Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 18 lutego 2011 r. w sprawie ramowego programu kursów nauki języka polskiego dla cudzoziemców

§ 1.

Ustala się ramowy program kursów nauki języka polskiego dla cudzoziemców, stanowiący załącznik do rozporządzenia.

§ 2.

Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.

Minister Edukacji Narodowej: K. Hall Minister Edukacji Narodowej kieruje działem administracji rządowej — oświata i wychowanie, na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 16 listopada 2007 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Edukacji Narodowej (Dz. U. Nr 216, poz. 1591).

Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2009 r. Nr 202, poz. 1551, Nr 219, poz. 1706 i Nr 221, poz. 1738 oraz z 2010 r. Nr 28, poz. 146, Nr 40, poz. 229, Nr 81, poz. 527, Nr 125, poz. 842 i Nr 217, poz. 1427. Niniejsze rozporządzenie było poprzedzone rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej z dnia 1 lutego 2007 r. w sprawie ramowego programu kursów nauki języka polskiego dla uchodźców (Dz. U. Nr 35, poz. 221), które utraciło moc z dniem 29 maja 2008 r. w związku z wejściem w życie ustawy z dnia 18 marca 2008 r. o zmianie ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 70, poz. 416).

RAMOWY PROGRAM KURSÓW NAUKI JĘZYKA POLSKIEGO DLA CUDZOZIEMCÓW

1. I n f o r m a c j e w s t ę p n e

Ramowy program kursów nauki języka polskiego dla cudzoziemców jest podstawą opracowania programów kursów nauki języka polskiego dla cudzoziemców, dostosowanych do wieku, pochodzenia, potrzeb i możliwości uczestników kursów.

Przy konstruowaniu programów kursów nauki języka polskiego dla cudzoziemców należy uwzględniać różnice kulturowe między różnymi grupami cudzoziemców. Pozwoli to na nauczenie cudzoziemca skutecznego komunikowania się z rodzimymi użytkownikami języka. Głównym założeniem ramowego programu kursów nauki języka polskiego dla cudzoziemców jest kształcenie kompetencji językowych oraz rozwijanie kompetencji komunikacyjnych, rozumianych jako zdolność do posługiwania się językiem miewania się oraz bogaty repertuar form porozumiewania się właściwych dla języka polskiego. W trakcie kursów nauki języka polskiego dla cudzoziemców uczestnik powinien zapoznać się ze specyfiką i warunkami życia w Polsce, strukturą społeczną, kulturą i panującymi zwyczajami. Istotne jest również, aby wyposażyć uczestnika kursu w niezbędną wiedzę kulturową i słownictwo, pozwalające na zaaklimatyzowanie się cudzoziemca w nowym otoczeniu, zintegrowanie ze społecznością lokalną, podjęcie pracy lub kontynuowanie nauki.

Zaproponowany podział kursów nauki języka polskiego dla cudzoziemców na cztery części, odpowiadające poszczególnym poziomom biegłości językowej (A1, A2, B1 lub B2), umożliwia dostosowanie układu kursu do potrzeb osób uczących się — np. ich wieku, poziomu posiadanej wiedzy i umiejętności, możliwości w sposób skuteczny i dostosowany do sytuacji spo-www.rcl.gov.pl poznawczych czy długości pobytu w Polsce. łecznej, w jakiej proces komunikacji przebiega, pod względem oczekiwań mówcy wobec innych partnerów rozmowy, celów, jakie stawia sobie mówca, oraz społecznych i konwencjonalnych reguł użycia języka. Kursy nauki języka polskiego dla cudzoziemców powinny uwzględniać opanowanie odpowiedniego poziomu wiedzy kulturowej i słownictwa, stanowiącej element kompetencji komunikacyjnej cudzoziemca, które odnoszą się do realiów kręgu cywilizacyjnego, w którym używa się języka polskiego. Należy dążyć, aby uczestnik kursu osiągnął znajomość reguł porozu- 2. C e l e k s z t a ł c e n i a

Za podstawowe cele kształcenia należy uznać:

1) komunikowanie się w języku polskim w podstawowych sytuacjach codziennych związanych z organizacją życia w Polsce, podróżowaniem, załatwianiem spraw urzędowych;

2) pisanie krótkich tekstów oficjalnych i nieoficjalnych;

3) rozumienie najważniejszych treści i intencji zawartych w prostych tekstach pisanych i mówionych;

4) opanowanie podstawowego zasobu słownictwa, reguł gramatycznych, ortograficznych i interpunkcyjnych oraz wymowy i intonacji umożliwiających komunikowanie się z rodzimymi i nierodzimymi użytkownikami języka polskiego w oficjalnej i nieoficjalnej odmianie języka;

5) osiągnięcie przewidzianego na danym etapie kształcenia poziomu kompetencji komunikacyjnej oraz wiedzy o kulturze polskiej (zgodnie z ust. 5). 3. S p o s o b y o s i ą g a n i a c e l ó w

Ze względu na swój ramowy charakter, zróżnicowanie uczestników oraz typu prowadzonych zajęć, ramowy program kursów nauki języka polskiego dla cudzoziemców zakłada swobodę w projektowaniu procesu kształcenia. Zaproponowany zakres i układ treści może być modyfikowany w zależności od sytuacji i potrzeb, a także używanych przez lektora podręczników i innych pomocy dydaktycznych. Językowe i kulturowe treści ramowego programu zostały ujęte w układzie tabelarycznym, co wprowadza określony porządek ich realizacji. Dopuszczalna jest modyfikacja porządku realizacji treści ramowego programu, zwłaszcza w zakresie wiedzy kulturowej i słownictwa (o którym mowa w ust. 7), tj. lektor może proponować własne rozwiązania i realizować założone cele na podstawie materiału dobranego do potrzeb konkretnej grupy uczestników kursu. Spiralny układ treści daje możliwość powracania do najważniejszych, ze względu na założone cele kształcenia, zagadnień oraz rozszerzanie ich zakresu. Sprawdzenie, czy uczestnicy kursu osiągnęli poziom wiedzy i umiejętności, przewidziany dla danego poziomu biegłości językowej, jest możliwe poprzez odniesienie do zamieszczonych w ramowym programie przewidywanych osiągnięć (o których mowa w ust. 4).

Nabywanie przez uczestników kursów nauki języka polskiego dla cudzoziemców określonych umiejętności zależy w dużym stopniu od przyjętych strategii nauczania. Ramowy program przewiduje możliwość wyboru sposobów osiągania celów, w zależności przede wszystkim od specyfiki grupy, predyspozycji i potrzeb uczestników kursów, preferencji i doświadczeń lektora. Wybierając sposoby osiągania celów, lektor powinien uwzględnić przede wszystkim możliwości i zainteresowania grupy, nie zapominając o zasadzie stopniowania trudności. Omawiając treści programowe, należy jak najczęściej posługiwać się przykładami z życia codziennego. Dobieranie interesujących przykładów rozbudza naturalną ciekawość uczestników kursów i rozwija ich zainteresowania. Dobór metod nauczania związany jest także z aktualnie rozwijanymi umiejętnościami i sprawnościami językowymi uczestnika kursu. W kształceniu umiejętności przewidzianych w ramowym programie należy wykorzystywać zróżnicowane metody pracy oraz techniki nauczania, takie jak indywidualna i zbiorowa praca z tekstem, ćwiczenia komunikacyjne, przekaz intersemiotyczny, demonstracje, dramę, gry dydaktyczne.

Należy pamiętać, że poszczególne treści najczęściej są realizowane równolegle i w integracji z treściami innych działów, o których mowa w ust. 5. Dlatego za najskuteczniejsze można uznać metody aktywizujące uczestników kursów i pobudzające ich do myślenia problemowego, a także te, które pozwalają zastosować zdobytą wiedzę w praktyce.

Istotnym założeniem ramowego programu kursów nauki języka polskiego dla cudzoziemców jest funkcjonalne ujęcie zagadnień językowych i gramatycznych, które prowadzi do rozpatrywania języka nie z perspektywy teoretycznej, ale „w użyciu” — w konkretnym akcie komunikacyjnym wraz z jego elementami składowymi: nadawcą, odbiorcą, celem interakcji językowej, typem kanału komunikacyjnego oraz specyfiką kontekstu pozajęzykowego. Takie podejście, zwłaszcza na pierwszych dwóch poziomach biegłości językowych A1 i A2, wzmacnia motywację uczestników kursów i kieruje ich uwagę na sukcesy związane ze skutecznym porozumiewaniem się w nowym otoczeniu. Poniższy wykaz sposobów osiągania celów może zostać uzupełniony przez lektorów przygotowujących konkretne programy kursów nauki języka polskiego dla cudzoziemców.

1. Rozumienie — słuchanie

1) wyodrębnianie określonych głosek z tekstu mówionego i czytanego;

2) ukierunkowane słuchanie tekstów czytanych przez lektora;

3) słuchanie nagrań — teksty poetyckie, słuchowiska, piosenki, programy telewizyjne (np. wiadomości, pro- gramy typu talk-show, zawierające swobodne wypowiedzi uczestników), dialogi filmowe, nagrania; www.rcl.gov.pl

4) odgrywanie prostych scenek;

5) uczestniczenie w małych formach teatralnych i ćwiczeniach dramowych

2. Rozumienie — czytanie

1) analiza i synteza wzrokowo-słuchowa wyrazów;

2) ćwiczenia w cichym i głośnym czytaniu;

3) prezentacja przeczytanych artykułów prasowych, ulubionych książek, wierszy itd.;

4) praca z tekstami pochodzącymi z różnych źródeł (prasa, literatura piękna, korespondencja prywatna i urzę- dowa, formularze, notatki, schematy, wykresy itp.);

5) odczytywanie tekstów przygotowanych przez rodzimych użytkowników języka oraz innych uczestników kursu

3. Pisanie

1) ćwiczenia w kreśleniu znaków literopodobnych i liter polskiego alfabetu;

2) ćwiczenia w pisaniu z pamięci i ze słuchu (dyktanda);

3) rozsypanki literowe, sylabowe, wyrazowe i zdaniowe;

4) tworzenie słowniczka ortograficznego;

5) zbiorowe i samodzielne redagowanie prostych form użytkowych skierowane do różnych adresatów;

6) wierszyki, konkursy, zagadki ortograficzne

4. Mówienie — interakcja

1) ćwiczenia wyzwalające aktywność uczących się w posługiwaniu się materiałem językowym;

2) dialogi i dyskusje;

3) scenki komunikacyjne i dramowe;

4) ćwiczenia słownikowo-frazeologiczne (zwracanie uwagi na łączliwość wyrazów);

5) gromadzenie określonego słownictwa;

6) analiza aktów komunikacyjnych (np. nagrane fragmenty filmów lub zarejestrowane kamerą lub dyktafonem scenki rzeczywiste) pod względem intencji, reakcji i emocji rozmówców

5. Mówienie — produkcja

1) ćwiczenia wymowy polskich głosek;

2) swobodne wypowiedzi w oparciu o własne doświadczenia i przeżycia oraz przeczytane teksty;

3) przedstawianie wydarzeń za pomocą różnorodnych środków ekspresji, drama;

4) tworzenie małych form scenicznych;

5) analiza i interpretacja różnorodnych tekstów kultury, takich jak: przedstawienia teatralne, filmy fabularne, utwory muzyczne i piosenki, słuchowiska i audycje radiowe, plakaty i reklamy (prasowe, radiowe i telewizyjne), dzieła sztuki dawnej i współczesnej;

6) próby tworzenia własnych tekstów literackich

4. O s i ą g n i ę c i a

Osiągnięcia na każdym poziomie biegłości językowej (A1, A2, B1, B2) dotyczą podstawowego poziomu wiedzy i umiejętności w zakresie trzech podstawowych sprawności językowych, jakimi są rozumienie, mówienie i pisanie. Zagadnienia gramatyczno-leksykalne obejmują treści, których opanowanie niezbędne jest do porozumiewania się w języku polskim na poziomie podstawowym (A1, A2) oraz na poziomie samodzielności (B1, B2) i które stanowić mogą punkt wyjścia w ewentualnej dalszej edukacji językowej cudzoziemca. Kluczowym założeniem na początkowych poziomach nauczania (A) jest funkcjonalność, czyli rezygnacja z teorii — szczegółowej wiedzy o języku — na rzecz sprawności językowej w podstawowych sytuacjach komunikacyjnych. Kursy na poziomie samodzielności (B) mogą zakończyć się podejściem do egzaminu certyfikacyjnego z języka polskiego jako obcego na poziomie B1 (poziom podstawowy) lub B2 (poziom średni ogólny).

Oceny biegłości językowej może dokonać sam cudzoziemiec na podstawie kryteriów odnoszących się do osiągnięć przedstawionych w ust. 5. Informacje na temat wymaganego na danym etapie poziomu osiągnięć i wiedzy mogą być przydatne także dla pracodawców, szkół i placówek oświatowych oraz podmiotów wykonujących zadania publiczne na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. www.rcl.gov.pl Dziennik Ustaw Nr 61

B2

(łącznie 5/10 godzin) rozumie dłuższe wypowiedzi i wykłady oraz nadąża za skom- plikowanymi wywodami pod warunkiem, że temat jest mu w miarę znany; rozumie większość wiadomości telewizyjnych, programów o sprawach bieżących oraz fil- mów w standardowej odmianie języka; jest w stanie zrozumieć intencje mówiącego w zależności od in- tonacji, tempa, kontekstu i treści wypowiedzi. Uczestnik kursu: — — —

Poziom samodzielności

B1

(łącznie 5/10 godzin) jest w stanie zrozumieć główne myśli zawarte w jasnej, sformu- łowanej w standardowej odmia- nie języka wypowiedzi na znane mu tematy, typowe dla domu, szkoły, czasu wolnego itd.; rozumie główne wątki wielu programów radiowych i telewi- zyjnych, traktujących o spra- wach interesujących go prywat- nie lub zawodowo — wtedy, kiedy te informacje są podawa- ne stosunkowo wolno i wyraź- nie; Uczestnik kursu: — —

A2

(łącznie 5/10 godzin) rozumie wyrażenia i najczęściej używane słowa, związane z istotnymi sprawami, takimi jak podstawowe informacje doty- czące własnej osoby i rodziny, zakupów, miejsca i regionu za- mieszkania, zatrudnienia; potrafi zrozumieć główny sens zawarty w krótkich, prostych ko- munikatach i ogłoszeniach; rozumie proste dialogi i rozmo- wy z udziałem kilku osób oraz typowe wypowiedzi wyrażające propozycje, przeprosiny, obiet- Uczestnik kursu: — — —

Poziom podstawowy godzin)

A1 ziemców spoza europejskiego kręgu kultu- rozumie prezentacje, ogłoszenia i instrukcje w przewidzianym zakresie tematycznym oraz wy- powiedzi wyrażające obietnice, zapewnienia, komplementy, su- gestie, argumentacje, opinie i porównania.

— nice. www.rcl.gov.pl (łącznie 10/10 potrafi zrozumieć znane słowa i bardzo podstawowe wyrażenia dotyczące własnej osoby, rodzi- ny oraz bezpośredniego otocze- nia, gdy tempo wypowiedzi jest wolne a wymowa wyraźna; rozumie proste instrukcje doty- czące podstawowych spraw, ży- czenia, gratulacje, powitania, pożegnania, podziękowania, prośby i polecenia. Uczestnik kursu: — —

Poziomy biegłości językowej

.

5

Minimalna liczba godzin przeznaczona na realizację danego działu. Liczba po ukośniku odnosi się do kursów adresowanych do cudzo rowego oraz tych, których alfabet języka ojczystego nie jest oparty na alfabecie łacińskim. Dziennik Ustaw Nr 61

B2

(łącznie 10/10 godzin) czyta ze zrozumieniem artykuły i reportaże dotyczące proble- mów współczesnego świata, w których piszący prezentują określone stanowiska i poglą- dy; rozumie współczesną prozę lite- racką.

Uczestnik kursu: — —

B1

(łącznie 10/10 godzin) rozumie teksty składające się głównie ze słów najczęściej wy- stępujących, dotyczących życia codziennego lub zawodowego; rozumie opisy wydarzeń, uczuć i pragnień zawarte w prywatnej korespondencji; czyta teksty prasowe, turystycz- ne, informacyjne w przewidzia- nym zakresie tematycznym.

Uczestnik kursu: — — —

A2

(łącznie 10/10 godzin) czyta bardzo krótkie, proste teksty; potrafi znaleźć konkretne, prze- widywalne informacje w pro- stych tekstach dotyczących ży- cia codziennego, takich jak ogłoszenia, reklamy, prospekty, karty dań, rozkłady jazdy, in- strukcje obsługi; rozumie krótkie, proste listy pry- watne pisane ręcznie i drukowa- ne; czyta ze zrozumieniem listy ofi- cjalne i pisma urzędowe. Uczestnik kursu: — — — — A1

B2

(łącznie 5/10 godzin) potrafi porozumiewać się na ty- le płynnie i spontanicznie, aby prowadzić swobodne rozmowy z rodzimymi użytkownikami ję- zyka; bierze czynny udział w dysku- sjach na znane mu tematy, przedstawiając swoje zdanie i broniąc swoich poglądów; potrafi wygłosić krótkie przemó- wienie, referat, podziękowanie lub życzenia, posługując się ofi- cjalną i nieoficjalną odmianą ję- zyka; stosuje odpowiednio do sytua- cji właściwy styl wypowiedzi i konwencje socjokulturowe, zna popularne wyrażenia idio- matyczne. Uczestnik kursu: — — — —

B1

(łącznie 10/10 godzin) radzi sobie w większości sytua- cji, w których można się znaleźć w czasie podróży po Polsce; potrafi bez uprzedniego przygo- towania zadawać pytania, roz- poczynać i kończyć rozmowę oraz włączać się do rozmów na znane mu tematy prywatne lub dotyczące życia codziennego (np. rodziny, zainteresowań, pracy, podróżowania, wydarzeń bieżących).

Uczestnik kursu: — —

A2

(łącznie 10/10 godzin) bierze udział w zwykłej, typowej rozmowie wymagającej prostej i bezpośredniej wymiany infor- macji na znane tematy; potrafi radzić sobie w bardzo krótkich rozmowach towarzy- skich, nawet jeśli nie jest w sta- nie sam podtrzymać rozmowy; bierze udział w prostej rozmo- wie telefonicznej.

Uczestnik kursu: — — —

A1 www.rcl.gov.pl (łącznie 5/10 godzin) rozumie znane nazwy, słowa i bardzo proste zdania, np. na tablicach informacyjnych i pla- katach lub w katalogach. Uczestnik kursu: —

(łącznie 10/10 godzin) potrafi brać udział w rozmowie pod warunkiem, że rozmówca jest gotów powtarzać lub ina- czej formułować swoje myśli oraz mówić wolniej, jeżeli za- chodzi taka potrzeba; formułuje proste pytania doty- czące najlepiej znanych tema- tów lub najpotrzebniejszych spraw, potrafi odpowiadać na tego typu pytania; umie poprosić o powtórzenie komunikatu, przeliterowanie wyrazu, wyjaśnienie niezrozu- mianej kwestii. Uczestnik kursu: — — —

Dziennik Ustaw Nr 61

B2

(łącznie 5/10 godzin) formułuje przejrzyste, rozbudo- wane wypowiedzi z właściwą intonacją na różne tematy zwią- zane z dziedzinami, które go in- teresują; potrafi wyjaśnić swój punkt wi- dzenia w danej kwestii oraz po- dać argumenty za i przeciw względem możliwych rozwią- zań; wypowiedzi cechuje średnio szybkie tempo i właściwa into- nacja oraz wymowa, a także sto- sowanie uproszczonych grup spółgłoskowych w obrębie po- jedynczych słów oraz na granicy słów. Uczestnik kursu: — — —

B1

(łącznie 5/10 godzin) potrafi łączyć wyrażenia w pro- sty sposób, aby opisywać prze- życia i zdarzenia, a także marze- nia, nadzieje i ambicje; potrafi krótko uzasadniać i ob- jaśniać własne poglądy i plany; relacjonuje wydarzenia i opo- wiada przebieg akcji książek czy filmów, opisując własne reakcje i wrażenia; prawidłowo wymawia wszyst- kie głoski polskie oraz ich wa- rianty w zależności od konteks- tu; różnicuje wymowę potoczną, mniej staranną od oficjalnej, starannej, w wolnym tempie. Uczestnik kursu: — — — — — ) nie

); gramatyka A2

(łącznie 5/10 godzin) kocham ją, widzę go posługuje się ciągiem wyrażeń i zdań, aby w prosty sposób opi- sać swoją rodzinę, innych ludzi, warunki życia, wykształcenie, obecną i poprzednią pracę; prawidłowo wymawia zestroje akcentowe, łączy słowa jedno- sylabowe w grupy (np. wiem, nie mam, ze mną, od nas, jadę na wieś, wychodzę za mąż albo przyłącza słowa jednosyla- bowe do słów akcentowanych (np. właściwie akcentuje wyrazy ro- dzime i obce typu oraz formy czasu przeszłego i trybu przypuszczającego; Uczestnik kursu: — — —

A1 y , , ł rz dź

, , ż ć

, , oraz l

, samo- sz ź e , ś oraz a także grupy i l, w opozycji do r w opozycji do: dż

,

, głoskę właściwie wymawia głoskę w opozycji do głoski nosowe, głoski: cz ń w opozycji do spółgłoskowe.

— www.rcl.gov.pl (łącznie 10/10 godzin) potrafi używać prostych wyra- żeń i zdań, aby opisać miejsce, w którym mieszka, oraz znanych mu ludzi; prawidłowo wymawia podsta- wowe głoski języka polskiego, akcentuje wyrazy, stosuje odpo- wiednią intonację (oznajmującą, pytającą i rozkazującą) w wypo- wiedziach.

Uczestnik kursu: — —

Dziennik Ustaw Nr 61

B2

(łącznie 10/10 godzin) jest w stanie pisać zrozumiałe, poprawne pod względem skła- dniowym, ortograficznym i in- terpunkcyjnym szczegółowe teksty na dowolne tematy zwią- zane ze swoimi zainteresowa- niami; potrafi napisać rozprawkę lub opracowanie, przekazując infor- macje lub rozważając argumen- ty za i przeciw; pisze listy, podkreślając znacze- nie, jakie mają dla niego dane wydarzenia i przeżycia; potrafi napisać ogłoszenie, skar- gę, reklamację, protest, odwoła- Uczestnik kursu: — — zna zasady kompozycji tekstu; — — — B1

(łącznie 10/10 godzin) potrafi pisać proste teksty na znane mu tematy; posługuje się zwrotami języko- wymi typowymi dla oficjalnej i nieoficjalnej odmiany języka polskiego; pisze prywatne listy, opisując swoje przeżycia i wrażenia; potrafi napisać proste opowia- danie, sprawozdanie, streszcze- nie (150—200 słów), zaprosze- nie, zawiadomienie i list moty- wacyjny; stosuje zasady ortografii i inter- punkcji. Uczestnik kursu: — — — — —

A2

(łącznie 5/10 godzin) pisze krótkie i proste notatki lub wiadomości wynikające z do- raźnych potrzeb; potrafi napisać życzenia, po- zdrowienia, bardzo prosty list prywatny, na przykład dziękując komuś za coś; pisze proste pisma oficjalne i urzędowe, podanie, życiorys; stosuje podstawowe zasady or- tografii i interpunkcji.

Uczestnik kursu: — — — —

A1 nie od decyzji. www.rcl.gov.pl (łącznie 5/10 godzin) potrafi napisać krótki, prosty tekst na widokówce, np. z po- zdrowieniami z wakacji; potrafi wypełnić formularze z danymi osobowymi, takimi jak nazwisko, adres, obywatelstwo (np. w hotelu).

Uczestnik kursu: — —

Dziennik Ustaw Nr 61

Kościusz- B2 (nazwiska) (nazwy miejsco- Poziom samodzielności B1 imię (imi-eni-a, imi-on-a), kamień (kamie- zwierzę (zwierz-ęci-a, zwierz-ęt-a),i

Białystok, Chyżne, Zakopane odmiana rzeczowników, przymiotników, zaimków i liczebników przez przypadki w liczbie pojedyn- czej i mnogiej według wzorów deklinacji męskiej, żeńskiej, nijakiej i mieszanej, znajomość funkcji syntaktycznych przypadków centralnych (mianownika, dopełniacza, biernika i miejscownika) oraz peryferycznych (narzędnika, celownika, wołacza), odmiana rzeczowników o rozszerzanym temacie typu ni-e) odmiana polskich nazw własnych typu ko, Zimny, Nowakowa, Nowakówna i

a) b) c) d)

1) fleksja imienna:

A2 ten, ta, to, ci, te, kto, co; jaki, jaka, jakie; który, która, które; czyj, czyja, mój, moja, moje, twój, twoja, twoje, nasz, nasza, nasze, ktoś, coś, jakiś, któryś, czyjś; każdy, Poziom podstawowy ja, ty, on, ona, ono; my, wy, oni, one, nikt, nic, żaden, jako

Ania! Łu-

; ucho — uszy

; także tych, których formy jako części naczyń i toreb, ucha i form wołacza używanych obowiąz-

Droga Aniu! Kochana Mamo! Panie profe- wości), odmiana rzeczowników nieregularnych typu ksiądz, książę, chrzest zależą od znaczenia, w tym: część ciała, ale umiejętność stosowania niektórych form deklina- cyjnych w zależności od typu tekstu i stylu wypo- wiedzi, w tym form mianownika używanych za- miast wołacza w języku mówionym: kasz! Mama! kowo w języku pisanym i w kontaktach oficjal- nych: sorze! Szanowny Panie Profesorze!

e) f)

Ta dziewczyna ., dobry, mały, ciasny, dobra, mała, ciasna, dobre, małe, ciasne,

., dobrzy, mali, duzi, pol-

, w tym: , w tym: , w tym: pierwszy, pierwsza, pierwsze,

-y -a -e

To jest książka Danieli

Student czyta książkę jeden, jedna, jedno, dwa, dwaj, dwóch, dwie, trzy,

., www.rcl.gov.pl ),

A1 pies, psa, dzień, dnia, chłopiec, chłopca, Bóg, do Boga, wybór, wyboru, wzór, wzoru, odmiana zaimków dzierżawczych: wasz, wasza, wasze, pana, pani, państwa, odmiana zaimków pytających, w tym: czyje, odmiana rzeczowników przez przypadki w liczbie pojedynczej i mnogiej, mechanizm odmiany rzeczowników, alternacje samogłoskowe i spółgłoskowe zachodzące w te- macie (np. miasto, w mieście, Kraków, w Krakowie, obiad, po obiedzie, mąż, męża, Tadeusz, Tadeusza, pie- niądze, pieniędzy — odmiana zaimków osobowych: — odmiana zaimków wskazujących, w tym: — — — odmiana zaimków nieokreślonych: — odmiana zaimków przeczących:

a) b) c) odmiana zaimków przez przypadki w liczbie pojedynczej i mnogiej:

Struktury gramatyczne niezbędne w komunikacji na poziomie podstawowym (A1, A2) i poziomie samodzielności (B1, B2)

. 1) fleksja imienna:

6 tani, polski, lekki, długi, w tym:

-i, ,

Nie znam tej studentki., lub mianownik jako forma orzecznika w orzeczeniu imiennym w zdaniach typu: jest ładna. Mój brat to lekarz dopełniacz jako forma dopełnienia bliższego po czasownikach zaprzeczonych w zdaniach typu: dopełniacz wyrażający przynależność w zdaniach typu: odmiana przymiotników zakończonych w rodzaju męskim na duży odmiana przymiotników zakończonych w rodzaju żeńskim na duża, tania, polska, lekka, długa, odmiana przymiotników zakończonych w rodzaju nijakim na duże, tanie, polskie, lekkie, długie, formy mianownika liczby mnogiej rodzaju męskoosobowego, w tym: scy, inni odmiana liczebników głównych, w tym: dziesięć, dwadzieścia pięć, sto, tysiąc, odmiana przymiotnikowa liczebników porządkowych, w tym: pierwsi, drugi, druga, drugie, drudzy, dziesiąty, dziesiąta, dziesiąte, — mianownik w funkcji podmiotu w zdaniach typu: — — — — — — — — — — mianownik liczby pojedynczej i mnogiej: — dopełniacz liczby pojedynczej i mnogiej:

d) odmiana przymiotników przez przypadki w liczbie pojedynczej i mnogiej: e) odmiana liczebników przez przypadki: f) przypadki:

Dziennik Ustaw Nr 61

Ona w zda-

Piszę list.,

Daniela urodziła się

Proszę kupić butelkę piwa, litr u, z, ze, dla, do, od, ode, obok, bez ., na, o, po, przez, przeze, w, we, za nie ma, nie było, nie będzie, brak

Będę w Polsce w przyszłym roku. Spotkamy (od 5 wzwyż i nieokreślonych) w zdaniach typu: w zdaniach typu: ,

,

(ja wiozę, ty wieziesz, wio- wieźć koniugacja czasowników regularnych i nieregu- larnych, także tych, których odmiana zależy od znaczenia, typu: złem); wieść (ja wiodę, ty wiedziesz, wiodłem) odmiana czasowników w trybie oznajmującym (czasy: teraźniejszy, przeszły i przyszły czasowni- ków dokonanych i niedokonanych), przypuszcza- jącym i rozkazującym,

a) b)

2) odmiana czasowników: być, zostać

Dałem Małgosi

.,

Jadę autobusem, a on jedzie po- z, ze, za, nad, pod, przed, między

.,

Ten film bardzo mi się podoba. Jest ci zim-

Rozmawiamy o Krakowie. Myślę o Marysi., www.rcl.gov.pl Jadę z Krakowa do Warszawy. Łukasz mieszka u mnie. To jest prezent dla Idę na uniwersytet. Proszę przejść przez rynek. Spotkanie jest we wtorek. Ania jest studentką. Ania jest dobrą studentką., Jadę do Polski z mamą. Samochód stoi przed domem Nie ma Ani. Jutro nie będzie zajęć. Brak cukru na, o, po, przy, w, we dopełniacz po określeniu miary i ilości w zdaniach typu: mleka., dopełniacz po liczebnikach głównych ma dużo pieniędzy. Mam tu pięć książek., dopełniacz w wyrażeniach przyimkowych po przyimkach: w zdaniach typu: Ani., dopełniacz w datach określających dzień, miesiąc i rok w zdaniach typu: 9 (dziewiątego) czerwca 1981 (tysiąc dziewięćset osiemdziesiątego pierwszego) roku., dopełniacz w zdaniach bezosobowych po formach: niach typu: biernik jako dopełnienie bliższe po czasownikach przechodnich w zdaniach typu: biernik w wyrażeniach przyimkowych po przyimkach: w zdaniach typu: Spotkamy się za godzinę. miejscownik w wyrażeniach przyimkowych określających miejsce i czas czynności po przy- imkach: się w biurze o godzinie piątej., miejscownik w wyrażeniach przyimkowych określających przedmiot, o którym się mówi, — — — — — — — — — — biernik liczby pojedynczej i mnogiej: — miejscownik liczby pojedynczej i mnogiej:

.; miejscownik w wyrażeniach przyimkowych określających przedmiot, o którym się mówi, myśli, w zdaniach typu: miejscownik w wyrażeniach przyimkowych precyzujących rok lub miesiąc w zdaniach typu: Przyjadę w maju. Przyjechałem na studia w zeszłym roku narzędnik jako forma orzecznika wyrażonego rzeczownikiem po czasownikach: w zdaniach typu: narzędnik wyrażający narzędzie czynności w zdaniach typu: ciągiem. Proszę pisać ołówkiem!, narzędnik w wyrażeniach przyimkowych po przyimkach: w zdaniach typu: celownik zaimków osobowych w zdaniach typu: no?, celownik rzeczowników żywotnych jako dopełnienie dalsze w zdaniach typu: kwiaty

— — — — — — — — czas teraźniejszy czasowników niedokonanych, — czas przeszły czasowników dokonanych i niedokonanych, — czas przyszły czasowników dokonanych i niedokonanych, — narzędnik liczby pojedynczej i mnogiej: — celownik liczby pojedynczej i mnogiej: — tryb oznajmujący: — tryb przypuszczający, — tryb rozkazujący,

a) czasowniki niedokonane i dokonane, b) strona czynna i zwrotna (formy osobowe):

2) odmiana czasowników:

Dziennik Ustaw Nr 61 i uprzed- ąc

) oraz imiesłowów

Ten student, zdający dziś eg-

),

-ony, -ny, -ty

Kazimierz Wielki założył Akademię

-wszy, -łszy i biernych na odmiana czasowników w stronie czynnej, zwrot- nej i biernej (tworzenie form strony biernej, ich nacechowanie stylistyczne i zakres użycia w zda- niach typu: Krakowską w roku 1364. Akademia Krakowska zo- stała założona przez Kazimierza Wielkiego w 1364 roku.), tworzenie i użycie nieosobowych form czasowni- ka: imiesłowów przymiotnikowych (czynnych na -ący przysłówkowych (współczesnych na - nich na użycie form imiesłowowych w ramach synonimii syntaktycznej typu: zamin ustny, właśnie wyszedł. Ten student, który zdawał dziś egzamin ustny, właśnie wyszedł. Wróciwszy do domu, zabrała się szybko do odra- biania lekcji. Po powrocie do domu zabrała się szybko do odrabiania lekcji. Kiedy wróciła do do- mu, zabrała się szybko do odrabiania lekcji., wzory składniowe czasowników polskich, także

c) d) e) f) .,

., ), z bezokolicznikiem, iść, jechać chcę, mogę, muszę Ona jest tak ładna jak Małgosia. Ania jest ładniejsza

Tadeusz pisze tak ładnie jak Łukasz. Łukasz pisze ład-

,

Daniela jest najładniejsza ze wszystkich dziewcząt Tadeusz pisze najładniej ze wszystkich uczniów i spójnikami, jak w przy- który

„zapłacić”: kto wydaje co na co, na „zwrócić, przydzielić”: kto wydaje co „zdradzić, ujawnić”: kto wydaje ko- „oddać za żonę”: kto wydaje kogo za „narazić na coś”: kto wydaje kogo,

Chłopak, na którego czekałaś przez tyle

— 1. — 2. — 3. — 4. — 5. wzory składniowe czasowników polskich, także wtedy, gdy wzór zależy od znaczenia czasownika, typu: wydać kogo, np. Adam wydaje dużo pieniędzy na życie.; wydać komu, np. Kelnerka wydała mi 25 złotych reszty.; wydać go, co przed kim, np. W czasie rozprawy złodziej wydał swoich wspólników.; wydać mąż za kogo, np. Mama jest bardzo zadowolona, bo wydaje swoją najmłodszą córkę za cudzoziem- ca.; wydać co na co, np. Wszyscy opuścili go i wydali na pewną zgubę., umiejętność budowania zdań złożonych ze zda- niami podrzędnymi rozpoczynanymi zaimkami względnymi typu kładzie: lat, nigdy już nie wróci. Postanowił nie wracać, gdyż/ponieważ/dlatego że/bo czuł się przez ciebie zdominowany;

f) g)

; pięć,

Czy on jest Francu- i typu

., dwa i złożone w zdaniach typu:

.), w zdaniach typu: Masz bilety do kina?,

), czy w zdaniach typu: Łukasz studiuje informatykę.

Daniela jest miła.

Ania jest dobrą studentką czy Czy to ma sens? Jak myślisz, czy to ma sens? Nie wiem, czy mój, twój, jego, jej, nasz, wasz, ich; swój; pana, pani, państwa Mówi się, że...

Skąd on jest? Gdzie mieszkasz?,

Maciek jest Polakiem. Marysia ma słownik www.rcl.gov.pl + bezokolicznik; można, trzeba, wolno, warto, należy, powinno się, mówi się, nie ma, nie było, nie będzie mieć stopień równy i wyższy w zdaniach typu: od Maryli. Ania jest ładniejsza niż Maryla. Ten temat jest bardziej interesujący od tamtego. Ten temat jest bardziej interesujący niż tamten., stopień równy i wyższy w zdaniach typu: niej od Roberta. Łukasz pisze ładniej niż Robert. Marysia pisze bardziej interesująco od Janka. Marysia pisze bardziej interesująco niż Maciek.,

— formy typu: — formy typu: — formy typu: — — stopień najwyższy w zdaniach typu: — — stopień najwyższy w zdaniach typu:

c) nieosobowe formy czasownikowe: d) połączenie czasowników modalnych, w tym: e) czasowniki ruchu (system oparty na opozycji znaczeniowej f) konstrukcja: a) tworzenie i funkcje syntaktyczne przysłówków odprzymiotnikowych, b) stopniowanie przymiotników i użycie syntaktyczne stopni: c) stopniowanie przysłówków i użycie syntaktyczne stopni: d) nazwy mieszkańców krajów oraz przymiotniki tworzone od nazw krajów;

3) derywacja: 4) leksykologia: .,

, pytania o rozstrzygnięcie rozpoczynane partykułą zem? pytania niezależne i zależne typu: to ma sens podmiot wyrażony rzeczownikiem w połączeniu z liczebnikiem typu orzeczenie proste w zdaniach typu: Maciek jest ambitnym studentem., — w mianowniku (w zdaniach typu: — w narzędniku (w zdaniach typu: — zdania oznajmujące typu: — — możliwość opuszczania partykuły — pytania o informację typu: — — podmiot wyrażony mianownikiem, — — zdania bezpodmiotowe typu: — — orzeczenie imienne z orzecznikiem:

a) podział wyrazów na części mowy, b) zróżnicowanie formalne przymiotników i przysłówków, c) system zaimków dzierżawczych: a) zdania pojedyncze rozwinięte: b) zdania pytające: c) wyrażanie części zdania pojedynczego: d) wyrażanie orzeczenia:

4) leksykologia: 5) składnia:

Dziennik Ustaw Nr 61

Jeżeli tak

: Jeśli zdam/

Michel przyjechał (typu i nierzeczywistych

Kolega namawiał nas, możliwych

Gdybym wiosną więcej pracował, skońumiejętność przekształcania zdań pojedynczych w jedno zdanie złożone typu: rok temu do Polski. Chciał tu studiować slawisty- kę. Michel przyjechał rok temu do Polski, dlatego że chciał tu studiować slawistykę., umiejętność przekształcania zdań złożonych w zdania pojedyncze typu: żebyśmy wyjechali wcześnie. Kolega namawiał nas na wczesny wyjazd., umiejętność używania imiesłowów przysłówko- wych w zdaniach, umiejętność budowania okresów warunkowych — rzeczywistych (jak w zdaniach typu: bardzo chcesz, pójdziemy w sobotę na koncert Maryli Rodowicz.), Jeślibym zdał wszystkie egzaminy w czerwcu, pojadę na wakacje do Włoch.) (typu: czyłbym już pracę magisterską, ale ponieważ tak się nie stało, wciąż muszę nad nią pracować.),

a) b) c) d)

3) składnia:

., Łukasz

Łukasz mówi

Tadeusz będzie w Polsce Nic nie wiem! Nic nie po- Znam Anię.,

Maciek będzie u mnie na imieninach Maciek daje kwiaty Małgosi.,

Maciek ma miłą żonę.,

., się nie stało, wciąż muszę nad nią pracować.), umiejętność budowania zdań wielokrotnie złożo- nych, umiejętność używania mowy niezależnej (jej wy- kładników formalnych), umiejętność używania mowy zależnej (jej wy- kładników formalnych), umiejętność przekształcania mowy niezależnej w zależną, umiejętność używania w tekstach odpowiednich konstrukcji poznanych w ramach synonimii syn- taktycznej.

e) f) g) h) i)

,

.:

Nic nie wiem! Nic nie po-

Ja się nie denerwuję! Ja się nigdy nie dener- i, a, ale, albo, lub, lecz, więc, jednak

:

Mówi się. Mówi się, że jutro nie będzie wody

, jak, aby, ponieważ, bo, chociaż, choć, dlatego że, kiedy, gdy, gdyby, to, się używanego w roli wskaźnika zespolenia, www.rcl.gov.pl Tadeusz kupił gazetę dopełnienie bliższe wyrażane dopełniaczem po czasownikach zaprzeczonych w zdaniach typu: Nie znam Renaty., związek rządu — forma rzeczownika (przypadek) postulowana przez czasownik w zdaniach typu: związek zgody — przydawka wyrażona przymiotnikiem powtarzającym kategorie gramatyczne rzeczownika, w zdaniach typu: związek rządu — przydawka wyrażona rzeczownikiem w dopełniaczu, w zdaniach typu: zna żonę Tadeusza., okolicznik wyrażony przysłówkiem (związek przynależności) w zdaniach typu: dobrze po angielsku., okolicznik wyrażony wyrażeniem przyimkowym, w zdaniach typu: w sierpniu., okolicznik wyrażony związkiem znaczeniowym, zwanym związkiem przynależności, jako połą- czenie czasownika z okolicznikiem, w zdaniach typu: — dopełnienie bliższe wyrażane biernikiem w zdaniach typu: — — dopełnienie dalsze w zdaniach typu: — — — — szyk przydawki przymiotnej, — — — podwójna i potrójna negacja w zdaniu pojedynczym w zdaniach typu:

e) wyrażanie dopełnienia: f) przydawka jako określenie rzeczownika: g) okolicznik jako określenie czasownika: h) który

Łukasz chce, żebym, żebyś, żeby, żebyśmy, żebyście, żeby,

On nigdy niczego nie rozumie!. szyk negacji i negacji podwójnej w zdaniach typu: wuję!, — forma zaimka połączone spójnikiem: jeśli, jeżeli, to, że, żeby: — zdania typu: — typy okresów warunkowych w języku polskim; podwójna i potrójna negacja w zdaniu pojedynczym w zdaniach typu: wiem — — różne funkcje zaimka — połączone zaimkiem: — interpunkcja zdania złożonego: używanie przecinka przed zaimkami względnymi i spójnikami wy- stępującymi w roli wskaźników zespolenia.

h) i) zdania bezpodmiotowe typu: j) zdania złożone współrzędnie ze spójnikami: k) zdania złożone podrzędnie: —

6) brak „następstwa i zgody czasów” w języku polskim: Dziennik Ustaw Nr 61

B2 cudzoziemiec wśród Polaków — stereotypy;

1) konflikty, problemy rodzinne; 2) 3) emocje i uczucia; 4) wierzenia i przesądy; 1) rynek mieszkaniowy w Polsce; 2) wynajmowanie lokalu; 3) rodzaje własności lokalowej; człowiek: mieszkanie:

Poziom samodzielności

B1 sposób spędzania wolnego czasu — rozrywki, hobby, sport; lokalizacja, rachunki, koszty, awa-

1) wygląd, cechy charakteru; 2) historia rodziny, pochodzenie; 3) 4) emocje i uczucia; 1) opis mieszkania/domu; 2) wyposażenie, urządzanie domu; 3) człowiek: mieszkanie:

A2 rodzina, relacje rodzinne, zawo- dowe i przyjacielskie; sposób spędzania wolnego czasu — rozrywki, hobby, sport; rodzaj, położenie i wielkość mieszkania lub domu;

1) wygląd, części ciała; 2) 3) 4) emocje i uczucia; 1) 2) rodzaje pomieszczeń; człowiek: mieszkanie: pralnia, krawiec, szewc, fryzjer, kosmetyczka; fotograf, wypożyczalnia filmów, biblioteka; sposoby spędzania wolnego cza- su (łowienie ryb, uprawianie ogrodu, majsterkowanie);

1) 2) 1) 2) zawody sportowe; 3) podróże i wycieczki; usługi: czas wolny, sport, życie codzienne: rie, drobne naprawy; warsztat samochodowy, stacja benzynowa; komunikacja miejska, krajowa i międzynarodowa;

1) remont, sprzątanie, naprawy; 2) 3) bank, poczta; 1) zainteresowania, hobby; 2) dyscypliny sportowe; 3) podróże i wycieczki; 4) usługi: czas wolny, sport, życie codzienne: urządzenie i wyposażenie miesz- kania; położenie i wielkość miejscowoś- ci; instytucje użyteczności publicz- nej, zabytki, atrakcje turystyczne;

3) 1) 2) 1) czynności codzienne; 2) sklepy, usługi, warsztaty; 3) przedmioty codziennego użytku; 4) miary, ilości, pieniądze; 5) banki; 6) relacje czasowe; 7) środki komunikacji; 8) prawa i obowiązki; miejsca: życie codzienne:

Poziom podstawowy www.rcl.gov.pl A1 imię i nazwisko, adres, stan ro- dzinny, płeć, wiek, data i miejsce urodzenia; przynależność narodowa lub pań- stwowa, język; kontakty oficjalne i nieoficjalne; mieszkanie w hotelu, domu wcza- sowym, pensjonacie; koszty związane z mieszkaniem,

1) 2) 3) szkoła, wykształcenie; 4) zawód, zajęcie; 5) rodzina; 6) 1) 2) Wiedza kulturowa i słownictwo niezbędne w komunikacji na poziomie podstawowym (A1, A2) i poziomie samodzielności (B1, B2)

. człowiek: mieszkanie:

7 czynsz, opłaty; nazwa i rodzaj, położenie miejs- cowości;

1) 1) czynności codzienne; 2) przedmioty codziennego użytku; 3) miary, ilości, pieniądze; 4) środki komunikacji; 5) policja; 6) poczta; miejsca: życie codzienne:

Dziennik Ustaw Nr 61 stopnie naukowe i administracyj- ne; poszukiwanie pracy, poszukiwa- nie pracowników; prawo pracy, urlop, renty, eme- rytury, bezrobocie, zasiłki;

1) 2) 3) 1) dieta, sposób odżywania się; 2) produkty — skład i właściwości; 3) zakupy przez Internet; 4) reklamacje; 1) uzależnienia; 2) diagnostyka, analizy; 3) profilaktyka; edukacja i praca: jedzenie, picie, zakupy: zdrowie: system edukacji, rodzaje szkół, kierunki studiów; system szkolnictwa w Polsce, egzaminy, testy; opis stanu zdrowia i samopoczu- cia;

1) 2) 3) rynek pracy, zawody, stanowiska; 4) kwalifikacje, wymagania; 1) posiłki i napoje; 2) lokale gastronomiczne; 3) przepisy kulinarne; 4) rodzaje sklepów; 1) części ciała; 2) 3) wizyta u lekarza; 4) nagłe wypadki; 5) apteka; edukacja i praca: jedzenie, picie, zakupy: zdrowie:

1) warunki pracy, czas pracy, urlop; 2) związki zawodowe; 3) dokumenty i zaświadczenia; 4) wynagrodzenia i podatki; 1) lokale gastronomiczne; 2) żywność, dania, potrawy; 3) napoje; 4) palenie; 1) higiena osobista; 2) samopoczucie; 3) choroba, wypadek; praca: jedzenie, picie, palenie: zdrowie: podział administracyjny kraju, ważniejsze miasta w Polsce; różnice kulturowe w Europie i na świecie;

1) problemy ekologiczne; 2) Parki Narodowe w Polsce; 3) 1) tradycje i zwyczaje ludowe; 2) rocznice i święta państwowe; 3) uroczystości kościelne; 4) humor słowny i sytuacyjny; 5) wyrażenia idiomatyczne; 6) frazeologizmy i przysłowia; 7) środowisko naturalne i wiedza o Pol- sce: zwyczaje i tradycje: podział administracyjny kraju, ważniejsze miasta w Polsce; tradycje i zwyczaje bożonarodze- niowe i wielkanocne; różnice kulturowe w Europie i na świecie;

5) apteka; 1) świat roślin i zwierząt; 2) klimat, pory roku, pogoda; 3) regiony geograficzne Polski; 4) 1) święta polskie; 2) 3) uroczystości rodzinne; 4) komplementy; 5) humor; 6) frazeologizmy i przysłowia; 7) środowisko naturalne i wiedza o Pol- sce: zwyczaje i tradycje: zasady grzecznościowe: powita- nie, pożegnanie, okazywanie wdzięczności, żalu, radości;

1) rośliny i zwierzęta; 2) krajobraz; 3) pogoda, klimat; 1) najważniejsze święta; 2) środowisko naturalne: zwyczaje i tradycje: www.rcl.gov.pl podstawowe środki czystości i le- ki;

1) warunki pracy, czas pracy, urlop; 2) płace; 1) żywność, dania; 2) napoje; 3) palenie; 1) podstawowe części ciała; 2) choroba, wypadek; 3) ubezpieczenia; 4) praca: jedzenie, picie, palenie: zdrowie: zasady grzecznościowe: powita- nie, pożegnanie

1) pogoda, klimat; 1) środowisko naturalne: zwyczaje i tradycje: środki masowego przekazu, ak- tualne informacje; literatura i teksty poetyckie, pio- senki; środki masowego przekazu, ak- tualne informacje; problemy ekonomiczne i spo- łeczne; polityka, wojny i konflikty zbroj- ne; rodzina języków słowiańskich — historia języka polskiego w zary- sie

3) polska kinematografia; 4) prasa, radio, telewizja; 6) wymiar sprawiedliwości; 7) badania naukowe; 9) problemy etyczne;

1) 2) 5) 8) 10) emigracja i powrót do kraju; 11) 12) nauka, kultura i styl życia: rodzaje rozrywki: kino, teatr, mu- zeum, koncert; literatura i teksty poetyckie, pio- senki; środki masowego przekazu, aktu- alne informacje; urzędy administracji publicznej, pomoc społeczna;

1) 2) telewizja, reklama; 3) komputer, Internet; 4) prasa; 5) 6) 7) 8) odkrycia i wynalazki nauka, kultura i styl życia: środki masowego przekazu, aktu- alne informacje; literatura i teksty poetyckie, pio- senki (proste teksty);

1) warunki życia, poziom życia; 2) 3) 4) ustrój państwa polskiego; 5) urzędy administracji publicznej kultura i styl życia: www.rcl.gov.pl 8. R o z k ł a d g o d z i n

Ramowy program kursów nauki języka polskiego dla cudzoziemców uwzględnia różnice kulturowe pomiędzy różnymi grupami cudzoziemców, a także stopień podobieństwa systemów języka ojczystego uczestnika kursu oraz języka polskiego. Łączna liczba godzin przewidzianych na realizację kursów nauki języka polskiego na poszczególnych poziomach ujęta jest w poniższej tabeli.

Ze względu na różnorodne potrzeby i zainteresowania, wiek, wykształcenie, pochodzenie oraz sytuację życiowo-zawodową uczestników kursów, trudno jednoznacznie określić liczbę godzin kursów, w jakiej powinna zamknąć się realizacja każdego z działów opisanych w ust. 7. Istotne jest, aby większość wskazanych w ramowym programie kursów nauki języka polskiego dla cudzoziemców zagadnień została uwzględniona w konkretnych programach kursów. Dodatkową trudność w jednoznacznym określeniu liczby godzin kursów stanowi funkcjonalne podejście do kształcenia językowego, w którym poszczególne konstrukcje gramatyczne są wprowadzane przez lektora przy okazji kolejnych zagadnień komunikacyjnych i tematów związanych z kształceniem kulturowym. W celu osiągnięcia przez uczestnika kursu poziomu Liczba godzin dla grup cudzoziemców z europejskiego kręgu kulturowego i tych, których alfabet języka ojczystego oparty jest na alfabecie łacińskim 75

(A1 — 40, A2 — 35)

Poziom podstawowy A

75

(B1 — 40, B2 — 35)

Poziom samodzielności B kompetencji językowej i komunikacyjnej określonego w ust. 5 wskazane jest poświęcenie omawianym zagadnieniom liczby godzin nie mniejszej niż zaproponowana w nawiasie umieszczonym obok każdego z działów, o których mowa w ust. 5. Rozkład godzin przeznaczonych na doskonalenie poszczególnych umiejętności wynika z założenia, że na pierwszym etapie kształcenia istotne jest przede wszystkim rozwijanie komunikacji ustnej umożliwiającej cudzoziemcowi funkcjonowanie w otaczającej go rzeczywistości językowej — bezpośrednie kontakty z rodzimymi i nierodzimymi użytkownikami języka. W miarę czynionych postępów, coraz większy nacisk kładzie się na doskonalenie umiejętności posługiwania się językiem pisanym zarówno w aspekcie produkcji (pisanie), jak i recepcji (czytanie), tak aby po ukończeniu kursów na poziomie B1 i B2 cudzoziemiec był w stanie przystąpić do egzaminu certyfikacyjnego z języka polskiego jako obcego. Wyjątek od tej zasady stanowią kursy przeznaczone dla cudzoziemców, w przypadku których alfabet języka ojczystego nie jest oparty na alfabecie łacińskim. W tej sytuacji dodatkowa liczba godzin w działach „pisanie” i „czytanie” jest uzasadniona. Decyzję w sprawie rozkładu godzin pomiędzy omawiane treści podejmuje lektor prowadzący kurs nauki języka polskiego dla cudzoziemców.

Liczba godzin dla grup cudzoziemców spoza europejskiego kręgu kulturowego i tych, których alfabet języka ojczystego nie jest oparty na alfabecie łacińskim

100

(A1 — 50, A2 — 50)

100

(B1 — 50, B2 — 50)

Łączenie: www.rcl.gov.pl¹⁵⁰²⁰⁰