÓW www.rcl.gov.pl www.rcl.gov.pl www.rcl.gov.pl WYMAGANIA TECHNICZNO-UŻYTKOWE
1.1. APARATY POWIETRZNE BUTLOWE ZE SPRĘŻO- Urządzenie powinno posiadać funkcję awaryjne-
NYM POWIETRZEM I MASKI go, świadomego włączenia alarmu zasadniczego z po- minięciem fazy alarmu wstępnego.
1.1.1. WYMAGANIA OGÓLNE
System mocowania urządzenia powinien gwaran-
Maski powinny spełniać wymagania normy tować trwałe i niezawodne połączenie na co najmniej PN-EN 136. dwa niezależne sposoby.
Aparaty powinny spełniać wymagania normy 1.2.2.2. Znakowanie
PN-EN 137.
Sygnalizator powinien posiadać tabliczkę znamio-
Spełnienie wymagań powinno być potwierdzone nową zawierającą co najmniej następujące informacje: stosownym dokumentem.
— nazwę lub znak producenta,
1.1.2. WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE — typ urządzenia,
1.1.2.1. Wykonanie — numer fabryczny,
— rok produkcji.
Pasy naramienne aparatu powinny posiadać na- kładki z miękkiego tworzywa o szerokości nie mniej-
Dopuszczalne jest umieszczanie tabliczki znamiono- szej niż 50 mm. Stelaż aparatu powinien być dostoso- wej pod pokrywą kryjącą źródło zasilania urządzenia. wany do mocowania jednej lub dwóch butli. Łączna pojemność butli aparatu powinna zapewnić zapas po- 1.2.3. PARAMETRY wietrza w ilości co najmniej 600 dm³.
1.2.3.1. System mocowania
Powierzchnia wizjera maski ograniczona wewnętrz- ną krawędzią zacisku mocującego wizjer do części twa- Siła niezbędna do odłączenia urządzenia od ele- rzowej nie powinna być mniejsza niż 160 cm². mentu, do którego jest mocowane nie może być mniejsza niż 50 N.
1.1.2.2. Wytrzymałość połączenia łącznika maski z częścią twarzową 1.2.3.2. Natężenie sygnału alarmu
Połączenie łącznika maski z częścią twarzową po- Urządzenie powinno sygnalizować sygnałem winno wytrzymać działanie siły 300 N w czasie 60 s, dźwiękowym o natężeniu minimum 70 dB włączenie a pozostałe elementy składowe nie powinny odłączyć w stan czuwania i alarmu wstępnego, natomiast uru- się od maski po wygrzaniu w komorze w temperatu- chomienie alarmu zasadniczego powinno być sygnali- rze 150 ± 5 °C w czasie 1 h. zowane sygnałem o natężeniu dźwięku minimum 90 dB. Stan pracy urządzenia przy niskim poziomie 1.2. SYGNALIZATORY BEZRUCHU napięcia zasilania powinien być sygnalizowany syg- nałem dźwiękowym o natężeniu minimum 60 dB. Do-
1.2.1. OZNACZENIA puszcza się dodatkową świetlną sygnalizację stanów alarmów. Pomiar natężenia sygnałów alarmowych Oznaczenie: Sygnalizator bezruchu powinien być wykonany z odległości 1 m od urządze- nia w polu bezodbiciowym.
1.2.2. WYKONANIE
1.2.3.3. Algorytm działania
1.2.2.1. Konstrukcja
Wymagany jest co najmniej następujący algorytm Urządzenie nie powinno mieć ostrych krawędzi, działania urządzenia: aby nie powodować uszkodzeń ciała lub odzieży użyt-
— po włączeniu w stan czuwania i pozostawieniu urzą- kownika. dzenia w bezruchu, po 20 ÷ 40 s powinno nastąpić Urządzenie powinno stanowić jedną całość ze źród- uruchomienie alarmu wstępnego. Czas trwania łem zasilania oraz powinno posiadać obudowę w wyko- alarmu wstępnego powinien zawierać się w prze- naniu przeciwwybuchowym, zgodnie z odrębnymi prze- dziale 7 ÷ 10 s. Poruszenie urządzenia w stanie alar- www.rcl.gov.plmu wstępnego powinno powodować automatyczne pisami w sprawie zasadniczych wymagań dla urządzeń i systemów przeznaczonych do użytku w przestrzeniach wyłączenie tego alarmu i przejście urządzenia w stan zagrożonych wybuchem. Spełnienie wymagań powin- czuwania. System zasilania bez wymiany źródła no być potwierdzone stosownym dokumentem. energii powinien zapewnić czas czuwania urządze- nia minimum 50 h oraz minimum 2 h w stanie alar-
Sposób włączania w stan czuwania oraz włączania mu zasadniczego, i wyłączania alarmu zasadniczego powinien elimino-
— po zakończeniu alarmu wstępnego powinno nastą- wać zarówno przypadkowe włączenie, jak i wyłączenie. pić uruchomienie alarmu zasadniczego,
Włączenie i wyłączenie urządzenia powinno być wyko- nalne ręką w rękawicy od ubrania chroniącego przed — obniżenie napięcia źródła zasilania do poziomu, promieniowaniem cieplnym i płomieniem typ 3 i po- przy którym urządzenie będzie pracować maksy- winno wymagać świadomego działania użytkownika. malnie 1,5 h w stanie czuwania, powinno być syg- nalizowane akustycznie w sposób odmienny od Spełnienie wymagań powinno być potwierdzone sygnalizacji stanów alarmu. Wszystkie inne niż wy- stosownym dokumentem. mienione w niniejszych wymaganiach, a deklaro- wane przez producenta, funkcje urządzenia powin- 1.3.3. WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE ny funkcjonować zgodnie z indywidualną instrukcją obsługi.
1.3.3.1. Krój ubrania
1.2.3.4. Szczelność obudowy
Ubranie powinno być wykonane w formie kombi- nezonu i zapewnić całkowitą izolację ratownika od Konstrukcja urządzenia powinna zapewnić odpor- otoczenia oraz umożliwiać pracę z kompletnym apara- ność na zanurzenie w wodzie na głębokość 1 m przez tem powietrznym wg pkt 1.1, umieszczonym wewnątrz okres 2 h. Po wykonaniu badania urządzenie powinno działać poprawnie. kombinezonu.
1.2.3.5. Odporność na szok termiczny Kaptur powinien umożliwiać stosowanie hełmu strażackiego wg pkt 1.10.
Urządzenie powinno działać poprawnie po nara- żeniu na szok termiczny (1 h w temperaturze 1.3.3.2. Wykonanie
– 30 ± 2 °C, następnie w czasie nie dłuższym niż 60 s przemieścić sygnalizator do komory cieplnej o tem- Obuwie i rękawice powinny być połączone z kom- peraturze 50 ± 2 °C na czas 1 h). binezonem za pomocą zacisków.
1.2.3.6. Odporność na działanie podwyższonej tem- Zewnętrzna strona ubrania nie może mieć żadnych peratury kieszeni czy podobnych do kieszeni cech konstrukcyj- nych.
Urządzenie powinno działać poprawnie po jedno- godzinnym klimatyzowaniu w temperaturze 70 ± 2 °C.
Wewnętrzna komora na plecach, przeznaczona na aparat oddechowy, powinna być wyłożona wykładzi-
1.2.3.7. Odporność na płomień ną z elastycznego tworzywa o grubości minimum Urządzenie w stanie alarmu zasadniczego powin- 3 mm, do ochrony ubrania przed mechanicznymi no być poddane przez 5 s działaniu płomieni. Wyso- uszkodzeniami. Komora powinna umożliwić stosowa- kość płomieni powinna wynosić 600 ÷ 700 mm nad nie aparatów jedno oraz dwubutlowych o pojemności butli minimum 6,8 dm³. dyszami wylotowymi palników. Temperatura mierzo- na na wysokości 250 mm nad dyszami palników po- winna wynosić 950 ± 50 °C. Podczas próby urządzenie 1.3.3.3. Wizjer powinno być umieszczone w odległości 250 ± 10 mm od dysz wylotowych palników. Ustawienie palników Powierzchnia wizjera powinna wynosić co naj- zgodne z pkt 8.5.2.3 normy PN-EN 136. mniej 675 cm².
Podczas badania i po usunięciu ze strefy ognia
1.3.3.4. Masa urządzenie nie może odłączyć się od systemu moco- wania. Dopuszczalny czas palenia się obudowy po
Masa kombinezonu, bez względu na rozmiar, nie usunięciu ze strefy ognia — maksymalnie 2 s. Niedo- powinna przekroczyć 10 kg. puszczalne jest tworzenie się kropel i odprysków two- rzywa, z którego wykonano obudowę urządzenia. Po
1.3.3.5. Ergonomia wykonaniu badania urządzenie powinno działać po- prawnie.
Kombinezon powinien być wyposażony w system 1.2.3.8. Odporność na uderzenie utrzymania krocza kombinezonu na właściwej wyso- kości dla danego użytkownika.
Konstrukcja urządzenia powinna zapewnić możli- wość włączania i wyłączania oraz poprawne działanie Powietrze wydychane przez użytkownika powinno po niekontrolowanym trzykrotnym upadku na twarde powodować nadciśnienie wewnątrz kombinezonu. podłoże o nawierzchni betonowej lub ceramicznej Dopuszcza się stosowanie systemów dodatkowej z wysokości 1,5 m. wentylacji, zasilanych z butli aparatu powietrznego www.rcl.gov.pllub systemami wężowymi. 1.3. UBRANIA SPECJALNE CHRONIĄCE PRZED CZYN-
NIKAMI CHEMICZNYMI
1.4. UBRANIA SPECJALNE CHRONIĄCE PRZED PRO-
MIENIOWANIEM CIEPLNYM I PŁOMIENIEM
1.3.1. OZNACZENIA
1.4.1. WYMAGANIA OGÓLNE
Oznaczenie: Ubranie specjalne chroniące przed czynnikami chemicznymi typ 1a-ET
Ubranie powinno spełniać wymagania normy 1.3.2. WYMAGANIA OGÓLNE PN-EN 1486.
Ubranie powinno spełniać wymagania normy Spełnienie wymagań powinno być potwierdzone PN-EN 943 — 2. stosownym dokumentem.
1.4.2. WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE 1.6.2. WYMAGANIA OGÓLNE
1.4.2.1. Wykonanie Ubranie specjalne powinno spełniać wymagania normy PN-EN 469.
Ubranie powinno być wykonane w ukompletowa- niu: Spełnienie wymagań powinno być potwierdzone stosownym dokumentem.
Typ 1 — składa się z płaszcza z kapturem ochronnym z wizjerem. Jest on noszony z odpowiednimi
1.6.3. WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE ochronami rąk i stóp.
Typ 2 — całkowicie osłania ciało. Obejmuje on kaptur 1.6.3.1. Opis ogólny ochronny z wizjerem, jak również buty chro- niące przed ciepłem z odpornymi na ciepło Ubranie powinno być wykonane z tkaniny ze- podeszwami. Jest on noszony z odpowiedni- wnętrznej, z warstwą termoizolacyjną. mi ochronami rąk. Typ 2 ubrania może się składać z pojedynczego wyrobu odzieżowe- W przypadku wykonania warstw kurtki jako od- go, ale możliwy jest podział na kilka części. dzielne wymagane jest trwałe naniesienie zalecenia Ukompletowanie ubrania Typ 1 może być używania kompletnie wyposażonej kurtki, a używanie uzupełnione o spodnie typu ogrodniczki wy- kurtki rozkompletowanej powinno być widoczne na posażone w elastyczne, zapinane z przodu zewnątrz ubrania. szelki o szerokości min. 40 mm, posiadające możliwość regulacji długości. Kurtka powinna posiadać szerokie rękawy umożli- wiające swobodne nakładanie ubrania, od wewnątrz Materiał konstrukcyjny, z którego wykonano spod- zakończone ściągaczem elastycznym, a na zewnątrz nie, powinien być identyczny jak materiał płaszcza. ściągaczem z zapięciem umożliwiającym dopasowa- nie rękawa w nadgarstka. Dolna krawędź kurtki po-
Nogawki spodni (dotyczy tylko ubrań Typ 2) po- winna być zabezpieczona przed podsiąkaniem wody winny być na tyle szerokie, aby można było nałożyć je do góry na warstwę termoizolacyjną. na cholewki butów strażackich.
Dopuszcza się oznakowanie kurtki napisami iden-
Kaptur ubrania powinien prawidłowo współpraco- tyfikującymi formację, które powinny spełniać wyma- wać z hełmem strażackim wg pkt 1.10. gania PN-EN 469 w zakresie rozprzestrzeniania pło- mienia.
1.4.2.2. Masa
Nogawki spodni powinny być szerokie i proste, Masa ubrania Typ 1 nie może przekroczyć 8 kg. umożliwiające swobodne zakładanie na cholewkę bu- ta strażackiego wg pkt 1.9, od dołu zabezpieczone do Masa ubrania Typ 1 wyposażonego w spodnie nie wysokości 20 ± 2 cm przed podsiąkaniem wody do gó- może przekroczyć 12 kg. ry na warstwę termoizolacyjną. Dopuszcza się zasto- sowanie na wysokości kolan dodatkowego wkładu Masa ubrania Typ 2 nie może przekroczyć 17 kg. i wzmocnienia chroniącego staw kolanowy.
1.6.3.2. Parametry techniczne materiałów i surowców 1.5. PASY STRAŻACKIE oraz wymagania techniczne
1.5.1. WYMAGANIA OGÓLNE
Konstrukcja ubrania powinna zapewnić ochronę wewnętrznej strony warstwy termoizolacyjnej przed Parametry pasa powinny spełniać wymagania przemoczeniem podczas działania jednogodzinnej pró- normy PN-M-51502 z wyłączeniem pkt 3.6 oraz by sztucznego deszczu, o intensywności zraszania mie-
3.7 ppkt b) tej normy. rzonej na poziomie podłoża (450 ± 50) dm³/(m²h), uzys- Spełnienie wymagań powinno być potwierdzone kanego z pojemnika o średnicy co najmniej 1000 mm, stosownym dokumentem. zasilanego w wodę tak, aby poziom wody utrzymywał się w przedziale 45 ± 5 mm i umieszczonego 5,0 ÷ 5,5 m 1.5.2. WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE nad podłożem. W dnie pojemnika powinny znajdować się około 682 dysze z otworami o średnicy 0,6 mm, roz-
1.5.2.1. Konstrukcja i materiały mieszczone centrycznie co 34 mm, w celu wytworzenia kropel wody ponad kolistym obszarem o średnicy www.rcl.gov.pl Elementy metalowe powinny spełniać wymagania 932 mm (gęstość kropel około 1000 kropel/m²). pkt 5.13 normy PN-EN 364.
Badane ubranie powinno być nałożone na ma- 1.6. UBRANIA SPECJALNE nekin w kształcie dorosłego człowieka o wysokości 1820 ± 40 mm i obwodzie klatki piersiowej 1.6.1. OZNACZENIA 1000 ± 60 mm.
Oznaczenie ubrania powinno być wykonane zgod- Podczas próby manekin ubrany w badane ubranie nie z obowiązującymi normami, a także umożliwiać specjalne i buty strażackie wg pkt 1.9. powinien mieć identyfikację każdego elementu składowego ubrania jedno ramię skierowane do tyłu, a drugie do przodu przez zastosowanie wszywki na nazwisko i imię użyt- — każde pod kątem 25 ± 5 ° od pionu. Manekin powi- kownika. nien być odchylony od pionu w tył o kąt (5 ± 2) °.
Głowa manekina powinna być zabezpieczona 1.7.2.2. Parametry techniczne materiałów i surowców przed przesiąkaniem wody wokół kołnierza do wnę- oraz wymagania techniczne trza kurtki. Zabezpieczenie nie może zakrywać szwów przy dekolcie oraz miejsca wszycia kołnierza. Konstrukcja rękawic powinna zapewnić ochronę wewnętrznej strony warstwy termoizolacyjnej przed Manekin należy umieścić w obszarze działania przemoczeniem podczas działania jednogodzinnej sztucznego deszczu po napełnieniu zbiornika wodą do próby sztucznego deszczu, o intensywności zraszania wymaganej wysokości słupa wody. Po upływie czasu mierzonej na poziomie podłoża (450 ± 50) dm³/(m²h), badania usunąć manekin z obszaru sztucznego desz- uzyskanego z pojemnika o średnicy co najmniej czu. Odczekać 2 min w celu ocieknięcia wody z bada-
1000 mm, zasilanego w wodę tak, aby poziom wody nego ubrania i ostrożnie zdjąć części ubrania, unikając utrzymywał się w przedziale 45 ± 5 mm i umieszczo- kontaktu kropli z wewnętrzną stroną ubrania. Dokonać nego 5,0 ÷ 5,5 m nad podłożem. W dnie pojemnika oględzin wewnętrznej strony ubrania. powinny znajdować się około 682 dysze z otworami o średnicy 0,6 mm, rozmieszczone centrycznie co Próbę odporności na przemakanie należy przepro-
34 mm, w celu wytworzenia kropel wody ponad koli- wadzić dwukrotnie. Badania przeprowadzić dla jedne- stym obszarem o średnicy 932 mm (gęstość kropel go egzemplarza ubrania. W przypadku negatywnego około 1000 kropel/m²). wyniku jednej z prób należy przeprowadzić trzecią próbę. Wyniki przynajmniej dwóch prób powinny być
Podczas próby manekin (ubrany w ubranie spe- pozytywne. cjalne i badane rękawice specjalne) powinien mieć jedno ramię skierowane do tyłu, a drugie do przodu Wewnętrzna strona ubrania nie może ulec prze-
— każde pod kątem 25 ± 5 ° od pionu. Manekin powi- moczeniu. nien być odchylony od pionu w tył o kąt (5 ± 2) °. Gło-
1.6.3.3. Masa wa manekina powinna być zabezpieczona przed prze- siąkaniem wody wokół kołnierza do wnętrza kurtki. Masa kompletnego ubrania, bez względu na roz- Wewnętrzna strona rękawic nie może ulec przemocze- miar, nie powinna przekroczyć 3,8 kg. niu.
1.7. RĘKAWICE SPECJALNE 1.8. KOMINIARKI
1.7.1. WYMAGANIA OGÓLNE 1.8.1. WYMAGANIA OGÓLNE
Rękawice powinny spełniać wymagania normy Kominiarka powinna spełniać wymagania normy PN-EN 659. PN-EN 13911.
Spełnienie wymagań powinno być potwierdzone Spełnienie wymagań powinno być potwierdzone stosownym dokumentem. stosownym dokumentem.
1.7.2. WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE 1.8.2. WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE
1.7.2.1. Opis ogólny
1.8.2.1. Opis ogólny
Rękawice specjalne pięciopalczaste, powinny być
Kominiarka powinna być wykonana z materiałów wykonane ze skóry, tkaniny lub z wymienionych ma- jednobarwnych. Rozmiary kominiarek powinny teriałów łącznie. uwzględniać zakres obwodów głowy od 53 cm do 62 cm.
Rękawice specjalne mogą być oznakowane ele- mentami z taśm odblaskowych koloru srebrnego i flu-
Obwód głowy mierzony jest wzdłuż linii 0,5 cm po- oroscencyjnego żółtego. Taśmy można stosować wy- wyżej górnej nasady uszu. łącznie na wierzchniej części rękawic, pośrodku po- wierzchni zakrywającej śródręcze. Wszystkie warstwy
Długość kominiarki, liczona od płaszczyzny pod- rękawic powinny być trwale połączone, tak aby zapo- bródka do jej dolnej krawędzi, powinna mieścić się biec wyciąganiu warstwy termoizolacyjnej z zewnętrz- w przedziale od 10 do 15 cm na całym obwodzie, poza nej warstwy podczas zdejmowania rękawic. częścią przykrywającą ramiona.
W rękawicach powinny być możliwe do wykona- www.rcl.gov.pl1.8.2.2. Szczegółowy opis wyglądu kominiarki nia następujące czynności:
— użycie suwaka w butach strażackich i w kurtce ubra- Kominiarka powinna być wykonana bez szwów nia specjalnego, lub ze szwem, którego grubość na powierzchni kon- taktującej się z więźbą hełmu strażackiego, o którym — włączenie i wyłączenie sygnalizatora bezruchu, mowa w pkt 1.10. załącznika, nie może przekroczyć trzykrotnej grubości materiału, z którego kominiarka — połączenie łączników dwóch węży tłocznych 25, 52 jest wykonana. Otwór na twarz w kominiarce nie mo- i 110, że ograniczać pola widoczności gwarantowanego — połączenie kluczem odcinków węży ssawnych, przez wizjer maski aparatu oddechowego. Obrzeże ot- woru powinno być wykończone materiałem o struktu-
— połączenie maski z automatem oddechowym. rze ściągacza.
1.8.2.3. Masa 1.10.2. WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE
Masa kominiarki nie powinna przekroczyć 120 g. 1.10.2.1. Opis ogólny hełmu
1.9. BUTY STRAŻACKIE Hełm powinien spełniać wymagania ww. normy dla typu B oraz klasyfikacji niskotemperaturowej dla 1.9.1. WYMAGANIA OGÓLNE temperatur — 20 °C i niższych. Skorupa hełmu powin- na być gładka, bez ostrych załamań.
Buty powinny spełniać wymagania normy
PN-EN 15090. Hełm powinien być wyposażony w osłonę karku, osłonę oczu i twarzy.
Spełnienie wymagań powinno być potwierdzone stosownym dokumentem. Osłona karku powinna być wykonana ze skóry, tkaniny lub tkaniny metalizowanej (może również 1.9.2. WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE chronić szyję i krtań). Osłona twarzy, mocowana do hełmu na zewnątrz lub wewnątrz skorupy, po opusz-
1.9.2.1. Opis ogólny czeniu powinna sięgać co najmniej do linii dolnej kra- wędzi ust użytkownika.
Buty strażackie powinny być wykonane z gumy lub skóry jako buty typu 2 lub 3 zgodnie z pkt 4.3 nor- Dopuszcza się oznakowanie skorupy hełmu paska- my PN-EN 15090. Buty skórzane powinny być wyko- mi, literami lub cyframi pod warunkiem, że użyte ma- nane jako model C lub D, a buty gumowe wykonane teriały spełnią wymagania normy PN-EN 443 w zakre- jako model D. sie odporności na działanie płomienia.
Buty mogą być oznakowane taśmą odblaskową 1.10.2.2. Wymagania techniczne oraz parametry tech- w kolorze srebrnym i fluorescencyjną żółtą w dowol- niczne materiałów i surowców ny sposób (łączna powierzchnia taśm nie powinna przekraczać 150 cm²). Wizjer wygrzewany łącznie z hełmem powinien wytrzymać w temperaturze 150 °C w czasie 60 min, 1.9.2.2. Szczegółowy opis wyglądu butów bez deformacji, powodującej utratę widoczności. W przypadku mocowania wizjera na zewnątrz skoru-
Buty mogą być wykonane jako: py, wizjer po wygrzaniu w temperaturze 150 °C w cza- sie 60 min nie powinien ulec samoczynnemu odłącze-
— wsuwane, niu od skorupy hełmu.
— sznurowane z systemem wiązań i zamków błyska-
Osłona karku powinna być wykonana z materiału wicznych, zapewniającym dopasowanie obuwia do spełniającego wymagania dla ubrań specjalnych w za- nóg użytkownika. kresie rozprzestrzeniania płomienia.
Zamek błyskawiczny uzupełniający sznurowanie obuwia nie może znajdować się po stronie wewnętrz- 1.11. SZELKI RATOWNICZE nej cholewki buta.
1.11.1. WYMAGANIA OGÓLNE
Buty gumowe powinny posiadać wyjmowaną wkładkę chłonącą pot, wyściełającą całą powierzchnię Szelki powinny spełniać wymagania normy wewnętrzną buta. PN-EN 1497.
Spełnienie wymagań powinno być potwierdzone 1.9.2.3. Parametry techniczne materiałów i surowców stosownym dokumentem. oraz wymagania techniczne
1.11.2. WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE
Buty skórzane nie powinny przemakać w czasie co najmniej 30 min podczas badania wg normy
1.11.2.1. Konstrukcja i materiały
PN-O-91123.
W przypadku szelek ratowniczych przeznaczonych Buty gumowe powinny spełniać wymagania okreś- do noszenia na ubraniu specjalnym, szelki powinny lone w normie PN-EN 50321 dla obuwia klasy 0. być wykonane z materiałów spełniających wymagania Buty strażackie powinny spełniać wymagania nor- dla ubrań specjalnych w zakresie rozprzestrzeniania www.rcl.gov.pl my PN-EN 15090 pkt 6.3.1 w zakresie izolacji od ciepła płomienia. na poziomie HI .
2.1. AUTOPOMPY
1.10. HEŁMY STRAŻACKIE
2.1.1. PODZIAŁ I OZNACZENIA
1.10.1. WYMAGANIA OGÓLNE
2.1.1.1. Podział
Hełm powinien spełniać wymagania normy
PN-EN 443. W zależności od nominalnej wydajności i nominal- nego ciśnienia tłoczenia przy nominalnej geodezyjnej Spełnienie wymagań powinno być potwierdzone wysokości ssania H =1,5 m, rozróżnia się wielkości stosownym dokumentem. autopomp wg tablicy nr 2.1.1.1.
Tablica nr 2.1.1.1.
*) Wydajność nominalna Q autopomp większych niż A80/8 powinna być zgodna z deklaracją producenta przy czym wydaj- ność Q przy H” = 7,5 m powinna wynosić co najmniej ½ Q .
**) Dopuszcza się autopompy o większej wydajności.
2.1.1.2. Oznaczenie 2.1.2.2. Odwodnienie
Przykład oznaczenia: Kadłub, urządzenie zasysające i przewody wodne pompy powinny mieć możliwość skutecznego odwod-
1) Autopompa pożarnicza o wydajności nominalnej nienia. Zawór/zawory odwadniające powinny być łat- 1600 dm³/min i ciśnieniu tłoczenia 8 bar: wo dostępne.
AUTOPOMPA POŻARNICZA A 16/8
2.1.2.3. Wloty ssawne
2) Autopompa pożarnicza o wydajności nominalnej
250 dm³/min i ciśnieniu tłoczenia 40 bar: Wloty ssawne autopomp pożarniczych, powinny być wyposażone w nasady ssawne wielkości 110 wg AUTOPOMPA POŻARNICZA A 2,5/40 normy PN-M-51038 i pokrywy nasad wg normy PN-M-51024, w ilości zapewniającej uzyskanie wyma-
3) Autopompa pożarnicza dwuzakresowa o wydajno- ganej wydajności i ciśnienia tłoczenia określonych ści nominalnej 2400 dm³/min i ciśnieniu tłoczenia w tablicy nr 2.1.1.1. załącznika.
8 bar z autopompą wysokociśnieniową o wydajno- ści nominalnej 250 dm³/min i ciśnieniu tłoczenia
Autopompa A 2,5/40 może być zasilana bezpo-
40 bar (przy czym autopompa wysokociśnieniowa średnio ze zbiornika pojazdu lub poprzez autopompę może być zasilana wodą z układu tłocznego pompy normalnociśnieniową. normalnociśnieniowej):
AUTOPOMPA POŻARNICZA A 24/8—2,5/40 Na wlocie ssawnym pompy powinno być zamon- towane sito o wielkości oczek mniejszej niż wielkość 2.1.2. WYKONANIE wylotu wirnika. www.rcl.gov.pl 2.1.2.1. Konstrukcja 2.1.2.4. Wyloty tłoczne
Autopompa powinna składać się z pompy pożarni- Wyloty tłoczne powinny być wyposażone w zawory czej oraz kolektorów: ssawnego i tłocznego. Autopom- grzybkowe z możliwością zamknięcia przepływu wody, pa powinna być wyposażona w osłony zabezpieczają- z nasadami i pokrywami nasad wg tablicy nr 2.1.2.4. ce obsługującego przed bezpośrednim kontaktem Wymaganie to nie dotyczy autopompy A 2,5/40. z elementami ruchomymi i gorącymi.
Dla autopomp A 60/8 i większych dopuszcza się Ciśnienie wewnątrz pompy nie może przekroczyć stosowanie przepustnic zaporowych DN 100 zamiast 17 bar (w przypadku autopomp A 2,5/40—54,5 bar) zaworów grzybkowych dla wylotów tłocznych wielko- w każdych warunkach pracy. ści 110.
Tablica nr 2.1.2.4
*) Dla autopomp A24/8, A32/8, A40/8 i A50/8 dopuszcza się zastosowanie dodatkowych nasad wielkości 110.
2.1.2.5. Przyrządy kontrolne i pomiarowe 2.1.3.2. Ssanie na sucho
W czasie pracy pompy bez wody, przy zamknię-
Każda autopompa pożarnicza powinna być wypo- tych nasadach ssawnych i zamkniętych zaworach sażona, co najmniej w następujące przyrządy kontrol- tłocznych, urządzenie zasysające autopompy powinno no-pomiarowe: umożliwić osiągnięcie podciśnienia 0,8 bar. Spadek — manometr klasy co najmniej 2,5 o zakresie wskazań podciśnienia w ciągu 60 s, po wyłączeniu pompy nie od 0 do 20 ÷ 25 bar po stronie tłocznej, powinien przekroczyć 0,1 bar. Ponadto urządzenie za-
— dla pompy wysokociśnieniowej manometr klasy co sysające powinno wytrzymać bez uszkodzeń 4 min najmniej 2,5 o zakresie wskazań od 0 do 60 bar po pracy ciągłej przy prędkości zasysania dla pompy pra- stronie tłocznej, cującej bez wody.
— manowakuometr (nie dotyczy A 2,5/40) klasy co Jeżeli urządzenie zasysające jest automatycznie najmniej 2,5 o zakresie wskazań –1÷15 bar po stro- załączane i wyłączane w zależności od ciśnienia po nie ssawnej, stronie tłocznej, to ciśnienie, przy którym następuje — licznik godzin pracy. wyłączenie urządzenia nie powinno przekraczać 2,5 bar. Dla autopomp A 2,5/40 nie jest wymagane 2.1.2.6. Urządzenia sterownicze stosowanie urządzeń zasysających.
2.1.3.3. Czas zassania
Wszystkie urządzenia do sterowania pracą pompy pożarniczej powinny być widoczne i dostępne z miej-
Autopompa powinna być wyposażona w urządze- sca obsługi. nie zasysające, które umożliwi zassanie wody w cza- sie określonym poniżej. Nie dotyczy A 2,5/40.
Wszystkie urządzenia sterownicze i kontrolne po- winny być jednoznacznie zidentyfikowane. Suma czasów potrzebnych do zassania wody, na- pełnienia pompy oraz węża tłocznego wielkości 75 2.1.2.7. Znakowanie o długości 5 m, powinna wynosić odpowiednio:
— dla H’ = 1,5 m — t ≤ 30 s,
Na tabliczce znamionowej autopompy powinny być sgeo
— dla H” = 7,5 m — t ≤ 60 s. umieszczone, co najmniej następujące informacje: sgeo
— znak fabryczny lub nazwa producenta, Dla autopomp A 50/8 oraz A 60/8 czas zassania po-
— oznaczenie wg przykładu określonego w pkt 2.1.1.2. winien wynosić odpowiednio: bez części słownej, — dla H’ = 1,5 m — t ≤ 45 s,
— numer autopompy i rok budowy, — dla H” = 7,5 m — t ≤ 90 s.
— nominalna prędkość obrotowa.
Dla autopompy A 80/8 czas zassania powinien wy- nosić odpowiednio:
2.1.3. PARAMETRY www.rcl.gov.pl— dla H’ = 1,5 m — t ≤ 60 s, 2.1.3.1. Parametry pracy pompy
— dla H” = 7,5 m — t ≤ 120 s.
Parametry pracy pompy powinny spełniać wy- 2.1.3.4. Niezawodność pracy autopompy magania podane w tablicy nr 2.1.1.1, przy zasilaniu za pomocą odpowiedniej ilości linii ssawnych zakoń- Autopompa pożarnicza powinna być zdolna do czonych smokami ssawnymi wg normy PN-M-5152. sześciogodzinnej pracy ciągłej, z zachowaniem nomi-
Ciśnienie tłoczenia przy zamkniętych zaworach tłocz- nalnej wydajności i nominalnego ciśnienia tłoczenia nych powinno wynosić 10 ÷ 17 bar dla H = 1,5 m. przy skorygowanej nominalnej geodezyjnej wysoko-
Dla autopomp A 2,5/40 ciśnienie tłoczenia przy ści ssania. Po próbie autopompa nie powinna wyka- zamkniętych zaworach tłocznych powinno wynosić zywać oznak uszkodzenia. W przypadku autopompy 40 ÷ 54,5 bar. A 2,5/40 czas trwania próby powinien wynosić 2 h.
2.2. MOTOPOMPY PRZENOŚNE I PRZEWOŹNE wysokości ssania H =1,5m rozróżnia się wielkości motopomp wg tablicy nr 2.2.1.1.
2.2.1. PODZIAŁ I OZNACZENIA
2.2.1.1. Podział
W zależności od wykonania rozróżnia się moto-
W zależności od nominalnej wydajności i nominal- pompy: przenośne i przewoźne (przystosowane do nego ciśnienia tłoczenia przy nominalnej geodezyjnej przewożenia na przyczepach, w kontenerach itp.).
Tablica nr 2.2.1.1.
Wydajność nominalna Q motopomp przewoź- 2.2.2.2. Wloty ssawne nych większych niż M80/8 powinna być zgodna z de- klaracją producenta przy czym wydajność Q przy Wloty ssawne motopomp pożarniczych, powinny H” = 7,5 m powinna wynosić co najmniej ½ Q . sgeo n być wyposażone w nasady ssawne wielkości 110 wg normy PN-M-51038 i pokrywy nasad wg normy 2.2.1.2. Oznaczenia
PN-M-51024, w ilości zapewniającej uzyskanie wyma- ganej wydajności i ciśnienia tłoczenia określonych Przykład oznaczenia: w tablicy nr 2.2.1.1. załącznika.
1) motopompy przenośnej o wydajności nominalnej
800 dm³/min przy nominalnym ciśnieniu tłoczenia
Na wlocie ssawnym pompy powinno być zamon- p = 8 bar: towane sito o wielkości oczek mniejszej niż wielkość MOTOPOMPA POŻARNICZA M — 8/8 wylotu wirnika.
2) motopompy przewoźnej o wydajności 4000 dm³/min
Dla motopomp M5/6 dopuszcza się zastosowanie przy nominalnym ciśnieniu tłoczenia p = 8 bar: n nasady z pokrywą nasady wielkości 75.
MOTOPOMPA POŻARNICZA M — 40/8
W przypadku motopomp M 60/8, M 80/8 i więk-
2.2.2. WYKONANIE szych dopuszcza się stosowanie nasad ssawnych wielkości 125 lub 150, ilość nasad powinna zapewniać 2.2.2.1. Konstrukcjawww.rcl.gov.pl uzyskanie parametrów określonych w tablicy Motopompa powinna składać się z pompy pożar- nr 2.2.1.1. załącznika. niczej, napędzającego ją silnika spalinowego z osprzę- tem oraz kolektorów: ssawnego i tłocznego. 2.2.2.3. Wyloty tłoczne
Motopompa powinna być wyposażona w osłony
Wyloty tłoczne powinny być wyposażone w zawo- zabezpieczające obsługującego przed bezpośrednim ry tłoczne grzybkowe z możliwością zamknięcia prze- kontaktem z elementami ruchomymi i gorącymi. pływu wody, z nasadami i pokrywami nasad wg tabli-
Ciśnienie wewnątrz pompy nie może przekroczyć cy nr 2.2.2.3. W przypadku wylotów tłocznych wielko-
17 bar (w przypadku motopomp M 5/6 — 11 bar) ści DN 100, dopuszcza się stosowanie przepustnic za- w każdych warunkach pracy. porowych zamiast zaworów grzybkowych.
Tablica nr 2.2.2.3.
*) Dla motopomp M5/6 dopuszcza się zastosowania dwóch nasad wraz z pokrywami nasady wielkości 52.
**) Dla motopomp M32/8, M40/8 i M50/8 dopuszcza się zastosowanie dodatkowych nasad wielkości 110.
**) Dla motopomp M60/8 i większych należy zastosować dodatkowo minimum 2 nasady wraz z pokrywami nasady wielko- ści 110.
2.2.2.4. Silnik motopompy 2.2.2.8. Urządzenia sterownicze
Silnik motopompy powinien być wyposażony w tłu- Wszystkie urządzenia do sterowania pracą pompy mik z wylotem zaopatrzonym w końcówkę umożliwia- pożarniczej powinny być widoczne i dostępne z miej- jącą dołączenie węża do odprowadzenia spalin. Silnik sca obsługi. powinien być wyposażony w rozrusznik elektryczny.
W przypadku motopomp przenośnych silnik powinien Wszystkie urządzenia sterownicze i kontrolne po- być wyposażony dodatkowo w rozrusznik ręczny. winny być jednoznacznie zidentyfikowane.
2.2.2.5. Zbiornik paliwa motopompy 2.2.2.9. Instalacja elektryczna
Pojemność zbiornika paliwa motopompy powinna Motopompa powinna być wyposażona w akumu- zapewniać pracę pompy z wydajnością nominalną lator umożliwiający rozruch elektryczny silnika. Moto- w ciągu, co najmniej 60 min bez uzupełnienia zapasu pompa powinna być wyposażona w elektryczne paliwa. Korek zbiornika paliwa powinien mieć otwór oświetlenie przyrządów pomiarowych. do wyrównania ciśnienia oraz zabezpieczenie przed wyciekami. 2.2.2.10. Uchwyty do przenoszenia
Motopompa przenośna powinna być wyposażona 2.2.2.6. Odwadnianie w składane uchwyty do przenoszenia. Rozłożone lub Kadłub, urządzenie zasysające i przewody wodne wysunięte uchwyty powinny być dłuższe od moto- pompy powinny mieć możliwość skutecznego odwod- pompy, co najmniej o 250 mm z każdej strony. nienia. Zawory odwadniające powinny być łatwo do- stępne i otwierane bez użycia narzędzi. 2.2.2.11. Wykończenie
2.2.2.7. Przyrządy kontrolne i pomiarowe Zewnętrzne powierzchnie zabudowy powinny być pokryte lakierem o barwie czerwonej.
Każda motopompa pożarnicza powinna być wypo- sażona co najmniej w następujące urządzenia kontrol- 2.2.2.12. Znakowanie ne i pomiarowe:
Na motopompie oraz na silniku powinny być — manometr klasy co najmniej 2,5 o zakresie wskazań umieszczone tabliczki znamionowe. od 0 do 20÷25 (dla M 5/6 od 0 do co najmniej 16 bar) po stronie tłocznej,
Na tabliczce znamionowej motopompy powinny — manowakuometr klasy co najmniej 2,5 o zakresie być umieszczone co najmniej następujące informacje: wskazań od –1 do co najmniej15 bar (dla M 5/6: od
— znak fabryczny lub nazwa producenta,
–1 do co najmniej10 bar) po stronie ssawnej, www.rcl.gov.pl — oznaczenie wg przykładu określonego w pkt 2.2.1.2. — licznik godzin pracy, bez części słownej,
— kontrolkę sygnalizującą rezerwę paliwa,
— numer motopompy i rok budowy,
— kontrolkę ładowania akumulatora,
— nominalna prędkość obrotowa,
— kontrolkę temperatury cieczy chłodzącej (dla silni-
— masa całkowita motopompy. ków chłodzonych cieczą w obiegu zamkniętym),
— kontrolkę ciśnienia oleju w silniku (dotyczy silników Na tabliczce znamionowej silnika powinny być czterosuwowych). umieszczone co najmniej następujące dane:
— znak fabryczny lub nazwa producenta,
Przyrządy kontrolne i pomiarowe powinny być czytelne z miejsca obsługi. — oznaczenie typu silnika,
— numer silnika i rok budowy, — wysokość: maksimum 900 mm,
— moc i obroty nominalne silnika. — szerokość: maksimum 750 mm.
2.2.3. PARAMETRY 2.2.3.2. Masa
2.2.3.1. Wymiary Masa motopompy przenośnej z pełnym zbiorni- kiem paliwa i pełnym stanem oleju, nie powinna prze-
Wymiary gabarytowe motopomp przenośnych nie kraczać wartości podanych w tablicy nr 2.2.3.2. Dla powinny przekraczać: motopomp przewoźnych nie określa się maksymalnej — długość: maksimum 1100 mm, masy.
Tablica nr 2.2.3.2.
2.2.3.3. Parametry pracy pompy — dla H” = 7,5 m — t ≤ 60 s.
Parametry pracy pompy powinny spełniać wyma- Dla motopomp M 50/8 i M 60/8 suma czasów po- gania podane w tablicy 2.2.1.1. załącznika, przy zasila- trzebnych do zassania wody, napełnienia pompy oraz niu za pomocą odpowiedniej ilości linii ssawnych węża tłocznego wielkości 75 o długości 5 m — powin- zakończonych smokami ssawnymi wg normy na wynosić odpowiednio:
PN-M-51152 (w przypadku stosowania linii ssawnych o wielkościach innych niż 110, wielkość smoka po- — dla H’ = 1,5 m — t ≤ 45 s, winna być dostosowana do średnicy wewnętrznej
— dla H” = 7,5 m — t ≤ 90 s. linii ssawnej). Ciśnienie tłoczenia przy zamkniętych sgeo zaworach tłocznych powinno wynosić 10 ÷ 17 bar.
Dla motopompy przewoźnej M 80/8 suma czasów W przypadku motopomp M 5/6 ciśnienie tłoczenia potrzebnych do zassania wody, napełnienia pompy przy zamkniętych zaworach tłocznych powinno wy- oraz węża tłocznego wielkości 75 o długości 5 m — nosić 6 ÷ 11 bar. powinna wynosić odpowiednio:
2.2.3.4. Ssanie na sucho — dla H’ = 1,5 m — t ≤ 60 s,
W czasie pracy pompy bez wody, przy zamknię- — dla H’ = 7,5 m — t ≤ 120 s. tych nasadach ssawnych i zamkniętych zaworach tłocznych, urządzenie zasysające pompy powinno 2.2.3.6. Niezawodność pracy motopompy umożliwić osiągnięcie podciśnienia 0,8 bar. Spadek podciśnienia w ciągu 1 min nie powinien przekroczyć Motopompa pożarnicza powinna być zdolna do 0,1 bar. Ponadto urządzenie zasysające powinno wy- sześciogodzinnej pracy ciągłej, z zachowaniem nomi- trzymać bez uszkodzeń 4 min pracy ciągłej przy pręd- nalnej wydajności i nominalnego ciśnienia tłoczenia kości zasysania dla pompy pracującej bez wody. przy skorygowanej nominalnej geodezyjnej wysoko- ści ssania. Po próbie motopompa nie powinna wyka-
2.2.3.5. Czas zassania zywać oznak uszkodzenia.
Motopompa powinna być wyposażona w urządze- 2.3. MOTOPOMPY PŁYWAJĄCE nie zasysające, które umożliwi zassanie wody przy prędkości zasysania, w czasie określonym poniżej. 2.3.1. PODZIAŁ I OZNACZENIA
Dla motopomp przenośnych suma czasów po- 2.3.1.1. Podział trzebnych do zassania wody, napełnienia pompy oraz węża tłocznego wielkości 75 o długości 5 m — powin-
W zależności od nominalnej wydajności i nominal- na wynosić odpowiednio: nej wysokości podnoszenia rozróżnia się wielkości — dla H’ = 1,5 m — t ≤ 30 s, motopomp pływających wg tablicy nr 2.3.1.1. www.rcl.gov.pl Tablica nr 2.3.1.1.
2.3.1.2. Przykład oznaczenia: — znak fabryczny lub nazwa producenta,
— oznaczenie wg przykładu określonego w pkt 2.3.1.2. Motopompa pływająca (MP) o wydajności nomi- bez części słownej, nalnej 800 dm³/min przy nominalnym ciśnieniu tło- czenia p = 2 bar: — numer motopompy i rok budowy,
— masa całkowita motopompy.
MOTOPOMPA PŁYWAJĄCA MP — 8/2
Na tabliczce znamionowej silnika powinny być 2.3.2. WYKONANIE umieszczone co najmniej następujące informacje:
— znak fabryczny lub nazwa producenta,
2.3.2.1. Pływak
— oznaczenie typu silnika,
Konstrukcja pływaka powinna zapewnić dobrą — numer silnika i rok budowy, pływalność również w przypadku uszkodzenia mecha-
— moc i obroty nominalne silnika. nicznego (przebicia) powłoki zewnętrznej pływaka.
2.3.3. PARAMETRY
2.3.2.2. Wlot ssawny
2.3.3.1. Wymiary
Wlot ssawny pompy powinien być wyposażony w sito o wielkości oczek mniejszej niż wielkość wylotu Wymiary gabarytowe motopomp pływających nie wirnika. powinny przekraczać:
— długość 900 mm,
2.3.2.3. Wylot tłoczny
— szerokość 750 mm,
Wylot tłoczny pompy powinien być wyposażony — wysokość 500 mm. w jedną nasadę wielkości 75 T wg normy PN-M-51038.
W przypadku motopomp wielkości MP 2/2 i MP 3/1, 2.3.3.2. Masa dopuszcza się zastosowanie nasady wielkości 52 wg normy PN-M-51038. Należy zapewnić dostęp do nasa- Masa motopompy pływającej z pełnym zbiorni- dy w celu połączenia jej z wężem tłocznym za pomocą kiem paliwa i pełnym stanem oleju nie powinna prze- klucza do łączników. kraczać:
— 30 kg dla motopomp pływających MP 2/2, M 4/2 2.3.2.4. Zbiornik paliwa motopompy oraz MP 3/1,
Pojemność zbiornika motopompy powinna zapew- — 60 kg dla pozostałych motopomp pływających. niać pracę pompy z wydajnością nominalną w ciągu co najmniej 60 min bez uzupełnienia zapasu paliwa. 2.3.3.3. Parametry pracy pompy
Korek zbiornika paliwa powinien mieć otwór do wy-
Punkty nominalne pracy pompy powinny spełniać równania ciśnienia oraz zabezpieczenie przed wycie- wymagania podane w tablicy nr 2.3.1.1. załącznika. kami.
2.3.3.4. Niezawodność pracy motopompy
2.3.2.5. Urządzenia sterownicze
Motopompa powinna być zdolna do sześciogo-
Wszystkie urządzenia do sterowania pracą moto- dzinnej pracy ciągłej, z zachowaniem nominalnej wy- pompy pływającej powinny być widoczne i dostępne dajności i nominalnego ciśnienia tłoczenia. z miejsca obsługi.
Ponadto konstrukcja motopompy powinna zapew-
Wszystkie urządzenia sterownicze i kontrolne po- niać bezpieczną pracę pompy bez wody („na sucho”) winny być jednoznacznie zidentyfikowane. w czasie co najmniej 5 min. Po próbach motopompa nie powinna wykazywać oznak uszkodzenia.
2.3.2.6. Uchwyty do przenoszenia
2.3.3.5. Minimalna głębokość ssania
Motopompa pływająca powinna być wyposażona w uchwyty do przenoszenia. Minimalna głębokość zbiornika (mierzona od lustra wody do płaskiego i poziomego dna zbiornika), 2.3.2.7. Wykończeniewww.rcl.gov.plprzy której motopompa osiąga nominalne parametry pracy, nie powinna być większa niż 50 mm.
Pływak motopompy powinien mieć barwę czerwo- ną. 2.4. POMPY Z NAPĘDEM TURBINOWYM
2.4.1. OZNACZENIE
2.3.2.8. Znakowanie
Pompa z napędem turbinowym (turbinowa) o wy-
Na motopompie oraz na silniku, powinny być dajności nominalnej 800 dm³/min przy nominalnym umieszczone tabliczki znamionowe. ciśnieniu tłoczenia p = 1 bar i ciśnieniu wody na wlo- cie turbiny 8 bar:
Na tabliczce znamionowej motopompy powinny być umieszczone co najmniej następujące informacje: POMPA TURBINOWA PT 8/1/8
2.4.2. WYKONANIE Wydajność pompy powinna wynosić co najmniej 800 dm³/min przy ciśnieniu tłoczenia 1 bar dla poniż-
2.4.2.1. Pompa szych parametrów wody zasilającej turbinę: natężenie przepływu wody przez turbinę powinno wynosić nie Wlot ssawny pompy powinien być wyposażony więcej niż 950 dm³/min przy ciśnieniu na wlocie — w sito o wielkości oczek 8 W 10 mm.
8 bar.
Wylot tłoczny pompy powinien być wyposażony
2.4.3.4. Niezawodność pracy pompy w jedną nasadę wielkości 75 T wg normy — M-51038.
Należy zapewnić dostęp do nasady w celu połączenia
Pompa turbinowa powinna być zdolna do sześcio- jej z wężem tłocznym za pomocą klucza do łączników. godzinnej pracy ciągłej, z zachowaniem nominalnej Na króćcu wylotowym powinien być trwale oznaczo- wydajności i nominalnego ciśnienia tłoczenia. ny kierunek przepływu wody.
2.4.2.2. Turbina Ponadto konstrukcja pompy powinna zapewniać bezpieczną pracę pompy bez wody („na sucho”) Króćce: wlotowy i wylotowy wody zasilającej tur- w czasie co najmniej 5 min (przy ciśnieniu wody na binę powinny być wyposażone w nasady wielkości wlocie turbiny 8 bar). Po próbach, pompa nie powin-
75 T wg normy PN-M-51038. Na króćcach powinny na wykazywać oznak uszkodzenia. być trwale oznaczone kierunki przepływu wody.
2.4.3.5. Minimalna głębokość ssania
2.4.2.3. Uchwyty
Minimalna głębokość zbiornika (mierzona od lu-
Pompa turbinowa powinna być wyposażona stra wody do płaskiego i poziomego dna zbiornika), w dwa uchwyty typu „oczko” o średnicy wewnętrznej przy której pompa turbinowa zasysa wodę powinna umożliwiającej zapięcie karabińczyka linki do linii być nie większa niż 25 mm. ssawnej. Zaczepy powinny być umieszczone w górnej części pompy turbinowej.
2.5. POMPY STRUMIENIOWE
2.4.2.4. Wykończenie
2.5.1. OZNACZENIE
Króciec wlotowy i wylotowy turbiny powinien być pokryty lakierem o barwie niebieskiej. Króciec wyloto- Pompa strumieniowa o wydajności nominalnej wy pompy powinien być pokryty lakierem o barwie (ilość wody wysysanej w czasie 1 min) 400 dm³/min czerwonej. przy nominalnym ciśnieniu po stronie wylotowej p = 0,4 bar i ciśnieniu wody na wlocie pompy 8 bar:
2.4.2.5. Znakowanie
POMPA STRUMIENIOWA PS 4/0,4/8
Na tabliczce znamionowej pompy turbinowej, po- winny być umieszczone, co najmniej następujące in- 2.5.2. WYKONANIE formacje:
— znak fabryczny lub nazwa producenta, 2.5.2.1. Pompa
— oznaczenie wg przykładu określonego w pkt 2.4.1.
Króciec wlotowy pompy powinien być wyposażo- bez części słownej, ny w nasadę wielkości 52 lub 75 T wg normy — rok produkcji, PN-M-51038. Króciec wylotowy pompy powinien — masa całkowita pompy turbinowej. być wyposażony w nasadę wielkości 75 T wg normy PN-M-51038. Należy zapewnić dostęp do nasad w ce- lu połączenia ich z wężami tłocznymi za pomocą klu-
2.4.3. PARAMETRY cza do łączników. Na króćcach powinny być trwale oznaczone kierunki przepływu wody.
2.4.3.1. Wymiary
Wymiary gabarytowe pompy turbinowej nie po- Najmniejsza powierzchnia niezbędna do ustawie- winny przekraczać: nia pompy nie powinna być większa niż 300 x 250 mm.
— długość 400 mm,
2.5.2.2. Znakowanie
— szerokość 400 mm,www.rcl.gov.pl — wysokość 400 mm. Na tabliczce znamionowej pompy strumieniowej, powinny być umieszczone, co najmniej następujące 2.4.3.2. Masa informacje:
Masa pompy turbinowej nie powinna przekraczać — znak fabryczny lub nazwa producenta,
15 kg.
— oznaczenie wg przykładu określonego w pkt 2.5.1. bez części słownej,
2.4.3.3. Parametry pracy pompy
— rok produkcji,
Punkty nominalne charakterystyki powinny speł- niać wymagania podane poniżej. — masa całkowita pompy.
2.5.3. PARAMETRY Gdzie:
Q — natężenie przepływu wody mierzone na wylo-
2.5.3.1. Wymiary wy cie pompy,
Q — natężenie przepływu wody mierzone na wlocie Wymiary gabarytowe pompy strumieniowej nie we pompy. powinny przekraczać:
— długość — 400 mm, 2.5.3.4. Minimalna głębokość ssania
— szerokość — 300 mm,
Minimalna głębokość zbiornika (mierzona od lu-
— wysokość — 500 mm. stra wody do płaskiego i poziomego dna zbiornika), przy której pompa strumieniowa wysysa wodę nie po-
2.5.3.2. Masa winna być większa niż 25 mm.
Masa pompy strumieniowej nie powinna przekra- 2.6. WYSOKOCIŚNIENIOWE AGREGATY GAŚNICZE czać 10 kg.
2.6.1. PODZIAŁ I OZNACZENIA
2.5.3.3. Ilość wysysanej wody
2.6.1.1. Podział
Ilość wody wysysanej przez pompę strumienio- wą, ustawioną na płaskim (poziomym) dnie zbiornika W zależności od nominalnej wydajności (mierzo- wody powinna wynosić nie mniej niż 400 dm³/min nej na prądownicy) rozróżnia się dwie grupy agrega- przy nominalnym ciśnieniu po stronie wylotowej tów wysokociśnieniowych: p = 0,4 bar i ciśnieniu wody na wlocie pompy 8 bar:³
— o wydajności Q ≥ 75 dm /min,
— o wydajności 15 ≤ Q < 75 dm³/min.
Ilość wody zasysanej przez pompę wyznaczyć wg wzoru:
Agregaty o wydajności Q ≥ 75 dm³/min dzieli się Q = Q – Q wg tablicy nr 2.6.1.1.
Tablica nr 2.6.1.1.
Agregaty o wydajności poniżej 75 dm³/min dzielą 2.6.2. WYKONANIE się na dwie grupy w zależności od wydajności (mie- rzonej na prądownicy) i ciśnienia tłoczenia na wylocie 2.6.2.1. Pompa wysokociśnieniowa pompy:
Pompa powinna być zabezpieczona przed uszko-
— agregaty wysokociśnieniowe o wydajności dzeniem przy pracy z zanieczyszczoną wodą.
40 ≤ Q < 75 dm³/min i ciśnieniu tłoczenia na wylocie pompy p = 40 bar,
Pompa powinna być wyposażona w urządzenie — agregaty wysokociśnieniowe o wydajności zabezpieczające przed nadmiernym wzrostem ciśnie-
15 ≤ Q < 40 dm³/min i ciśnieniu tłoczenia na wylocie nia po stronie tłocznej, powyżej wartości dopuszczal- pompy 40 < p ≤ 250 bar. nej.
2.6.1.2. Oznaczenia 2.6.2.2. Napęd pompy wysokociśnieniowej
Przykład oznaczenia: W przypadku, gdy agregat wyposażony jest we www.rcl.gov.plwłasny spalinowy silnik napędowy powinien on speł-
1) Wysokociśnieniowy agregat wodny o wydajności niać poniższe wymagania.
(mierzonej na prądownicy) 100 dm³/min przy ciś- nieniu tłoczenia na wylocie pompy p = 40 bar:
Silnik agregatu powinien mieć:
WYSOKOCIŚNIENIOWY AGREGAT WODNY
— tłumik z wylotem zaopatrzonym w końcówkę umoż-
AW 100/40 liwiającą dołączenie węża do odprowadzenia spa-
2) Wysokociśnieniowy agregat wodno-pianowy o wy- lin, dajności (mierzonej na prądownicy) 25 dm³/min przy
— silnik powinien być wyposażony w rozrusznik ręcz- ciśnieniu tłoczenia na wylocie pompy p = 100 bar: ny (dla agregatów o wydajności Q 75 dm³/min ≥
WYSOKOCIŚNIENIOWY AGREGAT WODNO-PIA- wymagany jest dodatkowo rozrusznika elektrycz-
NOWY AWP 25/100 ny).
Pojemność zbiornika paliwa powinna zapewniać Wąż powinien być zakończony wysokociśnieniową pracę agregatu z wydajnością nominalną w ciągu, prądownicą umożliwiającą podawanie wodnych stru- co najmniej 30 min, bez uzupełnienia zapasu paliwa. mieni zwartych i rozproszonych. Wydajność prądow-
Korek zbiornika paliwa powinien mieć otwór do wy- nicy wysokociśnieniowej powinna być zgodna z tabli- równania ciśnienia oraz zabezpieczenie przed wycie- cą nr 2.6.1.1 (dotyczy agregatu o Q ≥ 75). kami.
2.6.2.9. Znakowanie
2.6.2.3. Odwadnianie
Na agregacie powinna być umieszczona tabliczka Pompa oraz układ wodno-pianowy agregatu po- znamionowa. winny mieć możliwość skutecznego odwodnienia. Za-
Na tabliczce znamionowej powinny być umiesz- wory odwadniające powinny być łatwo dostępne. czone co najmniej następujące informacje:
2.6.2.4. Przyrządy kontrolne i pomiarowe — znak fabryczny lub nazwa producenta,
— oznaczenie wg przykładu określonego w pkt 2.6.1.2. Każdy agregat wodno-pianowy powinien być wy- bez części słownej, posażony, co najmniej w:
— numer i rok budowy,
— manometr klasy co najmniej 2,5 o zakresie wskazań
— masa całkowita agregatu.
0 ÷ ~150 % ciśnienia nominalnego pompy.
Dla agregatów z własnym silnikiem napędowym Dla agregatów z własnym spalinowym silnikiem dodatkowo wymagana jest tabliczka znamionowa sil- napędowym (z wyłączeniem agregatów o wydajności nika zawierająca, co najmniej następujące informacje:
15 ≤ Q < 75 dm³/min) dodatkowo wymagane są:
— znak fabryczny lub nazwa producenta,
— kontrolka ładowania akumulatora,
— oznaczenie typu silnika,
— kontrolka ciśnienia oleju w silniku (dotyczy silników
— numer silnika i rok budowy, czterosuwowych).
— moc i obroty nominalne silnika.
Przyrządy kontrolne i pomiarowe powinny być czytelne z miejsca obsługi. 2.6.3. PARAMETRY
2.6.2.5. Urządzenia sterownicze 2.6.3.1. Wydajność i ciśnienie pracy
Wydajność agregatu (mierzona na prądownicy Wszystkie urządzenia do sterowania pracą agrega- w czasie podawania zwartego strumienia wody) tu muszą być dostępne z miejsca obsługi i jednoznacz- przy ciśnieniu nominalnym (mierzonym na wylocie nie zidentyfikowane. pompy) powinna wynosić nie mniej niż podano w pkt 2.6.1.1. załącznika. Maksymalna wydajność 2.6.2.6. Instalacja elektryczna prądownicy nie powinna przekraczać 150 dm³/min. Maksymalne ciśnienie na wylocie pompy (nawet przy Agregat powinien być wyposażony w oświetlenie zamkniętej prądownicy) nie może przekroczyć 60 bar. przyrządów pomiarowych.
Dla agregatów o ciśnieniach nominalnych 2.6.2.7. Urządzenie dozujące środek pianotwórczy 40 < p ≤ 250 bar maksymalne ciśnienie (przy zamknię- tej prądownicy) nie powinno przekroczyć wartości Jeśli agregat jest wyposażony w urządzenie dozu- określonych przez producenta. jące to urządzenie to powinno umożliwiać pobieranie środka pianotwórczego ze zbiornika samochodu i/lub 2.6.3.2. Niezawodność pracy agregatu ze zbiornika zewnętrznego (zasysanie środka z głębo-
Agregat powinien być zdolny do dwugodzinnej kości 1m) i wytworzenie roztworu wodnego środka pianotwórczego o stężeniach 3 ± 0,5 % i 6 ± 0,5 % lub pracy ciągłej, z zachowaniem nominalnej wydajności i nominalnego ciśnienia tłoczenia. Po próbie agregat 1 ± 0,5 % i 3 ± 0,5 %. nie powinien wykazywać oznak uszkodzenia.
Urządzenie dozujące powinno być tak dobrane,
2.6.3.3. Maksymalny zasięg rzutu strumienia gaśni- aby umożliwiać uzyskiwanie wymaganych stężeń dla czego rzeczywistej wydajności agregatu (mierzonej na prą- downicy). www.rcl.gov.pl Maksymalny zasięg rzutu strumienia zwartego wody powinien być nie mniejszy niż 18 m, przy kącie 2.6.2.8. Linia szybkiego natarcia pochylenia prądownicy 32 ° względem poziomu, pręd- kości wiatru nie większej niż 2 m/s i ustawieniu wylotu Agregat powinien być wyposażony w zwijadło z li- prądownicy na wysokości 1 m nad poziomem gruntu. nią szybkiego natarcia. Linia szybkiego natarcia po- winna umożliwiać podawanie wody z prądownicy bez Maksymalny zasięg rzutu strumienia piany (doty- względu na stopień rozwinięcia linii. Wąż powinien czy agregatu wodno-pianowego) powinien być nie nawijać się na bęben zwijadła bez załamań i zagnie- mniejszy niż 8 m, przy kącie pochylenia prądownicy ceń. Powinna być zapewniona możliwość rozwijania 32 ° względem poziomu, prędkości wiatru nie więk- i zwijania węża ręcznie. Wąż linii szybkiego natarcia szej niż 2 m/s i ustawieniu wylotu prądownicy na wy- powinien mieć długość co najmniej 60 m. sokości 1 m nad poziomem gruntu.
2.6.3.4. Parametry piany (dotyczy agregatu wodno- wg normy PN-M-51038. Motopompy powinny być -pianowego) wyposażone w kosz ssawny o wielkości oczek odpo- wiednich do zanieczyszczeń, jakie mogą być przepom-
Parametry piany wytwarzanej przez agregat po- powane wraz z wodą przez motopompę. Wielkość za- winny wynosić: nieczyszczeń przepompowywanych przez pompę po- winna być uzgodniona pomiędzy zamawiającym — liczba spienienia L ≥ 6, s i producentem. Kosz powinien być wyposażony w na-
— trwałość piany (wartość połówkowa) t ≥ 7 min.
0,5 sadę wg normy PN-M-51038 tej samej wielkości, co nasada ssawna motopompy, umożliwiającą zamonto-
2.6.3.5. Straty ciśnienia wanie kosza na końcu linii ssawnej.
Straty ciśnienia w linii szybkiego natarcia dla no-
2.7.2.2. Wyloty tłoczne minalnej wydajności i ciśnienia wg pkt 2.6.1.1. załącz- nika (mierzone pomiędzy wylotem pompy i prądowni-
Wyloty tłoczne, powinny być wyposażone w nasa- cą) nie powinny przekraczać 50 % ciśnienia nominal- dy 52, 75 lub 110 wg normy PN-M-51038 w zależności nego dla linii zwiniętej i rozwiniętej. od wydajności nominalnej.
Dla agregatów o ciśnieniach nominalnych
2.7.2.3. Silnik motopompy
40 < p ≤ 250 bar strata ciśnienia nie może przekro- czyć 80 %.
Silnik motopompy przewoźnej powinien być wy- posażony w rozrusznik elektryczny. W przypadku mo-
2.6.3.6. Skuteczność gaśnicza topomp przenośnych silnik powinien być wyposażo-
Agregat powinien ugasić pożar testowy 13A, ny, co najmniej w rozrusznik ręczny. a w przypadku agregatów z dozownikiem środka pia- notwórczego również pożar testowy 55B (wg normy 2.7.2.4. Zbiornik paliwa motopompy
PN-EN 3-7).
Pojemność zbiornika motopompy przenośnej po-
Powyższe wymaganie nie dotyczą agregatów winna zapewniać pracę pompy z wydajnością nomi- o wydajności Q ≥ 75 dm³/min. nalną w ciągu, co najmniej 60 min bez uzupełnienia zapasu paliwa. Dla motopomp przewoźnych minimal-
2.7. MOTOPOMPY DO WODY ZANIECZYSZCZONEJ ny czas pracy bez uzupełniania zapasu paliwa powi- nien wynosić, co najmniej 120 min.
2.7.1. PODZIAŁ I OZNACZENIA
2.7.2.5. Odwadnianie
2.7.1.1. Podział
Kadłub, urządzenie zasysające i przewody wodne W zależności od wykonania rozróżnia się rodzaje pompy powinny mieć możliwość skutecznego odwod- motopomp: nienia. Zawory odwadniające powinny być łatwo do-
— przenośne, stępne.
— przewoźne.
2.7.2.6. Urządzenia sterownicze i kontrolne
Parametry nominalne motopompy do wody zanie- Wszystkie urządzenia do sterowania pracą pompy, czyszczonej powinny wynosić Q ≥ 400 dm³/min przy powinny być widoczne i dostępne z miejsca obsługi. ciśnieniu tłoczenia co najmniej 1 bar.
Motopompy przewoźne powinny być wyposażone w manometr o zakresie pomiarowym 0 ÷ ~150 % mak-
2.7.1.2. Oznaczenie symalnego ciśnienia zamknięcia oraz we wskaźnik po- ziomu paliwa w zbiorniku z sygnalizacją rezerwy.
Przykład oznaczenia:
2.7.2.7. Instalacja elektryczna
1) Motopompa przenośna o wydajności nominalnej
500 dm³/min przy nominalnym ciśnieniu tłoczenia
Motopompa z rozrusznikiem elektrycznym powin- p = 1 bar: n na być wyposażona w akumulator.
MOTOPOMPA DO WODY ZANIECZYSZCZONEJ
P — 5/1; www.rcl.gov.plMotopompa przewoźna powinna być wyposażona
2) Motopompa przewoźna o wydajności 6000 dm³/min w oświetlenie przyrządów pomiarowych. przy nominalnym ciśnieniu tłoczenia p = 2 bar:
2.7.2.8. Uchwyty do przenoszenia
MOTOPOMPA DO WODY ZANIECZYSZCZONEJ
P — 60/2
Motopompa przenośna powinna być wyposażona 2.7.2. WYKONANIE w składane uchwyty do przenoszenia.
2.7.2.1. Wloty ssawne 2.7.2.9. Znakowanie
Wloty ssawne motopomp, powinny być wyposa- Na motopompie oraz na silniku, powinny być żone odpowiednio w nasady ssawne 52, 75 lub 110 umieszczone tabliczki znamionowe.
Na tabliczce znamionowej motopompy powinny skorygowanej geodezyjnej wysokości ssania. Po pró- być umieszczone, co najmniej następujące informacje: bie motopompa nie powinna wykazywać oznak uszko- dzenia.
— znak fabryczny lub nazwa producenta,
— oznaczenie wg przykładu określonego w pkt 2.7.1.2. 3.1. POŻARNICZE WĘŻE TŁOCZNE DO HYDRANTÓW bez części słownej,
— numer motopompy i rok budowy, 3.1.1. WYMAGANIA OGÓLNE
— masa całkowita motopompy.
Wąż powinien spełniać wymagania normy PN-EN 14540.
Na tabliczce znamionowej silnika powinny być umieszczone, co najmniej następujące informacje:
3.1.2. PODZIAŁ
— znak fabryczny lub nazwa producenta,
3.1.2.1. Wielkości
— oznaczenie typu silnika,
— numer silnika i rok budowy, W zależności od średnicy wewnętrznej rozróżnia — moc i obroty nominalne silnika. się wielkości węży w mm: 25 i 52.
2.7.3. PARAMETRY 3.1.2.2. Odmiany
2.7.3.1. Wymiary W zależności od wyposażenia w łączniki rozróżnia się odmiany węży:
Wymiary gabarytowe motopomp przenośnych nie
— ŁA — z łącznikami ze stopów aluminium, powinny przekraczać:
— ŁM — z łącznikami ze stopów miedzi,
— długość — 1100 mm,
— B — bez łączników.
— wysokość — 900 mm,
— szerokość — 750 mm. 3.1.3. WYKONANIE
Dla motopomp przewoźnych nie określa się mak- Wąż powinien być wyposażony w łączniki tłoczne symalnych wymiarów. zgodne z normą PN-M-51031 o wielkości odpowied- niej do średnicy węża.
2.7.3.2. Masa
Połączenie węża z łącznikami powinno zapewnić Masa motopompy przenośnej z pełnym zbiorni- szczelność i wytrzymałość na ciśnienie próbne. kiem paliwa i pełnym stanem oleju nie powinna prze- kraczać 200 kg. 3.2. POŻARNICZE WĘŻE TŁOCZNE DO POMP POŻAR-
NICZYCH
Dla motopomp przewoźnych nie określa się mak- symalnej masy. 3.2.1. PODZIAŁ I OZNACZENIA
2.7.3.3. Parametry pracy pompy 3.2.1.1. Wielkości
Parametry pracy pompy powinny spełniać wyma- W zależności od średnicy wewnętrznej rozróżnia gania podane w pkt 2.7.1.1. załącznika dla skorygowa- się wielkości węży w mm: 25, 42, 52, 75 i 110. nej geodezyjnej wysokości ssania H’ = 1,5 m. Dla
H” = 6,0 m wydajność pompy przy nominalnym 3.2.1.2. Odmiany ciśnieniu tłoczenia powinna być nie mniejsza niż
50 % wydajności nominalnej. W zależności od wyposażenia w łączniki rozróżnia się odmiany węży:
2.7.3.4. Czas zassania
— ŁA — z łącznikami ze stopów aluminium,
Motopompa powinna umożliwiać zassanie wody — ŁM — z łącznikami ze stopów miedzi, w czasie określonym poniżej.
— B —bez łączników.
Suma czasów potrzebnych do zassania wody www.rcl.gov.pl3.2.1.3. Typy dla skorygowanej geodezyjnej wysokości ssania
H’ = 1,5 m, napełnienia pompy oraz węża tłocznego gs W zależności od konstrukcji taśmy wężowej roz- o długości 5 m nie powinna przekraczać 120 s. różnia się pożarnicze węże tłoczne z powłoką zewnętrz- ną lub bez powłoki.
Dla H” = 6,0 m czas zassania nie powinien prze- kraczać 300 s.
3.2.1.4. Przykład oznaczenia
2.7.3.5. Niezawodność pracy motopompy
Pożarniczy wąż tłoczny do motopomp i auto- pomp (W), o średnicy 52 mm (52), długości 20 m (20), Motopompa powinna być zdolna do 24-godzinnej z łącznikami ze stopów miedzi (ŁM): pracy ciągłej, z zachowaniem nominalnej wydajności i nominalnego ciśnienia tłoczenia przy nominalnej POŻARNICZY WĄŻ TŁOCZNY W-52-20-ŁM.
3.2.2. WYKONANIE 3.2.2.2. Znakowanie
Na zewnętrznej powierzchni węża, na obu jego koń-
3.2.2.1. Konstrukcja cach w miejscu niezasłoniętym, powinny być umiesz- czone co najmniej następujące informacje:
— znak lub nazwa wytwórcy,
Wąż powinien być wyposażony w łączniki tłoczne zgodne z normą PN-M-51031 o wielkości odpowied- — oznaczenie wg przykładu określonego w pkt 3.2.1.4. bez części słownej, niej do średnicy węża (dla węży wielkości 42 należy zastosować koronę łącznika 52T oraz tuleję o średnicy — rok produkcji. odpowiedniej do wielkości węża).
3.2.3. PARAMETRY
3.2.3.1. Podstawowe parametry
Połączenie węża z łącznikami powinno zapewnić szczelność i wytrzymałość na ciśnienie próbne. Podstawowe parametry zawiera tablica nr 3.2.3.1.
Tablica nr 3.2.3.1.
Przyrost długości i średnicy oraz kąt skręcenia 3.2.3.2. Główne wymiary i masy
— przy ciśnieniu roboczym (ciśnienie początkowe Główne wymiary i masy podano w tablicy 0,5 bar). nr 3.2.3.2.0
Tablica nr 3.2.3.2. www.rcl.gov.pl *) Dopuszcza się inne długości węża w uzgodnieniu z zamawiającym przy czym masa węża z łącznikami nie powinna prze- kraczać 50kg.
3.2.3.3. Szczelność i wytrzymałość na ciśnienie próbne 3.3. POŻARNICZE WĘŻE SSAWNE
Wąż tłoczny poddany obciążeniu ciśnieniem prób-
3.3.1. PODZIAŁ I OZNACZENIA nym przez 2 min nie powinien rosić, mieć wytrysków wody: stałych i przemijających. W czasie badania wąż
3.3.1.1. Wielkości nie powinien wykazywać zmian w strukturze taśmy i innych uszkodzeń na całej jego długości.
W zależności od średnicy wewnętrznej rozróżnia 3.2.3.4. Wytrzymałość na rozwarstwianie się wielkości węży w mm: 52, 75, 110, 125 i 150.
Wytrzymałość na rozwarstwianie wg normy 3.3.1.2. Odmiany
PN-EN ISO 8033 materiału włókienniczego z wykładzi- ną, w przypadku wykładziny gumowej, powinna być W zależności od wyposażenia w łączniki rozróżnia nie mniejsza niż 1,00 N/mm. Dla pozostałych materia- się odmiany węży: łów wykładziny wytrzymałość powinna być nie mniej-
— Ł — z łącznikami, sza niż 1,60 N/mm.
— B —bez łączników.
3.2.3.5. Przyspieszone starzenie
3.3.1.3. Typy
Po kondycjonowaniu próbek węża w komorze kli- matycznej, w temperaturze (70 ± 1) °C, w atmosferze
W zależności od rodzaju materiału, z którego wy- powietrza w ciągu 14 dni, ciśnienie rozrywające po- konano wąż rozróżnia się typy węży: winno spełniać wymagania zawarte w tablicy nr 3.2.3.1. załącznika. Ponadto po kondycjonowaniu — typ A — węże gumowe, wytrzymałość na rozwarstwianie nie powinna być
— typ B — węże z tworzywa sztucznego. mniejsza niż 0,9 N/mm. Przed włożeniem do komory klimatycznej próbki przeznaczone do sprawdzenia ciś-
3.3.1.4. Przykład oznaczenia i podział nienia rozrywającego o długości ok. 1 m powinny być zagięte o 180 ° w punkcie znajdującym się w połowie 1) Pożarniczy wąż ssawny typ A (gumowy), o średnicy ich długości i tak zamocowane. 110 mm, długości 2400 mm, bez łączników (B):
Próbka, przeznaczona do badania wytrzymałości POŻARNICZY WĄŻ SSAWNY A-110-2400-B na rozwarstwienie, powinna zostać luźno zwinięta.
2) Pożarniczy wąż ssawny typ B (z tworzywa sztuczne-
3.2.3.6. Odporność na niską temperaturę go), o średnicy 125 mm, długości 2500 mm, z łącz- nikami (Ł):
Wąż zwinięty w podwójny krąg w stanie suchym,
POŻARNICZY WĄŻ SSAWNY B-125-2500-Ł klimatyzowany w atmosferze powietrza w temperaturze
–30 ± 2 °C przez 4 h, wyjęty bezpośrednio z komory kli-
3.3.2. WYKONANIE matycznej powinien dobrze się rozwijać lub rozkładać i ponownie zwijać bez załamań, pęknięć i rozwarstwień.
3.3.2.1. Konstrukcja
3.2.3.7. Odporność na ścieranie
Wąż powinien być wyposażony w łączniki ssawne Pożarniczy wąż tłoczny posiadający zewnętrzną spełniające wymagania normy PN-M-51031 o wielko- powłokę powinien wytrzymać 100 cykli próby odpor- ści odpowiedniej do średnicy węża. Dla węży wielko- ności na ścieranie bez wycieków i roszeń. Po próbie ści 125 i 150 łączniki ssawne typu „Storz” o wytrzyma- wąż powinien wytrzymać 2 min próbę szczelności łości na podciśnienie i nadciśnienie próbne nie mniej- i wytrzymałości na ciśnienie robocze. Podczas próby szej niż łączniki 110. odporności na ścieranie wąż powinien być wypełnio- ny wodą o ciśnieniu 5 bar i powinien obracać się wo- Połączenie węża z łącznikami powinno zapewnić kół własnej osi z prędkością 27 obr/min. Ramię z taś- szczelność na podciśnienie próbne oraz szczelność mą ścierną o ziarnistości 60 powinno być dociskane i wytrzymałość na ciśnienie próbne. do powierzchni węża siłą 105 N i przemieszczać się ru- chem posuwisto-zwrotnym wzdłuż osi węża z pręd- 3.3.2.2. Znakowanie kością 18÷20 mm/s na drodze 80 mm, przy czym czas przebywania ramienia w punkcie nawrotu nie powi- Na zewnętrznej powierzchni węża, w miejscu nie- nien wynosić więcej niż 0,1 s. zasłoniętym, powinny być umieszczone, co najmniej www.rcl.gov.plnastępujące informacje: 3.2.3.8. Odporność na działanie wysokiej temperatury
— znak lub nazwa wytwórcy,
Pożarnicze węże tłoczne posiadające zewnętrzną
— oznaczenie wg przykładu określonego w pkt 3.3.1.4. powłokę powinny być poddane badaniu odporności bez części słownej, na działanie płomienia. Badany wąż wypełniony wodą o ciśnieniu 0,05 bar powinien wytrzymać próbę od- — rok produkcji. porności na działanie płomienia bez wycieku wody, przez co najmniej 20 s. Źródłem ciepła powinien być 3.3.3. PARAMETRY palnik Bunsena zasilany gazem propan-butan o ciś- nieniu 0,1 bar. Po zgaszeniu palnika, płomień (o ile 3.3.3.1. Podstawowe parametry próbka się pali), powinien zgasnąć w czasie nie dłuż- szym niż 3 s. Podstawowe parametry zawiera tablica nr 3.3.3.1.
Tablica nr 3.3.3.1.
3.3.3.2. Główne wymiary i masy
Główne wymiary i masy podano w tablicy nr 3.3.3.2.
Tablica nr 3.3.3.2.
* Dopuszcza się większe długości węża w uzgodnieniu z zamawiającym przy czym masa węża z łącznikami nie powinna prze- kraczać 50 kg.
3.4. ŁĄCZNIKI 3.8. POKRYWY NASAD
3.4.1. Wymagania ogólne 3.8.1. Wymagania ogólne
Łączniki powinny spełniać wymagania normy Pokrywy nasad powinny spełniać wymagania nor-
PN-M-51031. my PN-M-51024.
3.5. ŁĄCZNIKI KĄTOWE 75 3.9. ZBIERACZE
3.5.1. Wymagania ogólne
3.9.1. Wymagania ogólne
Łączniki kątowe 75 powinny spełniać wymagania
Zbieracze powinny spełniać wymagania normy normy PN-M-51074.
PN-M-51153.
3.6. NASADY
3.10. ROZDZIELACZE www.rcl.gov.pl 3.6.1. Wymagania ogólne
3.10.1. Wymagania ogólne
Nasady powinny spełniać wymagania normy
PN-M-51038. Rozdzielacze powinny spełniać wymagania normy PN-M-51048 z wyłączeniem pkt 3.10 oraz 3.11 tej nor-
3.7. PRZEŁĄCZNIKI my. Rozdzielacz powinien mieć kolor srebrny, srebr- noszary lub czerwony.
3.7.1. Wymagania ogólne
3.10.2. Wykończenie
Przełączniki powinny spełniać wymagania normy
PN-M-51042. Ostre krawędzie powinny być zatępione.
3.10.3. Znakowanie posiadać nóżki lub inny element umożliwiający usta- wienie na podłożu i zapewniający stabilną pracę bez Na korpusie rozdzielacza powinny być umieszczo- dodatkowego mocowania. Urządzenie powinno za- ne w sposób trwały i wyraźny, co najmniej następują- pewniać wytwarzanie jednorodnej zasłony wodnej ce informacje: o kształcie zbliżonym do półelipsy. W przypadku urzą-
— nazwa lub znak producenta, dzeń o regulowanej wydajności, pozycja regulatora dla nominalnego natężenia przepływu powinna być — wielkość, oznakowana.
— rok produkcji.
Dopuszcza się regulację kąta pochylenia wytwa-
3.11. SMOKI SSAWNE rzanej zasłony wodnej.
3.11.1. Wymagania ogólne
3.12.2.2. Znakowanie
Smoki ssawne powinny spełniać wymagania nor- my PN-M-51152. Na urządzeniu powinny być umieszczone, co naj- mniej następujące dane:
3.12. URZĄDZENIA DO WYTWARZANIA ZASŁONY — znak lub nazwa wytwórcy,
WODNEJ
— oznaczenie wg przykładu określonego w pkt 3.12.1.2. bez części słownej,
3.12.1. PODZIAŁ I OZNACZENIA
— rok produkcji.
3.12.1.1. Wielkości
3.12.3. PARAMETRY
W zależności od wielkości nasady rozróżnia się dwie wielkości urządzeń do wytwarzania zasłony wod-
3.12.3.1. Natężenie przepływu wody nej: 52 i 75.
Natężenie przepływu wody przy ciśnieniu na wlo-
3.12.1.2. Przykład oznaczenia cie urządzenia wynoszącym 4 bar, nie powinno być Urządzenie do wytwarzania zasłony wodnej z na- większe niż 800 dm³/min dla urządzenia wielkości 52 sadą wielkości 75: oraz 1300 dm³/min dla wielkości 75.
URZĄDZENIE DO WYTWARZANIA ZASŁONY
W przypadku urządzeń o regulowanej wydajności, WODNEJ ZW 75 maksymalne natężenie przepływu nie powinno prze- kraczać wartości podanych powyżej.
3.12.2. WYKONANIE
3.12.3.2. Wymiary wytwarzanej zasłony wodnej
3.12.2.1. Konstrukcja
Urządzenie do wytwarzania zasłony wodnej po- Minimalne wymiary zasłony wodnej przy ciśnieniu winno być wyposażone w nasadę tłoczną wielkości na wlocie urządzenia wynoszącym 4 bar powinny być 52 lub 75 wg normy PN-M-51038. Urządzenie musi zgodne z tablicą nr 3.12.3.2.
Tablica nr 3.12.3.2.
*) Szerokość zasłony wodnej mierzona na poziomie podłoża, na którym stoi urządzenie.
**) Wysokość zasłony wodnej mierzona w punkcie centralnym ekranu urządzenia.
3.13. DOZOWNIKI ŚRODKA PIANOTWÓRCZEGO www.rcl.gov.pl 3.13.1. PODZIAŁ I OZNACZENIA
3.13.1.1. Wielkości
W zależności od maksymalnej ilości pobieranego środka pianotwórczego w dm³/min dla uzyskania 6 % stężenia roztworu, przy nominalnym natężeniu przepływu wody w układzie tłocznym pompy, rozróżnia się wielkości dozowników wg tablicy nr 3.13.1.1.
Tablica nr 3.13.1.1.
* Dopuszcza się większe dozowniki środka pianotwórczego.
3.13.1.2. Typy 3.13.2. WYKONANIE
W zależności od sposobu regulacji ilości pobiera-
3.13.2.1. Konstrukcja nego środka pianotwórczego rozróżnia się typy do- zownika:
W przypadku dozownika środka pianotwórczego — ręczny, w którym dostosowanie ilości pobieranego z ręczną regulacją, powinien on być wyposażony środka pianotwórczego do aktualnego natężenia w programator do nastawiania żądanej ilości pobiera- przepływu wody w układzie tłocznym pompy wy- nego środka. Na podzielni programatora powinny być maga ręcznego przesterowania, naniesione, w sposób czytelny i trwały oznaczenia od-
— automatyczny, w którym dostosowanie ilości po- powiednich wartości natężenia przepływu wodnego bieranego środka pianotwórczego do chwilowego roztworu środka pianotwórczego oraz odpowiadające natężenia przepływu wody w układzie tłocznym im punkty, określające położenie dźwigni zaworu re- pompy odbywa się bez ingerencji operatora. gulacyjnego, zapewniające uzyskanie co najmniej dwóch stężeń 3 % oraz 6 %. W zależności od wielkości 3.13.1.3. Przykład oznaczenia dozownika, na podzielni programatora powinny być naniesione wartości natężeń przepływu wodnego roz-
Dozownik środka pianotwórczego wielkości 100: tworu środka pianotwórczego wg tablicy nr 3.13.2.2. DOZOWNIK ŚRODKA PIANOTWÓRCZEGO DSP 100 zarówno dla stężenia 3 jak i 6 %.
Tablica nr 3.13.2.2
Dla dozowników DSP 50 ÷ DSP 240 dopuszcza się 3.13.3. PARAMETRY stosowanie regulacji automatycznej ilości pobieranego środka pianotwórczego. Dozowniki wielkości DSP 300 3.13.3.1. Szczelność i wytrzymałość na ciśnienie prób- i większe powinny posiadać tylko regulację automa- ne tyczną ilości pobieranego środka pianotwórczego.
Dozowniki automatyczne powinny umożliwiać uzyski-
Dozownik powinien wytrzymać, co najmniej 3 min wanie co najmniej dwóch stężeń 3 % i 6 %.www.rcl.gov.pl badanie szczelności wodą pod ciśnieniem 17 bar, za- chowując szczelność i nie wykazując uszkodzeń.
3.13.2.2. Znakowanie
Na dozowniku powinny być umieszczone, co naj- 3.13.3.2. Stężenia wodnego roztworu środka piano- mniej następujące informacje: twórczego
— znak lub nazwa wytwórcy, Rzeczywiste uzyskiwane stężenia wodnego roztwo- ru środka pianotwórczego powinny wynosić 3 ± 0,5 % — oznaczenie wg przykładu określonego w pkt 3.13.1.3. oraz 6 ± 0,5 % dla odpowiednich nastaw programatora bez części słownej, dozownika, przy ciśnieniu wody na wlocie dozownika — rok produkcji. równym 6 ± 0,1 bar.
3.14. ZASYSACZE LINIOWE 3.15.2. WYKONANIE
3.15.2.1. Konstrukcja
3.14.1. Wymagania ogólne
Wszystkie elementy prądownicy powinny być wy-
Zasysacze liniowe powinny spełniać wymagania konane z materiałów odpornych na korozyjne działa- normy PN-M-51069. nie wody i środków pianotwórczych.
Prądownica PW powinna być otwierana i zamyka-
3.15. PRĄDOWNICE WODNE DO POMP POŻARNI- na za pomocą dźwigni zaworu.
CZYCH
Otwieranie, zamykanie i przełączanie prądownic 3.15.1. PODZIAŁ I OZNACZENIA powinno odbywać się w sposób płynny, bez zacięć i miejscowych oporów. Oznaczenia położenia dźwigni 3.15.1.1. Podział zaworu lub obrotowych elementów regulacyjnych (ot- warte, zamknięte, strumień zwarty i rozproszony), po- winny być naniesione trwale na prądownicy. Dźwignia W zależności od wielkości nasad wg normy zaworu powinna mieć ograniczenia ruchu w położe-
PN-M-51038 rozróżnia się trzy wielkości prądownic: niach skrajnych. Prądownice powinny mieć możliwość — 25, zmiany rodzaju strumienia zwartego na rozproszony.
— 52, Prądownice powinny posiadać osłonę termoizola- cyjną na rękojeści.
— 75.
Prądownice PW wielkości 52 i 75 mogą być wypo- sażone w nasady obrotowe.
W zależności od wykonania rozróżnia się dwa ro- dzaje prądownic wodnych:
3.15.2.2. Znakowanie
— prądownica wodna prosta — PW,
Na prądownicy powinny być umieszczone co naj-
— prądownica wodna pistoletowa — PWS. mniej następujące informacje:
— znak lub nazwa wytwórcy,
3.15.1.2. Przykład oznaczenia
— oznaczenie wg przykładu określonego w pkt 3.15.1.2. bez części słownej,
1) Prądownica wodna prosta do pomp pożarniczych
— rok produkcji. wielkości 75:
PRĄDOWNICA WODNA PW 75; 3.15.3. PARAMETRY
2) Prądownica wodna pistoletowa do pomp pożarni- 3.15.3.1. Masa i wymiary czych wielkości 25:
Masy i wymiary prądownic nie powinny przekraczać PRĄDOWNICA WODNA PISTOLETOWA PWS 25 wartości podanych w tablicy nr 3.15.3.1. i nr 3.15.3.2.
Tablica nr 3.15.3.1.
*) Masa bez dyszy wypływowej piany.
Tablica nr 3.15.3.2. www.rcl.gov.pl 3.15.3.2. Działanie
Wielkość momentów obrotowych przy zmianie położenia dźwigni zaworu lub elementów obrotowych, przy ciśnieniu 16 bar powinny być zgodne z tablicą nr 3.15.3.3. i nr 3.15.3.4.
Tablica nr 3.15.3.3
Tablica nr 3.15.3.4
3.15.3.3. Odporność na zamarzanie
Wielkości momentów obrotowych dla prądownicy klimatyzowanej przez 2 h w temperaturze — 20 ± 2 °C nie powinny przekraczać wartości określonych w tablicy nr 3.15.3.3 oraz 3.15.3.4 załącznika o więcej niż 50 %.
3.15.3.4. Szczelność
Prądownica powinna wytrzymać przez 2 min próbę szczelności wodą o ciśnieniu 24 bar bez żadnych wykro- pleń.
3.15.3.5. Natężenie przepływu wody
Natężenie przepływu wody przy ciśnieniu 6 bar na wlocie prądownicy powinno być zgodne z tablicą nr 3.15.3.5. i nr 3.15.3.6.
Tablica nr 3.15.3.5.
Tablica nr 3.15.3.6. www.rcl.gov.pl 3.15.3.6. Parametry strumienia wody licy nr 3.15.3.7. Prądownica powinna być ustawiona pod kątem 32 ± 1 ° do poziomu dla strumienia zwarte-
Parametry strumienia wody przy ciśnieniu 6 bar go i 15 ± 1 ° dla strumienia maksymalnie rozproszone- na wlocie prądownicy i prędkości wiatru nie większej go. Wylot prądownicy powinien znajdować się na wy- niż 2 m/s powinny być nie mniejsze niż podane w tab- sokości 1m nad poziomem gruntu.
Tablica nr 3.15.3.7.
3.16. PRĄDOWNICE WODNE TYPU TURBO DO POMP Regulatory wyposażone w mechanizm zatrzaskowy POŻARNICZYCH powinny posiadać oznaczenie liczbowe poszczegól- nych pozycji natężenia przepływu.
3.16.1. PODZIAŁ I OZNACZENIA
Otwieranie, zamykanie i przełączanie prądownic 3.16.1.1. Podział powinno odbywać się w sposób płynny, bez zacięć i miejscowych oporów. Oznaczenia położenia dźwigni W zależności od wielkości nasad wg normy zaworu lub obrotowych elementów regulacyjnych (ot-
PN-M-51038 rozróżnia się trzy wielkości prądownic: warte, zamknięte, strumień zwarty i rozproszony, war- tość natężenia przepływu), powinny być naniesione — 25, trwale na prądownicy. Prądownice PWT powinny mieć — 52, możliwość płynnej zmiany rodzaju strumienia od zwar-
— 75. tego do rozproszonego o kącie rozwarcia min 900°.
3.16.1.2. Przykład oznaczenia Prądownice PWT wielkości 52 i 75 powinny być wyposażone w nasady obrotowe.
1) Prądownica wodna typu TURBO wielkości 75, o na- tężeniu przepływu 800 dm³/min: Maksymalne ciśnienie robocze prądownic powin- no wynosić 16 bar.
PRĄDOWNICA WODNA PWT 75/8;
3.16.2.2. Znakowanie
2) Prądownica wodna typu TURBO wielkości 52, o re- gulowanym natężeniu przepływu (z oznaczonymi
Na prądownicy powinny być umieszczone co naj- pozycjami regulatora wydajności: 100, 200, 300, 400 mniej następujące informacje: i 500 dm³/min):
— znak lub nazwa wytwórcy,
PRĄDOWNICA WODNA PWT 52/1-2-3-4-5
— oznaczenie wg przykładu określonego w pkt 3.16.1.2. bez części słownej,
3.16.2. WYKONANIE
— rok produkcji.
3.16.2.1. Konstrukcja
3.16.3. PARAMETRY
Prądownica PWT powinna być otwierana i zamy- kana za pomocą dźwigni zaworu. Prądownicę PWT 3.16.3.1. Masa o regulowanym natężeniu przepływu należy oznaczyć, minimalną i maksymalną wartością natężenia prze- Masy prądownic nie powinny przekraczać warto- pływu (z uwzględnieniem wartości nominalnych). ści podanych w tablicy nr 3.16.3.1.
Tablica nr 3.16.3.1. www.rcl.gov.pl *) Masa bez dyszy wypływowej piany.
3.16.3.2. Działanie
Wielkość momentów obrotowych przy zmianie położenia dźwigni zaworu lub elementów obrotowych, przy ciśnieniu 6 bar powinny być zgodne z tablicą nr 3.16.3.2.
Tablica nr 3.16.3.2
3.16.3.3. Odporność na zamarzanie
Wielkości momentów obrotowych dla prądownicy klimatyzowanej przez 2 h w temperaturze — 20 ± 2 °C nie powinny przekraczać wartości określonych w tablicy nr 3.16.3.2 załącznika o więcej niż 50 %.
3.16.3.4. Szczelność
Prądownica powinna wytrzymać przez 2 min próbę szczelności wodą o ciśnieniu 24 bar bez żadnych wykropleń.
3.16.3.5. Natężenie przepływu wody
Natężenie przepływu wody lub wodnego roztworu środka pianotwórczego przy ciśnieniu 6 bar na wlocie prądownicy powinno być zgodne z tablicą nr 3.16.3.5.
Tablica nr 3.16.3.5.
3.16.3.6. Parametry strumienia wody licy nr 3.16.3.6. Prądownica powinna być ustawiona pod kątem 32 ± 1o do poziomu dla strumienia zwarte-
Parametry strumienia wody przy ciśnieniu 6 bar go i 15 ± 1o dla strumienia rozproszonego, przy kącie na wlocie prądownicy i prędkości wiatru nie większej rozproszenia 400. Wylot prądownicy powinien znajdo- niż 2 m/s powinny być nie mniejsze niż podane w tab- wać się na wysokości 1m nad poziomem gruntu.
Tablica nr 3.16.3.6. www.rcl.gov.pl 3.16.3.7. Parametry piany dla prądownic wodno-pianowych PW/PT
Parametry piany powinny być zgodne z wymaganiami zawartymi w normie PN-M-51068.
3.17. PRĄDOWNICE PIANOWE
3.17.1. Wymagania ogólne
Prądownice pianowe powinny spełniać wymagania normy PN-M-51068 z wyłączeniem wymagań pkt 3.1 Tablica 1 tej normy w zakresie wymiarów.
3.17.2. Wymiary
Wymiary prądownic pianowych nie powinny przekraczać wartości podanych w tablicy nr 3.17.2.
Tablica nr 3.17.2
3.18. WYTWORNICE PIANOWE pkt 3.1 Tablica 1 tej normy w zakresie wymiarów i masy.
3.18.1. Wymagania ogólne
3.18.2. Wymiary
Wytwornice pianowe powinny spełniać wymaga- Wymiary i masy wytwornic pianowych nie powin- nia normy PN-M-51078 z wyłączeniem wymagań ny przekraczać wartości podanych w tablicy nr 3.18.2.
Tablica nr 3.18.2.
3.19. DZIAŁKA WODNO-PIANOWE, WODNE I PIANOWE
3.19.1. PODZIAŁ I OZNACZENIA
3.19.1.1. Podział
W zależności od nominalnego natężenia przepływu wody lub wodnego roztworu środka pianotwórczego rozróżnia się wielkości działek wodno-pianowych wg tablicy nr 3.19.1.1.
Tablica nr 3.19.1.1.
Dopuszcza się stosowanie działek o natężeniu 3) Działko wodne (DW) o nominalnym natężeniu prze- przepływu większym niż dla wielkości 60. pływu 3200 dm³/min: www.rcl.gov.plDZIAŁKO WODNE DW 32; 3.19.1.2. Przykład oznaczenia
4) Działko pianowe (DP) o nominalnym natężeniu przepływu wodnego roztworu środka pianotwór-
1) Działko wodno-pianowe (DWP) o nominalnym na- czego 1600 dm³/min: tężeniu przepływu 4000 dm³/min:
DZIAŁKO PIANOWE DP 16
DZIAŁKO WODNO-PIANOWE DWP 40;
3.19.2. WYKONANIE
2) Działko wodno-pianowe (DWP) o regulowanym na-
3.19.2.1. Konstrukcja tężeniu przepływu 1600, 2400 dm³/min:
Działko wodne i wodno-pianowe powinno być
DZIAŁKO WODNO-PIANOWE DWP 16/24; wyposażone w prądownicę umożliwiającą podawa- nie zwartego i rozproszonego strumienia wody, mieszczaniem pod wpływem siły reakcji strumienia. w przypadku działka pianowego i wodno-pianowego Wielkości momentów obrotowych niezbędnych do w prądownicę umożliwiającą podawanie strumienia kątowej zmiany położenia działka w płaszczyźnie po- piany. Dodatkowa prądownica pianowa dla działka ziomej lub pionowej nie powinny przekraczać 50 Nm wodno-pianowego może być odchylana lub monto- przy ciśnieniu wody na wlocie działka 8 bar. wana do korpusu działka. W przypadku stosowania prądownicy pianowej odchylanej, powinna istnieć 3.19.2.2. Znakowanie możliwość zablokowania prądownicy w pozycji od-
Na działku wodno-pianowym powinny być umiesz- chylonej oraz w pozycji pracy (prądownica pianowa czone co najmniej następujące informacje: w osi prądownicy wodnej). Dopuszcza się stosowanie wymienne prądownicy wodnej i pianowej. W tym — znak lub nazwa wytwórcy, przypadku prądownice powinny być montowane do
— oznaczenie wg przykładu określonego w pkt 3.19.1.2. korpusu działka bez użycia narzędzi lub za pomocą bez części słownej, klucza do łączników wg PN-M-51014. Dopuszcza się stosowanie deflektorów do kształtowania strumienia — rok produkcji. piany. Regulacja wielkości szczeliny deflektora po- winna być możliwa z miejsca obsługi działka wodno- 3.19.3. PARAMETRY
-pianowego.
3.19.3.1. Masa
Działko powinno mieć możliwość płynnej zmiany
Masa maksymalna działka wodno-pianowego położenia kątowego w płaszczyźnie poziomej w zakre- w wersji przenośnej — 50 kg. sie 360 ° (w przypadku działek sterowanych za pomo- cą siłowników zakres obrot uw płaszczyźnie poziomej
3.19.3.2. Szczelność i wytrzymałość na ciśnienie prób- powinien być nie mniejszy niż 330 °) oraz w płaszczyź- ne nie pionowej co najmniej od — 30 ° do + 80 ° (dla dzia- łek w wersji przenośnej zmiana położenia kątowego Działko powinno wytrzymać co najmniej 3-minu- w płaszczyźnie pionowej powinna zawierać się w za- tową próbę szczelności wodą o ciśnieniu 18 bar, za- kresie, co najmniej od 30 ° do 80 °). W przypadku dzia- chowując szczelność i nie wykazując uszkodzeń. łek przenośnych kąt obrotu w płaszczyźnie poziomej powinien wynosić co najmniej 180 °. Działko powinno 3.19.3.3. Natężenie przepływu wody lub wodnego mieć możliwość skutecznego zablokowania w każdym roztworu środka pianotwórczego położeniu kątowym w podanych zakresach. Zmiana
Natężenie przepływu wody lub wodnego roztworu kątowego położenia działka powinna odbywać się za środka pianotwórczego przy ciśnieniu 8 bar na wlocie pomocą ergonomicznie ukształtowanej kierownicy działka, powinno być zgodne z tablicą nr 3.19.1.1. lub za pomocą siłowników. W korpusie działka powi- nien być zamontowany ciśnieniomierz o zakresie po-³
Działka o wydajności większej niż 6000 dm /min miarowym 0 ÷ 25 bar i klasie nie gorszej niż 2,5. Ciś- powinny posiadać parametry deklarowane przez pro- nieniomierz powinien być widoczny i czytelny dla ob- ducenta (w zakresie natężenia przepływu wody lub sługującego. wodnego roztworu środka pianotwórczego).
Działko powinno być wyposażone w kołnierz z za-
3.19.3.4. Parametry strumienia wody chowaniem nominalnej średnicy wlotu, a w przypad- ku działka w wersji przenośnej w odpowiednią ilość Parametry strumienia wody przy ciśnieniu 8 bar nasad wg normy PN-M-51038 wielkości 75 lub 110. na wlocie działka i prędkości wiatru nie większej niż
Działko w wersji przenośnej powinno być wyposażo- 2m/s, powinny być nie mniejsze niż wartości podane ne w podstawę zapewniającą stabilną pracę działka w tablicy nr 3.19.3.4. Prądownica działka powinna być przy nominalnym natężeniu przepływu i minimalnym ustawiona pod kątem 32 ± 1 ° do poziomu dla stru- kącie pochylenia prądownicy nie większym niż 30o mienia zwartego i 15 ± 1 ° dla strumienia rozproszone- względem poziomu. Działko powinno posiadać ogra- go przy kącie rozproszenia 30 °. Wylot prądownicy nicznik pochylenia (poniżej wartości kąta określonej działka powinien znajdować się na wysokości 1 m nad przez producenta), zabezpieczający działko przed prze- poziomem gruntu.
Tablica nr 3.19.3.4. www.rcl.gov.pl
Działka o wydajności większej niż 6000 dm³/min powinny spełniać wymagania określone dla DWP 60 (DW 60).
3.19.3.5. Parametry strumienia piany winny być nie mniejsze niż wartości podane w tablicy nr 3.19.3.5. Prądownica działka powinna być ustawio-
Parametry strumienia piany przy ciśnieniu 8 bar na wlocie działka, prędkości wiatru nie większej niż na pod kątem 32 ± 1 ° do poziomu. Wylot prądownicy 2 m/s, temperaturze otoczenia 20 ± 10 °C, przy zasto- działka powinien znajdować się na wysokości 1 m nad sowaniu syntetycznego środka pianotwórczego po- poziomem gruntu.
Tablica nr 3.19.3.5.
Działka o wydajności większej niż 6000 dm³/min Urządzenie powinno mieć możliwość skutecznego od- powinny spełniać wymagania określone dla DWP 60 wodnienia. Zawory odwadniające powinny być łatwo (DP 60). dostępne. Urządzenie powinno być wyposażone w ma- nometr klasy nie gorszej niż 2,5 o zakresie wskazań 0÷150% ciśnienia maksymalnego. Wszystkie urządze-
3.20. URZĄDZENIA DO WYTWARZANIA PIANY ZA
POMOCĄ GAZÓW nia do sterowania pracą urządzenia powinny być wi- doczne i dostępne z miejsca obsługi.
3.20.1. OZNACZENIA
3.20.2.2. Znakowanie
Przykład oznaczenia:
Na urządzeniu powinny być umieszczone, co naj- mniej następujące informacje:
URZĄDZENIE DO WYTWARZANIA PIANY (UWP oznaczenie wg producenta)
— znak lub nazwa wytwórcy,
3.20.2. WYKONANIE — masa całkowita (dla urządzeń przenośnych),
— nominalne natężenie przepływu wodnego roztworu 3.20.2.1. Konstrukcja środka pianotwórczego (dla piany suchej/mokrej),
Urządzenie powinno być wyposażone w system — rok produkcji. dozowania środka pianotwórczego, umożliwiający za- ssanie środka ze zbiornika zewnętrznego. Urządzenie
3.20.3. PARAMETRY powinno wytwarzać pianę z wodnego roztworu środka pianotwórczego i sprężonego gazu. Urządzenie może być wyposażone we własne źródło sprężonego gazu. 3.20.3.1. Parametry strumienia piany
Powinna istnieć możliwość przepłukania instalacji urządzenia po zakończeniu podawania piany. Urządze- Parametry strumienia piany przy nominalnym ciś- nie powinno być zabezpieczone przed wzrostem ciś- nieniu, prędkości wiatru nie większej niż 2 m/s, tempe- nienia powyżej wartości określonej przez producenta raturze otoczenia 20 ± 10 °C powinny być nie mniejsze (maksymalnie 16 bar). Wyloty tłoczne powinny być niż wartości podane w tablicy nr 3.20.3.1. Wylot prą- wyposażone w zawory tłoczne z możliwością zamknię- downicy powinien znajdować się na wysokości 1 m cia przepływu piany, z nasadami wg PN-M-51038. nad poziomem gruntu.
Tablica nr 3.20.3.1.www.rcl.gov.pl 3.20.3.2. Stężenie wodnego roztworu środka piano- 3.22.2. WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE twórczego
Hydrant powinien być wyposażony w głowicę do Stężenia wodnego roztworu środka pianotwórcze- otwierania zaworu kluczem wykonanym wg normy go niezbędne do uzyskania piany o parametrach po- PN-M-74085. Hydrant powinien być wyposażony danych w tablicy nr 3.20.3.1. załącznika nie powinny w urządzenie odwadniające, umieszczone na wysoko- przekraczać 3 %. ści zaworu głównego hydrantu, które otwiera się au- tomatycznie po zamknięciu zaworu.
3.20.3.3. Skuteczność gaśnicza
Hydrant powinien być wyposażony w uchwyt kło- wy umożliwiający podłączenie stojaka hydrantowego Dla urządzeń o natężeniu przepływu wodnego roz- zgodnego z normą PN-M-51154. tworu środka pianotwórczego poniżej 200 dm³/min, zużycie wodnego roztworu środka pianotwórczego do
3.23. ZAWORY HYDRANTOWE 52 ugaszenia pożaru testowego nie powinno przekraczać odpowiednio:
3.23.1. OZNACZENIA
— dla testu 21A (wg normy PN-EN 3-7) — 100 dm³,
³ Przykład oznaczenia:
— dla testu 233B (wg normy PN-EN 3-7) — 200 dm .
ZAWÓR HYDRANTOWY TYP ZH-52
3.21. HYDRANTY NADZIEMNE
3.23.2. WYKONANIE
3.21.1. WYMAGANIA OGÓLNE
3.23.2.1. Materiały
Hydrant powinien spełniać wymagania normy
PN-EN 14384. Spełnienie wymagań powinno być po- Korpusy zaworów powinny być wykonane ze sto- twierdzone stosownym dokumentem. pów mosiądzu lub stopów aluminium.
3.21.2. WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE 3.23.2.2. Konstrukcja
Hydrant powinien być wyposażony w dwie nasady Konstrukcja zaworu (gwinty zewnętrzne) powinna boczne wielkości 75. Hydranty o średnicy nominalnej zapewnić możliwość zainstalowania go w instalacji DN 100 i DN 150 powinny być dodatkowo wyposażo- wodociągowej przeciwpożarowej. ne w nasadę czołową wielkości 110 (dopuszcza się dodatkowo drugą nasadę wielkości 110 dla hydrantu Wylot korpusu zaworu powinien być zakończony DN 150). nasadą tłoczną wielkości 52 wg normy PN-M 51038. Zawór hydrantowy powinien być typu wzniosowego Nasady boczne i nasady czołowe powinny umożli- z gwintowanym wrzecionem. Zamykanie armatury wiać połączenie z łącznikami wykonanymi wg normy powinno następować przez obracanie urządzenia za-
PN-M-51031 z zapewnieniem szczelności przy ciśnie- mykającego (kółko ręczne) w prawo. Dopuszczalne niu próbnym hydrantu, za pomocą klucza wg normy siły na kółku ręcznym w początkowej fazie otwierania PN-M-74088 lub wg normy PN-M-51014). Pokrywy na- i końcowej zamykania powinny wynosić dla średnicy sad powinny być zamocowane do korpusu hydrantu kółka 80 mm — 60 N, a dla średnicy 100 mm — 70 N. za pomocą linki lub łańcucha. Pokrywy nasad powin-
Króćce wlotowy i wylotowy powinny tworzyć kąt ny być wykonane wg normy PN-M-51024 lub inne nie mniejszy niż 90 ° i nie większy niż 135 °.
(z gwintem zewnętrznym) wykonane ze stopów alumi- nium, mosiądzu lub żeliwa. Zamknięcie i otwarcie po-
3.23.2.3. Znakowanie kryw nasad powinno być możliwe za pomocą klucza wg normy PN-M-74088 lub wg normy PN-M-51014.
Na korpusie zaworu powinny być naniesione niżej wymienione informacje:
Hydrant powinien być wyposażony w głowicę do otwierania zaworu kluczem wykonanym wg normy — nazwa lub znak wytwórcy,
PN-M-74088. Hydrant powinien być wyposażony
— nominalne ciśnienie, w urządzenie odwadniające, umieszczone na wysoko-
— średnica nominalna, ści zaworu głównego hydrantu, które otwiera się au- tomatycznie po zamknięciu zaworu. — materiał korpusu, www.rcl.gov.pl— kierunek otwarcia zaworu, W górnej części hydrantu powinien być zainstalo- wany jednokierunkowy, zawór napowietrzający, ot- — kierunek przepływu, wierający się automatycznie podczas odwadniania — rok produkcji. hydrantu za pomocą urządzenia odwadniającego.
3.23.3. PARAMETRY
3.22. HYDRANTY PODZIEMNE
3.23.3.1. Odporność na ciśnienie wewnętrzne
3.22.1. WYMAGANIA OGÓLNE
Zawór hydrantowy poddany obciążeniu ciśnie-
Hydrant powinien spełniać wymagania normy niem wody do 24 bar, z przyrostem 2 bar/min, utrzy-
PN-EN 14339. Spełnienie wymagań powinno być po- mywanym przez okres 60 s, zgodnie z normą twierdzone stosownym dokumentem. PN-EN 671-2 nie powinien wykazywać oznak wycieku. 3.23.3.2. Szczelność zamknięcia 3.24.3. PARAMETRY
Zawór hydrantowy poddany obciążeniu ciśnie- 3.24.3.1. Środek pianotwórczy i parametry piany niem wody do 12 bar z przyrostem 1 bar/min, utrzy- mywanym przez okres 60 s, po uprzednim odpowie- Rodzaj środka pianotwórczego i jego zalecane stę- trzeniu i opuszczeniu grzybka zaworu w położenie za- żenie powinny być podane w dokumentacji technicz- mknięte, nie powinien wykazywać oznak wycieku wo- nej dostarczanej użytkownikowi. dy w miejscach uszczelnianych.
Liczba spienienia L , mierzona metodą wagową z dokładnością do 0,02 kg masy piany w dopuszczal-
3.23.3.3. Odporność na korozję kanałów wodnych nym zakresie ciśnień pracy, obliczona wg poniższego wzoru:
Działanie mechanicznych części nie powinno ulec
V ·d pogorszeniu oraz uszkodzeniom (korozyjne wgłębie-
L = 1000 · ––––– nia i pęknięcia materiału) na zewnątrz lub wewnątrz s
Gp dróg wodnych, po poddaniu wnętrza zaworu działa- w którym: niu 1 % roztworu wodnego chlorku sodu, przez okres
3 miesięcy w temperaturze otoczenia 20 +5 °C, zgod- V — pojemność zbiornika pomiarowego piany nie z normą PN-EN 671-2. w dm³,
G — masa piany w g,
3.24. GENERATORY PIANY LEKKIEJ d — gęstość roztworu środka pianotwórczego (można przyjąć d = 1), w g/cm³
3.24.1.1. PODZIAŁ I OZNACZENIA nie powinna być niższa niż 200.
Wielkości
3.24.3.2. Parametry dla wody
Natężenie przepływu wodnego roztworu środka pianotwórczego powinno wynosić Q 100 dm³/min. Producent zobowiązany jest podać w dokumenta-
≥ cji natężenie przepływu wody przy ciśnieniu 5,5 bar na wlocie generatora. Dopuszczalna odchyłka od zade-
3.24.1.2. Przykład oznaczenia klarowanej wartości nie powinna przekraczać ±5 %.
GENERATOR PIANY LEKKIEJ GPL Typ (oznaczenie
3.25. STOJAKI HYDRANTOWE producenta)
3.25.1. Wymagania ogólne
3.24.2. WYKONANIE
Stojaki hydrantowe powinny spełniać wymagania 3.24.2.1. Konstrukcja normy PN-M-51154.
Doprowadzenie wody powinno być realizowane
4. POJAZDY POŻARNICZE poprzez nasadę tłoczną zgodną z normą PN-M-51038.
4.1. WYMAGANIA OGÓLNE I KLASYFIKACJA POJAZ-
3.24.2.2. Wykończenie
DÓW POŻARNICZYCH
Powierzchnie zewnętrzne generatora powinny być Pojazd pożarniczy, zwany dalej „pojazdem”, powi- bez zadziorów i ostrych krawędzi. nien spełniać wymagania normy PN-EN 1846-2.
Urządzenia i podzespoły zamontowane w pojeź-
Powierzchnie zewnętrzne części metalowych poza dzie powinny spełniać wymagania odrębnych przepi- częściami złącznymi powinny być trwale pokryte czer- sów krajowych i/lub międzynarodowych. wonym lakierem odpornym na działanie wodnych roztworów pianotwórczych środków gaśniczych. Podział na klasy, kategorie i grupy wg normy PN-EN 1846-1.
3.24.2.3. Znakowanie
Definicje wg normy PN-EN 1846-1 oraz normy Na generatorze powinna być umieszczona tablicz- PN-EN 1846-2. ka znamionowa, zamontowana w sposób trwały, za- wierająca, co najmniej następujące informacje: 4.2. WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE DLA POJAZDÓW POŻARNICZYCH www.rcl.gov.pl — nazwa lub znak wytwórcy,
4.2.1. SPEŁNIENIE WYMAGAŃ PRZEPISÓW PRAW-
— model/typ generatora,
NYCH DLA POJAZDÓW POŻARNICZYCH
— numer seryjny lub partii wyrobu,
Podwozie pojazdu powinno posiadać świadectwo — rok produkcji, homologacji typu zgodnie z odrębnymi przepisami — nominalna wydajność [dm³/min], krajowymi odnoszącymi się do prawa o ruchu drogo-
— nominalne ciśnienie na wejściu [bar], wym. W przypadku, gdy przekroczone zostały warunki zabudowy określone przez producenta podwozia, wy-
— liczba spienienia L ,
S magane jest świadectwo homologacji typu pojazdu — stężenie wodnego roztworu środka pianotwórcze- kompletnego oraz zgoda producenta podwozia na wy- go [%]. konanie zabudowy.
4.2.2. IDENTYFIKACJA POJAZDU I WYPOSAŻENIA 4.2.3.3.2. Bezpieczeństwo załogi
Zabudowa pożarnicza oraz urządzenia dodatkowe Wszystkie siedzenia powinny być wyposażone na stałe związane z pojazdem w istotny sposób decy- w pasy bezpieczeństwa. dujące o bezpieczeństwie, powinny być oznakowane w sposób pozwalający na ich jednoznaczną identyfi-
4.2.3.3.3. Ogrzewanie kabiny kację (podanie przynajmniej następujących danych: pełnej nazwy i/lub znaku producenta, typu, numeru
Przedział załogi powinien posiadać system ogrze- seryjnego, roku produkcji). wania niezależny od pracy silnika.
4.2.3. WYMAGANIA DOTYCZĄCE BEZPIECZEŃSTWA
I PARAMETRÓW 4.2.3.3.4. Urządzenia sterowania i kontroli w kabinie kierowcy
4.2.3.1. Podwozie
Dopuszcza się lokalizację licznika czasu pracy (licz-
4.2.3.1.1. Wymagania ogólne nika motogodzin) dla samochodu wyposażonego w przystawkę dodatkowego odbioru mocy na pulpicie W przypadku ręcznego wyłączenia systemu prze- sterowniczym napędzanego urządzenia (np. autopom- ciwblokującego kół podczas hamowania kierowca po- py). winien być jednoznacznie informowany o jego wyłą- czeniu.
4.2.3.4. Dostęp do sprzętu (z wyjątkiem sprzętu prze- wożonego na dachu)
4.2.3.1.2. Ogumienie
Jeśli zamontowano stopnie umożliwiające dostęp Ogumienie pojazdu powinno być dostosowane do do sprzętu, to ich wysokość od poziomu podłoża nie maksymalnej prędkości pojazdu oraz jego przeznacze- powinna przekraczać 650 mm — dla kategorii 3 klasy nia, a nośność ogumienia powinna być dostosowana
M i S. do nacisku koła. Ciśnienie w ogumieniu powinno być zgodne z zaleceniami wytwórcy dla danej opony i ob- ciążenia pojazdu. 4.2.3.5. Wyposażenie elektryczne
Samochody kategorii 3 powinny być wyposażone Dodatkowe wyposażenie elektryczne znajdujące w opony z bieżnikiem terenowym. Mocowanie koła się wewnątrz pojazdu, które może być narażone na zapasowego ustala zamawiający z dostawcą. Masa działanie wody, powinno mieć stopień ochrony min. koła zapasowego wliczana jest do maksymalnej masy IP44. rzeczywistej, gdy przewidziano w pojeździe stałe mo- cowanie. Pojazd powinien być wyposażony w zewnętrzne złącze do ładowania akumulatora (-ów).
4.2.3.1.3. Sygnał cofania
Urządzenia elektryczne powinny zachowywać Pojazdy o MMR ≥ 3500 kg powinny posiadać syg- swoje właściwości pracy w temperaturze otoczenia od nał dźwiękowy włączonego biegu wstecznego.
–25 ° C do + 35 ° C.
4.2.3.2. Masy, naciski, wysokość, szerokość
4.2.3.6. Sprzęt ratowniczo-gaśniczy niezamontowany Masy, naciski osi, wysokość oraz szerokość pojaz- na stałe du powinny spełniać wymagania przepisów krajo- wych w sprawie warunków technicznych pojazdów W samochodzie należy zapewnić miejsce na sprzęt dla wszystkich warunków obciążenia. i wyposażenie oraz jego mocowania. Wykaz wyposa- żenia oraz jego rozmieszczenie ustala zamawiający Rezerwa masy, liczona w stosunku do masy całko- z dostawcą. witej dopuszczalnej pojazdu dla samochodów ratowni- czo-gaśniczych oraz samochodów ratowniczo-gaśni- Sprzęt gaśniczy i ratowniczy znajdujący się na czych specjalnych powinna wynosić 3÷20% (dotyczy pojeździe powinien spełniać wymagania odrębnych samochodów klasy średniej i lekkiej o MMR>5000 kg). przepisów krajowych i/lub międzynarodowych. www.rcl.gov.pl Różnica obciążeń stron pojazdu liczona w stosun-
4.2.3.7. Oznakowanie pojazdu ku do MMR nie powinna przekraczać 3 %.
Pojazd powinien spełniać wymagania odrębnych 4.2.3.3. Kabina przepisów krajowych w sprawie warunków technicz- nych pojazdów.
4.2.3.3.1. Konstrukcja
W przypadku kabiny składającej się z oddzielnych 4.2.3.8. Środki łączności modułów, powinna być zapewniona możliwość kon- taktu, co najmniej głosowego pomiędzy przedziałem Środki łączności stosowane w samochodzie pożar- załogi i kabiną kierowcy. niczym ustala zamawiający z dostawcą.
4.2.4. WYPOSAŻENIE ZAMONTOWANE NA STAŁE — wskaźnik lub kontrolka temperatury cieczy chłodzą-
(jeśli występuje) cej silnik,
— regulator prędkości obrotowej silnika napędzające-
4.2.4.1. Maszt oświetleniowy go pompę.
Działanie masztu powinno odbywać się bez nag-
Ponadto na stanowisku obsługi powinien znajdo- łych skoków podczas ruchu do góry i do dołu. Złoże- wać się schemat układu wodnego lub wodno-piano- nie masztu powinno nastąpić bez konieczności ręcz- wego z oznaczeniem zaworów. nego wspomagania. Przewody elektryczne zasilające reflektory nie powinny kolidować z ruchami telesko-
Wszystkie urządzenia kontrolno-sterownicze po- pów. Wysokość rozłożonego masztu, mierzona od winny być widoczne i dostępne z miejsca obsługi podłoża, na którym stoi pojazd, do oprawy czołowej pompy (dotyczy to również sterowania dozownikiem reflektorów ustawionych poziomo, powinna wynosić i urządzeniem odpowietrzającym, jeśli są one stero- minimum 4,5 m dla samochodów klasy M i S. Mostek wane ręcznie). z reflektorami powinien obracać się wokół osi piono- wej o kąt, co najmniej 135 ° w obie strony. Każdy re-
Wszystkie urządzenia sterowania i kontroli powin- flektor powinien mieć możliwość obrotu wokół osi ny być oznaczone znormalizowanymi symbolami (pik- poziomej o kąt, co najmniej 135 ° w obie strony (za togramami) lub inną tabliczką informacyjną, jeśli sym- ustawienie zerowe należy przyjąć takie, przy którym bol nie istnieje. oprawa czołowa reflektora ustawiona jest poziomo i skierowana w stronę podłoża). Sterowanie obrotem Dźwignie i pokrętła wszystkich zaworów, w tym reflektorów wokół osi pionowej oraz zmianą ich kąta również zaworów odwadniających, powinny być pochylenia powinno być możliwe ze stanowiska ob- łatwo dostępne, a ich obsługa powinna być możliwa sługi masztu. W czasie jazdy samochodem po nierów- bez wchodzenia pod samochód. nościach nie powinno następować samoczynne wy- suwanie się masztu. W kabinie kierowcy powinna Pulpit sterowniczy pompy powinien posiadać znajdować się lampka ostrzegawcza, informująca oświetlenie załączane automatycznie po otwarciu o wysunięciu masztu. Stopień ochrony masztu i re- drzwi przedziału, w którym znajduje się pulpit. flektorów minimum IP 55.
4.3.1.2.3. Funkcje układu wodnego lub wodno-piano-
4.2.4.2. Mechanizmy podnoszące wego
Mechanizmy podnoszące powinny spełniać wy- Zasysanie środka pianotwórczego ze zbiornika ze- magania normy PN-EN 1846-3. wnętrznego (dotyczy samochodów z układem wodno-
-pianowym) powinno być realizowane za pomocą na-
4.3. WYMAGANIA DLA POSZCZEGÓLNYCH TYPÓW sady/nasad ssawnych wielkości 25 lub 52.
POJAZDÓW
Układ wodno-pianowy powinien być odporny na 4.3.1. SAMOCHODY RATOWNICZO-GAŚNICZE działanie wody oraz dopuszczonych do stosowania środków pianotwórczych i modyfikatorów oraz powi-
4.3.1.1. Wymagania nien zachować szczelność i wytrzymałość przy ciśnie- niu, jakie może wystąpić w układzie.
Samochody ratowniczo-gaśnicze powinny speł- niać wymagania ogólne i szczegółowe określone Nasady tłoczne i ssawne powinny być zabezpie- w pkt 4.1. oraz pkt 4.2. załącznika wraz z podpunktami czone przed zamarzaniem. Konstrukcja układu musi dla pojazdów. zapewniać łatwy dostęp do nasad i swobodną ich ob- sługę przy użyciu kluczy do łączników. Dopuszcza się 4.3.1.2. Układ wodny i wodno-pianowy wykonanie wlotów ssawnych w poziomie bez pochy- lenia.
4.3.1.2.1. Przedział pompy
Wszystkie nasady i pokrywy nasad w układzie Konstrukcja podłogi przedziału pompy oraz układu wodnym lub wodno-pianowym powinny być wykona- wodnego lub wodno-pianowego powinna umożliwiać ne zgodnie z normą PN-M-51038 Nasady i normą odprowadzanie wody z jego wnętrza. PN-M-51024 Pokrywy nasad.
4.3.1.2.2. Urządzenia kontrolno-sterownicze Układ wodny lub wodno-pianowy powinien za- chowywać szczelność podczas próby ssania na sucho www.rcl.gov.pl Na pulpicie sterowniczym pompy powinny znaj- (podciśnienie 0, 85 bar) — maksymalny spadek pod- dować się, co najmniej następujące urządzenia kon- ciśnienia w czasie 1 min nie może przekraczać trolno-sterownicze: 0,1 bar.
— urządzenia kontrolno-pomiarowe pompy (dopusz-
4.3.1.2.4. Elementy układu wodnego lub wodno-pia- cza się umieszczenie licznika godzin pracy w kabi- nowego: nie kierowcy),
— wyłącznik silnika pojazdu, a) linia szybkiego natarcia
— wskaźnik poziomu wody w zbiorniku samochodu,
Linia szybkiego natarcia powinna umożliwiać po-
— wskaźnik poziomu środka pianotwórczego w zbior- dawanie wody lub piany z prądownicy, bez względu niku samochodu (o ile występuje), na stopień rozwinięcia linii. Musi istnieć możliwość zwijania i rozwijania węża ręcznie przez jednego stra- 4.3.1.3. Zbiorniki na środki gaśnicze żaka. Wąż linii szybkiego natarcia powinien mieć dłu- gość, co najmniej 30 m dla normalnego ciśnienia i mi- Samochody ratowniczo-gaśnicze powinny być wy- nimum 60 m dla linii szybkiego natarcia wysokiego posażone w zbiornik wody. W zależności od klasy sa- ciśnienia. Wąż powinien być zakończony prądownicą, mochodu minimalne pojemności zbiornika powinny umożliwiającą podawanie zwartego i rozproszonego wynosić: strumienia wody oraz piany. Wydajność prądownicy — dla klasy lekkiej L o MMR powyżej 5000 kg — wysokociśnieniowej powinna wynosić od 75 do 150 min. 750 dm³, dm³/min, a niskociśnieniowej 100 lub 200 dm³/min.
— dla klasy średniej M — min. 2000 dm³,
Wąż powinien nawijać się na bęben zwijadła bez zała-
— dla klasy ciężkiej S — min. 4000 dm³. mań i zagnieceń. Straty ciśnienia w linii szybkiego na- tarcia (dla linii zwiniętej i rozwiniętej) nie powinny
W przypadku samochodu ratowniczo-gaśniczego przekraczać 50 % przy nominalnym ciśnieniu auto- z instalacją wodno-pianową pojemność zbiornika/ pompy i przy pełnym otwarciu prądownicy. zbiorników na środek pianotwórczy powinna wynosić, co najmniej 10 % pojemności zbiornika wodnego.
b) zbiornik wody
W przypadku samochodu ratowniczo-gaśniczego Zbiornik powinien być wyposażony we właz rewi- specjalnego z proszkiem wielkość zbiornika na proszek zyjny, umożliwiający kontrolę stanu technicznego powinna umożliwiać przewożenie 750 kg x N proszku, i konserwację zbiornika. Wymiar włazu w świetle po- gdzie N jest liczbą naturalną większą od zera. Wyma- winien wynosić min 450 mm i powinien być dostępny gana jest linia szybkiego natarcia (30 metrów), z prą- bez demontażu głównych, stałych elementów. Wloty downicą, na każde 750 kg proszku, o wydajności 5kg/s, do napełniania zbiornika z hydrantu powinny mieć za- przy ciśnieniu 10 bar (prądownica zamykana, umożli- bezpieczenie przed swobodnym wypływem wody ze wiająca impulsowe podawanie proszku). W przypadku zbiornika tymi wlotami (np. zawór zwrotny). W przy- zastosowania działka proszkowego wymagana jest padku układu napełniania z automatycznym zaworem wydajność od 20 do 50 kg/s. odcinającym powinna być możliwość ręcznego prze- sterowania zaworu odcinającego w celu dopełnienia 4.3.1.4. Wyposażenie zamontowane zbiornika. Zbiornik powinien być wyposażony w urzą- dzenie przelewowe zabezpieczające zbiornik przed Pompa pożarnicza odpowiednio: uszkodzeniem podczas napełniania. W najniżej poło- — dla klasy lekkiej L o MMR powyżej 5000 kg — A8/8 żonym punkcie zbiornika powinien być zainstalowany lub M8/8 lub agregat wysokociśnieniowy wielkości, zawór do grawitacyjnego opróżniania zbiornika. Ste- co najmniej AW75, rowanie tym zaworem powinno być możliwe bez
— dla klasy średniej M — A16/8 lub M16/8, wchodzenia pod samochód.
— dla klasy ciężkiej S — A24/8 lub M24/8 (lub więk-
c) dozownik środka pianotwórczego (układ wodno- sze).
-pianowy)
Dodatkowe wyposażenie ustala zamawiający z do- stawcą.
Dozownik powinien być tak dobrany, aby umożli- wiać uzyskiwanie wymaganych stężeń w pełnym za-
4.3.2. SAMOCHODY Z PODNOŚNIKIEM HYDRAULICZ- kresie wydajności układu wodno-pianowego pojaz-
NYM du.
4.3.2.1. Wymagania ogólne
d) zbiornik środka pianotwórczego (układ wodno-pia- nowy) Samochody z podnośnikiem hydraulicznym po- winny spełniać wymagania normy PN-EN 1777 (gru-
Zbiornik środka pianotwórczego powinien być wy- pa 1) oraz odpowiednio wymagania pkt 4.1. oraz konany z materiału odpornego na działanie środków pkt 4.2. załącznika wraz z podpunktami dla pojazdów. pianotwórczych i modyfikatorów, wyposażony w za- mykany wlew do grawitacyjnego napełniania zbiorni- 4.3.2.2. Oznaczenie wielkości podnośnika ka z dachu pojazdu lub z innego miejsca, jeżeli dach
Wielkość podnośnika określana jest na podstawie nie jest wykonany, jako platforma robocza. W najniżej rzeczywistej maksymalnej wysokości ratowniczej za- położonym punkcie zbiornika powinien być zainstalo- okrąglonej do 1 m. wany zawór do grawitacyjnego opróżniania zbiornika
(z możliwością podłączenia węża). Sterowanie tym za-www.rcl.gov.pl Przykład oznaczenia wielkości dla podnośnika worem powinno być możliwe bez wchodzenia pod sa- o maksymalnej wysokości ratowniczej 40,45 m — mochód.
SH 40
e) działko wodno-pianowe (opcjonalnie)
4.3.2.3. Wykonanie
Zakres obrotu działka w płaszczyźnie pionowej — Wzdłuż wysięgnika powinna być zamontowana li- od kąta limitowanego obrysem pojazdu do min. 75 °. nia wodna tzw. „suchy pion” z nasadami wg normy Stanowisko obsługi działka oraz dojście do stanowi- PN-M-51038 do zasilania urządzeń zamontowanych ska musi posiadać oświetlenie nieoślepiające, bez wy- w koszu. W koszu lub u wierzchołka wysięgnika należy stających elementów, załączane ze stanowiska obsłu- zamontować wiatromierz z możliwością odczytu siły gi pompy. wiatru na głównym stanowisku obsługi oraz w koszu. Kosz powinien być przystosowany do mocowania no- 4.3.2.4. Wymiary szy oraz działka wodno-pianowego.
Dla samochodów z podnośnikiem hydraulicznym Kosz powinien być wyposażony w urządzenie (-a) wymiary maksymalne, zgodnie z tablicą nr 4.3.2.4., zabezpieczające przed uderzeniem o przeszkody. wynoszą:
Tablica nr 4.3.2.4
4.3.2.5. Czas sprawiania 4.3.3.1.1. Wyposażenie zamontowane
Czas sprawiania podnośnika w zależności od mak- Rodzaj i ilość wyposażenia ustala zamawiający symalnej wysokości ratowniczej H, nie powinien prze- z dostawcą. kraczać wartości podanych poniżej:
4.3.3.1.2. Wykonanie
H ≤ 10 m — 105 s,
10 m < H ≤ 20 m — 120 s, W koszu lub u wierzchołka drabiny należy zamon-
20 m < H ≤ 30 m — 150 s, tować wiatromierz z możliwością odczytu siły wiatru na głównym stanowisku obsługi oraz w koszu. Kosz 30 m < H ≤ 40 m — 210 s, powinien być przystosowany do mocowania noszy.
40 m < H ≤ 50 m — 285 s,
Wzdłuż drabiny może być zamontowana linia 50 m < H ≤ 60 m — 360 s, wodna tzw. „suchy pion” z nasadami wg normy 60 m ≤ H — wartość określona przez producenta. PN-M-51038 do zasilania urządzeń zamontowanych na drabinie lub w koszu.
4.3.2.6. Próba użytkowa (12 cykli)
4.3.3.1.3. Statyczny kąt przechyłu bocznego
Podnośnik podczas próby 12 cykli pracy powinien zachować szczelność połączeń, rozdzielaczy, przewo-
Statyczny kąt przechyłu bocznego drabiny nie po- dów olejowych oraz innych urządzeń zastosowanych winien być mniejszy niż: w układzie hydraulicznym. Każdy cykl pracy powinien obejmować podniesienie wysięgnika (kosza) z pozio- — 25 ° — dla drabin o MMR ≤ 15 000 kg, mu gruntu, osiągnięcie maksymalnej wysokości, obrót
— 23 ° — dla drabin o MMR > 15 000 kg. o 90 °, a następnie powrót do pozycji wyjściowej. Pró- ba powinna być przeprowadzona dla nominalnego ob-
4.3.3.1.4. Szczelność układu wodnego („suchego pio- ciążenia kosza. Po próbie powinno być możliwe uzys- nu”) kanie wszystkich położeń podnośnika ze stanowiska obsługi głównego i z kosza. Podczas próby temperatu-
Układ wodny, (jeśli występuje) poddany ciśnieniu ra oleju w układzie hydraulicznym nie powinna prze-
150 % wartości ciśnienia nominalnego powinien za- kroczyć wartości dopuszczonych przez producenta. chować szczelność w czasie 2 min.
4.3.2.7. Szczelność układu wodnego („suchego pio-
4.3.3.2. Samochody z drabiną automatyczną lub pół- nu”) automatyczną
Układ wodny poddany ciśnieniu 150 % wartości
Samochody z drabiną automatyczną powinny ciśnienia nominalnego powinien zachować szczelność spełniać wymagania zawarte w normie PN-EN 14043. w czasie 2 min.
Samochody z drabiną półautomatyczną powinny speł- www.rcl.gov.pl niać wymagania zawarte w normie PN-EN 14044.
4.3.2.8. Wyposażenie zamontowane
Rodzaj i ilość wyposażenia ustala zamawiający 4.3.3.3. Samochody z drabiną o wysokości ratowni- z dostawcą. czej większej niż 30 m
4.3.3. SAMOCHODY Z DRABINĄ MECHANICZNĄ 4.3.3.3.1. Wymagania ogólne
4.3.3.1. Wymagania ogólne Samochody z drabiną o wysokości ratowniczej większej niż 30 m powinny spełniać wymagania nor-
Samochody z drabiną mechaniczną powinny speł- my PN-EN 14043 lub normy PN-EN 14044 w zakresie niać odpowiednio wymagania pkt 4.1. oraz pkt 4.2. za- funkcjonalności bezpieczeństwa i ergonomii użytko- łącznika wraz z podpunktami dla pojazdów. wania, stateczności statycznej i dynamicznej, wytrzy- małości, próby użytkowej, wymiarów przęseł drabiny, Pojazd musi być wyposażony w światła robocze krycia szczebli, zabezpieczenia kosza przed uderze- tak ustawione, aby teren pracy przy zmianie kontene- niem o przeszkody, poziomowania kosza i niwelowa- rów był oświetlony. nia nierówności gruntu.
Za kabiną kierowcy, z lewej strony, musi być wy-
4.3.3.3.2. Oznaczenie wielkości drabiny prowadzone elektryczne złącze wtykowe 15-bieguno- we, przeznaczone do obsługi kontenera z sieci pokła-
Wielkość drabiny określana jest na podstawierze- dowej 24 V. czywistej maksymalnej wysokości ratowniczej zaokrąg- lonej do 1 m.
Rodzaje styków:
4.3.4. NOŚNIKI KONTENEROWE I KONTENERY WY- — styk nr 1 — kierunkowskaz lewy,
MIENNE ORAZ PRZYCZEPY DO PRZEWOZU
— styk nr 2 — kierunkowskaz prawy,
KONTENERÓW
— styk nr 3 — tylne światła przeciwmgłowe,
4.3.4.1. Podwozie — styk nr 4 — masa,
Pojazd z zamontowanym urządzeniem załadow- — styk nr 5 — światła pozycyjne lewe (obrysowe), czym powinien mieć możliwość trwałego zamocowa-
— styk nr 6 — światła pozycyjne prawe (obrysowe), nia kontenera wykonanego wg pkt 4.3.4.4. załącznika.
Jednoczesne najechanie przednim (-i) kołem (-ami) — styk nr 7 — światła hamowania „stop”, i znajdującym (-i) się po przekątnej tylnym (-i) kołem — styk nr 8 — światła cofania,
(-ami) na progi o wysokości, co najmniej 200 mm, nie
— styk nr 9 — zasilanie 24 V, powinno powodować rozłączenia lub uszkodzenia mechanizmów. — styk nr 10 — ostrzegawczy sygnał świetlny błysko- wy,
Pojazd z urządzeniem załadowczym musi posiadać urządzenie zabezpieczające przed wjechaniem pod — styk nr 11 — rezerwa, pojazd z tyłu, przy czym, jeżeli to konieczne, urządze-
— styk nr 12 — rezerwa, nie to musi się samoczynnie przestawiać podczas za- ładunku/rozładunku kontenera. — styk nr 13 — masa,
Tylne zawieszenie pojazdu powinno być dostoso- — styk nr 14 — rezerwa, wane do obciążenia występującego podczas załadun- — styk nr 15 — rezerwa. ku lub powinno być zastosowane zabezpieczenie za- wieszenia przed przeciążeniem oraz możliwość bezko- Bezpieczniki muszą być przyporządkowane po- lizyjnego załadunku kontenera na przyczepę do prze- szczególnym podłączonym odbiornikom. wozu kontenerów.
4.3.4.3. Urządzenie załadowcze
Podczas zsuwania/nakładania kontenera na nośnik za pomocą urządzenia załadowczego pojazd powinien
Urządzenie załadowcze powinno umożliwiać zała- wykazywać pełną stateczność. dunek/rozładunek i przewożenie kontenerów wykona-
Pojazd powinien posiadać hak holowniczy do nych wg pkt 4.3.4.4. załącznika. Urządzenie załadow- ciągnięcia przyczepy, typ 40 (paszczowy) wg normy cze powinno spełniać poniższe wymagania:
PN-S-48023.
a) być trwale i mocno związane z podwoziem wg wy-
Całkowita wysokość podwozia z urządzeniem zała- tycznych producenta podwozia, dowczym nie może przekroczyć:
b) uniemożliwiać ruch haka do zsuwania kontenera, — 1400 mm dla podwozia z napędem szosowym dopóki kontener jest zaryglowany,
(miejskim),
— 1500 mm dla podwozia z napędem uterenowio- c) umożliwiać zsunięcie i wciągnięcie kontenera na nym. pochyłości i wzniesieniu do 5 °,
Wysokość powinna być mierzona nad osią tylną, d) umożliwiać wciągnięcie i zsunięcie kontenera o sze- od podłoża do górnej krawędzi prowadnic szynowych, rokości do 2550 mm, na których spoczywa kontener, bez nałożonego konte-
e) nominalny udźwig urządzenia — minimum 20 ton. nera. Nośnik wraz z kontenerem nie powinien przekro-www.rcl.gov.pl czyć wysokości 4000 mm.
Napęd urządzenia załadowczego powinien mieć Podwozie musi posiadać pojemnik na elementy możliwość włączenia i wyłączenia za pośrednictwem wyposażenia o objętości, co najmniej 0,5 m³ w wyko- osobnej dźwigni/przycisku. Niedopuszczalne jest nie- naniu wodoszczelnym. przewidziane włączenie napędu podczas jazdy.
4.3.4.2. Kabina W przypadku awarii systemu elektrycznego po- winna istnieć możliwość sterowania awaryjnego.
Ściana tylna kabiny musi być wyposażona, w co najmniej jedno okno, aby hak urządzenia załadowcze- Uruchomienie urządzenia załadowczego powinno go przy nakładaniu i zsuwaniu kontenera był widocz- być możliwe z miejsca kierowcy oraz z zewnątrz, ny z miejsca kierowcy. w bezpośredniej bliskości siedzenia kierowcy.
Z miejsca kierowcy należy zapewnić: Zaryglowanie przy nieprawidłowej obsłudze po- winno być niemożliwe do wykonania przy użyciu ze-
a) możliwość regulacji i kontroli prędkości obrotowej wnętrznej siły. silnika, w celu uniknięcia awarii,
b) możliwość awaryjnego wyłączenia napędu urządze- Zakres chwytu haka musi być taki, aby było wyklu- nia załadowczego i zatrzymania ruchów kontenera. czone uszkodzenie ucha w kontenerze.
Elementy sterujące (np. dźwignie) służące do wcią- Urządzenie załadowcze powinno być wyposażone gania, zsuwania i ruchów wahadłowych, muszą po w hydrauliczny system blokady kontenera z czujni- zwolnieniu samoczynnie powracać do położenia zero- kiem zaryglowania. wego (neutralnego). Funkcje części nastawnych i wskazania optyczne muszą być jednoznacznie rozpo- Tabliczka urządzenia załadowczego powinna za- znawalne przy pomocy symboli graficznych lub opi- wierać, co najmniej następujące dane: sów.
— nazwę producenta,
W kabinie kierowcy musi być optyczna i/lub aku- — typ urządzenia załadowczego, styczna sygnalizacja ostrzegawcza wskazująca, że ra-
— rok produkcji, ma nośna kontenera nie spoczywa na ramie podsta- wowej urządzenia załadowczego oraz, że wysięgnik — numer fabryczny, hakowy po naciągnięciu kontenera nie znajduje się
— nominalny udźwig w tonach, w przednim położeniu oporowym.
— maksymalne ciśnienie robocze w barach.
Sygnalizacja ostrzegawcza w kabinie kierowcy musi wskazywać, że kontener nie jest zaryglowany 4.3.4.4. Kontener i musi ona być tak podłączona, aby wskaźnik zadziałał, gdy pojazd ruszy, również bez kontenera. Wymiary podstawowe kontenera (gabarytowe oraz połączeniowe z urządzeniem załadowczym) po-
Operator powinien być jednoznacznie poinformo- dano na rysunku nr 4.3.4.4. wany, że napęd wysięgnika hakowego jest wyłączo- ny. Uwaga: Rysunek nr 4.3.4.4 zawiera wymiary wspólne dla współpracujących części.
Kontener przy nieprawidłowej obsłudze urządze- nia załadowczego nie powinien samoczynnie się polu- Konstrukcja nie musi odpowiadać przedstawione- zować. mu rysunkowi. www.rcl.gov.pl Rysunek nr 4.3.4.4
Kontenery powinny poprawnie współpracować tek na sprzęt, wyposażenia elektrycznego, urządzeń z nośnikami wykonanymi wg pkt 4.3.4.1 ÷ 4.3.4.3. za- sterowania i kontroli, wyposażenia dodatkowego, łącznika. Kontener powinien spełniać wymagania nor- sprzętu ratowniczego przenośnego, odporności na ko- my PN-EN 1846-2 w zakresie dostępu do sprzętu, skry- rozję.
Narożniki kontenera powinny być oznaczone pasa- Wysokość całkowita wewnątrz kontenera przezna- mi biało-czerwonymi. czonego do przebywania w nim osób powinna wyno- sić co najmniej 2000 mm.
Kontener powinien być wyposażony w oświetle- nie zewnętrzne (światła obrysowe, pozycyjne, odbla- Tabliczka dla kontenera powinna zawierać, co naj- skowe, ostrzegawcze niebieskie z tyłu) zgodnie z prze- mniej następujące informacje: pisami krajowymi.
— nazwę producenta,
Zasilanie ww. oświetlenia zewnętrznego kontene- — typ kontenera, ra powinno być możliwe z sieci pokładowej pojazdu,
— rok produkcji, poprzez połączenie za pomocą jednego z dwóch gniazd wtyczkowych 15-biegunowych, umieszczonych — numer fabryczny, na kontenerze z przodu i z tyłu (rodzaje styków wg
— ciężar pustego kontenera w kg, pkt 4.3.4.2. załącznika).
— nośność kontenera w kg,
Włączenie świateł powinno być możliwe również — pojemność nominalną w m³. po odłączeniu od instalacji elektrycznej pojazdu i po- sadowieniu kontenera na ziemi. W tym celu należy za-
4.3.4.5. Przyczepy do przewozu kontenerów pewnić własne źródło zasilania.
Przyczepa powinna posiadać świadectwo homolo-
W przypadku, gdy akumulatory stanowią własne gacji zgodnie z odrębnymi przepisami krajowymi od- źródło zasilania kontener powinien być wyposażony noszącymi się do prawa o ruchu drogowym. w zewnętrzne złącze do ładowania akumulatora (-ów)
- lokalizacja złącza wg wymagań użytkownika.
Mechanizmy przyczepy i zabezpieczenia transpor- towe powinny współpracować z kontenerami wyko-
Z tyłu kontenera muszą być zamontowane dwie le- nanymi wg pkt 4.3.4.4. Przyczepa powinna być wypo- żące na zewnątrz i niewymagające konserwacji rolki, sażona w elementy umożliwiające bezpieczną obsługę zapobiegające ocieraniu się o ziemię kontenera lub je- oraz transport, minimum bieżnie do wciągania konte- go części przy naciąganiu lub zsuwaniu. Rolki muszą nera, mechanizmy blokujące kontener, mechanizmy być tak skonstruowane, aby ruch kontenera z jednej blokujące rolkę kontenera. strony wiszącego jeszcze na urządzeniu załadowczym, z drugiej strony stojącego już na rolkach na ziemi, możliwy był na długości minimum 100 m. Dopuszczal- Przyczepa powinna być wyposażona w układ ha- ne obciążenie każdej rolki nie może być mniejsze niż mulcowy z systemem przeciwblokującym koła pod-
10 ton. czas hamowania.
Ucho zaczepowe w kontenerze wraz z łącznikami Dyszel do holowania powinien być przystosowa- powinno wytrzymać obciążenie, co najmniej 150 kN. ny do haka holowniczego (paszczowego) typ 40 wg Kontenery przeznaczone do czasowego przebywania PN-S-48023. w nich osób oraz kontenery, jako pomieszczenia sprzę- tu pobieranego do akcji powinny posiadać oświetle- Ładowność przyczepy — minimum 12 000 kg. nie własne wewnętrzne i zewnętrzne (oświetlenie pola Wysokość przyczepy nie powinna być większa niż pracy) zasilane z własnego źródła (źródeł) zasilania 1100 mm (mierzona od podłoża do górnej krawędzi o napięciu 24 V. Kontenery ze stanowiskami obsługi prowadnic szynowych, na których spoczywa konte- powinny posiadać oświetlenie elementów sterowa- ner). nia.
4.3.4.6. Wyposażenie zamontowane
Wysokość całkowita kontenera włącznie z szynami prowadzącymi, na których kontener spoczywa na Rodzaj i ilość wyposażenia ustala zamawiający urządzeniu załadowczym, powinna wynosić najwyżej z dostawcą.
2500 mm.
4.3.5. PRZYCZEPY I NACZEPY Z ZAMONTOWANYM Konstrukcja kontenera powinna zapewnić prawid-
SPRZĘTEM SPECJALISTYCZNYM łową jego obsługę przy ustawieniu kolejno na blokach o wysokości:
4.3.5.1. Wymagania ogólne
— 100 mm — pod prawą/lewą podłużnicą z przodu,www.rcl.gov.pl Przyczepa powinna posiadać świadectwo homolo-
— 200 mm — pod prawą/lewą rolką z tyłu. gacji typu zgodnie z ustawą Prawo o ruchu drogo-
Elementy sterowania drzwi, szuflad wysuwanych wym. Rezerwa masy, liczona w stosunku do masy cał- i klap muszą być łatwo dostępne, gdy kontener jest kowitej dopuszczalnej dla przyczepy z zamontowanym w stanie zsuniętym. sprzętem specjalistycznym i kompletnym wyposaże- niem powinna wynosić 3÷30%.
Wyposażenie kontenera musi być zabezpieczone przed przemieszczaniem się w czasie jazdy oraz pod- 4.3.5.2. Wyposażenie zamontowane czas zdejmowania/nakładania na nośnik. Ciecze prze- wożone w zbiorniku należy zabezpieczyć przed wyle- Rodzaj i ilość wyposażenia ustala zamawiający waniem. z dostawcą.
4.3.6. INNE SAMOCHODY POŻARNICZE 5.2. SKOKOCHRONY
5.2.1. PODZIAŁ
4.3.6.1. Klasyfikacja
Skokochrony w zależności od sposobu napełnia-
Inne samochody pożarnicze używane do działań nia dzielą się na: ratowniczo-gaśniczych obejmują poniższe grupy po- jazdów wg normy PN-EN 1846-1: — skokochrony napełniane przy pomocy wentylato- rów,
a) samochody ratowniczo-gaśnicze specjalne,
— skokochrony (na stelażu pneumatycznym) napeł-
b) samochody ratownictwa technicznego, niane z butli do aparatów powietrznych lub innych
c) samochody sprzętowe ratownictwa chemicznego, butli ze sprężonym gazem obojętnym.
d) samochody dowodzenia,
5.2.2. WYKONANIE
e) samochody zaopatrzeniowe,
f) inne specjalne pojazdy samochodowe. 5.2.2.1. Konstrukcja
Pole skoku powinno umożliwić wpisanie koła 4.3.6.2. Wymagania ogólne o średnicy 3 m, środek skokochronu powinien być wy- raźnie oznaczony.
Samochody wymienione w pkt 4.3.6.1. ppkt a), b),
c), d) oraz e) powinny spełniać wymagania pkt 4.1.
W przypadku napełniania skokochronu za pomocą oraz pkt 4.2 załącznika wraz z podpunktami dla pojaz- wentylatorów rękawy łączące poduszkę z wentylato- dów. rem powinny mieć długość min. 3 m.
Inne specjalne pojazdy samochodowe wymienio-
Skokochrony napełniane z butli ze sprężonym po- ne w pkt 4.3.6.1. ppkt f) powinny spełniać wymagania wietrzem lub innym sprężonym gazem obojętnym po- pkt 4.1 oraz pkt 4.2 załącznika wraz z podpunktami dla winny posiadać co najmniej jeden zawór bezpieczeń- pojazdów i/lub wymagania odrębnych przepisów kra- stwa uruchamiany po przekroczeniu o 20 % ciśnienia jowych i/lub międzynarodowych. pracy. Skokochrony napełniane z butli powinny za- chować parametry również po odłączeniu źródła na-
4.3.6.3. Wyposażenie zamontowane pełniania. Dopuszczalny spadek ciśnienia w nieuży- wanym skokochronie napełnianym z butli w okresie Rodzaj i ilość wyposażenia ustala zamawiający 1 h nie powinien przekroczyć 10 %. W czasie prowa- z dostawcą. dzenia akcji ratowniczej powinna być zapewniona możliwość wymiany butli.
5.1. DRABINY PRZENOŚNE
Butla do napełniania skokochronu powinna być tak dobrana, aby po napełnieniu stelaża pozostała re-
5.1.1. WYMAGANIA OGÓLNE zerwa w ilości co najmniej 5 % pojemności butli.
Drabina powinna spełniać wymagania normy 5.2.2.2. Znakowanie
PN-EN 1147. Spełnienie wymagań powinno być po- twierdzone stosownym dokumentem. Znakowanie, wykonane trwałą techniką na powło- ce skokochronu, powinno zawierać co najmniej nastę-
5.1.2. WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE pujące informacje:
— nazwę i adres producenta,
5.1.2.1. Materiały — typ,
— numer fabryczny,
Wszystkie elementy metalowe powinny być wyko- nane z materiałów odpornych na korozję lub posiadać — rok i miesiąc produkcji, zabezpieczenie antykorozyjne.
— dopuszczalną wysokość ratowania,
— uproszczoną instrukcję obsługi (w języku polskim),
5.1.2.2. Konstrukcja
— informację o zakazie wykonywania skoków szkole-
Podstawa drabiny (stopy) powinna posiadać spi-www.rcl.gov.plniowych (w języku polskim), czaste zakończenia wykonane ze stopów aluminium — inne ważne (wg producenta) dla bezpieczeństwa lub innego materiału o niegorszych właściwościach, użytkowania informacje (w języku polskim). w celu zapobieżenia poślizgom. W przypadku drabiny z belką podporową zamiast stóp, belka również po- 5.2.3. PARAMETRY winna być wyposażona w spiczaste zakończenia z ma- teriałów jw. Stopy drabiny drewnianej powinny posia- 5.2.3.1. Czas przygotowania dać okucia z blachy.
Czas przygotowania skokochronu do napełniania Kółka drabiny powinny być wykonane ze stopów z pozycji transportowej nie powinien przekraczać 240 s aluminium lub innego materiału o niegorszych właś- przy zachowaniu zasad określonych w instrukcji ob- ciwościach. sługi producenta.
Czas napełnienia nie powinien być dłuższy niż 5.3.2. WYKONANIE
120 s.
5.3.2.1. Konstrukcja
Powtórne napełnienie po zrzucie i zdjęciu obciąże- nia testowego o masie 75 kg (dotyczy tylko skokochro- Konstrukcja rękawa powinna umożliwiać kontrolo- nów napełnianych za pomocą wentylatorów) powin- wanie (regulowanie) przez osobę ratowaną prędkości no nastąpić w czasie nie dłuższym niż 20 s. zjazdu łącznie z możliwością zatrzymania się w dowol- nym momencie. Powinna być również zapewniona 5.2.3.2. Czas pracy możliwość wyhamowania osoby ratowanej przez per- sonel obsługujący rękaw.
W przypadku skokochronu napełnianego za po-
Kontrolowanie szybkości zjazdu w worze ratowni- mocą wentylatorów z silnikiem spalinowym zapas pa- czym przez osobę ratowaną nie jest wymagane. W tym liwa w zbiorniku powinien umożliwić ciągłą pracę przez minimum 1 h. przypadku szybkość zjazdu powinna być regulowana przez personel obsługujący wór ratowniczy.
5.2.3.3. Wytrzymałość skokochronu
5.3.2.2. Znakowanie
Po upadku na środek skokochronu obciążenia te-
Znakowanie powinno zawierać co najmniej nastę- stowego o wymiarach 800 x 500 mm i masie 150 kg, pujące informacje: z wysokości 16 m skokochron nie powinien:
— nazwę lub znak producenta,
— przesunąć się więcej niż 1,0 m w dowolnym kierun- ku, — rok i miesiąc produkcji,
— przewrócić się, — maksymalną wysokość ratowania,
— odłączyć się od systemu napełniającego, — instrukcję obsługi (w języku polskim),
— spowodować wyłączenia wentylatorów z silnikiem — instrukcję konserwacji (w języku polskim). spalinowym,
5.3.3. PARAMETRY
— doznać żadnych uszkodzeń powłoki.
Powyższą próbę należy wykonać trzykrotnie. 5.3.3.1. Odporność na płomień
Jedno lub wielowarstwowy materiał konstrukcyj-
5.2.3.4. Odporność materiału powłoki zewnętrznej na ny rękawa badany od strony powłoki chroniącej przed płomień promieniowaniem cieplnym i płomieniem powinien Materiał powłoki powinien być odporny na działa- być odporny na działanie płomienia. Temperatura nie płomienia. Temperatura mierzona na wysokości mierzona na wysokości 250 mm nad palnikiem powin-
250 mm nad palnikiem powinna wynosić 800±50 °C. na wynosić 800 ± 50 °C. Próbkę materiału o wymia-
Próbkę materiału o wymiarach 100 x 140 mm należy rach 100×140 mm należy umieścić 250 ± 10 mm nad umieścić 250 mm nad końcówką palnika. Po upływie końcówką palnika. Po upływie 5 s działania płomienia, 5 s działania płomienia, próbka nie powinna się zapa- żadna z warstw badanej próbki nie powinna się zapa- lić, tworzyć kropli, ewentualne żarzenie powinno ustą- lić, tworzyć kropli, ewentualne żarzenie powinno ustą- pić maksymalnie po upływie 5 s od usunięcia płomie- pić maksymalnie po upływie 5 s od usunięcia płomie- nia palnika oraz nie powinna wystąpić utrata ciągłości nia palnika oraz nie powinna wystąpić utrata ciągłości materiału. materiału w warstwie nośnej. Dopuszcza się wystą- pienie otworu w pozostałych warstwach rękawa, 5.2.3.5. Stabilność skokochronu o średnicy nie większej niż 25 mm.
Po upadku obciążenia testowego o masie 75 kg 5.3.3.2. Wytrzymałość rękawa na zrywanie i wymiarach 800×500 mm, w odległości 50 cm od kra- wędzi skokochronu mierzonej w połowie długości, Minimalna wytrzymałość na zrywanie rękawa/wo- szerokości i po przekątnych skokochronu, skokochron ra w dowolnie wybranym punkcie nie może być mniej- nie może się przewrócić lub przesunąć w dowolnym sza niż 15 kN. kierunku więcej niż 1,0 m.
5.3.3.3. Masa
5.2.3.6. Masa
Wymagane jest, aby ilość uchwytów do transpor- tu rękawa/wora w stanie transportowym, gwaranto-
Wymagane jest, aby ilość uchwytów do transpor-www.rcl.gov.pl wała, że nie zostanie przekroczone maksymalne ob- tu skokochronu (w stanie transportowym i gotowym ciążenie przypadające na jedną osobę zgodnie z prze- do działania), gwarantowała, że nie zostanie przekro- pisami BHP. czone maksymalne obciążenie przypadające na jedną osobę zgodnie z przepisami BHP.
5.4. LINKOWE URZĄDZENIA DO OPUSZCZANIA I PODNOSZENIA
5.3. WORY I RĘKAWY RATOWNICZE
5.4.1. WYMAGANIA OGÓLNE
5.3.1. OZNACZENIA
Urządzenia do opuszczania powinny spełniać wy-
Oznaczenie: Rękaw ratowniczy magania normy PN-EN 341. Urządzenia do podnosze-
Wór ratowniczy nia powinny spełniać wymagania normy PN-EN 1496.
Spełnienie wymagań powinno być potwierdzone o średnicy 45 mm. Po otwarciu zamka zatrzaśnika ma- stosownym dokumentem. łego przez powstały prześwit powinien dać się przeło- żyć walec o średnicy 20 mm.
5.4.2. WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE
5.6.3.2. Siła otwarcia zamka
Dopuszcza się wyłącznie urządzenia klasy A wg normy PN-EN 341. Całkowite otwarcie zamka zatrzaśnika dużego i małego powinno nastąpić pod wpływem działania Dopuszcza się wyłącznie urządzenia klasy B wg siły 15÷20 N. Otwarty zamek powinien samoczynnie normy PN-EN 1496. zamykać się po ustaniu działania siły.
5.5. LINKI STRAŻACKIE RATOWNICZE
5.6.3.3. Wytrzymałość zatrzaśników
5.5.1. WYMAGANIA OGÓLNE
Wytrzymałość zatrzaśnika małego i dużego na ob- ciążenia statyczne (bez zerwania lub pęknięcia) nie Linki powinny spełniać wymagania normy może być mniejsza niż 15 kN.
PN-M-51510. Spełnienie wymagań powinno być po- twierdzone stosownym dokumentem. Dopuszcza się
6.1. HYDRAULICZNE NARZĘDZIA RATOWNICZE inną konstrukcję, masę liniową oraz materiały kon- strukcyjne linki przy zachowaniu minimalnych para-
6.1.1. WYMAGANIA OGÓLNE metrów wytrzymałościowych określonych w normie
PN-M-51510. Grubość linki powinna wynosić do
Narzędzia hydrauliczne powinny spełniać wyma-
16 mm. Dopuszcza się inną konstrukcję, wymiary, gania normy PN-EN 13204. Spełnienie wymagań po- materiały konstrukcyjne karabińczyka przy zachowa- winno być potwierdzone stosownym dokumentem. niu minimalnych parametrów wytrzymałościowych określonych w normie PN-M-51510.
6.1.2. WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE
5.5.2. WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE
Rozpieracze i cylindry rozpierające powinny wy- trzymać bez jakichkolwiek uszkodzeń i wycieków cie-
5.5.2.1. Zabezpieczenie antykorozyjne czy roboczej 150 cykli pracy z obciążeniem 80 % obcią-
Elementy metalowe powinny spełniać wymagania żenia nominalnego. Po przekroczeniu dopuszczalnej pkt 5.13 normy PN-EN 364. przez producenta temperatury cieczy roboczej, w cza- sie trwania próby, w temperaturze otoczenia 5 ÷ 25 °C 5.5.2.2 Znakowanie można dokonać maksymalnie dwóch przerw na stu- dzenie narzędzia i agregatu zasilającego. Powyższe Znakowanie linki powinno zawierać co najmniej badanie trwałości (150 cykli pracy) nie dotyczy narzę- następujące informacje: dzi zasilanych wyłącznie pompą zasilaną z akumulato-
— nazwę lub znak producenta, ra i pompą z napędem ręcznym lub nożnym.
— datę produkcji — rok i kwartał.
6.2. PODUSZKI PNEUMATYCZNE DO PODNOSZENIA 5.6. ZATRZAŚNIKI STRAŻACKIE I KORKI PNEUMATYCZNE DO USZCZELNIANIA
5.6.1. PODZIAŁ 6.2.1. WYMAGANIA OGÓLNE
— Zatrzaśnik strażacki duży,
Poduszki podnoszące powinny spełniać wymaga-
— Zatrzaśnik strażacki mały. nia normy PN-EN 13731. Spełnienie wymagań powin- no być potwierdzone stosownym dokumentem.
5.6.2. WYMAGANIA
6.2.2. WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE
5.6.2.1. Wymagania ogólne
6.2.2.1. Konstrukcja
Zatrzaśniki powinny spełniać wymagania normy
PN-EN 362. Spełnienie wymagań powinno być po-
Korki uszczelniające powinny posiadać uchwyty twierdzone stosownym dokumentem. do transportu.
5.6.2.2. Znakowanie
Korki i poduszki powinny prawidłowo działać www.rcl.gov.pl po klimatyzowaniu w temperaturze –20 ± 2 °C oraz Znakowanie zatrzaśnika powinno zawierać co naj-
+ 80 ± 5 °C w czasie 6 h. Elementy urządzeń do sterowa- mniej następujące informacje: nia korkami oprócz manometrów kontrolnych, powin-
— nazwę lub znak producenta, ny być odporne na działanie ciśnienia równego co naj-
— rok i kwartał produkcji. mniej 1,5 nominalnego ciśnienia pracy całego systemu. Konstrukcja złączek korków uszczelniających powinna 5.6.3. PARAMETRY zapewniać możliwość łączenia i rozłączania elementów w rękawicach zgodnych z normą PN-EN 659, bez uży-
5.6.3.1. Wymiary wania dodatkowych narzędzi. Złączki po stronie zasila- nia korka muszą mieć taką konstrukcję, aby do ich roz-
Po otwarciu zamka zatrzaśnika dużego przez po- łączenia konieczne były przynajmniej dwie oddzielne wstały prześwit powinien dać się przełożyć walec czynności manualne oraz po rozłączeniu następowało samoczynne uszczelnienie korka. W przypadku, gdy 6.2.3.6. Manometry kontrolne dwa lub więcej urządzenia sterujące podłączone są do tego samego źródła zasilania, węże montowane do Zakresy pomiarowe stosowanych manometrów tych urządzeń po stronie zasilanych korków powinny powinny wynosić od 0 do 1 ÷ 2 wartości maksymalne- być oznaczone różnymi kolorami. System połączeń po- go ciśnienia roboczego. winien zabezpieczać przed bezpośrednim połączeniem elementów systemu przeznaczonego do pracy pod wy- 6.2.3.7. Ciśnienie rozrywające sokim ciśnieniem, z elementami systemu przeznaczo- nego do pracy pod niskim ciśnieniem. Ciśnienie rozrywające korka uszczelniającego umieszczonego w rurociągu o średnicy odpowiedniej 6.2.2.2. Reduktory i urządzenia sterujące dla danego typu korka powinno być co najmniej 2-krotnie wyższe od ciśnienia pracy.
Reduktory i urządzenia sterujące stosowane do napełniania poduszek podnoszących i korków powin- 6.2.3.8. Szczelność ny być zgodne z normy PN-EN 13371.
Konstrukcja korków uszczelniających i urządzeń 6.2.2.4. Znakowanie sterujących powinna zapewniać utrzymanie nominal- nego ciśnienia w czasie 30 min. Dopuszczalny spadek Każda poduszka i korek powinny posiadać trwale ciśnienia w ww. czasie nie może przekroczyć 5% ciś- połączoną tabliczkę znamionową zawierającą co naj- nienia roboczego. mniej następujące informacje:
— typ poduszki lub korka, 6.3. TOPORY STRAŻACKIE
— maksymalną siłę podnoszenia lub średnicę uszczel-
6.3.1. Wymagania ogólne nianego otworu,
— ciśnienie pracy, Topory strażackie powinny spełniać wymagania normy PN-M-51501.
— datę produkcji,
— numer fabryczny.
6.4. ZBIORNIKI PRZENOŚNE NA WODĘ
6.2.3. PARAMETRY
6.4.1. OZNACZENIA
6.2.3.1. Ciśnienie wypychające korek z rurociągu
Oznaczenie: Zbiornik przenośny na wodę o pojem- ności …… dm³ (podać pojemność w dm³)
Ciśnienie wypychające korek z rurociągu stalowe- go nie powinno być niższe niż:
6.4.2. WYKONANIE
— 1,0 bar w przypadku korków o ciśnieniu roboczym od 1,5 do 2,5 bar,
6.4.2.1. Materiały
— 0,5 bar dla korków o ciśnieniu roboczym do 1,5 bar.
Materiał poszycia zbiornika powinien być odpor-
6.2.3.2. Ciśnienie próbne ny na działanie niskich i wysokich temperatur. Po kli- matyzowaniu poszycia w temperaturze zarówno Ciśnienie próbne dla korków uszczelniających usta- –20 ± 2 °C jak również + 80 ± 5 °C, montaż zbiornika la producent, nie powinno być jednak mniejsze od: powinien przebiegać bez uszkodzenia poszczegól- nych elementów oraz z zachowaniem szczelności wg 1,5-krotnej wartości ciśnienia nominalnego. pkt 6.4.3.2.
6.2.3.3. Zawory bezpieczeństwa i system połączeń
Elementy metalowe zbiornika i stelaża, o ile wy- stępują powinny być wykonane z materiałów odpor-
Zawory bezpieczeństwa i system połączeń kor- nych na korozję lub powinny być zabezpieczone anty- ków uszczelniających powinny być zgodne z normą korozyjnie.
PN-EN 13371.
6.4.2.2. Konstrukcja
6.2.3.4. Długość przewodów zasilającychwww.rcl.gov.pl Dopuszcza się zbiorniki ze stelażem oraz zbiorniki Długość przewodów nie powinna być mniejsza niż samonośne. Pojemność zbiornika otwartego powinna 5 m, natomiast przewód łączący źródło zasilania wynosić minimum 2500 dm³. Zbiornik powinien po- z urządzeniem sterującym powinien mieć długość mi- siadać pokrowiec. O ile zbiornik posiada stelaż, to nimum 2 m. w pokrowcu elementy stelaża powinny być oddzielo- ne od elementów poszycia zbiornika. W przypadku 6.2.3.5. Wytrzymałość na rozerwanie wyposażenia zbiornika w nasady ssawne, nasady mu- szą być zgodne z normą PN-/M-51038. Zbiorniki za-
Wytrzymałość na rozerwanie przewodów zasilają- mknięte powinny być wyposażone w nasady tłoczne cych korki musi być minimum 2-krotnie wyższa od ciś- i ssawne wg normy PN-M-51038 i zawór odpowietrza- nienia pracy. jący.
6.4.2.3. Znakowanie 7.2.3. Oznaczenie
Znakowanie powinno zawierać co najmniej nastę- Gaśnice przeznaczone na wyposażenie samocho- pujące informacje: dów pożarniczych powinny posiadać dodatkowe ozna- czenie GAŚNICA DLA STRAŻY POŻARNEJ.
— nazwę lub znak producenta,
— pojemność w dm³. Oznaczenie powinno być widoczne podczas od- czytywania informacji z etykiety gaśnicy, wysokość Na zbiorniku powinna być umieszczona skrócona liter powinna wynosić co najmniej 5 mm. Trwałość instrukcja konserwacji w języku polskim. i czytelność znakowania gaśnicy powinna być zacho- wana przez cały okres jej przydatności.
6.4.3. PARAMETRY
7.3. GAŚNICE PRZEWOŹNE
6.4.3.1. Masa
7.3.1. Wymagania ogólne
Masa kompletnego zbiornika nie powinna przekro-
Gaśnice przewoźne powinny spełniać wymagania czyć 0,015 kg na 1 dm³ pojemności zbiornika. normy PN-EN 1866-1 Część 1. Charakterystyka, wyko- nanie i metody badań.
6.4.3.2. Ubytek wody
7.4. KOCE GAŚNICZE
Średni ubytek wody ze zbiornika otwartego w cią- gu 1 h nie powinien przekraczać 0,5 % objętości zbior- 7.4.1. Wymagania ogólne nika. Zbiornik powinien posiadać możliwość kontrolo- wanego spuszczania wody. Koce gaśnicze powinny spełniać wymagania nor- my PN-EN 1869.
Ubytek wody ze zbiornika zamkniętego nie może być większy niż 0,5 % jego pojemności na dobę. 7.5. URZĄDZENIA GAŚNICZE
6.4.3.3. Stateczność zbiornika 7.5.1. PODZIAŁ I OZNACZENIE
Zbiornik o konstrukcji samonośnej jak i na stela- 7.5.1.1. Podział żu, powinien zachować stateczność po obciążeniu je- go górnej krawędzi w najbardziej niekorzystnym po- W zależności od wykonania rozróżnia się urządze- łożeniu, nawodnioną linią ssawną (składającą się nia przenośne i przewoźne. z 1 odcinka węża ssawnego PVC, wielkości 110, dłu- gości 2,5 m). 7.5.1.2. Oznaczenie
Na urządzeniu powinna być umieszczona etykieta 7.1. GAŚNICE PRZENOŚNE w formacie co najmniej A 5 podzielona na części za- wierająca następujące dane:
7.1.1. Wymagania ogólne w części 1:
Gaśnice przenośne powinny spełniać wymagania — nazwa urządzenia poprzedzona słowami: AGRE- normy PN-EN 3-7 Część 7. Charakterystyki, wymaga- GAT GAŚNICZY, grupy pożarów do gaszenia któ- nia eksploatacyjne i metody badań. rych jest przeznaczony, nominalna ilość środka gaśniczego (dotyczy agregatów do impulsowego 7.2. GAŚNICE DLA STRAŻY POŻARNEJ podawania środka gaśniczego), w części 2:
7.2.1. Wymagania ogólne
— sposób uruchomienia agregatu oraz piktogramy grup pożarów,
Gaśnice dla straży pożarnej powinny spełniać wy- magania normy PN-EN 3-7. w części 3:
— ostrzeżenia dotyczące stosowania,
Gaśnice przenośne o masie www.rcl.gov.pl≥ 6 kg przeznaczone na wyposażenie samochodów pożarniczych powinny w części 4: spełniać dodatkowo następujące wymagania szczegó-
— informacje dodatkowe — ciśnienie nominalne wo- łowe dy i/lub gazu roboczego w urządzeniu, masa całko- wita, dane dotyczące zastosowanego środka gaśni-
7.2.2. Parametry gaśnic w zakresie ergonomii czego, w części 5:
Konstrukcja gaśnicy powinna umożliwiać (w trzech kolejnych próbach) usunięcie zabezpieczenia, urucho- — nazwa i adres producenta i dystrybutora. mienie i sprawdzenie skuteczności gaśniczej, przez operatora w odpowiednich, dopuszczonych do stoso- Część 3 etykiety powinna stanowić co najmniej wania środkach ochrony indywidualnej. 30 % powierzchni całej etykiety.
7.5.2. PARAMETRY 8.2. PIANOTWÓRCZE ŚRODKI GAŚNICZE
7.5.2.1. Agregaty do pulsacyjnego i ciągłego podawa- 8.2.1. OZNACZENIE nia środka gaśniczego
Na każdym opakowaniu powinna być umieszczo-
Agregaty przenośne powinny posiadać zbiornik na etykieta formatu co najmniej A5 podzielona na czę- środka gaśniczego o pojemności nie mniejszej niż ści zawierająca następujące dane:
10 dm³. Agregaty przewoźne powinny posiadać zbior- nik środka gaśniczego o pojemności nie mniejszej niż w części 1:
20 dm³. Agregaty powinny posiadać zbiornik wody
— nazwa handlowa wyrobu poprzedzona napisem lub pompę wodną lub zasilanie zewnętrzne oraz po-
PIANOTWÓRCZY ŚRODEK GAŚNICZY poszerzona winny być zasilane sprężonym gazem. nazwa typu wg normy PN-EN 1568-1÷4 załącz- nik A i rodzaj wg normy PN-EN 2, oraz informację Elementy agregatu powinny spełniać wymagania odrębnych przepisów krajowych. o przeznaczeniu do wytwarzania piany ciężkiej, średniej, lekkiej lub wszystkich rodzajów pian,
7.5.2.2. Maksymalny zasięg strumienia gaśniczego w części 2:
Agregaty do pulsacyjnego podawania środka gaś- — zalecane stężenie/stężenia wodnych roztworów niczego: środka pianotwórczego,
— maksymalny zasięg rzutu strumienia gaśniczego — zakres temperatur stosowania środka pianotwór- nie powinien być mniejszy niż 10 m, przy kącie po- czego, chylenia prądownicy 32 ° względem poziomu przy prędkości wiatru nie większej niż 1 m/s, — inne istotne cechy środka, np. jeśli koncentrat jest cieczą newtonowską i lepkość w najniższej tempe- raturze stosowania jest > 200 mm²/s lub jeśli kon-
Agregaty do ciągłego podawania środka gaśnicze- go: centrat jest cieczą pseudoplastyczną i lepkość w najniższej temperaturze stosowania ≥ 120 mPaxs — maksymalny zasięg rzutu strumienia gaśniczego przy szybkości ścinania 375 1/s, to na etykiecie po- nie powinien być mniejszy niż 6 m, przy kącie po- winien znaleźć się napis: „koncentrat może wyma- chylenia prądownicy 32° względem poziomu i pręd- gać specjalnych urządzeń dozujących”, a np. kości wiatru nie większej niż 1 m/s. w przypadku środków AFFF i FFFP napis: „tworzący 7.5.2.3. Skuteczność gaśnicza film wodny", „możliwość stosowania z wodą mor- ską” itp.,
Agregaty powinny ugasić pożary testowe nie w części 3: mniejsze niż 13A i 55B wg PN-EN 3-7.
— zagrożenia dla użytkowników,
Agregaty do pulsacyjnego podawania środka gaś-
— podstawowe zalecenia ekologiczne, niczego:
— objętość zbiornika agregatu przenośnego powinna w części 4: wystarczyć do ugaszenia pożarów testowych bez
— zawartość środka pianotwórczego w opakowaniu konieczności uzupełniania środka gaśniczego, w dm³ lub w kg,
— dla agregatu przewoźnego zużycie środka gaśnicze-
— dane dotyczące partii wyrobu — numer, miesiąc go do ugaszenia pożarów testowych nie powinno
³ i rok produkcji, przekraczać 15 dm .
— okres gwarancji,
Agregaty do ciągłego podawania środka gaśnicze-
— sposób utylizacji środka pianotwórczego po prze- go: kroczeniu daty jego przydatności,
— zużycie środka gaśniczego do ugaszenia pożaru testowego nie powinno przekraczać 30 dm³. w części 5:
— nazwa i adres producenta i dystrybutora.
7.5.3. Inne agregaty i urządzenia gaśnicze przewoźne i przenośne
Część 3 etykiety powinna stanowić co najmniej www.rcl.gov.pl30 % powierzchni całej etykiety. Inne agregaty i urządzenia gaśnicze przewoźne i przenośne powinny ugasić pożary testowe, nie Trwałość i czytelność znakowania opakowań po- mniejsze niż 13A i 55B wg normy PN-EN 3-7, bez winna być zachowana przez cały okres przydatności względu na stopień rozwinięcia linii gaśniczej o mini- malnej długości 30 m. środka pianotwórczego. 8.1. PROSZKI GAŚNICZE 8.2.2. PARAMETRY 8.1.1. Wymagania ogólne Pianotwórcze środki gaśnicze w zakresie lepkości, liczby spienienia, szybkości wykraplania roztworu Proszki gaśnicze powinny spełniać wymagania z piany i skuteczności gaśniczej powinny spełniać wy- normy PN-EN 615. magania wg normy PN-EN 1568-1÷4. 9.1. SORBENTY — bezpieczeństwo podczas stosowania sorbentu, — numer atestu Państwowego Zakładu Higieny, 9.1.1. PODZIAŁ I OZNACZENIE w części 4: 9.1.1.1. Podział — data produkcji sorbentu, — sorbenty stosowane na powierzchniach stałych, — termin przydatności do stosowania sorbentu, w for- — sorbenty stosowane na powierzchniach wód. macie: dd-mm-rrrr, — zawartość opakowania podana w kilogramach lub 9.1.1.2. Oznaczenie litrach, Na każdym opakowaniu sorbentu powinna znaleźć — warunki przechowywania sorbentu, się etykieta lub nadruk. Etykieta bądź nadruk powin- — sposób postępowania z sorbentem po przekrocze- ny: niu jego przydatności do stosowania, — posiadać napisy wykonane w kolorze kontrastują- w części 5: cym z kolorem tła, — nazwa i dane adres producenta i dystrybutora sor- — zachować trwałość i czytelność znakowania przez bentu. cały okres przydatności sorbentu do stosowania, W części 2 i 3 informacje mogą być podane za po- — posiadać czytelną postać oraz rozmiar nie mniejszy mocą piktogramów, których wymiary nie powinny niż A5, być mniejsze niż 20 x 20 mm. — być podzielone na 5 części.
Część 3 etykiety powinna stanowić co najmniej 30 % powierzchni całej etykiety. Na etykiecie bądź nadruku powinny być umiesz- czone następujące informacje: 9.1.2. PARAMETRY w części 1: 9.1.2.1. Zdolność pochłaniania oleju — nazwa handlowa sorbentu poprzedzona słowem „sorbent”, Chłonność węglowodoru wzorcowego przez sor- — zakres stosowania: np. „do zbierania zanieczysz- benty stosowane na powierzchniach stałych lub na czeń olejowych i ropopochodnych z powierzchni powierzchniach wód — nie mniejsza niż 50 % wag. stałych” (w przypadku sorbentów stosowanych na w stosunku do masy sorbentu. Jako węglowodór wzorcowy stosować olej napędowy spełniający wy- powierzchniach stałych) lub „do zbierania zanie- magania normy PN-EN 590 dla gatunków oleju napę- czyszczeń olejowych i ropopochodnych z po- dowego dla klimatu umiarkowanego. Oznaczenie dla wierzchni wód” (w przypadku sorbentów stosowa- sorbentów sypkich wykonać metodą Westinghouse’a. nych na powierzchniach wód) lub „do zbierania zanieczyszczeń olejowych i ropopochodnych z po- 9.1.2.2. Analiza sitowa wierzchni stałych i powierzchni wód” (w przypadku sorbentów stosowanych na powierzchniach stałych Zawartość frakcji o wielkości ziaren większej niż i powierzchniach wód), 4 mm oraz zawartość frakcji o wielkości ziaren mniej- w części 2: szej niż 0,125 mm nie może się różnić o więcej niż ± 10% wartości deklarowanej przez producenta. Wy- — rodzaj sorbentu (np. sorbent sypki, granulowany, maganie dotyczy tylko sorbentów sypkich. naturalny, syntetyczny, mineralny, itp.), — chłonność węglowodorów i wody podana w pro- 9.1.2.3. Bierność chemiczna centach wagowych (w przypadku sorbentów stoso- wanych na powierzchniach stałych), Sorbent nie może wchodzić w reakcje chemiczne z pochłanianymi substancjami. — chłonność węglowodorów podana w procentach wagowych (w przypadku sorbentów stosowanych 9.1.2.4. Pływalność na powierzchniach wód), — gęstość nasypowa podana w gramach na litr 95% sorbentu stosowanego na powierzchniach (w przypadku sorbentów sypkich), wód, zarówno gotowego do użycia jak i użytego, cał- kowicie nasyconego węglowodorem wzorcowym, — pływalność (% wagowo) sorbentu nasyconego wę-www.rcl.gov.pl określonym w pkt 9.1.2.1. załącznika, utrzymuje się na glowodorem wzorcowym, powierzchni wody stojącej przez 24 godziny. — zawartość ziaren o średnicy większej niż 4 mm oraz zawartość ziaren o średnicy mniejszej niż 0,125 mm Wymaganie dotyczy tylko sorbentów do zbierania podana w procentach wagowych (w przypadku zanieczyszczeń z powierzchni wód. sorbentów sypkich), 9.1.2.5. Gęstość nasypowa — sposób użycia sorbentu, — sposób postępowania ze zużytym sorbentem, Wartość gęstości nasypowej wyrażona w gramach na litr nie może się różnić o więcej niż ± 10 % wartości w części 3: deklarowanej przez producenta. Wymaganie dotyczy — ograniczenia w stosowaniu sorbentu, tylko sorbentów sypkich. 10.1. CENTRALE SYGNALIZACJI POŻAROWEJ 10.2.2.5. Dodatkowo panel może przekazywać infor- macje o rodzaju, lokalizacji i stanie pracy in- 10.1.1. WYMAGANIA OGÓLNE nych urządzeń lub inne informacje przydatne do prowadzenia działań ratowniczych. Centrala sygnalizacji pożarowej (CSP) powinna spełniać wymagania normy PN-EN 54-2. Spełnienie 10.2.2.6. Obudowa panelu powinna mieć barwę czer- wymagań powinno być potwierdzone stosownym do- woną. Na płycie czołowej panelu powinien kumentem. znajdować się napis „PANEL OBSŁUGI DLA STRAŻY POŻARNEJ”. Wysokość liter powin- 10.1.2. WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE na wynosić co najmniej 8 mm i być barwy białej. 10.1.2.1. CSP powinna posiadać oznaczenia i opisy w języku polskim, oraz podawać komunikaty 10.2.2.7. Panel powinien mieć oznaczenia i opisy w ję- w języku polskim. zyku polskim oraz podawać komunikaty w ję- zyku polskim. 10.1.2.2. CSP powinna zapewniać możliwość wydruku historii zdarzeń. 10.2.2.8. Do panelu powinna być dołączona, opraco- wana przez producenta w języku polskim, 10.1.2.3. Do CSP powinna być dołączona, opracowana instrukcja przeprowadzenia odpowiednich przez producenta w języku polskim, instruk- prób i badań potwierdzających prawidłowość cja przeprowadzenia odpowiednich prób jego działania w systemie po jego zainstalo- i badań potwierdzających prawidłowość jej waniu w obiekcie. działania w systemie po jej zainstalowaniu w obiekcie. 10.3. URZĄDZENIA ZDALNEJ SYGNALIZACJI I OB- SŁUGI 10.2. PANELE OBSŁUGI DLA STRAŻY POŻARNEJ Panel obsługi dla straży pożarnej (panel) przezna- 10.3.1. WYMAGANIA OGÓLNE czony jest do współpracy z centralami sygnalizacji po- żarowej (CSP). Panel powinien być instalowany w po- Urządzenia zdalnej sygnalizacji i obsługi niewcho- bliżu wejścia do obiektu przewidzianego dla ekip ra- dzące w skład centrali sygnalizacji pożarowej powinny towniczych. spełniać wymagania jak dla centrali sygnalizacji poża- rowej (CSP) określone w normie PN-EN 54-2. Spełnie- 10.2.1. WYMAGANIA OGÓLNE nie wymagań powinno być potwierdzone stosownym dokumentem. Panel powinien spełniać wymagania środowisko- we zgodnie z pkt 15.3 normy PN-EN 54-2. Spełnienie 10.3.2. WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE wymagań powinno być potwierdzone stosownym do- kumentem. 10.3.2.1. Urządzenia zdalnej sygnalizacji i obsługi nie- wchodzące w skład centrali powinny mieć 10.2.2. WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE oznaczenia i opisy w języku polskim oraz po- dawać komunikaty w języku polskim. 10.2.2.1. Panel powinien przekazywać informacje o ro- dzaju, lokalizacji i stanie pracy urządzeń prze- 10.3.2.2. Do urządzeń powinna być dołączona, opraco- ciwpożarowych zainstalowanych w danym wana przez producenta w języku polskim, obiekcie. instrukcja przeprowadzenia odpowiednich prób i badań potwierdzających prawidłowość 10.2.2.2. Informacje o aktualnym stanie pracy poszcze- jego działania w systemie po jego zainstalo- gólnych urządzeń przeciwpożarowych po- waniu w obiekcie. winny być prezentowane oddzielnie dla każ- dego urządzenia przeciwpożarowego w spo- sób stale widoczny, czytelny i jednoznaczny. 10.4. SYSTEMY TRANSMISJI SYGNAŁÓW ALAR- MÓW POŻAROWYCH I USZKODZENIOWYCH 10.2.2.3. Panel powinien przekazywać co najmniej op- tycznie informacje o następujących stanach 10.4.1. ZAKRES pracy każdego urządzenia przeciwpożarowe- go z zastosowaniem następujących barw www.rcl.gov.plPrzedmiotem wymagań są systemy transmisji sygnalizacji: sygnałów alarmów pożarowych oraz sygnałów uszko- stan alarmowania/wyzwolenia/ — kolor dzeniowych służące do przesyłania alarmów pożaro- czerwony, wych oraz sygnałów uszkodzeniowych z central syg- stan uszkodzenia — kolor żółty, nalizacji pożarowej do stacji odbiorczych alarmów stan pracy/dozorowania — kolor pożarowych oraz sygnałów uszkodzeniowych. Wyma- zielony. gania obejmują organizację systemów transmisji syg- nałów alarmów pożarowych, stawiane im wymagania 10.2.2.4. Panel może realizować funkcje sterowania dotyczące torów transmisyjnych i transmisji sygna- urządzeniami przeciwpożarowymi. W takim łów, szybkości, niezawodności i bezpieczeństwa po- przypadku panel powinien być zabezpieczo- wiadamiania oraz wymagania stawiane urządzeniom ny przed dostępem osób nieuprawnionych. wykorzystywanym do budowy tych systemów. 10.4.2. WYMAGANIA OGÓLNE rowych powinien być potwierdzany przez stację od- biorczą alarmów pożarowych. Sygnały uszkodzeniowe 10.4.2.1. Konfiguracja systemu transmisji alarmów przesyłane powinny być z jednego lub wielu urządzeń pożarowych transmisji alarmów pożarowych do stacji odbiorczej sygnałów uszkodzeniowych zainstalowanej w cen- Ogólny schemat systemu transmisji alarmów po- trum odbiorczym operatora systemu monitoringu po- żarowych przedstawiony został na rys. nr 10.4.2.1. żarowego. Transmisja powinna odbywać się w spo- sób automatyczny. Alarmy pożarowe z jednego lub wielu urządzeń transmisji alarmów pożarowych przesyłane są do sta- Sprawność całego systemu transmisji alarmów cji odbiorczej alarmów pożarowych, zainstalowanej powinna być nadzorowana przez centrum monitoro- w centrum odbiorczym alarmów pożarowych zlokali- wania operatora systemu monitoringu pożarowego. zowanym w obiekcie komendy Państwowej Straży Po- żarnej (PSP) lub w obiekcie, wskazanym przez właści- Centrum monitorowania operatora systemu oraz wego miejscowo komendanta powiatowego (miej- stacja odbiorcza sygnałów uszkodzeniowych mogą skiego) PSP. Transmisja powinna odbywać się w spo- wchodzić w skład centrum odbiorczego operatora syssób automatyczny. Poprawny odbiór alarmów poża- temu monitoringu pożarowego. Rys. nr 10.4.2.1. Schemat systemu transmisji alarmów pożarowych 10.4.2.2. Urządzenia pośredniczące Wymagania techniczno-użytkowe obejmują cały system transmisji alarmów pożarowych od wejścia do Dopuszcza się stosowanie telekomunikacyjnych urządzenia transmisji alarmów pożarowych do wyj- urządzeń pośredniczących w transmisji alarmów po- ścia urządzenia powiadamiającego w centrum odbior- żarowych i sygnałów uszkodzeniowych, takich jak sta- czym alarmów pożarowych dla alarmów pożarowych cje retransmisji, koncentracji i wzmacniania sygnałów oraz od wejścia urządzenia transmisji alarmów poża- oraz urządzenia telekomunikacyjne stacji rezerwowej rowych do wyjścia urządzenia powiadamiającego lub centrum odbiorczego operatora systemu, jak to w centrum odbiorczym operatora systemu dla sygna- przykładowo pokazano na rys. nr 10.4.2.2. łów uszkodzeniowych. www.rcl.gov.pl Rys. nr 10.4.2.2. Tor transmisji alarmów pożarowych poprzez centrum odbiorcze operatora systemu 10.4.2.3. Stacja odbiorcza alarmów pożarowych 10.4.2.5. Centrum monitorowania operatora systemu Centrum monitorowania operatora systemu nad- Stacje odbiorcze alarmów pożarowych powinny zoruje sprawność wszystkich urządzeń i torów trans- spełniać wymagania określone w specyfikacji tech- nicznej CLC/TS 50136-4. Spełnienie wymagań powin- misji systemu transmisji alarmów pożarowych i syg- nałów uszkodzeniowych. Informacje zbierane przez to no być potwierdzone stosownym dokumentem. centrum powinny umożliwiać wyznaczenie dostępno- ści systemu zgodnie z normą PN-EN 50136-1-1 pkt 7.5. W skład stacji odbiorczej alarmów pożarowych po- Spełnienie wymagań powinno być potwierdzone sto- winny wchodzić urządzenia telekomunikacyjne oraz sownym dokumentem. urządzenie powiadamiające. Centrum monitorowania powinno wchodzić w skład Urządzenie powiadamiające powinno zapewnić centrum odbiorczego operatora systemu monitoringu. powiadomienie obsługi i/lub systemu prezentacji in- Do budowy centrum mogą być wykorzystane urządze- formacji centrum o następujących zdarzeniach: nia stacji odbiorczej sygnałów uszkodzeniowych. — alarmie pożarowym, 10.4.2.6. Sieć transmisji alarmów pożarowych — uszkodzeniu toru transmisji z urządzeniem teleko- munikacyjnym. Do przesyłania alarmów pożarowych mogą być wykorzystywane: Informacje o pozostałych zdarzeniach są przekazy- a) tory dedykowane, budowane specjalnie dla potrzeb wane do centrum odbiorczego operatora systemu transmisji alarmów pożarowych, monitoringu. b) tory dedykowane zestawiane w sieciach publicz- Akceptacja alarmu przez operatora powinna być nych operatorów telekomunikacyjnych, możliwa przy pomocy urządzenia powiadamiającego, c) łącza publicznych sieci telekomunikacyjnych PSTN jak i poprzez dołączony do niego system prezentacji i ISDN. informacji. Jeżeli alarm pożarowy nie zostanie zaak- ceptowany w zadanym przedziale czasu, informacja 10.4.2.7. Rodzaje wykorzystywanych łączy transmi- o tym zdarzeniu powinna być przesłana przez urządze- syjnych nie powiadamiające stacji odbiorczej alarmów poża- rowych do centrum odbiorczego operatora systemu Łącza transmisyjne powinny umożliwiać transmi- monitoringu pożarowego. sję dwukierunkową równoczesną lub naprzemienną. W szczególności powinny umożliwiać potwierdzanie Urządzenia telekomunikacyjne służą do komunika- odbioru każdej informacji alarmowej. cji urządzenia powiadamiającego z urządzeniami transmisji alarmów pożarowych i sygnałów uszkodze- Jeżeli do przesyłania sygnałów alarmowych wyko- niowych oraz z centrum odbiorczym operatora syste- rzystywany jest tor radiowy, operator systemu moni- mu. toringu pożarowego powinien posiadać odpowiednie pozwolenie radiowe na korzystanie z tego toru na za- sadach wyłączności. Nie dopuszcza się wykorzystywa- Tor transmisji pomiędzy urządzeniem powiada- miającym a urządzeniem telekomunikacyjnym powi- nia częstotliwości, które nie wymagają posiadania po- nien być monitorowany przez urządzenie powiada- zwoleń radiowych. W przypadku gdy tor radiowy jest miające zgodnie z CLC/TS 50136-4 pkt 4.16. Spełnienie wykorzystywany jako tor podstawowy, musi być on wymagań powinno być potwierdzone stosownym do- wykorzystywany wyłącznie dla potrzeb systemu trans- misji alarmów pożarowych. kumentem. 10.4.2.8. Redundancja łączy transmisji alarmów poża- 10.4.2.4. Stacja odbiorcza sygnałów uszkodzeniowych rowych Stacja odbiorcza sygnałów uszkodzeniowych jest Do przesyłania alarmów pożarowych pomiędzy instalowana w centrum odbiorczym operatora syste- urządzeniem transmisji alarmów pożarowych a stacją mu monitoringu pożarowego. Służy do odbioru syg- odbiorczą alarmów pożarowych powinny być wyko- nałów uszkodzeniowych z urządzeń transmisji alar- rzystywane co najmniej dwa łącza transmisji określo- mów pożarowych i sygnałów uszkodzeniowych, a tak- ne jako łącze podstawowe i łącze dodatkowe, zapew- że do odbioru wiadomości o uszkodzeniach ze stacji niające ogólną dostępność systemu określoną w tab- odbiorczej alarmów pożarowych. W skład stacji od- licy 10.4.2.9. Jako łącze podstawowe należy stosować biorczej sygnałów uszkodzeniowych powinno wcho- łącze typu 1 wg tablicy 10.4.2.9. Jako łącze dodatkowe www.rcl.gov.pl dzić urządzenie powiadamiające oraz urządzenia tele- może być stosowane łącze typu 1 lub typu 2 wg tabli- komunikacyjne. Podstawowe wymagania na urządze- cy 10.4.2.9. Należy stosować dwa, fizycznie różne tory nie powiadamiające są określone w CLC/TS 50136-4. transmisji. Transmisja alarmów pożarowych w łą- Spełnienie wymagań powinno być potwierdzone sto- czach podstawowym i dodatkowym powinna być ini- sownym dokumentem. cjowana równocześnie i odbywać się niezależnie. Urządzenie powiadamiające może współpracować 10.4.2.9. Wymagania dotyczące transmisji z systemem informatycznym operatora systemu mo- nitoringu. Stacja odbiorcza sygnałów uszkodzenio- Wymagane parametry systemów transmisji alar- wych powinna umożliwiać przesyłanie drogą elektro- mów pożarowych i sygnałów uszkodzeniowych okreśniczną informacji o uszkodzeniach systemów sygnali- lone zostały w tablicy nr 10.4.2.9 zgodnie z normą zacji pożarowej do firm serwisujących te systemy. PN-EN 50136-1-1. Tablica nr 10.4.2.9. Wymagania dla systemów transmisji alarmów pożarowych 10.4.2.10. Czas transmisji stosowane zgodnie z dokumentacją producenta. W przypadku, gdy zgodnie z dokumentacją techniczną Wymagania dotyczące czasu transmisji i klasyfika- do transmisji wykorzystywane są łącza publicznej sie- cji systemów są określone w normie PN-EN 50136-1-1 ci telekomunikacyjnej, do badań należy wykorzystać pkt 6.3.2. Wymagania te dotyczą pełnego czasu trans- odpowiednie łącza lub ich symulator. Weryfikacja pa- misji od przekazania sygnału alarmowego przez system rametrów działającej sieci transmisji alarmów pożaro- sygnalizacji pożarowej do jego udostępnienia przez wych powinna być prowadzona zgodnie z normą urządzenie powiadamiające i/lub przekazania tego syg- PN-EN-50136-1-1 pkt 7. Spełnienie wymagań powinno nału do systemu prezentacji informacji centrum od- być potwierdzone stosownym dokumentem. biorczego alarmów pożarowych. Spełnienie wymagań powinno być potwierdzone stosownym dokumentem. 10.4.3. WYMAGANIA DOTYCZĄCE URZĄDZEŃ TRANS- MISJI SYGNAŁÓW ALARMOWYCH I USZKO- 10.4.2.11. Monitorowanie systemu transmisji DZENIOWYCH Operator systemu transmisji alarmów pożarowych 10.4.3.1. Urządzenia transmisji alarmów pożarowych powinien zapewniać monitorowanie sprawności i uszkodzeniowych powinny spełniać wyma- wszystkich urządzeń systemu oraz całej drogi przesy- gania określone w PN-EN 54-21. Spełnienie łania alarmów pożarowych. Wymagania dotyczące wymagań powinno być potwierdzone sto- monitorowania systemu transmisji oraz klasyfikacji sownym dokumentem. systemów są określone w normie PN-EN 50136-1-1 pkt 6.3.4. Informacje o sprawności systemu oraz wy- 10.4.3.2. Urządzenia transmisji alarmów pożarowych krytych uszkodzeniach powinny być zbierane i reje- i uszkodzeniowych powinny posiadać ozna- strowane przez centrum monitorowania operatora czenia, opisy i podawać komunikaty w języku systemu zgodnie z pkt 7.5 normy PN-EN 50136-1-1. polskim. Spełnienie wymagań powinno być potwierdzone sto- sownym dokumentem. 10.4.3.3. Do urządzeń powinna być dołączona, opraco- wana przez producenta w języku polskim, 10.4.2.12. Dostępność instrukcja przeprowadzenia odpowiednich prób i badań potwierdzających prawidłowość Wymagania dotyczące dostępności systemu trans- jego działania w systemie po jego zainstalo- misji alarmów pożarowych oraz klasyfikacji systemów waniu w obiekcie. są określone w normie PN-EN 50136-1-1 pkt 6.4.5. Do- stępność systemu podlegającego dopuszczeniu po- 10.4.4. WYMAGANIA DLA URZĄDZEŃ POWIADAMIA- winna być określana na podstawie dostępności łączy JĄCYCH www.rcl.gov.pl i torów transmisji, z których system będzie korzystał, oraz deklarowanej przez producenta niezawodności 10.4.4.1. Urządzenia powiadamiające wchodzące urządzeń objętych dokumentacją systemu. Spełnienie w skład stacji odbiorczych alarmów pożaro- wymagań powinno być potwierdzone stosownym do- wych oraz w skład stacji odbiorczych sygna- kumentem. łów uszkodzeniowych powinny spełniać wy- magania określone w specyfikacji technicznej 10.4.2.13. Badania i weryfikacja wydajności systemu CLC/TS 50136-4. Spełnienie wymagań po- winno być potwierdzone stosownym doku- Badania parametrów systemu na zgodność z wy- mentem. maganiami określonymi w tablicy nr 10.4.2.9 załączni- ka powinny obejmować wszystkie konfiguracje syste- 10.4.4.2. Urządzenia powinny posiadać oznaczenia, opi- mu transmisji alarmów pożarowych, jakie mogą być sy i podawać komunikaty w języku polskim. 10.4.4.3. Do urządzeń powinna być dołączona opraco- 11.1.2.4. Dostęp do mikrofonu wchodzącego w skład wana przez producenta w języku polskim CDSO powinien być ograniczony wyłącznie instrukcja przeprowadzenia odpowiednich dla uprawnionych osób. prób i badań potwierdzających prawidłowość jego działania w systemie po jego zainstalo- 11.1.2.5. CDSO powinna posiadać oznaczenia, opisy waniu w obiekcie. i podawać komunikaty w języku polskim. 10.5. RĘCZNE OSTRZEGACZE POŻAROWE (ROP) 11.1.2.6. Do CDSO powinna być dołączona, opracowa- na przez producenta w języku polskim, 10.5.1. WYMAGANIA OGÓLNE instrukcja przeprowadzenia odpowiednich prób i badań potwierdzających prawidłowość Ręczne ostrzegacze pożarowe powinny spełniać jej działania w systemie po jej zainstalowaniu wymagania normy PN-EN 54-11. Spełnienie wymagań w obiekcie. powinno być potwierdzone stosownym dokumentem. 11.2. KONSOLE Z MIKROFONEM DLA STRAŻY PO- 10.5.2. WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE ŻARNEJ NIEWCHODZĄCE W SKŁAD CENTRALI DŹWIĘKOWYCH SYSTEMÓW OSTRZEGAW- Symbol na płycie czołowej powinien być uzupeł- CZYCH niony słowem „POŻAR” zgodnie z pkt 4.7.3.2.1 normy PN-EN 54-11. 11.2.1. WYMAGANIA OGÓLNE 11.1. CENTRALE DŹWIĘKOWYCH SYSTEMÓW Konsole z mikrofonem dla straży pożarnej nie- OSTRZEGAWCZYCH wchodzące w skład centrali dźwiękowych systemów 11.1.1. WYMAGANIA OGÓLNE ostrzegawczych (CDSO) powinny spełniać wymaga- nia odpowiedniej aprobaty technicznej lub polskiej Centrala dźwiękowych systemów ostrzegawczych normy wyrobu. Spełnienie wymagań powinno być (CDSO) powinna spełniać wymagania aprobaty tech- potwierdzone stosownym dokumentem. nicznej lub polskiej normy wyrobu. Spełnienie wyma- gań powinno być potwierdzone stosownym doku- 11.2.2. WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE mentem. 11.2.2.1. Konsole z mikrofonem dla straży pożarnej 11.1.2. WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE niewchodzące w skład CDSO powinny posia- dać oznaczenia i opisy w języku polskim. 11.1.2.1. Centrala dźwiękowego systemu ostrzegaw- czego (CDSO) powinna spełniać następujące 11.2.2.2. Konsola powinna mieć możliwość ręcznej in- funkcje obowiązkowe: terwencji w celu pominięcia zaprogramowa- nych funkcji automatycznych. Powinno to a) w momencie przyjęcia alarmu CDSO po- dotyczyć zarówno charakteru przeznaczone- winna przerwać realizację jakichkolwiek go do nadania komunikatu, jak i torów dys- funkcji niezwiązanych z ostrzeganiem, trybucji tego komunikatu. b) być zdolna do rozgłaszania w ciągu 10 s po włączeniu podstawowego lub awaryjnego 11.2.2.3. W każdej sytuacji użycie mikrofonu pożaro- (rezerwowego) źródła zasilania, wego powinno mieć najwyższy poziom prio- c) być zdolna do rozgłaszania sygnału ostrze- rytetu dostępu do dźwiękowego systemu gawczego, nadawanego przez operatora ostrzegawczego, przed wszystkimi innymi lub automatycznie, w ciągu 3 s od zaistnie- rozgłaszanymi informacjami. nia stanu zagrożenia wynikającego ze zmiany położenia przekaźników strefowych 11.2.2.4. Dostęp do konsoli z mikrofonem dla straży centrali sygnalizacji pożarowej, pożarnej niewchodzącej w skład centrali po- winien być ograniczony wyłącznie dla upraw- d) być zdolna do nadawania sygnałów ostrze- nionych osób. gawczych i komunikatów słownych do jednego lub kilku obszarów jednocześnie, 11.2.2.5. Do konsoli powinna być dołączona opraco- zgodnie z przyjętym sposobem alarmowa- wana przez producenta w języku polskim nia. instrukcja przeprowadzenia odpowiednich www.rcl.gov.plprób i badań potwierdzających prawidłowość 11.1.2.2. CDSO powinna mieć możliwość ręcznej in- jego działania w systemie po zainstalowaniu terwencji w celu pominięcia zaprogramowa- w obiekcie. nych funkcji automatycznych. Powinno to dotyczyć zarówno charakteru komunikatu przeznaczonego do nadania, jak i torów dys- 11.3. GŁOŚNIKI DO DŹWIĘKOWYCH SYSTEMÓW trybucji tego komunikatu. OSTRZEGAWCZYCH 11.1.2.3. W każdej sytuacji użycie mikrofonu pożaro- 11.3.1. PODZIAŁ wego powinno mieć najwyższy poziom prio- rytetu dostępu do dźwiękowego systemu 11.3.1.1. Głośnik typu A — przetwornik elektroaku- ostrzegawczego, przed wszystkimi innymi styczny zaprojektowany do zastosowania rozgłaszanymi informacjami. wewnątrz budynku. 11.3.1.2. Głośnik typu B — przetwornik elektroaku- 11.3.3.6. Obudowa głośnika powinna posiadać odpo- styczny zaprojektowany do zastosowania na wiednie przepusty, umożliwiające wprowa- zewnątrz budynku. dzenie i wyprowadzenie przewodu o odpo- wiedniej średnicy do jej wnętrza, przy zacho- 11.3.1.3. Głośnik typu C — przetwornik elektroaku- waniu odpowiedniej dymoszczelności. W ten styczny zaprojektowany do zastosowania sposób odłączenie głośnika będzie w sposób wewnątrz budynku w miejscach o podwyż- jednoznaczny wykryte przez układ kontroli szonej wilgotności. nadzoru ciągłości linii. 11.3.2. WYMAGANIA OGÓLNE 11.3.3.7. Listwa zaciskowa służąca do włączania głośni- Głośniki do dźwiękowych systemów ostrzegaw- ka w linię głośnikową powinna posiadać mini- czych powinny spełniać wymagania odpowiedniej mum 4 zaciski, do których są przyłączane po- aprobaty technicznej lub polskiej normy wyrobu. jedyncze żyły linii (zasada — jeden zacisk, jed- Spełnienie wymagań powinno być potwierdzone sto- na żyła). Materiał listwy — ceramika — powi- sownym dokumentem. nien uniemożliwiać powstanie zwarcia prze- wodów linii głośnikowej w warunkach pożaru. 11.3.3. WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE Do jednego zacisku można przyłączyć dwie ży- ły, jeżeli zostały wcześniej zaciśnięte w rurce 11.3.3.1. Obudowa głośnika powinna być tak skonstru- o odpowiednio dobranej średnicy. owana, aby nie było możliwe wypływanie roz- topionych elementów konstrukcji głośnika 11.3.3.8. Między listwą zaciskową a transformatorem w czasie oddziaływania wysokiej temperatury. głośnikowym powinien być zainstalowany bezpiecznik termiczny, separujący zwarty 11.3.3.2. Stopień ochrony zapewniony przez obudowę transformator od linii głośnikowej. głośnika powinien być zgodny z następujący- mi wymaganiami: 11.3.3.9. Głośnik, kolumna, projektor mogą być przy- — dla głośników typu A i C — EP 32C wg nor- łączone równolegle do linii głośnikowej za my PN-EN 60529, pośrednictwem odpowiedniej listwy zacisko- wej zawartej w odpowiedniej puszce instala- — dla głośnika typu C należy wykonać dodat- kowe badanie w zakresie odporności na cyjnej, tworząc „linię boczną”. Warunkiem oddziaływanie środowiska przy wysokiej jest, aby: w głośniku znajdował się bezpiecz- wilgotności względnej (bez kondensacji), nik termiczny oraz ceramiczna listwa zacisko- która może wystąpić krótkotrwale w prze- wa, w puszce instalacyjnej znajdował się od- powiednio dobrany do mocy głośnika bez- widywanym środowisku pracy. Sprawdze- piecznik nad prądowy bezzwłoczny oraz cera- nie wymagania należy przeprowadzić miczna listwa zaciskowa. Taka możliwość w warunkach wilgotnego gorąca stałego, przy zachowaniu następującej ostrości dotyczy systemów, które są w stanie wykry- próby: Temperatura 40±2 °C, Wilgotność wać odłączenie pojedynczego głośnika spo- względna 93±3 %, Liczba dób 21. Przed na- śród wszystkich głośników linii głośnikowej. rażeniem urządzenie należy poddać spraw- 11.3.3.10. Urządzenie kontroli linii głośnikowej w przy- dzeniu funkcjonalnemu dla stanu dozoru padku zainstalowania go poza ostatnim i alarmu pożarowego. W trakcie narażenia głośnikiem, w chronionym obiekcie, powin- urządzenie nie jest zasilane. Po powrocie do stanu normalnego należy ponownie no być tak zabezpieczone, aby w warunkach sprawdzić funkcjonalność i poddać urzą- pożaru nie spowodowało zwarcia linii głoś- nikowej. dzenie oględzinom pod kątem obecności uszkodzeń mechanicznych zarówno ze- 11.4. SYGNALIZATORY AKUSTYCZNE wnętrznych, jak i wewnętrznych, — dla głośników typu B— IP 44C wg normy 11.4.1. WYMAGANIA OGÓLNE PN-EN 60529. Spełnienie wymagań powin- no być potwierdzone stosownym doku- Sygnalizatory akustyczne powinny spełniać wy- mentem. magania normy PN-EN 54-3. Spełnienie wymagań po- winno być potwierdzone stosownym dokumentem. 11.3.3.3. Głośniki do dźwiękowych systemów ostrze- gawczych powinny posiadać oznaczenia 11.4.2. WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE i opisy w języku polskim.www.rcl.gov.pl 11.3.3.4. Obudowa głośnika powinna posiadać odpo- Sygnalizator akustyczny powinien posiadać ozna- wiednie zaczepy, linki, łańcuszki, uchwyty, czenia i opisy w języku polskim. umożliwiające jej zamocowanie do ściany lub stropu. Całe cięgło powinno wytrzymy- 11.5. SYGNALIZATORY OPTYCZNE wać upadek głośnika pożarowego z wysoko- ści 1 m. 11.5.1. WYMAGANIA OGÓLNE 11.3.3.5. Obudowa głośnika powinna posiadać odpo- Sygnalizatory optyczne powinny spełniać wyma- wiednie środki, uniemożliwiające jej upadek gania aprobaty technicznej lub polskiej normy wyro- i przerwanie pod własnym ciężarem linii bu. Spełnienie wymagań powinno być potwierdzone głośnikowych w warunkach pożaru. stosownym dokumentem. 11.5.2. WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE — centrala kontroli dostępu powinna sygnali- zować co najmniej w sposób optyczny 11.5.2.1. Obudowa sygnalizatora i kolor światła powi- wprowadzenie stanu bezpieczeństwa oraz nien być czerwony. Na widzialnej powierzch- umożliwiać łatwą identyfikację wszystkich ni sygnalizatora powinien być umieszczony zablokowanych (zamkniętych) przejść kon- napis „POŻAR” koloru białego. trolowanych, 11.5.2.2. Sygnalizator powinien posiadać oznaczenia — w przypadku central zintegrowanych z in- i opisy w języku polskim. terfejsem przejścia kontrolowanego po- winny być spełnione wymagania pkt 5.2.5 11.6. CENTRALE KONTROLI DOSTĘPU WSPÓŁPRA- normy PN-EN 50133-1. CUJĄCE Z URZĄDZENIAMI PRZECIWPOŻARO- Spełnienie wymagań powinno być potwier- WYMI dzone stosownym dokumentem. 11.6.1. PODZIAŁ I OZNACZENIA 11.6.3.5. Centrala powinna posiadać oznaczenia, opi- Klasyfikacja zgodnie z punktem 5.1 normy sy i podawać komunikaty w języku polskim. PN-EN 50133-1. 11.6.3.6. Do urządzenia powinna być dołączona opra- Oznaczenie zgodnie z punktem 7 normy cowana przez producenta w języku polskim PN-EN 50133-1. instrukcja przeprowadzenia odpowiednich prób i badań potwierdzających prawidłowość 11.6.2. WYMAGANIA OGÓLNE jego działania w systemie po zainstalowaniu Centrala powinna realizować procedury sterowania w obiekcie. i nadzoru elementów składowych systemu kontroli do- stępu przy spełnieniu wymagań funkcjonalnych pkt 5.2 11.6.3.7. Wymagania w zakresie odporności i wytrzy- i pkt 5.3 normy PN-EN 50133-1. Spełnienie wymagań małości na oddziaływanie środowiska powinno być potwierdzone stosownym dokumentem. W zakresie parametrów eksploatacyjnych centrala kontroli dostępu powinna wykazy- 11.6.3. WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE wać właściwości odpornościowe i wytrzyma- 11.6.3.1. Jako stan bezpieczeństwa rozumie się odblo- łościowe określone w normie PN-EN 50133-1, kowanie (otwarcie) wszystkich przejść kon- przy ostrości narażeń właściwej dla I (grupy) trolowanych na drogach komunikacyjnych klasy środowiskowej. Spełnienie wymagań w celu umożliwienia swobodnej ewakuacji powinno być potwierdzone stosownym do- osób przebywających w obiekcie w przypad- kumentem. ku pożaru lub innego miejscowego zagroże- 11.6.3.8. Wymagania w zakresie kompatybilności nia oraz zapewniającego dostęp do obiektu elektromagnetycznej oraz zabezpieczenia ekipom ratowniczym. elektrycznego 11.6.3.2. Centrala powinna posiadać rozwiązania kon- Centrala powinna spełniać wymagania normy strukcyjne umożliwiające wprowadzenie sys- PN-EN 55022 w zakresie emisji oraz normy temu w stan bezpieczeństwa po odebraniu PN-EN 50130-4 w zakresie odporności na za- sygnału inicjującego z centrali sygnalizacji kłócenia pochodzenia elektromagnetycznego. pożarowej (CSP) i/lub ręcznie przez osoby W zakresie zabezpieczenia elektrycznego cen- uprawnione. trala powinna spełniać wymagania normy 11.6.3.3. System kontroli dostępu może być stosowa- PN-EN 60950-1. ny na drogach ewakuacyjnych jeżeli zapewni Spełnienie wymagań powinno być potwier- w razie pożaru lub awarii systemu automa- dzone stosownym dokumentem. tyczne i ręcznie, samoczynne otwarcie przejść kontrolowanych, bez możliwości ich bloko- 11.7. INTERFEJSY PRZEJŚCIA KONTROLOWANEGO wania i pozostanie ich w stanie otwartym. 11.7.1. PODZIAŁ I OZNACZENIA 11.6.3.4. Wymagania funkcjonalne Klasyfikacja zgodnie z pkt 5.1 normy PN-EN 50133-1. — stan bezpieczeństwa powinien posiadać najwyższy priorytet przy przetwarzaniu Oznaczenie zgodnie z pkt 7 normy PN-EN 50133-1. sygnałów, — czas niezbędny do przetwarzania sygnałów www.rcl.gov.pl11.7.2. WYMAGANIA OGÓLNE związanych z wprowadzaniem stanu bez- Interfejs powinien spełniać wymagania dotyczące pieczeństwa nie powinien przekraczać 10 s, sterowania przejściem kontrolowanym określone — centrala kontroli dostępu powinna posia- w pkt 5.2.5 normy PN-EN 50133-1. Spełnienie wymagań dać wyjście umożliwiające przekazanie powinno być potwierdzone stosownym dokumentem. zwrotnego sygnału potwierdzającego wprowadzenie stanu bezpieczeństwa. Cen- Dodatkowo, wyjście sterujące interfejsu przejścia trala powinna uruchomić wyjście w ciągu kontrolowanego powinno być aktywowane w chwili 3 s od zasygnalizowania stanu bezpieczeń- wprowadzenia systemu w stan bezpieczeństwa lub stwa. Wyjście powinno być w stanie ak- wysterowania wejścia najwyższego priorytetu, w wy- tywnym do chwili skasowania stanu bez- niku czego następuje otwarcie przyporządkowanego pieczeństwa, przejścia kontrolowanego. 11.7.2.1. Wejście najwyższego priorytetu 12.1.2. WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE Interfejs powinien posiadać dedykowane wejście 12.1.2.1. Centrala sterująca powinna jednoznacznie najwyższego priorytetu przeznaczone do awaryjnego sygnalizować następujące stany pracy: otwarcia przejścia kontrolowanego „na żądanie”. Li- — stan dozorowania, nia wejściowa powinna być monitorowana. — stan alarmowania pożarowego, 11.7.2.2. Funkcja awaryjnego otwarcia przejścia kon- trolowanego — stan uszkodzenia, — stan zablokowania (o ile przewidziano), Interfejs powinien umożliwiać realizację funkcji awaryjnego otwarcia przyporządkowanego przejścia — stan testowania (o ile przewidziano). kontrolowanego w celu umożliwienia swobodnej ewakuacji użytkowników obiektu w następujących 12.1.2.2. Centrale powinny posiadać oznaczenia, opi- przypadkach: sy i podawać komunikaty w języku polskim. — uaktywnienia wejścia najwyższego priorytetu, 12.1.2.3. Do centrali powinna być dołączona opraco- wana przez producenta w języku polskim in- — przerwy lub zwarcia w torze transmisji pomiędzy strukcja przeprowadzenia odpowiednich interfejsem a centralą kontroli dostępu, o ile inter- prób i badań potwierdzających prawidłowość fejs nie jest przeznaczony do użytkowania z rezer- jego działania w systemie po zainstalowaniu wowym źródłem zasilania, w obiekcie. — zaniku zasilania podstawowego, — błędu w realizacji programu (dotyczy interfejsów 12.2. ZASILACZE URZĄDZEŃ PRZECIWPOŻAROWYCH sterowanych programowo). 12.2.1. WYMAGANIA OGÓLNE 11.7.3. WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE Zasilacze urządzeń przeciwpożarowych stosowa- 11.7.3.1. Interfejsy przejścia kontrolowanego powinny ne w systemach sygnalizacji alarmu pożarowego po- posiadać oznaczenia i opisy w języku polskim. winny spełniać wymagania normy PN-EN 54-4. Zasilacze urządzeń przeciwpożarowych stosowane 11.7.3.2. Wymagania w zakresie odporności i wytrzy- w dźwiękowych systemach ostrzegawczych powinny małości na oddziaływanie środowiska spełniać wymagania normy PN-EN 54-4 z wyłącze- W zakresie parametrów eksploatacyjnych niem długości czasu pracy awaryjnej. Zasilacze urzą- interfejs przejścia kontrolowanego powinien dzeń przeciwpożarowych stosowane w systemach wykazywać właściwości odpornościowe wentylacji pożarowej powinny spełniać wymagania i wytrzymałościowe określone w normie normy PN-EN 12101-10. PN-EN 50133-1, przy ostrości narażeń właści- wej dla III (grupy) klasy środowiskowej. Speł- Spełnienie wymagań powinno być potwierdzone nienie wymagań powinno być potwierdzone stosownym dokumentem. stosownym dokumentem. 12.2.2. WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE 11.7.3.3. Wymagania w zakresie kompatybilności elektromagnetycznej oraz zabezpieczenia 12.2.2.1. Zasilacze urządzeń przeciwpożarowych po- elektrycznego winny posiadać oznaczenia i opisy w języku polskim. Interfejs powinien spełniać wymagania nor- my PN-EN 55022 w zakresie emisji oraz normy 12.2.2.2. Do zasilaczy powinna być dołączona opraco- PN-EN 50130-4 w zakresie odporności na za- wana przez producenta w języku polskim kłócenia pochodzenia elektromagnetycznego. instrukcja przeprowadzenia odpowiednich W zakresie zabezpieczenia elektrycznego in- prób i badań potwierdzających prawidłowość terfejs powinien spełniać wymagania normy jego działania w systemie po zainstalowaniu PN-EN 60950-1. w obiekcie. Spełnienie wymagań powinno być potwier- dzone stosownym dokumentem.www.rcl.gov.pl12.2.2.3. Zasilacze urządzeń przeciwpożarowych stosowane w systemach wentylacji pożarowej 12.1. CENTRALE STERUJĄCE URZĄDZENIAMI PRZE- powinny rozpoznawać i sygnalizować wyso- CIWPOŻAROWYMI ką rezystancję wewnętrzną baterii i przyłą- czonych do niej elementów obwodu tak, jak 12.1.1. WYMAGANIA OGÓLNE wymaga tego norma PN-EN 54-4 oraz powin- ny przechodzić badania funkcjonalne przewi- Centrale sterujące urządzeniami przeciwpożaro- dziane normą PN-EN 12101-10 dla dolnej to- wymi powinny spełniać wymagania aprobaty tech- lerancji napięcia publicznej sieci zasilającej nicznej lub polskiej normy wyrobu. Spełnienie wyma- równej minus 15%. Spełnienie wymagań po- gań powinno być potwierdzone stosownym doku- winno być potwierdzone stosownym doku- mentem. mentem. 12.3. RĘCZNE PRZYCISKI STOSOWANE W SYSTE- 12.4. ELEKTROMECHANICZNE URZĄDZENIA WYKO- MACH ODDYMIANIA NAWCZE W SYSTEMACH STEROWANIA URZĄ- DZENIAMI PRZECIWPOŻAROWYMI 12.3.1. PODZIAŁ 12.4.1. SIŁOWNIKI LINIOWE Ze względu na sposób działania ręczne przyciski oddymiania (RPO) dzieli się na dwa typy: 12.4.1.1. PODZIAŁ Typ I — przycisk oddymiania, który jest używany W zależności od funkcji, jakie spełnia instalacja od- jako przycisk i jako urządzenie sygnalizacji stanu dozo- dymiania pożarowego, rozróżnia się następujące typy ru, uszkodzenia oraz wyzwolenia. siłowników elektromechanicznych liniowych: a) TYP A — siłowniki stosowane do systemów oddy- Takie przyciski oddymiania powinny posiadać na- miania, stępujące elementy obsługowe i sygnalizacji: b) TYP B — siłowniki stosowane do systemów oddy- — element kruchy, miania i przewietrzania. — element uruchamiający, 12.4.1.2. WYMAGANIA OGÓLNE — urządzenie kasowania „kasowanie”, — czerwony element świetlny „uruchomienie”, 12.4.1.2.1 . Wymagania dotyczące konstrukcji mecha- nicznej — zielony element świetlny „dozór”, — żółty element świetlny „uszkodzenie”. Obudowa siłownika powinna spełniać wymagania co najmniej klasy: Dopuszczalne są sygnalizacje dodatkowe. Nie — IP 21C dla siłowników typu A, powinny one jednak wykorzystywać barwy zielonej i czerwonej. — IP 33C dla siłowników typu B. Typ II — przycisk oddymiania używany wyłącznie Siłownik powinien być wyposażony w układ ryglu- do sterowania. jący w krańcowym położeniu lub przekładnie silnika powinny być samohamowne w taki sposób, aby si- Takie przyciski oddymiania powinny posiadać na- łownik pod obciążeniem nominalnym utrzymał stan stępujące elementy obsługowe i sygnalizacji: wysuwu w czasie dłuższym niż 30 min. — element kruchy, Ponadto konstrukcja mechaniczna siłownika po- — element uruchamiający, winna zapewniać prawidłowe funkcjonowanie siłow- nika w warunkach rzeczywistego pożaru. — czerwony element świetlny „uruchomienie”, — urządzenie kasowania „kasowanie” — stosowane 12.4.1.2.2. Wymagania dotyczące wykonania elek- fakultatywnie. trycznego Dopuszczalne są sygnalizacje dodatkowe. Nie po- Siłownik powinien posiadać krańcowe wyłączniki winny one jednak wykorzystywać barwy czerwonej. odłączające zasilanie silnika w przypadku osiągnięcia Barwa zielona powinna być stosowana wyłącznie do krańcowego położenia. sygnalizacji stanu dozoru. 12.4.1.2.3. Charakterystyka obciążeniowa 12.3.2. WYMAGANIA OGÓLNE Siłownik powinien posiadać możliwość utrzyma- nia stanu pełnego wysuwu pod obciążeniem dociska- Ręczne przyciski stosowane w systemach oddy- jącym równym 1,3 obciążenia nominalnego podane- miania powinny spełniać wymagania aprobaty tech- go przez producenta. nicznej lub polskiej normy wyrobu. Spełnienie wyma- gań powinno być potwierdzone stosownym doku- Siłownik powinien posiadać możliwość utrzyma- mentem. nia stanu braku wysuwu pod obciążeniem rozrywają- cym równym 1,3 obciążenia nominalnego podanego 12.3.3. WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE przez producenta. 12.3.3.1. Barwa obudowy i płyty czołowej przycisku po- Siłowniki typu A stosowane do systemów oddy- www.rcl.gov.pl winna być pomarańczowa zgodna z RAL 2011 miania powinny wytrzymać co najmniej 1000 (tysiąc) lub zbliżona. uruchomień. 12.3.3.2. Powyżej pola obsługi, umieszczony syme- Siłowniki typu B stosowane do systemów oddy- trycznie i centralnie na przedniej stronie, po- miania i przewietrzania powinny wytrzymać co naj- winien znajdować się napis „ODDYMIANIE”. mniej 10000 (dziesięć tysięcy) uruchomień. Litery powinny być koloru białego lub czar- nego. 12.4.1.2.4. Czas działania 12.3.3.3. Ręczne przyciski stosowane w systemach od- Siłownik powinien zapewnić czas wysuwu nie dymiania powinny posiadać oznaczenia i opi- większy niż 60 s w warunkach zasilania napięciem sy w języku polskim. Un+10 % pod obciążeniem nominalnym. 12.4.1.2.5. Trwałość wał odpowiednio wysunięty/wsunięty po odcięciu źródła energii niezależnie od przyłożonego obcią- Trwałość urządzenia i pewność funkcjonowania jest żenia, sprawdzana przez 1000-krotne (tysiąc) wykonanie cyklu — czasy „podnoszenia” oraz czasy „opuszczenia” nie „podnoszenie-opuszczenie” przy nominalnych para- metrach zasilania oraz nominalnym obciążeniu, zgod- zmieniły się więcej niż 10 % i nie przekracza 60 s, nie z dokumentacją techniczną. W urządzeniach stoso- — skok nie zmienił się więcej niż 5 %, wanych do oddymiania oraz przewietrzania (typ B) — pobór prądu nie zmienił się więcej niż +10 % odpo- sprawdzenie trwałości należy przeprowadzić przez wiednio dla opuszczania i podnoszenia. 10000-krotne (dziesięć tysięcy) wykonanie cyklu „pod- noszenie-opuszczenie” przy nominalnych parametrach 12.4.1.3. WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE zasilania oraz nominalnym obciążeniu, zgodnie z doku- mentacją techniczną. 12.4.1.3.1. Odporność na oddziaływanie wysokiej tem- peratury Między poszczególnymi cyklami pracy siłownika należy przewidzieć okresy umożliwiające stabilizację Siłownik powinien wykazywać zdolność do pra- temperatury na dopuszczalnym poziomie, ustalonym widłowego funkcjonowania w warunkach rzeczywi- z przedstawicielem producenta. W przypadku braku ta- stego pożaru. kich informacji należy przyjąć okresy — 4/6 T, gdzie T jest czasem wykonywania wysuwu pod obciążeniem. Parametry testu: — obciążenie — nominalne wg danych producenta, W pierwszym i ostatnim cyklu należy pomierzyć rzeczywiste wartości: — temperatura uruchomienia –70 °C (poprzez urucho- mienie ręczne). — czas „podnoszenia”, — czas „opuszczania”, W przypadku siłowników wyposażonych w wy- — pobór prądu, zwalacze termiczne, moment uruchomienia wynika z przekroczenia temperatury zadziałania wyzwalacza. — skok (wysuw). Siłownik wraz z dostarczonym kablem poddaje się Siłownik spełnia wymagania, jeżeli: następującym narażeniom: — dla urządzeń typu A zostanie wykonanych 1000 (ty- — czas: 0 ÷ 8 min — liniowe podnoszenie temperatury siąc) cykli „podnoszenie-opuszczenie”, od temp. otoczenia do 450 °C, — dla urządzeń typu B zostanie wykonanych 10000 — czas: 8 ÷ 30 min — stabilizowanie temperatury na (dziesięć tysięcy) cykli „podnoszenie-opuszczenie”, poziomie 450 °C ± 20 °C. — czasy „podnoszenia” oraz czasy „opuszczenia” nie zmieniły się więcej niż 10 %, Siłownik spełnia wymagania, jeżeli przy zadanej — skok nie zmienił się więcej niż 5 %, temperaturze uruchomienia wykonał pełny wysuw oraz utrzymał obciążenie podczas pozostałego czasu próby. — pobór prądu nie zmienił się więcej niż +10 % odpo- wiednio dla opuszczania i podnoszenia. Dla siłowników do klap do grawitacyjnego usuwa- nia dymu i ciepła badanie przeprowadzić wg Załączni- Dla siłowników do klap do grawitacyjnego usuwa- ka G normy PN EN12101-2 dla klasy B300 lub B600 nia dymu i ciepła badanie przeprowadzić wg pkt 7.1.1 oraz kierunku i wartości obciążenia deklarowanych PN EN12101-2 dla minimalnej klasy Re50 z obciąże- przez producenta. niem deklarowanym przez producenta oraz 3-krotne otwarcie do położenia roboczego z obciążeniem no- 12.4.1.3.2. Temperatura zadziałania wyzwalacza (dla minalnym deklarowanym przez producenta. siłowników posiadających wyzwalacze ter- Siłowniki typu B powinny być badane dodatkowo miczne) zgodnie z pkt 7.1.3 PN EN12101-2 do deklarowanego Wyzwalacz o temperaturze zadziałania 70 °C położenia wentylacyjnego pod obciążeniem deklaro- wanym przez producenta, następnie wg pkt 7.1.1 Badanie jest wykonywane zgodnie z normą PN EN 12101 –2 dla minimalnej klasy Re50 oraz 3-krot- PN-EN 54-5 dla przyrostów temperatury: 0,5 °C/min, ne otwarcie do położenia roboczego pod obciążeniem 3 °C/min, 20 °C/min. nominalnym deklarowanym przez producenta. Siłow- nik spełnia wymagania jeżeli: Czasy zadziałania wyzwalacza powinny się zawie- — siłownik wykonał odpowiednią ilości cykli, a na ko- rać między dolną i górną granicą czasów zadziałania niec każdego suwu wysuwania/wsuwania pozosta-www.rcl.gov.plpodaną w poniższej tablicy: Statyczny próg zadziałania mierzony przy przyroście temperatury 0,5 °C/min nie może być niższy niż 65 °C i nie wyższy niż 74 °C. Wyzwalacz o temperaturze zadziałania 90 °C Badanie jest wykonywane zgodnie z normą PN-EN 54-5 dla przyrostów temperatury: 0,5 °C/min, 3 °C/min, 20 °C/min, przy temperaturze początkowej 65 °C. Czasy zadziałania wyzwalacza powinny się zawierać między dolną a górną granicą czasów zadziałania po- daną w poniższej tablicy: Statyczny próg zadziałania mierzony przy przyroście temperatury 0,5 °C/min nie może być wyższy niż 93 °C. Wyzwalacz o temperaturze zadziałania 120 °C Badanie jest wykonywane zgodnie z normą PN-EN 54-5 dla przyrostów temperatury: 0,5 °C/min, 3 °C/min, 20 °C/min, przy temperaturze początkowej 85 °C. Czasy zadziałania wyzwalacza powinny się zawierać między dolną a górną granicą czasów zadziałania po- daną w poniższej tablicy: Statyczny próg zadziałania mierzony przy przyroście temperatury 0,5 °C/min nie może być niższy niż 114 °C. 12.4.1.3.3. Działanie siłownika w temperaturze za- powrocie do normalnych warunków otoczenia, wyko- działania wyzwalacza naniu sprawdzenia działania siłownika. Siłownik powinien wykazywać zdolność do po- Siłownik powinien być zamontowany w normal- prawnego działania w wysokich temperaturach oto- nym położeniu pracy i podłączony do źródła zasilania. czenia, które mogą krótkotrwale wystąpić w przewidy- Siłownik powinien być utrzymywany w stanie spo- wanych warunkach pracy, do momentu zadziałania czynku w czasie okresu narażania, z wyjątkiem końco- wyzwalacza. wego okresu, w czasie którego powinien wykonać pe- łen cykl „podnoszenie-opuszczenie”. Sprawdzenie wymagania polega na poddaniu si- łownika działaniu wysokiej temperatury przez okres Należy stosować warunki badania podane w po- umożliwiający osiągnięcie stabilnej temperatury, niższej tablicy, przy czym szybkość wzrostu tempera- w celu przeprowadzenia obserwacji, a następnie, po tury nie powinna przekraczać 1 °C/min: www.rcl.gov.pl Siłowniki, które wymagają zasilania w stanie parametry działania urządzenia: pobierany prąd, spoczynku, powinny być nadzorowane w celu stwier- czas wykonywania pełnych wysuwów. Po okresie dzenia niewłaściwego działania lub wystąpienia minimum jednogodzinnego stabilizowania w warun- sygnałów uszkodzenia w czasie narażania. W końco- kach normalnych należy sprawdzić podstawowe wym okresie narażania, w czasie gdy siłownik parametry działania w cyklu „podnoszenie—opusz- jest uruchomiony (bez obciążenia), należy zmierzyć czenie”. Siłownik spełnia wymagania, jeżeli: Sprawdzenie wymagania polega na poddaniu urządzenia cyklicznym zmianom temperatury między 1. w czasie narażenia nie zostały wykryte nieprawidło- 25 °C, a odpowiednio 40 °C lub 55 °C. Wilgotność wości działania lub sygnały uszkodzenia, parametry względną należy utrzymywać w granicach 93 % pod- działania siłownika (bez obciążenia) nie zmieniły się czas występowania wysokiej temperatury oraz powy- więcej niż 5 %; żej 95 % przy niższej temperaturze, a także podczas zmian temperatury. Szybkość wzrostu temperatury 2. zmierzone przed i po narażeniu pod obciążeniem: powinna być taka, aby na powierzchni urządzenia na- — czasy „podnoszenia” oraz czasy „opuszczenia” stępowała kondensacja pary. nie zmieniły się więcej niż 10 %, Siłownik powinien być zamontowany w normal- — pobór prądu nie zmienił się więcej niż 10 %. nym położeniu pracy i podłączony do źródła zasilania. Urządzenie powinno być utrzymywane w stanie 12.4.1.3.4. Odporność na wilgotne gorąco cykliczne spoczynku w czasie narażania, z wyjątkiem końcowe- go okresu, w czasie którego powinno wykonać pełen Siłownik powinien wykazywać zdolność do po- cykl „podnoszenie—opuszczenie”. prawnego działania w warunkach wysokiej wilgotno- ści względnej, gdy występuje na nim kondensacja pa- Należy stosować warunki badania podane w po- ry wodnej. niższej tablicy: Siłowniki, które wymagają zasilania w stanie spo- 12.4.1.3.5. Wytrzymałość na wilgotne gorąco stałe czynku powinny być nadzorowane w celu stwierdzenia niewłaściwego działania lub wystąpienia sygnałów Siłownik powinien wykazywać zdolność do wy- uszkodzenia w czasie narażania. W końcowym okresie trzymania długotrwałego działania wilgoci w środo- narażania, w czasie gdy siłownik jest uruchomiony, na- wisku pracy (np. zmiany właściwości elektrycznych na leży zmierzyć parametry działania siłownika. skutek absorpcji, reakcji chemicznych z udziałem wil- goci, korozji elektrochemicznej itp.). Siłownik spełnia wymagania, jeżeli: Sprawdzenie wymagania polega na poddaniu urzą- 1) w czasie narażenia nie zostały wykryte nieprawidło- dzenia działaniu stałej temperatury 40 °C oraz stałej wości działania lub sygnały uszkodzenia; wilgotności względnej 93 % w taki sposób, aby na urzą- 2) zmierzone przed i w czasie narażenia pod obciąże- dzeniu nie występowała kondensacja pary wodnej. niem: Siłownik powinien być zamontowany w normal- — czasy „podnoszenia” oraz czasy „opuszczenia” nie zmieniły się więcej niż 10 %, nym położeniu pracy. W czasie badania urządzenie nie powinno być zasilane. — czasy „podnoszenia” oraz czasy „opuszczenia” nie przekroczyły 60 s, Należy stosować warunki badania podane w po- — pobór prądu nie zmienił się więcej niż 10 %. niższej tablicy. Podczas narażania nie są wykonywane pomiary. 12.4.1.3.6. Wytrzymałość na oddziaływanie atmosfe- Po okresie minimum jednogodzinnego stabilizowania ry korozyjnej SO (wytrzymałość) w warunkach normalnych należy sprawdzić podsta-www.rcl.gov.pl Siłownik powinien wykazywać zdolność do wytrzy- wowe parametry działania w cyklu „podnoszenie- mania efektów korodującego oddziaływania dwutlenku opuszczenie”. siarki, stanowiącego czynnik skażający atmosferę. Siłownik spełnia wymagania, jeśli zmierzone przed Sprawdzenie wymagania polega na narażeniu i po narażeniu pod obciążeniem: urządzenia na działanie atmosfery zawierającej dwu- — czasy „podnoszenia” oraz czasy „opuszczenia” nie tlenek siarki w stałej temperaturze i w warunkach wy- zmieniły się więcej niż 10 %, sokiej wilgotności względnej. Warunki badania po- winny utrzymywać temperaturę powierzchni urządze- — czasy „podnoszenia” oraz czasy „opuszczenia” nie nia powyżej punktu rosy. Obecność higroskopijnych przekroczyły 60 s, materiałów na urządzeniu lub wytworzone produkty — pobór prądu nie zmienił się więcej niż 10 %. korozji mogą spowodować kondensację pary wodnej. Siłownik powinien być zamontowany w normal- datkowych połączeń. W czasie badania urządzenie nym położeniu pracy. Do zacisków powinny być pod- nie jest zasilane. łączone nieocynowane, miedziane przewody o od- powiedniej średnicy, tak aby można było wyko- Należy stosować warunki badania podane w po- nać badania funkcjonowania bez wykonywania do- niższej tablicy: Podczas narażania pomiary nie są wykonywane. 12.4.1.3.7. Odporność na udary pojedyncze Po narażeniu siłownik należy wyjąć z komory pro- Siłownik powinien wykazywać zdolność do po- bierczej i suszyć co najmniej przez 16 h w temperatu- prawnego działania w warunkach udarów mechanicz- rze 40 °C, w wilgotności względnej poniżej 50 %, a na- nych, które mogą wystąpić w czasie transportu oraz stępnie poddać reklimatyzacji w ciągu 2 h w normal- w przewidywanych warunkach pracy. nych warunkach laboratoryjnych. Po okresie stabilizo- wania w warunkach normalnych należy sprawdzić Sprawdzenie wymagania polega na narażeniu si- podstawowe parametry działania w cyklu „podnosze- łownika na oddziaływanie pojedynczego udaru me- nie—opuszczenie”. chanicznego. Siłownik spełnia wymagania, jeśli zmierzone przed Siłownik powinien być zamontowany w normal- i po narażeniu pod obciążeniem: nym położeniu pracy i podłączony do źródła zasilania. — czasy „podnoszenia” oraz czasy „opuszczenia” nie zmieniły się więcej niż 10 %, Siłownik powinien być utrzymywany w stanie spo- czynku w czasie narażania. — czasy „podnoszenia” oraz czasy „opuszczenia” nie przekroczyły 60 s, Należy stosować warunki badania podane w po- — pobór prądu nie zmienił się więcej niż 10 %. niższej tablicy. Siłownik powinien być nadzorowany w celu Należy zachować podane niżej parametry: stwierdzenia niewłaściwego działania lub występowa- — temperatura: 55 °C ± 2 °C, nia sygnałów uszkodzenia w czasie narażania oraz w ciągu następnych 2 min. — czas trwania: 16 h. Warunki narażeń opisane w normie W warunkach normalnych należy sprawdzić pod- PN-EN 60068-2-2; stawowe parametry działania w cyklu „podnoszenie- opuszczenie”. b) zdolność do poprawnego funkcjonowa- Siłownik spełnia wymagania, jeżeli: nia przy niskich temperaturach otocze- nia. Należy zachować podane niżej para- a) w czasie narażenia nie zostały wykryte nieprawidło- metry: wości działania lub sygnały uszkodzenia, — temperatura: –10 °C ± 3 °C (dla typu A), b) zmierzone przed i po narażeniu w czasie sprawdze- nia działania pod obciążeniem: –25 °C ± 3 °C (dla typu B), — czasy „podnoszenia” oraz czasy „opuszczenia” — czas trwania: 16 h. nie zmieniły się więcej niż 10 %, www.rcl.gov.plWarunki narażeń opisane w normie — czasy „podnoszenia” oraz czasy „opuszczenia” PN-EN60068-2-1; nie przekroczyły 60 s, c) odporność na uderzenia mechaniczne na — pobór prądu nie zmienił się więcej niż 10 %. powierzchnię, jakich mogą doznawać w normalnym środowisku roboczym. 12.4.1.3.8. Ponadto w zakresie parametrów eksploata- cyjnych siłowniki liniowe powinny wykazy- Należy zachować podane niżej parametry: wać: — energia uderzenia: (1,9 ± 0,1) J, a) zdolność do poprawnego działania w wy- — liczba uderzeń na punkt: 1. sokich temperaturach otoczenia, które mogą krótkotrwale wystąpić w przewidy- Warunki narażeń opisane w normie wanych warunkach pracy. PN-EN 60068-2-75; d) odporność na wibracje o poziomach, które mogą diowych w zakresie od 150 kHz do 200 MHz, przy wystąpić w ich otoczeniu podczas pracy. napięciu probierczym 10 Vrms dla modulacji AM i PM. Warunki narażeń opisane w normie Należy zachować podane niżej parametry: PN-EN 50130-4 i normie PN-EN 61000-4-6 +A1; — zakres częstotliwości: 10 Hz do 150 Hz, — amplituda przyśpieszenia: 4,905 ms–2 (0,5 g), h) odporność na serię szybkich, elektrycznych zakłó- ceń impulsowych o niskiej energii, które mogą być — liczba osi: 3, wytwarzane przez przekaźniki, styczniki, przełącza- — liczba cykli przemiatania na oś: 1 dla każdego sta- nie obciążeń indukcyjnych itp. i mogą być induko- nu pracy. wane do układów sygnałowych i zasilania siecio- wego przy poziomach: Warunki narażeń opisane w normie PN-EN 60068-2-6; — 2 kV do zacisków zasilania sieciowego, — 1 kV do zacisków wejściowych, sygnałowych, da- e) wytrzymałość na długotrwałe wpływy wibracji nych i sterujących. o poziomach odpowiednich do środowiska robo- Warunki narażeń opisane w normie PN-EN 50130-4; czego. Należy zachować podane niżej parametry: i) odporność na udary napięciowe o wysokiej energii, które mogą być indukowane w kablach zasilających — zakres częstotliwości: 10 Hz do 150 Hz, i sygnałowych, o wartościach: — amplituda przyśpieszenia: 9,81 ms–2 (1 g), — dla linii zasilających prądu przemiennego: — liczba osi: 3, linia do linii (zakłócenia symetryczne): 1 kV, — liczba cykli wibracji na oś: 20 na oś. linia do ziemi (zakłócenia niesymetryczne): 2 kV, Warunki narażeń opisane w normie — dla linii stałoprądowych niskiego napięcia i linii PN-EN 60068-2-6; sygnałowych: linia do ziemi (zakłócenia niesymetryczne): 1 kV. f) odporność na wyładowania elektrostatyczne dla granicznych wartości napięcia probierczego 8 kV Warunki narażeń opisane w normie PN-EN 50130-4 dla wyładowań w powietrzu i 6 kV dla wyła- i normie PN-EN 61000-4-5:+ A1; dowań kontaktowych do powierzchni przewo- dzących. Warunki narażeń opisane w normie j) odporność na krótkotrwałe obniżenia i zaniki napię- PN-EN 50130-4 i normie PN-EN 61000-4-2 + A2; cia sieciowego takie jak te, które są spowodowane przez przełączanie obciążenia i działanie urządzeń g) odporność na zakłócenia sinusoidalne przewodzo- zabezpieczających w obwodach rozdziału mocy. ne indukowane przez pola o częstotliwościach ra- Wartości obniżeń podano w poniższej tablicy: Warunki narażeń opisane w normie PN-EN 50130-4; e) oznaczenia zacisków do przyłączania przewodów, f) znak(-i) lub kod(y) (np. numer seryjny lub kod partii) k) odporność na wpływ pól elektromagnetycznych za pomocą którego(-ych) producent może określić, wytwarzanych przez urządzenia radiowe nadawczo- co najmniej datę lub partię i miejsce produkcji. -odbiorcze, radiotelefony, stacje radiowe i telewi- zyjne itp. w zakresie częstotliwości od 1 MHz do Znakowanie powinno być widoczne podczas insta- 2.000 MHz przy natężeniu pola 10 V/m i modulacji lowania siłownika i powinno być dostępne podczas AM i PM, przy czym w zakresach 415 ÷ 466 MHz konserwacji. i 890 ÷ 960 MHz przy natężeniu pola 30 V/m. Warunki narażeń opisane w normie PN-EN 50130-4; 12.4.2. SIŁOWNIKI OBROTOWE l) zdolność do poprawnego działania w przewidywa- 12.4.2.1. PODZIAŁ nym zakresie zmian napięcia zasilającego +15–10 %. www.rcl.gov.pl Zależnie od warunków środowiskowych w miej- 12.4.1.3.9. Znakowanie scu zainstalowania, rozróżnia się dwie kategorie śro- dowiskowe siłowników obrotowych: Na każdym siłowniku powinny być naniesione I kategoria środowiskowa w sposób trwały następujące dane: a) nazwa lub znak towarowy producenta lub dostawcy, Urządzenia przeznaczone do użytku wewnętrz- b) oznaczenie modelu (typ lub numer), nego. c) oznaczenie klasy klimatycznej, Dla tej kategorii wymagana jest prawidłowa praca d) kategoria środowiskowa (wewnętrzny / zewnętrzny, urządzenia w zakresie temperatur: od –10 °C do specjalne warunki środowiskowe), +55 °C. II kategoria środowiskowa 12.4.2.2.3. Wymagania dotyczące konstrukcji mecha- nicznej Urządzenia przeznaczone do użytku zewnętrznego lub wewnętrznego w miejscach gdzie mogą być nara- Wymagania dla siłowników obrotowych współpracu- żone na działanie temperatur zewnętrznych. jących z klapami przeciwpożarowymi (w systemach wentylacji i klimatyzacji): Dla tej kategorii wymagana jest prawidłowa praca urządzenia w zakresie temperatur: od –25 °C do a) siłownik powinien posiadać krańcowe wyłączniki +55 °C. umożliwiające identyfikację położenia klapy przez urządzenia współpracujące; Producent powinien podać kategorię środowisko- wą urządzenia w dokumentacji technicznej. b) siłownik powinien mieć dodatkową możliwość ręcz- nego naciągania sprężyny przy pomocy odpowied- 12.4.2.2. WYMAGANIA OGÓLNE niego narzędzia: pokrętła, korby; 12.4.2.2.1. Znakowanie c) siłownik powinien mieć możliwość uruchamiania Na każdym siłowniku powinny być naniesione napędu sprężynowego (zamykanie klapy) przy po- w sposób trwały następujące dane: mocy wyzwalacza temperatury o temperaturze no- minalnej 70 °C, 90 °C, 120 °C; a) nazwa lub znak towarowy producenta lub dostawcy, b) oznaczenie modelu (typ lub numer), d) wyzwalacz termiczny siłownika może być zainstalo- wany wewnątrz klapy (wymaganie); może być też c) oznaczenie klasy klimatycznej, częścią składową siłownika. Służy on wówczas do d) kategoria środowiskowa (wewnętrzny / zewnętrzny, kontroli temperatury na zewnątrz kanału wentyla- specjalne warunki środowiskowe), cyjnego (opcja); e) oznaczenia zacisków do przyłączania przewodów, e) siłownik powinien zapewnić czas obrotu nie dłuższy f) znak(-i) lub kod(y) (np. numer seryjny lub kod partii) niż 60 s, w zakresie nominalnego kąta w trybie pra- za pomocą którego(-ych) producent może określić, cy napędu sprężynowego. Dotyczy siłowników o ta- co najmniej datę lub partię i miejsce produkcji. kim zadeklarowanym czasie obrotu; Znakowanie powinno być widoczne podczas insta- f) siłownik obciążony momentem nominalnym powi- lowania siłownika i powinno być dostępne podczas nien mieć możliwość naciągu sprężyny, w warun- konserwacji. +10% kach zasilania napięciem Un (dotyczy si- łowników wyposażonych w silnik elektryczny nacią- 12.4.2.2.2. Wykonanie gający sprężynę); Siłownik obrotowy stosowany w systemach wen- g) siłownik powinien posiadać możliwość utrzymatylacji i klimatyzacji zawiera napęd mechaniczny sprę- nia stanu krańcowego położenia (klapa zamknięta) żynowy, naciągany silnikiem elektrycznym lub ręcz- pod obciążeniem otwierającym klapę równym nie. Uruchomienie siłownika do pozycji bezpiecznej 1,3 momentu nominalnego podanego przez produ- klapy przeciwpożarowej (praca napędu mechaniczne- centa; go zamykającego klapę) następuje w wyniku zaniku napięcia zasilającego. Dzięki zgromadzonej energii w sprężynie jest możliwe zamknięcie klapy w warun- h) siłownik powinien być wyposażony w układ ryglu- kach pożaru oraz przy braku zasilania elektrycznego. jący w krańcowym położeniu lub przekładnie silni- Siłownik może być uruchamiany dedykowanym ste- ka powinny być samohamowne w taki sposób, aby rownikiem, modułem sterującym systemu automatyki siłownik obciążony momentem nominalnym utrzy- pożarowej (SAP) lub wyzwalaczem termicznym. Si- mał stan zamknięcia klapy w czasie dłuższym niż łownik w żadnym przypadku nie może być stosowany 30 min; w trybie naciągania sprężyny do uruchamiania klap oddymiających stosowanych w systemach pożarowej i) siłownik powinien wytrzymać 1000 (tysiąc) urucho- wentylacji oddymiającej. Siłownik obrotowy stosowa- mień w zakresie pracy sprężynowej; ny w systemach pożarowej wentylacji oddymiającej www.rcl.gov.pl zawiera napęd w postaci silnika elektrycznego komu- j) stopień ochrony minimum IP 21C. tatorowego lub krokowego. Ruch klapy oddymiającej w obie strony następuje w wyniku działania silnika elektrycznego. Siłownik może być uruchamiany dedy- Wymagania dla siłowników obrotowych współpracu- kowanym sterownikiem lub modułem sterującym sys- jących z klapami oddymiającymi (w systemach poża- temu SAP (w konfiguracji gwarantującej pracę w wa- rowej wentylacji oddymiającej): runkach pożaru). Siłownik w żadnym przypadku nie może być stosowany do uruchamiania klap przeciw- pożarowych. Siłownik powinien być zasilany ze źródła a) siłownik powinien posiadać krańcowe wyłączniki gwarantującego prawidłową pracę w warunkach po- umożliwiające identyfikację położenia wału siłowni- żaru, za pośrednictwem przewodów o odporności mi- ka/klapy przez urządzenia współpracujące (sterow- nimum E30. nik); b) sposób przyłączenia zasilania siłownika powinien być zgodny z rysunkiem nr 12.4.2.2.3: Rys. nr 12.4.2.2.3 c) siłownik powinien mieć dodatkową możliwość nych parametrach zasilania oraz nominalnym obciąże- ręcznego obrotu wału przy pomocy odpowiednie- niu przy pracy sprężynowej, zgodnie z dokumentacją go narzędzia: pokrętła, korby; techniczną. d) połączenie między siłownikiem a klapą powinno W przypadku siłowników pracujących w syste- gwarantować prawidłową pracę w warunkach wy- mach pożarowej wentylacji oddymiającej, trwałość sokiej temperatury — powinno być wykonane ze urządzenia i pewność funkcjonowania jest sprawdza- stali; na przez 10000-krotne (dziesięć tysięcy) wykonanie cy- klu „otwórz-zamknij”, przy nominalnych parametrach e) siłownik powinien posiadać dobrze widoczny zasilania, przy czym 50 % z obciążeniem przeciwnym wskaźnik położenia wału; dla jednego kierunku obrotu wału, a następnie 50 % f) wszystkie elementy istotne dla niezawodnego dla drugiego kierunku, zgodnie z dokumentacją tech- działania siłownika (elementy przekładni) powinny niczną. być wykonane z metalu; Między poszczególnymi cyklami pracy siłownika g) siłownik powinien zapewnić czas wykonania de- należy przewidzieć okresy umożliwiające stabilizację klarowanego kąta obrotu nie dłuższy niż 60 s pod temperatury na dopuszczalnym poziomie, ustalonym obciążeniem nominalnym. Dotyczy urządzeń z ta- z przedstawicielem producenta. W przypadku braku kim zadeklarowanym czasem; takich informacji należy przyjąć okresy — 4/6 T, gdzie T jest czasem wykonywania obrotu pod obciąże- h) siłownik powinien mieć możliwość pracy z obciąże- niem. niem momentem nominalnym w obu kierunkach w warunkach zasilania napięciem Un+10% ; –15% W pierwszym i ostatnim cyklu należy zmierzyć rze- i) siłownik powinien posiadać możliwość utrzymania czywiste wartości: stanu obu krańcowych położeń pod obciążeniem — czas pracy silnikowej, skierowanym przeciwnie, równym 1,3 momentu — czas pracy sprężynowej (dla siłowników z napędem nominalnego podanego przez producenta; sprężynowym), j) siłownik powinien być wyposażony w układ ryglu- — pobór prądu, jący w krańcowym położeniu lub przekładnie silni- — kąt obrotu. ka powinny być samohamowne w taki sposób, aby siłownik obciążony momentem nominalnym utrzy- mał stan zamknięcia klapy w czasie dłuższym niż Wynik sprawdzenia jest pozytywny, jeżeli zostaną spełnione następujące warunki: 30 min; — zostanie wykonanych odpowiednio 1000 (tysiąc) lub k) siłownik powinien wytrzymać 10000 (dziesięć ty- 10000 (dziesięć tysięcy) cykli „otwórz—zamknij”, sięcy) uruchomień, z czego 50 % z obciążeniem — czasy pracy sprężynowej oraz silnikowej nie zmie- przeciwnym dla jednego kierunku obrotu i 50 % niły się więcej niż 10 % (dotyczy siłowników z napę- dla drugiego kierunku; dem sprężynowym), www.rcl.gov.pl l) stopień ochrony minimum IP 21C; — kąt obrotu nie zmienił się więcej niż 5 %, m) konstrukcja siłownika powinna zapewnić możli- — pobór prądu nie zmienił się więcej niż +10 %. wość napędu klapy w warunkach pożaru w ciągu minimum 30 min. 12.4.2.3. WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE 12.4.2.2.4. Trwałość 12.4.2.3.1. Odporność na oddziaływanie wysokiej temperatury W przypadku siłowników pracujących w systemach wentylacji i klimatyzacji, trwałość urządzenia i pewność Siłownik powinien posiadać konstrukcję umożli- funkcjonowania jest sprawdzona przez 1000-krotne (ty- wiającą jego prawidłowe funkcjonowanie w warun- siąc) wykonanie cyklu „otwórz-zamknij”, przy nominal- kach pożaru. Parametry testu: czas: 0 ÷ 8 min. — liniowe podnoszenie temperatury od temp. otoczenia do 450 °C, obciążenie — nominalne wg danych producenta, czas: 8 ÷ 30 min. — stabilizowanie temperatury na po- ziomie 450 °C ± 20 °C. moment uruchomienia wynika z przekroczenia tempe- ratury zadziałania wyzwalacza, W przypadku przewidywanego izolowania siłow- nika przy pomocy osłony termicznej, parametry nara- siłownik wraz z dostarczonym kablem poddaje się na- żenia siłownika powinny być zgodne z wykresem wid- stępującym narażeniom: niejącym na rysunku nr 12.4.2.3.1: Rys. nr 12.4.2.3.1 Wynik sprawdzenia uznaje się za pozytywny, jeżeli: i klimatyzacji, przy zadanej temperaturze urucho- mienia wykonał obrót o kąt nominalny oraz utrzy- a) siłownik obrotowy przeznaczony do współpracy mał obciążenie podczas pozostałego czasu próby. z klapą oddymiającą w systemie pożarowej wenty- lacji oddymiającej w ostatnich 2 minutach wykonał 12.4.2.3.2 Temperatura zadziałania wyzwalacza (do- trzy obroty o kąt nominalny pod obciążeniem nomi- tyczy siłowników posiadających wyzwala- nalnym oraz: cze termiczne) — czasy pracy silnikowej nie zmieniły się więcej niż Wyzwalacz o temperaturze zadziałania 70 °C 10 %, — kąt obrotu nie zmienił się więcej niż 5 %, Badanie jest wykonywane zgodnie z normą PN-EN 54-5 dla przyrostów temperatury: 0,5 °C/min, — pobór prądu nie zmienił się więcej niż +10 %; 3 °C/min, 20 °C/min. Czasy zadziałania wyzwalacza b) siłownik obrotowy przeznaczony do współpracy powinny się zawierać między dolną a górną granicą z klapą przeciwpożarową w systemie wentylacji czasów zadziałania podaną w poniższej tablicy: Statyczny próg zadziałania mierzony przy przyroście temperatury 0,5 °C/min nie może być niższy niż 65 °C i nie wyższy niż 74 °C. Wyzwalacz o temperaturze zadziałania 90 °C Badanie jest wykonywane zgodnie z normą PN-EN 54-5 dla przyrostów temperatury: 0,5 °C/min, 3 °C/min, 20 °C/min, przy temperaturze początkowej 65 °C. www.rcl.gov.pl Czasy zadziałania wyzwalacza powinny się zawierać między dolną a górną granicą czasów zadziałania po- daną w poniższej tablicy: Statyczny próg zadziałania mierzony przy przyroście temperatury 0,5 °C/min nie może być wyższy niż 93 °C. Wyzwalacz o temperaturze zadziałania 120 °C Badanie jest wykonywane zgodnie z normą PN-EN 54-5 dla przyrostów temperatury: 0,5 °C/min, 3 °C/min, 20 °C/min, przy temperaturze początkowej 85 °C. Czasy zadziałania wyzwalacza powinny się zawierać między dolną a górną granicą czasów zadziałania po- daną w poniższej tablicy: Statyczny próg zadziałania mierzony przy przyro- uszkodzenia w czasie narażania. W końcowym okresie ście temperatury 0,5 °C/min nie może być niższy niż narażania, w czasie gdy urządzenie jest uruchomione 114 °C. należy zmierzyć parametry działania siłownika. Po okre- sie minimum jednogodzinnego stabilizowania w wa- 12.4.2.3.3. Działanie siłownika w temperaturze za- runkach normalnych należy sprawdzić podstawowe działania wyzwalacza (dotyczy siłowników parametry działania w cyklu „otwórz — zamknij”. posiadających wyzwalacze termiczne) Siłownik spełnia wymagania, jeżeli: Siłownik powinien wykazywać zdolność do po- 1) w czasie narażenia nie zostały wykryte nieprawidło- prawnego działania w wysokich temperaturach oto- wości działania lub sygnały uszkodzenia, parametry czenia, które mogą krótkotrwale wystąpić w przewidy- działania siłownika (bez obciążenia) nie zmieniły się wanych warunkach pracy do momentu zadziałania więcej niż 5 %; wyzwalacza. 2) zmierzony przed i po narażeniu w czasie sprawdze- Sprawdzenie wymagania polega na poddaniu si- nia działania pod obciążeniem: łownika działaniu wysokiej temperatury przez okres — czas zamykania pod obciążeniem (praca spręży- umożliwiający osiągnięcie stabilnej temperatury, nowa) oraz czas otwierania bez obciążenia (praca w celu przeprowadzenia obserwacji, a następnie, po silnikowa) nie zmieniły się więcej niż 10 %, powrocie do normalnych warunków otoczenia, wyko- naniu sprawdzenia działania siłownika. — pobór prądu nie zmienił się więcej niż 10 %. Siłownik powinien być zamontowany w normal- 12.4.2.3.4. Odporność na wilgotne gorąco cykliczne nym położeniu pracy i podłączony do źródła zasilania. Urządzenie powinno być utrzymywane w stanie spo- Siłownik powinien wykazywać zdolność do po- czynku w czasie okresu narażania, z wyjątkiem końco- prawnego działania w warunkach wysokiej wilgotno- wego okresu, w czasie którego powinno wykonać pe- ści względnej, gdy występuje na nim kondensacja pa- łen cykl „otwórz—zamknij” (z obciążeniem momen- ry wodnej. tem nominalnym). Sprawdzenie wymagania polega na poddaniu Należy stosować warunki badania podane w po- urządzenia cyklicznym zmianom temperatury między niższej tablicy, przy czym szybkość wzrostu tempera- 25 °C a odpowiednio 40 °C lub 55 °C. Wilgotność tury nie powinna przekraczać 1 °C/min: względną należy utrzymywać w granicach 93 % pod- czas występowania wysokiej temperatury oraz powy- Temperatura +75 °C żej 95 % przy niższej temperaturze, a także podczas Czas narażenia 4 h zmian temperatury. Szybkość wzrostu temperatury powinna być taka, aby na powierzchni urządzenia na- Uwaga: narażenie dotyczy urządzeń, których tem- stępowała kondensacja pary. peratura zadziałania wyzwalaczy nie przekracza 70 °C Temperatura 110 °C Urządzenie powinno być zamontowane w normal- nym położeniu pracy i podłączone do źródła zasilania. Czas narażenia 4 h Urządzenie powinno być utrzymywane w stanie spo- Uwaga: narażenie dotyczy urządzeń, których tem- czynku w czasie okresu narażania, z wyjątkiem końco- peratura zadziałania wyzwalaczy nie przekracza 93 °C wego okresu, w czasie którego powinno wykonać pe- www.rcl.gov.plłen cykl „otwórz—zamknij”. Siłowniki, które wymagają zasilania w stanie spo- czynku, powinny być nadzorowane w celu stwierdzenia Należy stosować warunki badania podane w po- niewłaściwego działania lub wystąpienia sygnałów niższej tablicy: Siłowniki, które wymagają zasilania w stanie spo- 12.4.2.3.5. Wytrzymałość na wilgotne gorąco stałe czynku powinny być nadzorowane w celu stwierdze- nia niewłaściwego działania lub wystąpienia sygna- Siłownik powinien wykazywać zdolność do wy- łów uszkodzenia w czasie narażania. trzymania długotrwałego działania wilgoci w środo- wisku pracy (na przykład zmiany właściwości elek- W końcowym okresie narażania, w czasie gdy urzą- trycznych na skutek absorpcji, reakcji chemicznych dzenie jest uruchomione, należy zmierzyć parametry z udziałem wilgoci, korozji elektrochemicznej). Spraw- działania siłownika. Siłownik spełnia wymagania, jeżeli: dzenie wymagania polega na poddaniu urządzenia 1) w czasie narażenia nie zostały wykryte nieprawidło- działaniu stałej temperatury 40 °C oraz stałej wilgot- wości działania lub sygnały uszkodzenia, ności względnej 93 % w taki sposób, aby na urzą- 2) zmierzone przed i w czasie narażenia pod obciąże- dzeniu nie występowała kondensacja pary wodnej. niem: Siłownik powinien być zamontowany w normalnym — czasy „otwierania” oraz czasy „zamykania” nie położeniu pracy. W czasie narażenia urządzenie nie zmieniły się więcej niż 10 %, powinno być zasilane. — czasy „otwierania” oraz czasy „zamykania” nie przekroczyły 60 s, Należy stosować warunki badania podane w po- — pobór prądu nie zmienił się więcej niż 10 %. niższej tablicy: Podczas narażania nie są wykonywane pomiary. dwutlenku siarki, stanowiącego czynnik skażający at- Po okresie minimum jednogodzinnego stabilizowania mosferę. w warunkach normalnych należy sprawdzić podsta- Sprawdzenie wymagania polega na narażeniu wowe parametry działania siłownika w cyklu „otwórz urządzenia na działanie atmosfery zawierającej dwu- —zamknij”. tlenek siarki w stałej temperaturze i w warunkach wysokiej wilgotności względnej. Warunki badania Siłownik spełnia wymagania, jeśli zmierzone przed powinny utrzymywać temperaturę powierzchni urzą- i po narażeniu pod obciążeniem: dzenia powyżej punktu rosy. Obecność higroskopij- — czasy „otwierania” oraz czasy „zamykania” nie nych materiałów na urządzeniu lub wytworzone pro- zmieniły się więcej niż 10 %, dukty korozji mogą spowodować kondensację pary — czasy „otwierania” oraz czasy „zamykania” nie wodnej. Siłownik powinien być zamontowany w nor- przekroczyły 60 s, malnym położeniu pracy. Do zacisków powinny być podłączone nieocynowane, miedziane przewody — pobór prądu nie zmienił się więcej niż 10 %. o odpowiedniej średnicy, tak aby można było wyko- nać badania funkcjonowania bez wykonywania do- 12.4.2.3.6. Wytrzymałość na oddziaływanie atmosfe- datkowych połączeń. W czasie badania urządzenie nie ry korozyjnej jest zasilane. Siłownik powinien wykazywać zdolność do Należy stosować warunki badania podane w po- wytrzymania efektów korodującego oddziaływania niższej tablicy: Warunki badania wytrzymałości na korozyjne oddziaływanie dwutlenku siarki Podczas narażania pomiary nie są wykonywane. www.rcl.gov.pl— czasy „otwierania” oraz czasy „zamykania” nie Po badaniu siłownik należy wyjąć z komory korozyjnej zmieniły się więcej niż 10 %, i stabilizować co najmniej przez 16 h w temperaturze — czasy „otwierania” oraz czasy „zamykania” nie 40 °C, w wilgotności względnej poniżej 50 %, a na- przekroczyły 60 s, stępnie poddać reklimatyzacji w ciągu 2 h w normal- — pobór prądu nie zmienił się więcej niż 10 %. nych warunkach laboratoryjnych. Po okresie stabilizo- wania w warunkach normalnych należy sprawdzić 12.4.2.3.7. Odporność na udary pojedyncze podstawowe parametry działania w cyklu „otwórz— zamknij”. Siłownik powinien wykazywać zdolność do po- prawnego działania w warunkach udarów mechanicz- Siłownik spełnia wymagania, jeśli zmierzone przed nych, które mogą wystąpić w czasie transportu oraz i po narażeniu pod obciążeniem: w przewidywanych warunkach pracy. Sprawdzenie wymagania polega na narażeniu Urządzenie powinno być utrzymywane w stanie siłownika na oddziaływanie pojedynczego udaru me- spoczynku w czasie okresu narażania. chanicznego. Siłownik powinien być zamontowany w normal- Należy stosować warunki badania podane w po- nym położeniu pracy i podłączony do źródła zasilania. niższej tablicy: Siłownik powinien być nadzorowany w celu c) dporność na uderzenia mechaniczne na powierzch- stwierdzenia niewłaściwego działania lub występowa- nię, których mogą doznawać w normalnym środo- nia sygnałów uszkodzenia w czasie narażania oraz wisku roboczym. w ciągu następnych 2 min. Po narażeniu należy spraw- dzić podstawowe parametry działania w cyklu „otwórz Należy zachować podane niżej parametry: —zamknij”. — energia uderzenia: (1,9 + 0,1) J, Siłownik spełnia wymagania, jeśli: — liczba uderzeń na punkt: 1. 1) w czasie narażenia nie zostały wykryte nieprawidło- Warunki narażeń opisane w normie wości działania lub sygnały uszkodzenia; PN-EN 60068-2-75; 2) zmierzone przed i po narażeniu w czasie sprawdze- d) odporność na wibracje o poziomach, które mogą nia działania siłownika pod obciążeniem: wystąpić w ich otoczeniu podczas pracy. — czasy „otwierania” oraz czasy „zamykania” nie zmieniły się więcej niż 10 %, Należy zachować podane niżej parametry: — czasy „otwierania” oraz czasy „zamykania” nie — zakres częstotliwości: 10 Hz do 150 Hz, przekroczyły 60 s, — amplituda przyśpieszenia: 4,905 ms–2 (0,5 g), — pobór prądu nie zmienił się więcej niż 10 %. — liczba osi: 3, Ponadto w zakresie parametrów eksploatacyjnych — liczba cykli przemiatania na oś: 1 dla każdego sta- siłowniki obrotowe powinny wykazywać: nu pracy. a) zdolność do poprawnego działania w wysokich Warunki narażeń opisane w normie temperaturach otoczenia, które mogą krótkotrwale PN-EN 60068-2-6; wystąpić w przewidywanych warunkach pracy. e) wytrzymałość na długotrwałe wpływy wibracji Należy zachować podane niżej parametry: o poziomach odpowiednich dla środowiska robo- — temperatura: 55 °C ± 2 °C, czego. Należy zachować podane niżej parametry: — czas trwania: 16 h. — zakres częstotliwości: 10 Hz do 150 Hz, — amplituda przyśpieszenia: 9,81 ms–2 (1 g), Warunki narażeń opisane w normie — liczba osi: 3, PN-EN 60068-2-2; — liczba cykli wibracji na oś: 20, b) zdolność do poprawnego funkcjonowania przy niskich temperaturach otoczenia. Warunki narażeń opisane w normie PN-EN 60068-2-6; Należy zachować podane niżej parametry:www.rcl.gov.pl — temperatura: –10 °C ± 3 °C f) odporność na wyładowania elektrostatyczne dla (dla I kategorii środowisko- granicznych wartości napięcia probierczego 8 kV wej), dla wyładowań w powietrzu i 6 kV dla wyładowań kontaktowych do powierzchni przewodzących. –25 °C ± 3 °C (dla II kategorii środowisko- wej), Warunki narażeń opisane w normie PN-EN 50130-4 i normie PN-EN 61000-4-2 + A2; — czas trwania: 16 h. g) odporność na zakłócenia sinusoidalne przewo- Warunki narażeń opisane w normie dzone indukowane przez pola o częstotliwoś- PN-EN60068-2-1; ciach radiowych w zakresie od 150 kHz do 200 MHz, przy napięciu probierczym 10 Vrms dla modulacji i) odporność na udary napięciowe o wysokiej energii, AM i PM. które mogą być indukowane w kablach zasilających i sygnałowych o wartościach: Warunki narażeń opisane w normie — dla linii zasilających prądu przemiennego: PN-EN 50130-4 i normie PN-EN 61000-4-6 +A1; linia do linii (zakłócenia symetryczne): 1 kV, linia do ziemi (zakłócenia niesymetryczne): 2 kV, h) odporność na serię szybkich, elektrycznych zakłó- ceń impulsowych o niskiej energii, które mogą być — dla linii stałoprądowych niskiego napięcia i linii wytwarzane przez przekaźniki, styczniki, przełącza- sygnałowych: nie obciążeń indukcyjnych itp. i mogą być induko- linia do ziemi (zakłócenia niesymetryczne): 1 kV, wane do układów sygnałowych i zasilania siecio- wego przy poziomach: Warunki narażeń opisane w normie PN-EN 50130-4 i normie PN-EN 61000-4-5:+ A1; — 2 kV do zacisków zasilania sieciowego, j) odporność na krótkotrwałe obniżenia i zaniki napię- — 1 kV do zacisków wejściowych, sygnałowych, cia sieciowego, takie jak te, które są spowodowane danych i sterujących. przez przełączanie obciążenia i działanie urządzeń zabezpieczających w obwodach rozdziału mocy. Warunki narażeń opisane w normie PN-EN 50130-4; Wartości obniżeń podano w poniższej tablicy: Warunki narażeń opisane w normie PN-EN 50130-4; 13.1.3. Znaki bezpieczeństwa — techniczne środki przeciwpożarowe k) odporność na wpływ pól elektromagnetycznych wytwarzanych przez urządzenia radiowe nadawczo- Znaki służące do oznaczania technicznych środ- -odbiorcze, radiotelefony, stacje radiowe i telewi- ków przeciwpożarowych powinny spełniać wymaga- zyjne itp. w zakresie częstotliwości od 1 MHz do nia zawarte w normie PN-N-01256-4, z wyłączeniem 2.000 MHz przy natężeniu pola 10 V/m i modulacji znaku „dźwig przeciwpożarowy” tablica 1, pozycja 8 AM i PM, przy czym w zakresach 415 ÷ 466 MHz tej normy. Oznaczenie dźwigów dla ekip ratowniczych i 890 ÷ 960 MHz przy natężeniu pola 30 V/m; powinno być zgodne z normą PN-EN 81-72 w zakresie wzoru i kolorystyki znaku. Znak ten powinien spełniać Warunki narażeń opisane w normie PN-EN 50130-4; wymagania normy PN-N-01256-4 wg pkt 2.2 i 2.3 tej normy. l) zdolność do poprawnego działania w przewidy- wanym zakresie zmian napięcia zasilającego +15/–10 %. Spełnienie wymagań powinno być potwierdzone stosownym dokumentem. 13.1. ZNAKI BEZPIECZEŃSTWA — OCHRONA PRZE- CIWPOŻAROWA, EWAKUACJA I TECHNICZNE 13.2. OPRAWY OŚWIETLENIOWE DO OŚWIETLENIA ŚRODKI PRZECIWPOŻAROWE AWARYJNEGO 13.1.1. Znaki bezpieczeństwa — ochrona przeciwpo- 13.2.1. Wymagania ogólne żarowa Oprawy oświetleniowe do oświetlenia awaryjnego Znaki bezpieczeństwa do stosowania w ochronie powinny spełniać wymagania normy PN-EN 60598-2-22 Część 2-22. Wymagania szczegółowe — Oprawy oświet- przeciwpożarowej powinny spełniać wymagania zawar- leniowe do oświetlenia awaryjnego. te w normie PN-N-01256/01 lub normie PN-ISO 7010. Spełnienie wymagań powinno być potwierdzone sto- 14.1. TELEKOMUNIKACYJNE KABLE STACYJNE DO sownym dokumentem. INSTALACJI PRZECIWPOŻAROWYCH 13.1.2. Znaki bezpieczeństwa — ewakuacja Telekomunikacyjne kable stacyjne do instalacji www.rcl.gov.plprzeciwpożarowych powinny spełniać wymagania Znaki ewakuacyjne stosowane do oznaczania dro- gi ewakuacyjnej oraz czynności związanych z ewakua- aprobaty technicznej lub polskiej normy wyrobu. cją powinny spełniać wymagania zawarte w normie Spełnienie wymagań powinno być potwierdzone sto- PN-N-01256/02 lub normie PN-ISO 7010. sownym dokumentem. Oznaczenie dźwigów powinno być zgodne z nor- 14.2. PRZEWODY I KABLE ELEKTRYCZNE ORAZ mą PN-EN 81-73 w zakresie wzoru i kolorystyki znaku. ŚWIATŁOWODOWE STOSOWANE DO ZASILA- Znak ten powinien spełniać wymagania normy NIA I STEROWANIA URZĄDZENIAMI SŁUŻĄCY- PN-N-01256-4 wg pkt 2.2 i 2.3 tej normy. MI OCHRONIE PRZECIWPOŻAROWEJ Spełnienie wymagań powinno być potwierdzone Przewody i kable elektryczne oraz światłowodowe, stosownym dokumentem. stosowane do zasilania i sterowania urządzeniami słu- żącymi ochronie przeciwpożarowej, powinny spełniać 15.1. DŹWIGI DLA STRAŻY POŻARNEJ wymagania aprobaty technicznej lub polskiej normy 15.1.1. WYMAGANIA OGÓLNE wyrobu. Spełnienie wymagań powinno być potwier- dzone stosownym dokumentem. Dźwigi dla straży pożarnej powinny spełniać wy- magania zasadnicze dla dźwigów i ich elementów 14.3. ZAMOCOWANIE PRZEWODÓW I KABLI ELEK- bezpieczeństwa oraz wymagania określone w normie TRYCZNYCH ORAZ ŚWIATŁOWODOWYCH STO- PN-EN 81-72. Spełnienie wymagań powinno być po- SOWANYCH DO ZASILANIA I STEROWANIA twierdzone stosownym dokumentem. URZĄDZENIAMI SŁUŻĄCYMI OCHRONIE PRZE- 15.1.2. WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE CIWPOŻAROWEJ 15.1.2.1. Dźwigi dla straży pożarnej powinny posiadać oznaczenia i opisy w języku polskim oraz po- Zamocowania przewodów i kabli elektrycznych dawać komunikaty w języku polskim. oraz światłowodowych, stosowanych do zasilania i sterowania urządzeniami służącymi ochronie prze- 15.1.2.3. Do urządzeń powinna być dołączona opraco- ciwpożarowej, powinny spełniać wymagania aproba- wana przez producenta w języku polskim ty technicznej lub polskiej normy wyrobu. Spełnienie instrukcja przeprowadzenia odpowiednich wymagań powinno być potwierdzone stosownym do- prób i badań potwierdzających prawidłowość kumentem. jego działania po zainstalowaniu w obiekcie. www.rcl.gov.pl — 7372 — www.rcl.gov.pl ISSN 0867-3411 Cena 8,50 zł (w tym 7 % VAT)
Treść odtworzona z dokumentu Dz.U. 2010 nr 85 poz. 553 (plik PDF). Moc prawną ma wyłącznie tekst ogłoszony w dzienniku urzędowym. To nie jest porada prawna.