Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 15 stycznia 2013 r. w sprawie współdziałania między organami Państwowej Inspekcji Sanitarnej, Inspekcji Weterynaryjnej oraz Inspekcji Ochrony Środowiska w zakresie zwalczania zakażeń i chorób zakaźnych, które mogą być przenoszone ze zwierząt na ludzi lub z ludzi na zwierzęta

§ 1.

Rozporządzenie określa:

1) formy i tryb współdziałania między organami Państwowej Inspekcji Sanitarnej, Inspekcji Weterynaryjnej oraz Inspekcji Ochrony Środowiska, zwanymi dalej „organami”, w zakresie zwalczania zakażeń i chorób zakaźnych, które mogą być przenoszone ze zwierząt na ludzi lub z ludzi na zwierzęta, zwanych dalej „zakażeniami i chorobami zakaźnymi”;

2) wykaz zakażeń i chorób zakaźnych objętych współdziałaniem organów;

3) terminy i sposoby przekazywania informacji epidemiologicznych oraz epizootycznych;

4) sposób udostępniania danych osób, u których podejrzewa się albo rozpoznano zakażenie, chorobę zakaźną lub stwierdzono zgon z ich powodu, oraz okres ich przechowywania;

5) sposób wykorzystania sił i środków posiadanych przez organy;

6) rodzaje badań laboratoryjnych wykonywanych przez organy.

§ 2.

1. Współdziałanie organów w zakresie zwalczania zakażeń i chorób zakaźnych polega na:

1) uzgadnianiu sposobu wykorzystania posiadanych sił i środków, które są niezbędne do zwalczania zakażeń i chorób zakaźnych;

2) wzajemnym udzielaniu pomocy w przypadku wystąpienia zagrożenia epidemicznego lub epizootycznego w zakresie:

a) prowadzenia dochodzeń epidemiologicznych, epizootycznych i postępowań dotyczących skażenia środowiska,

b) przeprowadzania badań laboratoryjnych lub weryfikacji wyników badań laboratoryjnych próbek pobranych do badań od ludzi, zwierząt lub z produktów pochodzenia zwierzęcego oraz ze środowiska;

3) wzajemnym informowaniu o sposobach likwidowania ognisk zakażeń i chorób zakaźnych, w tym o wydanych nakazach, zakazach, wytycznych i zaleceniach, lub na uzgadnianiu projektów wytycznych i zaleceń;

4) koordynowaniu działań informacyjnych w zakresie bezpieczeństwa zdrowia publicznego i uzgadnianiu treści publikowanych materiałów informacyjnych;

5) organizowaniu i przeprowadzaniu szkoleń dotyczących zwalczania zakażeń i chorób zakaźnych dla pracowników zatrudnionych w poszczególnych inspekcjach lub osób wyznaczonych do wykonania czynności w imieniu tych organów. 2. W ramach współdziałania w zakresie zwalczania zakażeń i chorób zakaźnych, organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej oraz Inspekcji Weterynaryjnej udostępniają sobie okresowo, nierzadziej jednak niż raz na pół roku, informacje epidemiologiczne lub epizootyczne oraz przygotowywane lub będące w posiadaniu tych organów informacje o charakterze statystycznym.

3. Informacje, o których mowa w ust. 2, są przekazywane w formie papierowej lub w postaci dokumentu elektronicznego. 4. Współdziałanie organów odbywa się:

1) z urzędu – w przypadkach, o których mowa w ust. 1 pkt 1, 3 i 4;

2) na wniosek – w przypadkach, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 5.

§ 3.

Wykaz zakażeń i chorób zakaźnych objętych współdziałaniem organów określa załącznik do rozporządzenia. Na dzień ogłoszenia obwieszczenia w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej działem administracji rządowej – zdrowie kieruje Minister Zdrowia, na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 25 lipca 2025 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Zdrowia (Dz. U. poz. 1004).

§ 4.

W przypadku otrzymania zgłoszenia:

1) podejrzenia lub rozpoznania u ludzi zakażenia, choroby zakaźnej lub zgonu z powodu zakażenia lub choroby zakaźnej:

a) pryszczycy,

b) wścieklizny,

c) wąglika,

d) brucelozy,

e) gruźlicy u osób mających kontakt ze zwierzętami gospodarskimi,

f) tularemii,

g) gorączki Q,

h) zespołu hemolityczno-mocznicowego i innych postaci zakażenia werotoksycznymi pałeczkami Escherichia coli (STEC/VTEC),

i) grypy ptaków u ludzi,

j) SARS-CoV-2 u osób mających kontakt z norkami lub jenotami,

2) stwierdzeniu w materiale biologicznym pobranym od człowieka obecności biologicznych czynników chorobotwórczych wywołujących zakażenia i choroby zakaźne, o których mowa w pkt 1

– właściwy państwowy inspektor sanitarny informuje o tym niezwłocznie, niepóźniej jednak niż w ciągu 24 godzin od chwili powzięcia tej informacji, właściwego powiatowego lekarza weterynarii.

§ 5.

W przypadku otrzymania zgłoszenia podejrzenia lub rozpoznania u co najmniej dwóch osób zachorowania lub zgonu z powodu:

1) salmonelozy wywołanej przez pałeczki Salmonella inne niż Salmonella Typhi i Salmonella Paratyphi A, B, C,

2) listeriozy,

3) kampylobakteriozy,

4) włośnicy

– jeżeli zachodzi podejrzenie, że wspólnym źródłem zakażenia osób chorych na tę chorobę lub zmarłych z jej powodu są zwierzęta lub produkty pochodzenia zwierzęcego, właściwy państwowy inspektor sanitarny informuje o tym niezwłocznie, niepóźniej jednak niż w ciągu 24 godzin od chwili powzięcia tej informacji, właściwego powiatowego lekarza weterynarii.

§ 6.

W przypadku stwierdzenia:

1) u zwierząt:

a) pryszczycy,

b) wąglika,

c) gruźlicy bydła,

d) brucelozy u bydła, kóz, owiec i świń,

e) przenośnej gąbczastej encefalopatii przeżuwaczy (TSE),

f) grypy ptaków,

g) tularemii,

h) wścieklizny,

i) włośnicy,

j) gorączki Q,

k) chlamydiozy ptaków,

l) zakażenia SARS-CoV-2,

m) zakażenia wirusem zachodniego Nilu,

Dodana przez § 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 6 października 2025 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie współdziałania między organami Państwowej Inspekcji Sanitarnej, Inspekcji Weterynaryjnej oraz Inspekcji Ochrony Środowiska w zakresie zwalczania zakażeń i chorób zakaźnych, które mogą być przenoszone ze zwierząt na ludzi lub z ludzi na zwierzęta (Dz. U. poz. 1357), które weszło w życie z dniem 23 października 2025 r.

2) w próbkach do badań pobranych od zwierząt obecności biologicznych czynników chorobotwórczych wywołujących zakażenia i choroby zakaźne, o których mowa w pkt 1

– powiatowy lekarz weterynarii informuje o tym niezwłocznie, niepóźniej jednak niż w ciągu 24 godzin od chwili powzięcia tej informacji, właściwego państwowego powiatowego inspektora sanitarnego.

§ 7.

W przypadku stwierdzenia u zwierząt gospodarskich lub w produktach pochodzenia zwierzęcego biologicznego czynnika chorobotwórczego, który może wywoływać zakażenia i choroby zakaźne u ludzi, w tym kampylobakteriozy, salmonellozy u drobiu, bydła i świń, listeriozy lub toksoplazmozy, powiatowy lekarz weterynarii informuje o tym niezwłocznie, niepóźniej jednak niż w ciągu 24 godzin od chwili powzięcia tej informacji, właściwego państwowego powiatowego inspektora sanitarnego.

§ 8.

W przypadku wystąpienia zmian w środowisku naturalnym, mających lub mogących mieć wpływ na zdrowie ludzi lub zwierząt, organy przekazują sobie wzajemnie informacje o tych zmianach niezwłocznie, niepóźniej jednak niż w ciągu 24 godzin od chwili powzięcia tych informacji.

§ 9.

Dane, o których mowa w art. 24 ust. 5 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, organy:

1) udostępniają sobie wzajemnie:

a) do wglądu,

b) poprzez sporządzenie kopii papierowych lub

c) w postaci dokumentu elektronicznego;

2) przechowują przez okres niedłuższy niż 5 lat.

§ 10.

1. Organy mogą posiadane siły i środki wykorzystywać w sposób zgodny z ich przeznaczeniem i zapewniający realizację zadań określonych w przepisach o zakresie ich działania.

2. W przypadku przekazania sił i środków, o których mowa w ust. 1, następuje ono po sporządzeniu protokołu przekazania.

§ 11.

Organy w ramach współdziałania, o którym mowa w § 2 ust. 1 pkt 2 lit. b, wykonują w swoich laboratoriach badania mikrobiologiczne, serologiczne, molekularne i inne w kierunku wykrywania biologicznych czynników chorobotwórczych wywołujących zakażenia i choroby zakaźne, o których mowa w załączniku do rozporządzenia.

§ 12.

Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia .

Rozporządzenie zostało ogłoszone w dniu 31 stycznia 2013 r.

Niniejsze rozporządzenie było poprzedzone rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 7 kwietnia 2006 r. w sprawie współdziałania między organami Państwowej Inspekcji Sanitarnej, Inspekcji Weterynaryjnej oraz Inspekcji Ochrony Środowiska w zakresie zwalczania chorób zakaźnych (Dz. U. poz. 516), które utraciło moc z dniem 2 stycznia 2012 r. na podstawie art. 68 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. poz. 1570, z 2009 r. poz. 641, z 2010 r. poz. 679 i 1723 oraz z 2012 r. poz. 892).

WYKAZ ZAKAŻEŃ I CHORÓB ZAKAŹNYCH OBJĘTYCH WSPÓŁDZIAŁANIEM ORGANÓW

Zakażenia i choroby zakaźne występujące

Lp. u ludzi u zwierząt

1 bruceloza bruceloza u bydła, kóz, owiec i świń

2 chlamydioza chlamydioza ptaków

3 encefalopatia gąbczasta przenośne gąbczaste encefalopatie przeżuwaczy (TSE) 4 gorączka Q gorączka Q

5 gruźlica gruźlica bydła

6 kampylobakterioza kampylobakterioza

7 listerioza listerioza

8 mykoplazmoza mykoplazmoza drobiu

9 pryszczyca pryszczyca

10 grypa ptaków u ludzi grypa ptaków

11 salmoneloza salmonellozy u drobiu, bydła i świń

12 toksoplazmoza toksoplazmoza

13 tularemia tularemia

14 wąglik wąglik

15 włośnica włośnica

16 wścieklizna wścieklizna

17 zespół hemolityczno-mocznicowy i inne postaci zakażenia zakażenia pałeczkami Escherichia coli werotoksycznymi pałeczkami Escherichia coli (szczepy werocytotoksyczne)

(STEC/VTEC)

18 zakażenie SARS-CoV-2 zakażenie SARS-CoV-2

19 zakażenie wirusem zachodniego Nilu

Dodana przez § 1 pkt 2 rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 2.