Art. 3

1. Państwową osobą prawną jest:

1) jednostka organizacyjna posiadająca osobowość prawną, utworzona w drodze ustawy lub na podstawie ustawy lub w wykonaniu ustawy przez organ administracji rządowej, w celu realizacji zadań publicznych, w której:

a) przewidziane w regulujących ustrój tej osoby prawnej przepisach ustawy prawo nadawania i zmiany statutu przysługuje organowi administracji rządowej albo przepisy te przewidują, że prawo do udziału w organie stanowiącym osoby prawnej, w tym uprawnionym do zmiany statutu, przysługuje w całości Skarbowi Państwa oraz

b) przewidziane w regulujących ustrój tej osoby prawnej przepisach ustawy prawo do nadwyżki między przychodami a kosztami tej osoby prawnej, jeżeli podlegają dysponowaniu, przysługują w całości Skarbowi Państwa, chyba że przepisy te przewidują inny niż prawo do nadwyżki sposób dysponowania nią, oraz

c) w razie rozwiązania albo innej utraty bytu prawnego przez tę osobę prawną, prawa do jej majątku, w tym prawo do dysponowania tym majątkiem, przysługują wyłącznie Skarbowi Państwa;

2) agencja wykonawcza, o której mowa w ustawie z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2025 r. poz. 1483, 1844 i 1846), w szczególności:

a) (uchylona)

b) Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa,

c) Agencja Mienia Wojskowego,

d) Rządowa Agencja Rezerw Strategicznych,

e) Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości,

f) Narodowe Centrum Nauki,

g) Narodowe Centrum Badań i Rozwoju,

h) Centralny Ośrodek Badania Odmian Roślin Uprawnych,

i) Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa,

j) Polska Agencja Kosmiczna;

3) instytucja gospodarki budżetowej, o której mowa w ustawie z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych;

4) państwowy fundusz celowy posiadający osobowość prawną;

5) państwowa instytucja kultury;

6) Polski Instytut Sztuki Filmowej;

7) Narodowy Instytut Fryderyka Chopina;

8) Zakład Narodowy imienia Ossolińskich;

9) Polska Akademia Nauk i jej jednostki naukowe posiadające osobowość prawną;

9a) Akademia Kopernikańska;

10) uczelnia publiczna utworzona przez państwo reprezentowane przez właściwy organ władzy lub administracji rządowej;

11) instytut badawczy w rozumieniu ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o instytutach badawczych (Dz. U. z 2024 r. poz. 534, z 2025 r. poz. 1017 i 1080 oraz z 2026 r. poz. 160);

11a) Instytut Współpracy Polsko-Węgierskiej im. Wacława Felczaka;

11b) Polski Instytut Ekonomiczny;

11c) Instytut Europy Środkowej;

11d) Instytut Rozwoju Języka Polskiego im. świętego Maksymiliana Marii Kolbego;

12) Międzynarodowy Instytut Biologii Molekularnej i Komórkowej w Warszawie;

12a) federacje podmiotów systemu szkolnictwa wyższego i nauki, o których mowa w art. 165 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2024 r. poz. 1571, z późn. zm. );

13) samodzielny publiczny zakład opieki zdrowotnej, dla którego podmiotem tworzącym jest Skarb Państwa reprezentowany przez ministra, centralny organ administracji rządowej albo wojewodę, uczelnia publiczna, o której mowa w pkt 10, albo Centrum Medycznego Kształcenia Podyplomowego;

14) park narodowy;

15) przedsiębiorstwo państwowe;

16) bank państwowy;

17) Agencja Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji;

17a) Agencja Badań Medycznych;

18) Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej;

19) Polska Organizacja Turystyczna;

20) Urząd Dozoru Technicznego;

21) Transportowy Dozór Techniczny;

22) Polskie Centrum Akredytacji;

23) Polska Agencja Żeglugi Powietrznej;

Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2024 r. poz. 1871 i 1897, z 2025 r. poz. 619, 620, 621, 622, 1162, 1794, 1837 i 1864 oraz z 2026 r. poz. 187 i 203.

Ze zmianą wprowadzoną przez art. 10 ustawy z dnia 27 listopada 2024 r. o zmianie ustawy o Centrum Medycznym Kształcenia Podyplomowego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1897), która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2025 r.

24) Zakład Ubezpieczeń Społecznych;

25) Narodowy Fundusz Zdrowia;

26) Rzecznik Finansowy;

26a) Urząd Komisji Nadzoru Finansowego;

27) Polski Klub Wyścigów Konnych;

28) Centrum Dialogu im. Juliusza Mieroszewskiego;

29) Centrum Doradztwa Rolniczego oraz wojewódzkie ośrodki doradztwa rolniczego;

30) Polski Instytut Spraw Międzynarodowych;

31) Centrum Medycznego Kształcenia Podyplomowego;

32) (uchylony)

33) Polska Agencja Nadzoru Audytowego.

2. Jednostka organizacyjna, o której mowa w ust. 1 pkt 1, nie przestaje być państwową osobą prawną z tej przyczyny, że ustawa regulująca ustrój tej osoby prawnej przewiduje, że prawo do udziału w organie stanowiącym osoby prawnej, w tym uprawnionym do zmiany statutu, przysługiwać będzie wyłącznie albo w części innemu podmiotowi lub podmiotom, jeżeli organ administracji rządowej, chociażby inny, niż tworzący osobę prawną, sprawuje nadzór nad taką osobą prawną, wynikający z przepisów tej ustawy.

3. Państwową osobą prawną jest także:

1) jednostka organizacyjna niespełniająca przesłanek, o których mowa w ust. 1 pkt 1, jeżeli ustawa tak stanowi;

2) spółka, której akcjonariuszami są wyłącznie Skarb Państwa lub inne państwowe osoby prawne.

4. Przepisów ustawy dotyczących państwowych osób prawnych nie stosuje się do spółek z wyjątkiem przepisów dotyczących przekazania jednoosobowym spółkom Skarbu Państwa wykonywania praw z akcji należących do Skarbu Państwa oraz wykonywania przez te spółki praw z akcji należących do Skarbu Państwa, w tym zbywania akcji lub praw z akcji należących do Skarbu Państwa.