Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 21 czerwca 2012 r. w sprawie szkoleń w ratownictwie wodnym

§ 1.

Rozporządzenie określa:

1) ramowy program szkolenia ratowników wodnych i instruktorów w zakresie ratownictwa wodnego oraz psów ratowniczych wraz z ich przewodnikami;

2) zakres wiedzy teoretycznej i umiejętności praktycznych niezbędnych do uzyskania uprawnień w zakresie ratownictwa wodnego;

3) wzory dokumentów potwierdzających posiadanie uprawnień, o których mowa w pkt 2;

4) kwalifikacje kadry dydaktycznej prowadzącej szkolenia;

5) sposób przeprowadzania egzaminu.

§ 2.

1. Szkolenia ratowników wodnych i instruktorów w zakresie ratownictwa wodnego obejmują część teoretyczną i praktyczną.

2. Ramowy program szkolenia ratowników wodnych stanowi załącznik nr 1 do rozporządzenia.

3. Ramowy program szkolenia instruktorów stanowi załącznik nr 2 do rozporządzenia.

4. Podmiot uprawniony do wykonywania ratownictwa wodnego prowadzący szkolenie ratowników wodnych i instruktorów opracowuje program szkolenia w oparciu o ramowe programy szkolenia, o których mowa w ust. 2 i 3.

§ 3.

1. Zajęcia teoretyczne i praktyczne szkolenia ratowników wodnych prowadzi ratownik wodny, posiadający co najmniej trzyletnie doświadczenie w wykonywaniu działań ratowniczych, aktualną wiedzę i umiejętności z zakresu objętego ramowym programem oraz przygotowanie pedagogiczne określone odrębnymi przepisami, lub instruktor posiadający przygotowanie pedagogiczne określone odrębnymi przepisami.

2. Zajęcia teoretyczne i praktyczne szkolenia instruktorów prowadzi ratownik wodny lub instruktor, posiadający co najmniej dwunastomiesięczne doświadczenie szkoleniowe z zakresu ratownictwa wodnego, aktualną wiedzę i umiejętności z zakresu objętego ramowym programem szkolenia oraz przygotowanie pedagogiczne określone odrębnymi przepisami.

3. Zajęcia teoretyczne szkolenia ratowników wodnych i instruktorów może prowadzić osoba posiadająca specjalistyczną wiedzę z zakresu zagadnień objętych zakresem tematycznym szkolenia.

4. Zajęcia praktyczne szkolenia ratowników wodnych może, pod nadzorem osoby, o której mowa w ust. 1, prowadzić ratownik wodny, który posiada aktualną wiedzę i umiejętności z zakresu objętego ramowym programem szkolenia oraz co najmniej dwunastomiesięczne doświadczenie w wykonywaniu działań ratowniczych.

5. Zajęcia praktyczne szkolenia instruktorów mogą, pod nadzorem osoby, o której mowa w ust. 2, prowadzić osoby, o których mowa w ust. 1.

§ 4.

1. Szkolenia, o których mowa w § 3 ust. 1 i 2, kończą się egzaminem z zakresu wiedzy teoretycznej i umiejętności praktycznych objętych programem szkolenia, przeprowadzanym przez komisje egzaminacyjne, o których mowa w § 8 ust. 1 i 2.

2. Do egzaminu może przystąpić osoba, która uczestniczyła w zajęciach teoretycznych i praktycznych objętych programem szkolenia.

3. Egzamin składa się z dwóch części: egzaminu teoretycznego i egzaminu praktycznego.

4. Każda część egzaminu jest zaliczana oddzielnie.

5. Miejsca i terminy egzaminu teoretycznego i egzaminu praktycznego ustala kierownik podmiotu uprawnionego do wykonywania ratownictwa wodnego prowadzącego szkolenie.

§ 5.

1. Egzamin teoretyczny jest przeprowadzany w formie testu ujętego w kartę testową, składającego się z zestawu 30 zadań testowych, zawierających po trzy propozycje odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa. Za każdą prawidłową odpowiedź osoba zdająca uzyskuje 1 punkt, a za odpowiedź nieprawidłową - 0 punktów.

2. Zadania testowe przygotowuje komisja egzaminacyjna.

3. Karty testowe są zabezpieczone w sposób uniemożliwiający zapoznanie się z ich treścią przez osoby nieuprawnione. Usunięcie zabezpieczeń i ujawnienie treści kart testowych następuje w sali egzaminacyjnej po rozpoczęciu egzaminu teoretycznego.

4. W trakcie egzaminu teoretycznego jest zabronione wynoszenie lub usuwanie w inny sposób karty testowej z sali egzaminacyjnej.

5. Odpowiedzi na zadania testowe udziela się wyłącznie na karcie testowej.

6. Podstawą do zaliczenia egzaminu teoretycznego jest udzielenie prawidłowych odpowiedzi na co najmniej 80% zadań testowych zawartych w karcie testowej.

7. Do egzaminu praktycznego przystępuje się po uzyskaniu pozytywnego wyniku z egzaminu teoretycznego.

§ 6.

1. Egzamin praktyczny kończący szkolenie, o którym mowa w § 3 ust. 1, obejmuje wykonanie przez osobę zdającą siedmiu zadań polegających na:

1) przepłynięciu sposobem dowolnym po skoku startowym 400 m w czasie nie dłuższym niż 8 min;

2) przepłynięciu dystansu 25 m pod lustrem wody z wydobyciem dwóch przedmiotów leżących w odległości od 2 m do 2,5 m po obu stronach linii płynięcia;

3) przepłynięciu sposobem ratowniczym (z głową nad powierzchnią wody) dystansu 50 m w czasie poniżej 55 s;

4) przepłynięciu w czasie nie dłuższym niż 2 min 40 s ratowniczą łodzią wiosłową lub kajakiem za pomocą dwóch wioseł dystansu 75 m w linii prostej do boi (pławy), na dopłynięciu do niej rufą i na powrocie do miejsca startu za pomocą jednego wiosła;

5) przeprowadzeniu symulowanej akcji ratowniczej, polegającej na przepłynięciu dystansu co najmniej 20 m, wydobyciu manekina położonego na dnie i na holowaniu go w pasie ratowniczym do brzegu na dystansie 20 m;

6) holowaniu tonącego bez przerwy i na zatrzymaniu na dystansie 150 m, z zastosowaniem trzech sposobów holowania - każdy na dystansie 50 m;

7) wyciągnięciu na brzeg o wysokości co najmniej 30 cm od lustra wody lub na pokład łodzi osoby poszkodowanej i na ułożeniu jej w pozycji umożliwiającej udzielanie kwalifikowanej pierwszej pomocy.

2. Zadania, o których mowa w ust. 1:

1) pkt 1-3, przeprowadza się na pływalni;

2) pkt 4, przeprowadza się na wodach otwartych;

3) pkt 5-7, przeprowadza się na wodach otwartych lub na pływalni.

3. Egzamin praktyczny kończący szkolenie, o którym mowa w § 3 ust. 2, obejmuje wykonanie przez osobę zdającą czterech zadań polegających na przeprowadzeniu:

1) symulowanej akcji ratowniczej, przy użyciu sprzętu wykorzystywanego do ratownictwa wodnego, do osoby tonącej aktywnej na odległości co najmniej 10 m i głębokości co najmniej 1,60 m;

2) symulowanej akcji ratowniczej, przy użyciu sprzętu wykorzystywanego do ratownictwa wodnego, do osoby tonącej pasywnej na odległości co najmniej 80 m i głębokości co najmniej 1,60 m;

3) 20-minutowych zajęć teoretycznych dla grupy co najmniej pięcioosobowej na temat określony przez komisję, z zakresu objętego ramowym programem szkolenia ratowników wodnych;

4) 20-minutowych zajęć praktycznych z grupą co najmniej pięcioosobową na temat określony przez komisję, z zakresu objętego ramowym programem szkolenia ratowników wodnych.

4. W przypadku gdy do egzaminu, o którym mowa w ust. 3, przystępuje osoba, która nie ukończyła szkolenia ratowników wodnych, egzamin praktyczny takiej osoby polega także na wykonaniu przez nią zadań, o których mowa w ust. 1.

5. Podstawą do zaliczenia egzaminu praktycznego jest zaliczenie wszystkich zadań.

§ 7.

1. W przypadku gdy osoba zdająca nie zaliczy egzaminu teoretycznego lub nie przystąpi do niego z ważnych przyczyn losowych, może ponownie przystąpić do egzaminu teoretycznego w następnym terminie wyznaczonym przez kierownika podmiotu uprawnionego do wykonywania ratownictwa wodnego prowadzącego szkolenie.

2. W razie niezaliczenia egzaminu praktycznego lub nieprzystąpienia do niego z ważnych przyczyn losowych można ponownie przystąpić do egzaminu praktycznego bez konieczności ponownego przystępowania do egzaminu teoretycznego.

3. W przypadkach, o których mowa w ust. 1 i 2, można przystąpić do egzaminu nie więcej niż dwa razy.

4. W razie uzyskania negatywnego wyniku w przypadkach, o których mowa w ust. 3, jest konieczne powtórne odbycie szkolenia.

§ 8.

1. Egzamin kończący szkolenie ratowników wodnych jest przeprowadzany przez komisję egzaminacyjną, w której skład wchodzą dwie osoby spełniające wymagania wymienione w § 3 ust. 1:

1) przewodniczący - kierownik podmiotu uprawnionego do wykonywania ratownictwa wodnego prowadzącego szkolenie lub osoba przez niego wskazana;

2) członek - osoba nieprowadząca zajęć z osobami przystępującymi do egzaminu.

2. Egzamin kończący szkolenie instruktorów jest przeprowadzany przez komisję egzaminacyjną, w której skład wchodzą dwie osoby spełniające wymagania wymienione w § 3 ust. 2:

1) przewodniczący - kierownik podmiotu uprawnionego do wykonywania ratownictwa wodnego prowadzącego szkolenie lub osoba przez niego wskazana;

2) członek - osoba nieprowadząca zajęć z osobami przystępującymi do egzaminu.

3. Komisje egzaminacyjne, o których mowa w ust. 1 i 2, powołuje i odwołuje kierownik podmiotu uprawnionego do wykonywania ratownictwa wodnego prowadzącego szkolenie.

4. W skład komisji egzaminacyjnych, o których mowa w ust. 1 i 2, nie może być powołana osoba, która jest małżonkiem lub krewnym albo powinowatym do drugiego stopnia włącznie osoby składającej egzamin.

§ 9.

1. Osobie, która odbyła szkolenie, o którym mowa w § 3 ust. 1 i 2, i złożyła egzamin z wynikiem pozytywnym, kierownik podmiotu uprawnionego do wykonywania ratownictwa wodnego prowadzącego szkolenie wydaje zaświadczenie.

2. Podmiot organizujący szkolenie prowadzi rejestr organizowanych szkoleń i rejestr wydawanych zaświadczeń, o których mowa w ust. 1.

3. Wzór zaświadczenia o ukończeniu szkolenia ratowników wodnych, o którym mowa w § 3 ust. 1, określa załącznik nr 3 do rozporządzenia.

4. Wzór zaświadczenia o ukończeniu szkolenia instruktorów, o którym mowa w § 3 ust. 2, określa załącznik nr 4 do rozporządzenia.

§ 10.

1. Szkolenie psów ratowniczych i ich przewodników odbywa się w czterech etapach.

2. Pies ratowniczy jest szkolony przez swojego przewodnika.

3. Ramowy program szkolenia psów ratowniczych wraz z ich przewodnikami stanowi załącznik nr 5 do rozporządzenia.

§ 11.

1. Egzamin psów ratowniczych przeprowadza komisja egzaminacyjna.

2. Komisja egzaminacyjna składa się z przewodniczącego i członka komisji.

3. Komisję egzaminacyjną powołuje i odwołuje kierownik podmiotu uprawnionego do wykonywania ratownictwa wodnego prowadzącego szkolenie psów ratowniczych wraz z przewodnikami, spośród osób zatrudnionych, pełniących służbę lub będących członkami podmiotu uprawnionego do wykonywania ratownictwa wodnego prowadzącego szkolenie, posiadających doświadczenie i udokumentowaną praktykę w szkoleniu psów ratowniczych.

§ 12.

1. Egzamin psów ratowniczych składa się z próby sprawnościowej i z próby ratowniczej. Próbę sprawnościową przeprowadza się bezpośrednio przed próbą ratowniczą.

2. Próba sprawnościowa polega na pokonaniu toru przeszkód o długości 100 m, w którego skład wchodzą: kładka ruchoma, kładka pochyła i kładka umieszczona na wysokości minimum 1 m nad przeszkodą wodną oraz nad przeszkodą do przeskoczenia, w czasie nie dłuższym niż 2 min.

3. Próba ratownicza polega na wykonaniu siedmiu zadań:

1) skok do wody z wysokości co najmniej 70 cm i przepłynięcie 50 m do pozoranta oraz doholowanie trzymającego się uprzęży pozoranta do miejsca rozpoczęcia próby, w czasie nie dłuższym niż 4 min;

2) przepłynięcie dystansu 100 m, ze zmianą kierunku po przepłynięciu co najmniej 30% dystansu na polecenie przewodnika z brzegu, w czasie nie dłuższym niż 3 min;

3) zaniesienie tonącemu środków ratunkowych na odległość 25 m od brzegu, w czasie nie dłuższym niż 1,5 min;

4) zaniesienie po lądzie rozwijającego się zasobnika z liną asekuracyjną na odległość 50 m, w kierunku określonym przez przewodnika;

5) aportowanie przedmiotu z wody, z odległości 15-20 m;

6) holowanie łodzi ratowniczej z ratownikiem za cumę do brzegu, z odległości 25 m;

7) ściąganie z wody wyrzuconej rzutki ratowniczej na polecenie przewodnika.

4. Egzamin, o którym mowa w ust. 1, uznaje się za zdany w przypadku zaliczenia prób, o których mowa w ust. 1.

5. Egzamin, o którym mowa w § 11 ust. 1, jest przeprowadzany w terminie wyznaczonym przez kierownika podmiotu uprawnionego do wykonywania ratownictwa wodnego prowadzącego szkolenie.

§ 13.

Rozporządzenie wchodzi w życie w dniu następującym po dniu ogłoszenia.

I. Założenia organizacyjno-programowe

1) zdobycie i utrwalenie wiedzy z zakresu ratownictwa wodnego;

2) kształtowanie poczucia odpowiedzialności za jakość udzielonej pomocy;

3) kształtowanie właściwej postawy etycznej osób podejmujących czynności ratunkowe.

1. Podmiot uprawniony do wykonywania ratownictwa wodnego prowadzący szkolenie zapewnia bazę dydaktyczną dostosowaną do liczby osób uczestniczących w szkoleniu, w szczególności:

1) sale wykładowe lub seminaryjne wyposażone w sprzęt multimedialny do prowadzenia zajęć;

2) pływalnię o wymiarach minimum 25 m × 10 m × 1,60 m, ze słupkami o wysokości minimum 70 cm do wykonania skoku;

3) dostęp do zbiornika wodnego z naturalną linią brzegową, umożliwiającą swobodny dostęp do wody;

4) sprzęt dla każdej grupy szkoleniowej:

a) rzutkę ratunkową (worek z obciążnikiem zawierający 25 m liny nietonącej o średnicy minimum 6-8 mm) - 5 szt.,

b) koła ratunkowe - 3 szt.,

c) linę ratowniczą (lina nietonąca o średnicy 6-8 mm i długości 15 m) - 2 szt.,

d) linę asekuracyjną (lina nietonąca o długości 80 m) z zasobnikiem - 2 szt.,

e) bojkę ratowniczą typu SP - 15 szt.,

f) pas ratunkowy - 3 szt.,

g) żerdź o długości minimum 4 m - 1 szt.,

h) manekiny do nauki holowania (fantom osoby dorosłej koloru czerwonego w formie torsu, z pomalowaną twarzą na inny kolor, z krótkim odcinkiem ramienia, zawierający zakręcane otwory pozwalające napełnić go wodą) - 5 szt.,

i) ratowniczą łódź wiosłową z linką zaburtową na całej długości burt, wiosłami i z cumą, o długości do 5 m - 3 szt.,

j) deskę ratowniczą - 1 szt.,

k) deskę ortopedyczną - 1 szt.

2. Osoby prowadzące zajęcia teoretyczne oraz zajęcia praktyczne powinny współpracować w celu kształtowania umiejętności objętych programem szkolenia.

3. Podmiot uprawniony do wykonywania ratownictwa wodnego prowadzący szkolenie opracowuje regulamin organizacyjny szkolenia oraz zasady i tryb naboru osób przewidzianych do szkolenia.

4. Podmiot uprawniony do wykonywania ratownictwa wodnego prowadzący szkolenie zapewnia organizację procesu dydaktycznego (zajęcia praktyczne powinny odbywać się w grupach liczących nie więcej niż 15 osób).

5. Realizacja programu szkolenia:

1) uwzględnia aktualną wiedzę i umiejętności;

2) jest dokonywana w oparciu o nowoczesne metody dydaktyczne;

3) odbywa się na podstawie zakresu tematycznego.

6. Podmiot uprawniony do wykonywania ratownictwa wodnego prowadzący szkolenie posiada:

1) imienną listę osób prowadzących zajęcia;

2) imienną listę uczestników szkolenia;

3) dokumentację zaliczania poszczególnych tematów przez uczestników szkolenia oraz dokumentację egzaminacyjną.

II. Zakres tematyczny

III. Wskazówki metodyczne:

I. Założenia organizacyjno-programowe

1) prowadzić wykłady na szkoleniach dla ratowników wodnych i kandydatów na instruktorów;

2) prowadzić ćwiczenia praktyczne na szkoleniach dla ratowników wodnych.

1. Podmiot uprawniony do wykonywania ratownictwa wodnego prowadzący szkolenie zapewnia bazę dydaktyczną dostosowaną do liczby osób uczestniczących w szkoleniach, w szczególności:

1) sale wykładowe lub seminaryjne wyposażone w sprzęt multimedialny do prowadzenia zajęć;

2) pływalnię o wymiarach minimum 25 m × 10 m × 1,60 m, ze słupkami o wysokości minimum 70 cm do wykonania skoku;

3) dostęp do zbiornika wodnego z naturalną linią brzegową, umożliwiającą swobodny dostęp do wody;

4) sprzęt dla każdej grupy szkoleniowej:

a) rzutkę ratunkową (worek z obciążnikiem zawierający 25 m liny nietonącej o średnicy minimum 6-8 mm) - 5 szt.,

b) koła ratunkowe - 3 szt.,

c) linę ratowniczą (lina nietonąca o średnicy 6-8 mm i długości 15 m) - 2 szt.,

d) linę asekuracyjną (lina nietonąca o długości 80 m) z zasobnikiem - 2 szt.,

e) bojkę ratowniczą typu SP - 15 szt.,

f) pas ratunkowy - 3 szt.,

g) żerdź o długości minimum 4 m - 1 szt.,

h) manekiny do nauki holowania (fantom osoby dorosłej koloru czerwonego w formie torsu, z pomalowaną twarzą na inny kolor, z krótkim odcinkiem ramienia, zawierający zakręcane otwory pozwalające napełnić go wodą) - 5 szt.,

i) ratowniczą łódź wiosłową z linką zaburtową na całej długości burt, wiosłami i z cumą, o długości do 5 m - 3 szt.,

j) deskę ratowniczą - 1 szt.,

k) deskę ortopedyczną - 1 szt.

2. Osoby prowadzące zajęcia teoretyczne oraz zajęcia praktyczne powinny współpracować w celu kształtowania umiejętności objętych programem szkolenia.

3. Podmiot uprawniony do wykonywania ratownictwa wodnego prowadzący szkolenie opracowuje regulamin organizacyjny szkolenia oraz zasady i tryb naboru osób przewidzianych do szkolenia.

4. Podmiot uprawniony do wykonywania ratownictwa wodnego prowadzący szkolenie zapewnia organizację procesu dydaktycznego (zajęcia praktyczne powinny odbywać się w grupach liczących nie więcej niż 10 osób).

5. Realizacja programu szkolenia:

1) uwzględnia aktualną wiedzę i umiejętności;

2) jest dokonywana w oparciu o nowoczesne metody dydaktyczne;

3) odbywa się na podstawie zakresu tematycznego.

6. Podmiot uprawniony do wykonywania ratownictwa wodnego prowadzący szkolenie posiada:

1) imienną listę osób prowadzących zajęcia;

2) imienną listę uczestników szkolenia;

3) dokumentację zaliczania poszczególnych tematów przez uczestników szkolenia oraz dokumentację egzaminacyjną.

II. Zakres tematyczny

III. Wskazówki metodyczne:

I. Założenia organizacyjno-programowe

1. Podmiot uprawniony do wykonywania ratownictwa wodnego prowadzący szkolenie zapewnia bazę dydaktyczną, w szczególności:

1) płaski teren o minimalnych wymiarach 20 m × 30 m, na którym urządzono tor przeszkód, w którego skład wchodzą:

a) kładka ruchoma (około 3 m długości, 40 cm szerokości i 4 cm grubości), której oba końce są oparte na rurach lub na beczkach lub wiszą na łańcuchach,

b) kładka pochyła o nachyleniu około 30°, z przybitymi poprzecznymi listwami,

c) przeszkoda do przeskoczenia, o wysokości równej wysokości psa w kłębie;

2) dostęp do zbiornika wodnego z naturalną linią brzegową, umożliwiającą swobodny dostęp do wody z brzegu;

3) dostęp do przeszkody wodnej o szerokości minimum 3 m z możliwością zainstalowania na wysokości minimum 1 m nad tą przeszkodą kładki o szerokości 40 cm i grubości 4 cm.

2. Podmiot uprawniony do wykonywania ratownictwa wodnego prowadzący szkolenie opracowuje regulamin organizacyjny szkolenia oraz zasady i tryb doboru psów.

3. Podmiot uprawniony do wykonywania ratownictwa wodnego prowadzący szkolenie posiada:

1) listę uczestników szkolenia;

2) dokumentację zaliczania poszczególnych etapów przez uczestników szkolenia oraz dokumentację egzaminacyjną.

II. Plan nauczania

1) psów ratowniczych

2) przewodników psów ratowniczych