Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 23 marca 2011 r. w sprawie sposobu przechowywania zwłok i szczątków

§ 1.

Rozporządzenie określa:

2) ze stołem ze stali nierdzewnej przeznaczone do

1) wymagania sanitarne, jakim powinna odpowiadać przygotowywania zwłok do pochówku; powierzchnia grzebalna cmentarza;

3) przeznaczone do mycia i dezynfekcji mat wykorzy-

2) wymagania sanitarne, jakim powinny odpowiadać stywanych przy ekshumacji oraz do przechowy- dom przedpogrzebowy lub kostnica na terenie wania skrzyń, w których transportowane są zwłoki cmentarza; i szczątki, jak również do przechowywania sprzętu porządkowego oraz sprzętu do mycia i dezynfekcji

3) warunki i sposób przechowywania zwłok i szcząt- pomieszczeń; ków;

4) warunki sanitarne przeprowadzania ekshumacji. 4) socjalne dla pracowników zatrudnionych przy przygotowywaniu zwłok i ich pochówku.

§ 2.

1. Odpady pochodzące z powierzchni grzebal- nej cmentarza należy magazynować w pojemnikach 4. Pomieszczenia, o których mowa w ust. 3, powin- lub kontenerach i systematycznie je z nich usuwać. ny być wyposażone w instalację ciepłej i zimnej wody oraz instalację kanalizacyjną.

2. Powierzchnię grzebalną cmentarza należy za- bezpieczyć przed zalewaniem i tworzeniem się zastoin 5. W domu przedpogrzebowym i kostnicy, albo wodnych. w ich bezpośrednim sąsiedztwie, powinien znajdować się co najmniej jeden ogólnodostępny ustęp.

3. Na powierzchni grzebalnej cmentarza należy za- pewnić dostęp do wody do celów użytkowych. 6. Dom przedpogrzebowy i kostnica powinny zo- stać zabezpieczone przed dostępem zwierząt, w szcze-

§ 3.

1. Dom przedpogrzebowy lub kostnica na tere- gólności gryzoni i owadów. nie cmentarza powinny znajdować się w wydzielonej jego części, z bezpośrednim dojazdem do bramy 7. Pomieszczenie przeznaczone do przechowywa- cmentarza. nia zwłok i szczątków powinno być wyposażone w urządzenie do stałego pomiaru temperatury.

2. Dom przedpogrzebowy i kostnica powinny po- siadać pomieszczenia przeznaczone: 8. Pomieszczenie przeznaczone do wystawiania trumien ze zwłokami lub szczątkami oraz do odpra-

1) do wystawiania trumien ze zwłokami lub szczątka- wiania ceremonii pogrzebowych powinno być wyraź- mi oraz do odprawiania ceremonii pogrzebo- nie oddzielone od pozostałych pomieszczeń. wych;

9. Pomieszczenie przeznaczone do przygotowywa-

2) na trumny ze zwłokami lub szczątkami oczekujące nia zwłok do pochówku powinno posiadać wentylację, na wystawienie; a ściany, posadzki i urządzenia powinny być łatwo

3) do przechowywania sprzętu związanego z ceremo- zmywalne, nienasiąkliwe, gładkie i nieśliskie oraz od- nią pogrzebową; porne na działanie produktów dezynfekujących. Po- nadto pomieszczenie to powinno posiadać chłodnię

4) do przechowywania sprzętu porządkowego oraz lub urządzenie chłodnicze, zapewniające stałą tempe- środków do mycia i dezynfekcji pomieszczeń, wy-www.rcl.gov.plraturę przechowywania zwłok i szczątków, nie wyższą posażone w instalację ciepłej i zimnej wody oraz niż 4°C. instalację kanalizacyjną.

10. Po zakończeniu prac związanych z przygotowy-

Minister Zdrowia kieruje działem administracji rządowej waniem zwłok do pochówku użyte sprzęty, narzędzia — zdrowie, na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia Prezesa i materiały powinny zostać dokładnie umyte lub wy-

Rady Ministrów z dnia 16 listopada 2007 r. w sprawie prane oraz zdezynfekowane. szczegółowego zakresu działania Ministra Zdrowia (Dz. U.

Nr 216, poz. 1607).

§ 4.

1. Zwłoki lub szczątki złożone w domu przed-

Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały pogrzebowym powinny być przechowywane w po- ogłoszone w Dz. U. z 2000 r. Nr 120, poz. 1268, z 2002 r. mieszczeniu przeznaczonym do przechowywania Nr 113, poz. 984, z 2003 r. Nr 80, poz. 717 i Nr 162, poz. 1568, z 2006 r. Nr 220, poz. 1600, z 2008 r. Nr 216, poz. 1367, zwłok i szczątków, w temperaturze nie wyższej niż z 2009 r. Nr 98, poz. 817 oraz z 2010 r. Nr 182, poz. 1228. 10°C.

2. Zwłoki lub szczątki mogą być przechowywane 5. W celu ponownego pochowania po zakończeniu w kostnicy nie dłużej niż 24 godziny, a jeżeli tempera- ekshumacji, trumna powinna zostać niezwłocznie wy- tura, w której są przechowywane zwłoki lub szczątki, dobyta ze skrzyni i umieszczona w grobie bez jej nie jest wyższa niż 10°C, nie dłużej niż 72 godziny. otwierania. Do zasypania grobu powinna być użyta ziemia wydobyta z grobu.

3. Zwłoki lub szczątki, których stan wskazuje na to, że od chwili zgonu upłynęło więcej niż 72 godziny, na- 6. Skrzynia, w której znajdowała się trumna, oraz leży umieścić bezpośrednio w chłodni lub urządzeniu mata, na której była składowana ziemia wydobyta chłodniczym. z grobu, powinny zostać umyte oraz zdezynfekowa- ne.

§ 5.

1. Osoby przeprowadzające ekshumację po- winny stosować środki ochrony osobistej, a osoby § 6. Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie uczestniczące w ekshumacji stosować środki ostroż- 30 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem § 3 ust. 3, który ności określone przez właściwego państwowego wchodzi w życie po upływie 6 miesięcy od dnia ogło- inspektora sanitarnego. szenia.

2. W trakcie ekshumacji ziemię wydobywaną z gro- Minister Zdrowia: E. Kopacz bu należy umieścić na powierzchni zabezpieczonej nieprzepuszczalną, wytrzymałą matą.

3. Zwłoki lub szczątki ekshumowane przed upły- Niniejsze rozporządzenie było poprzedzone rozporządze- wem 20 lat od dnia pochowania wydobywane są wraz niem Ministrów Gospodarki Terenowej i Ochrony Środo- z trumną, którą bez otwierania umieszcza się w wy- wiska oraz Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 20 paździer- nika 1972 r. w sprawie urządzania cmentarzy, prowadzenia łącznie do tego przeznaczonej szczelnej skrzyni, wybi- ksiąg cmentarnych oraz chowania zmarłych (Dz. U. Nr 47, tej blachą. poz. 299 oraz z 2001 r. Nr 153, poz. 1783), które utraciło moc z dniem 2 stycznia 2008 r. na podstawie art. 44 usta-

4. W przypadku ekshumacji wykonywanej po upły- wy z dnia 18 października 2006 r. o zmianie i uchyleniu nie- wie 20 lat od dnia pochowania wydobyte szczątki wraz których upoważnień do wydawania aktów wykonawczych z resztkami trumny umieszcza się w nowej trumnie. (Dz. U. Nr 220, poz. 1600). www.rcl.gov.pl