Rozporządzenie Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 13 kwietnia 2017 r. w sprawie wykazu chorób i ułomności wraz z kategoriami zdolności do pełnienia służby przez kandydata do służby w Służbie Celno-Skarbowej oraz funkcjonariusza Służby Celno-Skarbowej

Dział I − Budowa ciała 1 2 3 4 5 Nadwaga nieupośledzająca sprawności Z A 1 ustroju Otyłość upośledzająca nieznacznie Z A 1 2 sprawność ustroju Otyłość znacznie upośledzająca Z B 3 sprawność ustroju N Objaśnienia szczegółowe: Do § 1 Nadwaga i otyłość kwalifikuje się na podstawie wskaźnika masy ciała (BMI) pkt 1 − BMI w przedziale: powyżej 25 do 30 (mężczyźni); powyżej 24 do 30 (kobiety); pkt 2 − BMI w przedziale: powyżej 30 do 40 (mężczyźni i kobiety); pkt 3 − BMI w przedziale: powyżej 40 (mężczyźni i kobiety).

Dział II − Skóra, tkanka podskórna i węzły chłonne 1 2 3 4 5 Przewlekłe choroby skóry nieznacznie Z A 1 szpecące i nieupośledzające sprawności ustroju Przewlekłe choroby skóry miernie Z A 2 2 szpecące lub nieznacznie upośledzające sprawność ustroju Przewlekłe choroby skóry wybitnie Z B 3 szpecące lub upośledzające sprawność N ustroju Blizny nieznacznie szpecące lub miernie Z A 1 upośledzające sprawność ustroju Blizny znacznie szpecące lub Z B 3 2 upośledzające sprawność ustroju N Blizny po samouszkodzeniach Z B 3 N C Obrzęk limfatyczny nieznacznie Z A 1 upośledzający sprawność ustroju 4 Obrzęk limfatyczny znacznie Z B 2 upośledzający sprawność ustroju N C Objaśnienia szczegółowe: Do § 2 Nowotwory skóry kwalifikuje się wg działu XX – Nowotwory pkt 1–3 − według tych punktów kwalifikuje się różnorodne przewlekłe uogólnione choroby skóry, jak: świerzbiączka uogólniona (wyprysk endogenny), wrodzone zaburzenia rogowacenia skóry znacznego stopnia (rogowiec dziedziczny, rybia łuska), wrodzone dziedziczne oddzielanie się naskórka, pęcherzyca, skóra pergaminowata barwikowa, uogólnione i nawracające lub oporne na leczenie postacie łuszczycy, gruźlica skóry oporna na leczenie. Do § 3 pkt 1 i 2 − według tych punktów kwalifikuje się między innymi wyleczoną gruźlicę skóry; pkt 2 − przez „blizny upośledzające sprawność ustroju” rozumie się blizny utrudniające ruchomość stawów lub noszenie odzieży i oporządzenia, blizny połączone z ubytkami tkanek miękkich (po zranieniach, oparzeniach itp.) oraz blizny w miejscach narażonych na tarcie w czasie ruchów i chodzenia; pkt 3 − N kwalifikowane w oparciu o opinię psychiatryczną.

Dział III − Czaszka 1 2 3 4 5 Zniekształcenia czaszki nieupośledzające Z A 1 czynności układu nerwowego Zniekształcenia czaszki oraz choroby Z A 2 i ubytki kości nieznacznie upośledzające czynności układu nerwowego B 5 Zniekształcenia czaszki oraz choroby N C 3 i ubytki kości znacznie upośledzające czynności układu nerwowego Ciało obce w mózgu N C 4 Objaśnienia szczegółowe: O kwalifikacji decyduje wynik badania lekarskiego przeprowadzanego przez komisję lekarską.

Dział IV − Narząd wzroku 1 2 3 4 5 Zniekształcenia powiek nieupośledzające Z A 1 ich sprawności Zniekształcenia powiek upośledzające ich Z B 2 sprawność N C Przewlekłe choroby brzegów powiek lub Z A 3 spojówek nieupośledzające lub nieznacznie upośledzające sprawność oka B Przewlekłe choroby brzegów powiek lub N B 4 spojówek trudno poddające się leczeniu 6 i upośledzające sprawność oka C Obwodowe zrosty spojówki gałkowej Z A 5 i powiekowej nieupośledzające ruchów gałki ocznej lub powiek B Zrosty spojówki gałkowej i powiekowej Z A 6 nieznacznie upośledzające ruchomość gałki ocznej B Zrosty spojówki gałkowej upośledzające N B 7 ruchomość gałki ocznej C Nieznaczne upośledzenie wydzielania lub Z A 1 odpływu łez 7 Znaczne upośledzenie wydzielania lub Z B 2 odpływu łez N C Ślepota jednego oka lub brak jednej gałki Z B ocznej przy ostrości wzroku oka drugiego 1 0,8 lub większej po zastosowaniu szkieł sferycznych do 3,0 D lub cylindrycznych do 2,0 D 8 Ślepota jednego oka lub brak jednej gałki N C ocznej przy ostrości wzroku oka drugiego 2 poniżej 0,8 po zastosowaniu szkieł sferycznych do 3,0 D lub cylindrycznych do 2,0 D Całkowita ślepota lub brak obu gałek N C 3 ocznych Nieznaczny oczopląs przy skierowaniu Z B 1 gałek ocznych w bok N Nieznaczny oczopląs przy patrzeniu Z B 9 2 wprost, wzmagający się przy patrzeniu w bok N Wyraźny oczopląs przy patrzeniu wprost N C 3 Brak jednoczesnego widzenia Z A obuocznego z ostrością wzroku każdego oka 0,5 lub większą bez lub z korekcją 1 szkłami sferycznymi wklęsłymi do 1,0 D lub wypukłymi do 3,0 D lub cylindrycznymi wklęsłymi lub wypukłymi do 1,0 D 2 Brak jednoczesnego widzenia Z A obuocznego z ostrością wzroku każdego oka niemniejszą niż 0,5 z korekcją B 10 szkłami sferycznymi wklęsłymi do 3,0 D lub wypukłymi do 6,0 D lub cylindrycznymi wklęsłymi lub wypukłymi do 2,0 D Brak jednoczesnego widzenia N B obuocznego z ostrością wzroku jednego oka co najmniej 0,5, a drugiego oka od C 3 0,1 do 0,4 mimo korekcji szkłami sferycznymi wklęsłymi do 3,0 D lub wypukłymi do 2,0 D Ostrość wzroku jednego oka lub obojga Z A 1 oczu poniżej 0,8 bez korekcji szkłami Ostrość wzroku każdego oka co najmniej Z A 0,5 z korekcją szkłami sferycznymi 2 wklęsłymi do 1,0 D lub wypukłymi do 3,0 D lub cylindrycznymi wklęsłymi lub wypukłymi do 1,0 D Ostrość wzroku każdego oka co najmniej Z A 0,5 z korekcją szkłami sferycznymi wklęsłymi powyżej 1,0 D do 4,5 D lub B 3 wypukłymi powyżej 3,0 D do 6,0 D lub 11 cylindrycznymi wklęsłymi lub wypukłymi powyżej 1,0 D do 3,0 D Ostrość wzroku każdego oka co najmniej Z B 0,5 z korekcją szkłami sferycznymi 4 wklęsłymi powyżej 4,5 D lub wypukłymi N powyżej 6,0 D lub cylindrycznymi wklęsłymi lub wypukłymi powyżej 3,0 D Ostrość wzroku jednego oka co najmniej Z B 0,5, drugiego w granicach od 0,1 do 0,4 5 z korekcją szkłami sferycznymi do 6,0 D N lub cylindrycznymi do 3,0 D Przebyte choroby rogówki, twardówki, Z A tęczówki, ciałka rzęskowatego i ciała 1 szklistego z ich utrwalonymi zmianami B nieznacznie upośledzające czynność oka 12 Przebyte choroby rogówki, twardówki, N B tęczówki, ciałka rzęskowatego i ciała 2 szklistego z ich utrwalonymi zmianami upośledzające czynność oka Przebyte choroby siatkówki, naczyniówki Z A 3 i nerwu wzrokowego nieznacznie upośledzające czynność oka B Przebyte choroby siatkówki, naczyniówki N B 4 i nerwu wzrokowego upośledzające czynność oka Nieznaczne upośledzenie rozróżniania Z A 5 barw Znaczne upośledzenie rozróżniania barw Z B 6 N Jaskra Z B 7 N Objaśnienia szczegółowe: Do § 6 pkt 3 i 4 − w razie stwierdzenia przewlekłego zapalenia brzegów powiek i spojówek bierze się pod uwagę wady wzroku przy nieużywaniu szkieł korekcyjnych oraz czynniki szkodliwe, działające z zewnątrz, jak pył, gazy itp. Podstawą do uznania badanego za trwale niezdolnego do służby jest opinia lekarza okulisty, po ewentualnym leczeniu szpitalnym; pkt 5–7 − przy kwalifikowaniu zrostów spojówki gałkowej i powiekowej bierze się pod uwagę ograniczenie ruchomości oka i upośledzenie widzenia obuocznego. Do § 8 Przez ślepotę oka rozumie się także ostrość wzroku poniżej 0,1 niedającą się poprawić szkłami (bez względu na ich siłę korygującą) albo przypadki, w których pole widzenia nie przekracza 10 %. Do § 9 Każdy przypadek oczopląsu podlega konsultacji neurologicznej i laryngologicznej. Do § 11 Jeżeli ostrość wzroku któregokolwiek oka wynosi poniżej 0,5, badanego kieruje się na badanie okulistyczne w celu stwierdzenia ostrości wzroku i określenia wady refrakcji. Przy znacznej różnowzroczności uwzględnia się szkła, jakie badany nosi przy patrzeniu obuocznym. Przy ocenie ostrości wzroku nie uwzględnia się szkieł złożonych. W przypadku zmętnienia lub zniekształcenia środowisk załamujących za podstawę kwalifikacji przyjmuje się ostrość wzroku. Do § 12 pkt 1–4 − przy kwalifikacji według tych punktów uwzględnia się równocześnie ostrość wzroku i pole widzenia; pkt 3 i 4 − w przypadkach zapalenia nerwu wzrokowego konieczna jest konsultacja neurologiczna; według tych punktów kwalifikuje się również ograniczenia pola widzenia; pkt 5 i 6 − przez prawidłowe rozróżnianie barw rozumie się umiejętność rozróżniania czterech barw podstawowych, tj. czerwonej, żółtej, zielonej i niebieskiej. Przez nieznaczne upośledzenie barw rozumie się utrudnienie rozróżniania czterech barw podstawowych, tj. pomyłki przy odczytywaniu pojedynczych tablic z zestawu Ishihary lub Stillinga bądź przedłużony czas odczytu (ponad 3 sek). Nieumiejętność rozróżniania czterech barw podstawowych traktuje się jako znaczne upośledzenie rozróżniania barw kwalifikujące badanych do kategorii B/C. Ocena należy do okulisty na podstawie poszerzonego badania okulistycznego.

Dział V − Narząd słuchu 1 2 3 4 5 1 Zniekształcenie małżowiny usznej Z A Brak, znaczny niedorozwój lub znaczne Z A 13 zniekształcenie jednej lub obu małżowin 2 usznych bez równoczesnego B upośledzenia słuchu Jednostronne upośledzenie słuchu Z A w zakresie tonów wysokich pochodzenia 1 odbiorczego lub przewodzeniowego ze słyszeniem mowy potocznej Obustronne upośledzenie słuchu Z A w zakresie tonów wysokich pochodzenia 2 odbiorczego lub przewodzeniowego ze B słyszeniem mowy potocznej Jednostronne osłabienie słuchu Z A 3 w zakresie tonów wysokich pochodzenia 14 odbiorczego lub przewodzeniowego Obustronne osłabienie słuchu w zakresie Z B 4 tonów wysokich pochodzenia odbiorczego lub przewodzeniowego N C Jednostronne przytępienie słuchu Z B 5 w zakresie tonów wysokich pochodzenia odbiorczego lub przewodzeniowego N Obustronne przytępienie słuchu Z B 6 w zakresie tonów wysokich pochodzenia odbiorczego lub przewodzeniowego N Zaburzenia równowagi ciała pochodzenia Z B obwodowego lub centralnego 15 1 jednostronne lub obustronne niezależne N C od ostrości słuchu Objaśnienia szczegółowe: Do § 14 We wszystkich przypadkach, stwierdzonego podczas badania fizykalnego, obniżenia ostrości słuchu konieczne jest badanie specjalistyczne (audiometria) w celu określenia rodzaju i stopnia upośledzenia słuchu. Przez osłabienie słuchu rozumie się upośledzenie zdolności słyszenia lżejszego stopnia (słyszenie szeptu z odległości 3 m do 1 m), przez przytępienie słuchu – upośledzenie znaczniejszego stopnia (słyszenie szeptu z odległości mniejszej niż 1 metr), przez przytępienie słuchu graniczące z głuchotą – upośledzenie dużego stopnia (szept „ad concham”). Do § 15 Zaburzenia w zakresie narządu równowagi wymagają zawsze badania laryngologicznego i neurologicznego, w tym ewentualnie wykonania nystagmografii.

Dział VI − Jama ustna 1 2 3 4 5 Zniekształcenie narządów jamy ustnej Z A wrodzone lub nabyte nieznacznie 1 upośledzające mowę lub przyjmowanie B 16 pokarmów Zniekształcenie narządów jamy ustnej Z B 2 wrodzone lub nabyte upośledzające mowę lub przyjmowanie pokarmów N C Przewlekłe schorzenia narządów jamy Z A ustnej nieznacznie upośledzające mowę, 1 przyjmowanie pokarmów lub nieznacznie B 17 szpecące Przewlekłe schorzenia narządów jamy N B 2 ustnej upośledzające mowę, przyjmowanie pokarmów lub szpecące C Zniekształcenie szczęki lub żuchwy, Z A schorzenia stawu żuchwowo-jarzmowego 1 wrodzone lub nabyte nieznacznie B 18 upośledzające żucie Zniekształcenie szczęki lub żuchwy, N B 2 schorzenia stawu żuchwowo-jarzmowego wrodzone lub nabyte upośledzające żucie Objaśnienia szczegółowe: O kwalifikacji decyduje wynik badania lekarskiego przeprowadzanego przez komisję lekarską.

Dział VII − Nos, gardło i krtań 1 2 3 4 5 Przewlekłe choroby, wady rozwojowe Z A lub pourazowe nosa i zatok 1 przynosowych nieupośledzające lub B nieznacznie upośledzające drożność nosa 19 Przewlekłe choroby, wady rozwojowe Z B lub pourazowe nosa i zatok 2 przynosowych upośledzające drożność N nosa Przewlekłe choroby gardła, krtani Z A i tchawicy nieupośledzające lub 1 nieznacznie upośledzające wentylację lub B 20 fonację Przewlekłe choroby gardła, krtani Z B 2 i tchawicy upośledzające wentylację i fonację N Następstwa przebytych chorób gardła, Z B 3 krtani i tchawicy upośledzające wentylację lub fonację N C Wady wymowy nieznacznie Z A 1 upośledzające zdolność porozumiewania się 21 Wady wymowy upośledzające zdolność Z B 2 porozumiewania się N Objaśnienia szczegółowe: Podstawą rozpoznania są konsultacje specjalistów: otolaryngologa, foniatry – udokumentowane wynikami badań dodatkowych.

Dział VIII − Szyja, klatka piersiowa i kręgosłup 1 2 3 4 5 Zmiany anatomiczne w obrębie szyi Z A 1 i obręczy barkowej nieupośledzające sprawności ustroju Zmiany anatomiczne w obrębie szyi Z A 22 2 i obręczy barkowej nieznacznie upośledzające sprawność ustroju Zmiany anatomiczne w obrębie szyi Z B 3 i obręczy barkowej upośledzające sprawność ustroju N Zniekształcenia klatki piersiowej Z A 1 nieupośledzające sprawności ustroju 23 Zniekształcenia klatki piersiowej Z B 2 upośledzające sprawność ustroju Nieznaczne skrzywienia i wady Z A 1 kręgosłupa wrodzone lub nabyte nieupośledzające sprawności ustroju Umiarkowane skrzywienia i wady Z A kręgosłupa wrodzone lub nabyte 24 2 nieznacznie upośledzające sprawność B ustroju Znaczne skrzywienia i wady kręgosłupa Z B 3 upośledzające sprawność ustroju N Choroby kręgosłupa nieznacznie Z A 1 upośledzające sprawność ustroju B 25 Choroby kręgosłupa upośledzające Z B 2 sprawność ustroju N Objaśnienia szczegółowe: Do § 22 i 25 Przez upośledzenie sprawności ustroju rozumie się również przewlekłe lub nawracające zespoły bólowe z lub bez neurologicznych objawów ubytkowych. Do § 23 pkt 1 i 2 − zniekształcenia (ubytki kostne) klatki piersiowej mogą być wrodzone lub nabyte. Podstawą kwalifikowania jest ustalenie stopnia upośledzenia czynności narządów klatki piersiowej, tj. zaburzenia krążenia, zmniejszenie pojemności życiowej płuc. Żebra nadliczbowe dające zaburzenia czynności kończyny górnej o charakterze krążeniowym lub neurologicznym kwalifikuje się dodatkowo według odpowiednich paragrafów. Do § 24 pkt 1–3 − za skrzywienie kręgosłupa uważa się wszelkie odchylenia od linii pionowej, która prawidłowo powinna przebiegać od guzowatości potylicznej zewnętrznej przez wszystkie wyrostki kolczyste kręgów i szczelinę międzypośladkową: − nieznaczne − gdy linia wyrostków kolczystych w swobodnej postawie wyprostowanej tworzy niewielki, mało widoczny łuk na jednym z odcinków kręgosłupa lub dwa łuki przebiegające przeciwstawnie w sąsiadujących odcinkach kręgosłupa; skrzywienie takie wyrównuje się czynnie; − umiarkowane − gdy linia wyrostków tworzy wyraźnie widoczny łuk, garb żebrowy jest mało widoczny, jest zauważalne małe zniekształcenie klatki piersiowej i występuje nieznaczne ograniczenie ruchów kręgosłupa; skrzywienie takie daje się wyrównać biernie; − znaczne (z garbem żebrowym) − ze zniekształceniem klatki piersiowej, z upośledzeniem sprawności oddechowej; skrzywienie nie daje się ani czynnie, ani biernie skorygować. W przypadku niemożności wykluczenia ewentualnego skrzywienia bądź wady kręgosłupa, należy kandydatów poddać badaniom rentgenologicznym (zdjęcia w dwóch płaszczyznach) i konsultacji ortopedy. Do § 25 pkt 1 i 2 − ocenę zdolności uzależnia się od rozległości i nasilenia wady lub procesu chorobowego i zaburzeń czynnościowych kręgosłupa (podstawą orzeczenia jest diagnostyka obrazowa i konsultacja ortopedy lub reumatologa).

Dział IX − Narząd oddechowy 1 2 3 4 5 Choroby płuc obturacyjne, restrykcyjne Z A i złożone oraz ich następstwa przebiegające z nieznacznym B 26 1 upośledzeniem funkcji ustroju, ze zmianami w badaniu spirometrycznym, którego wyniki nie są niższe niż 80 % wartości należnej Choroby płuc obturacyjne, restrykcyjne Z B i złożone oraz ich następstwa przebiegające z upośledzeniem funkcji N C ustroju, napadami duszności ze zmianami 2 w badaniu spirometrycznym, którego wyniki są niższe niż 80 % wartości należnej, ale są wyższe niż 60 % tej wartości Choroby płuc obturacyjne, restrykcyjne N B i złożone oraz ich następstwa przebiegające ze znacznym C upośledzeniem funkcji ustroju, 3 dusznością spoczynkową, ze zmianami w badaniu spirometrycznym mniejszym niż 60 % wartości należnej oraz zmianami w gazometrii krwi Objaśnienia szczegółowe: Gruźlicę płuc czynną dodatkowo kwalifikuje się według działu XVI – Choroby zakaźne. Stan po leczeniu gruźlicy płuc kwalifikuje się według § 26 po konsultacji specjalisty pulmonologa. Do § 26 pkt 1–3 − dla rozpoznania przewlekłej choroby oskrzelowo-płucnej ocena stopnia upośledzenia przepływu powietrza opiera się na badaniu spirometrycznym, konsultacji pulmonologa; pkt 3 − konieczne jest badanie gazometryczne krwi tętniczej i żylnej.

Dział X − Układ krążenia 1 2 3 4 5 Zaburzenia rytmu i przewodzenia Z A niezależnie od mechanizmu i rodzaju, potwierdzone badaniem, diagnostyką B 1 elektrokardiograficzną, nieupośledzające lub nieznacznie upośledzające wydolność 27 organizmu Zaburzenia rytmu i przewodzenia N B niezależnie od mechanizmu i rodzaju, 2 potwierdzone badaniem, diagnostyką C elektrokardiograficzną, upośledzające wydolność organizmu Wady i dysfunkcje zastawek serca lub Z A 1 pni naczyniowych bez znaczenia hemodynamicznego 28 Wady i dysfunkcje zastawek serca lub Z A pni naczyniowych ze zmianami 2 hemodynamicznymi nieznacznie B upośledzające sprawność ustroju Wady i dysfunkcje zastawek serca lub N C pni naczyniowych ze zmianami 3 hemodynamicznymi istotnie upośledzające sprawność ustroju Choroby osierdzia, mięśnia sercowego Z A 1 i wsierdzia przebyte, nieznacznie upośledzające wydolność ustroju B 29 Choroby osierdzia, mięśnia sercowego N B 2 i wsierdzia przebyte, istotnie upośledzające wydolność ustroju C Choroba niedokrwienna serca stabilna, Z A w tym stan po rewaskularyzacji lub 1 angioplastyce naczyń wieńcowych bez B przebytego zawału mięśnia sercowego 30 Choroba niedokrwienna serca stabilna Z B lub niestabilna, niedokrwienie serca 2 bezobjawowe, przebyty zawał mięśnia N C sercowego, wariant Printzmetala Nadciśnienie tętnicze okresu I Z A 1 o przebiegu łagodnym, dobrze poddające się leczeniu B Nadciśnienie tętnicze okresu II Z B 2 o zadowalającej kontroli 31 farmakologicznej N C Nadciśnienie tętnicze okresu II i III N C o niezadowalającej kontroli oraz inne 3 postacie nadciśnienia o ciężkim przebiegu Choroby naczyń obwodowych tętniczych Z A lub żylnych nieupośledzające lub 1 nieznacznie upośledzające sprawność ustroju Choroby naczyń obwodowych tętniczych Z A 2 lub żylnych upośledzające sprawność ustroju B 32 Choroby naczyń obwodowych tętniczych Z B lub żylnych znacznie upośledzające 3 sprawność ustroju lub z powikłaniami N C w postaci zmian troficznych tkanek Tętniaki naczyń – w zależności od Z B 4 wielkości i lokalizacji N C Objaśnienia szczegółowe: Do § 27 pkt 1 i 2 − przyjmowanie leków antyarytmicznych uznaje się za upośledzające wydolność organizmu; pkt 1 i 2 − konieczne jest badanie EKG metodą Holtera i konsultacja specjalisty kardiologa. Do § 28 pkt 1–3 − konieczne badanie echokardiograficzne z badaniem przepływu krwi przez zastawki, wykonane i ocenione przez kardiologa, z określeniem znaczenia hemodynamicznego; stwierdzony zespół wypadania płatka zastawki bez obecności fali zwrotnej lub ze śladową falą zwrotną nie kwalifikuje się jako wady (dysfunkcji) tej zastawki. Do § 29 i 30 O kwalifikacji decyduje wynik próby wysiłkowej, badania echokardiograficznego oraz konsultacja kardiologa. Do § 31 pkt 1–3 − o kwalifikacji decyduje badanie okulistyczne, echokardiograficzne oraz konsultacja kardiologa; obowiązująca jest kwalifikacja według WHO. Do § 32 pkt 4 − do kwalifikacji niezbędna jest konsultacja chirurgiczna oraz badanie USG naczyń z oceną przepływów.

Dział XI − Układ trawienny 1 2 3 4 5 Choroby przełyku, żołądka Z A i dwunastnicy nieznacznie 1 upośledzające sprawność układu trawiennego Choroby przełyku, żołądka Z B i dwunastnicy o przebiegu 2 nawracającym lub stan po zabiegach N 33 operacyjnych upośledzające sprawność układu trawiennego Choroby przełyku, żołądka Z B i dwunastnicy o przebiegu 3 nawracającym lub stan po zabiegach N C operacyjnych upośledzające ogólną sprawność ustroju Niezakaźne choroby jelit cienkiego Z A i grubego, w tym zespół jelita 1 drażliwego, nieznacznie upośledzające B sprawność układu trawiennego Niezakaźne zapalne choroby jelit Z B cienkiego i grubego o przebiegu 2 nawracającym lub stan po zabiegach N C operacyjnych upośledzające sprawność 34 układu trawiennego Niezakaźne zapalne choroby jelit N B cienkiego i grubego o przebiegu 3 nawracającym lub stan po zabiegach C operacyjnych upośledzające ogólną sprawność ustroju Choroby odbytu i odbytnicy Z A 4 nieznacznie upośledzające sprawność ustroju B Choroby odbytu i odbytnicy N B 5 upośledzające sprawność ustroju C Torbiele, naczyniaki wątroby – Z A 1 w zależności od wielkości, lokalizacji i przebiegu B Zakaźne i niezakaźne przewlekłe N B 2 zapalenia wątroby, marskość wątroby C Zapalne i niezapalne choroby Z A pęcherzyka żółciowego lub dróg 35 3 żółciowych lub stan po zabiegach B operacyjnych nieznacznie upośledzające sprawność układu trawiennego Zapalne i niezapalne choroby N B pęcherzyka żółciowego lub dróg 4 żółciowych lub stan po zabiegach C operacyjnych upośledzające sprawność ustroju Torbiele i przewlekłe zapalenie trzustki Z A 1 bez upośledzenia sprawności ustroju B Torbiele i przewlekłe zapalenie trzustki Z B 36 2 z upośledzeniem sprawności ustroju N C Stan po przebytym ostrym zapaleniu N B 3 trzustki leczonym operacyjnie lub stan po resekcji trzustki C Przepukliny wszystkich rodzajów Z A 1 nieupośledzające drożności przewodu pokarmowego B 37 Przepukliny wszystkich rodzajów N B upośledzające drożność przewodu 2 pokarmowego lub innych narządów C i układów Objaśnienia szczegółowe: Do § 33 pkt 1–3 − każde rozpoznanie dokumentuje się badaniem endoskopowym i dokumentacją z przebiegu leczenia. Do § 34 pkt 1–5 − każde rozpoznanie dokumentuje się badaniem endoskopowym z ewentualnym badaniem histopatologicznym wycinka oraz konsultacją gastroenterologiczną lub chirurgiczną.

Dział XII − Narząd moczowo-płciowy 1 2 3 4 5 Wady wrodzone, nabyte i stany Z B pooperacyjne nerek lub układu 1 wydalniczego nieznacznie upośledzające N funkcję wydzielniczą lub wydalniczą 38 Wady wrodzone, nabyte i stany N B pooperacyjne nerek lub układu 2 wydalniczego upośledzające funkcję C wydzielniczą lub wydalniczą Kłębkowe zapalenia nerek N B 1 z niewydolnością lub bez niewydolności nerek C Przewlekłe zakażenia układu moczowo- Z A 39 2 -płciowego nieznacznie upośledzające sprawność ustroju B Przewlekłe zakażenia układu moczowo- N B 3 -płciowego z powikłaniami lub upośledzające sprawność ustroju C Kamica układu moczowego bez Z A 1 powikłań, w tym przebiegająca z nawrotami B 40 Kamica układu moczowego N B 2 z powikłaniami C Przewlekła niewydolność nerek N B 41 1 C Wady wrodzone i nabyte, stany Z B pooperacyjne narządów płciowych 42 1 męskich upośledzające czynność układu N C i ustroju Objaśnienia szczegółowe: Do § 38–42 Rozpoznanie dokumentuje się wynikami badań dodatkowych oraz dokumentacją leczenia. W przypadkach wątpliwych rozstrzygająca jest konsultacja właściwego specjalisty (nefrologa, urologa).

Dział XIII − Narząd rodny 1 2 3 4 5 1 Zmiany anatomiczne wrodzone i nabyte Z A (w tym stany pooperacyjne) nieznacznie upośledzające sprawność ustroju B 43 2 Zmiany anatomiczne wrodzone i nabyte N B (w tym stany pooperacyjne) upośledzające sprawność ustroju C 1 Zaburzenia hormonalne cyklu Z A miesiączkowego nieznacznie upośledzające sprawność ustroju 44 2 Zaburzenia hormonalne cyklu Z B miesiączkowego upośledzające sprawność ustroju N 1 Przewlekłe stany zapalne zakaźne Z A i niezakaźne nieupośledzające sprawności ustroju 2 Przewlekłe stany zapalne zakaźne Z A 45 i niezakaźne nieznacznie upośledzające sprawność ustroju B 3 Przewlekłe stany zapalne zakaźne N B i niezakaźne upośledzające sprawność ustroju C Objaśnienia szczegółowe: Do § 43–45 Wszystkie wymienione w dziale wady i schorzenia są orzekane na podstawie konsultacji specjalisty ginekologa. W przypadku schorzeń zakaźnych dodatkowo kwalifikacja wg działu XVI − Choroby zakaźne.

Dział XIV − Układ wydzielania wewnętrznego 1 2 3 4 5 46 1 Choroby tarczycy ze zmianami lub bez Z A zmian w obrębie gruczołu bez objawów ogólnoustrojowych B 2 Choroby tarczycy ze zmianami lub bez Z B zmian w obrębie gruczołu z objawami ogólnoustrojowymi N C 1 Choroby przysadki mózgowej Z B N C 2 Choroby nadnerczy Z B 47 N C 3 Choroby przytarczyc Z B N C 1 Cukrzyca insulinoniezależna bez Z B powikłań narządowych 2 Cukrzyca insulinozależna bez powikłań Z B narządowych 48 3 Cukrzyca z powikłaniami narządowymi N B C Objaśnienia szczegółowe: Do § 46–48 Wszystkie wymienione w dziale wady i schorzenia są orzekane na podstawie konsultacji specjalisty endokrynologa, ewentualnie diabetologa, popartej wynikami specjalistycznych badań dodatkowych.

Dział XV − Choroby układu krwiotwórczego i immunologicznego 1 2 3 4 5 1 Niedokrwistości niezależnie od Z A pochodzenia poddające się leczeniu, nieznacznie upośledzające sprawność B ustroju 2 Niedokrwistości niezależnie od N B pochodzenia niepoddające się leczeniu, upośledzające sprawność ustroju C 3 Pozostałe choroby krwi i układu N B 49 krwiotwórczego bez względu na przyczynę C 4 Skazy krwotoczne niezależnie od ich N C etiologii 5 Wrodzone i nabyte niezakaźne zespoły N B upośledzenia odporności C 1 Choroby i zespoły autoimmunologiczne Z B nieznacznie upośledzające sprawność ustroju 50 2 Choroby i zespoły autoimmunologiczne N B upośledzające sprawność ustroju C 1 Choroby atopowe o przebiegu Z A miejscowym nieznacznie upośledzające sprawność ustroju B 2 Choroby atopowe o przebiegu Z B miejscowym upośledzające sprawność ustroju N 51 3 Choroby atopowe o przebiegu Z B narządowym i uogólnionym nieznacznie upośledzające sprawność ustroju 4 Choroby atopowe o przebiegu N B narządowym i uogólnionym upośledzające sprawność ustroju C Objaśnienia szczegółowe: Do § 49–51 Rozpoznanie ustalane na podstawie konsultacji właściwego specjalisty.

Dział XVI − Choroby zakaźne 1 2 3 4 5 1 Przewlekłe choroby zakaźne nieznacznie Z B upośledzające sprawność ustroju bez wydalania czynnika chorobotwórczego N 2 Przewlekłe choroby zakaźne upośledzające N B 52 sprawność ustroju z wydalaniem czynnika chorobotwórczego C 3 Następstwa chorób zakaźnych szpecące N B lub upośledzające sprawność ustroju C 1 Nosicielstwo bezobjawowe czynnika Z B zakaźnego bez jego wydalania N C 53 2 Nosicielstwo bezobjawowe czynnika N B zakaźnego z jego wydalaniem C Objaśnienia szczegółowe: Do § 52 i 53 Decydująca jest konsultacja specjalisty chorób zakaźnych udokumentowana adekwatną diagnostyką specjalistyczną.

Dział XVII − Układ nerwowy 1 2 3 4 5 1 Zaburzenia świadomości o charakterze N B napadowym bez względu na przyczynę C 54 2 Naczynioruchowe bóle głowy Z B upośledzające sprawność ustroju N 1 Przebyte lub przewlekłe choroby, urazy Z A ośrodkowego układu nerwowego bez upośledzenia sprawności ustroju B 55 2 Przebyte lub przewlekłe choroby, urazy N B ośrodkowego układu nerwowego z upośledzeniem sprawności ustroju C 1 Przewlekłe lub przebyte choroby Z A i następstwa urazów nerwów czaszkowych i obwodowego układu nerwowego B nieupośledzające sprawności ustroju 56 2 Przewlekłe lub przebyte choroby Z B i następstwa urazów nerwów czaszkowych i obwodowego układu nerwowego N C upośledzające sprawność ustroju Objaśnienia szczegółowe: Do § 54–56 Decydująca jest konsultacja specjalisty neurologa udokumentowana adekwatną diagnostyką.

Dział XVIII − Stan psychiczny 1 2 3 4 5 1 Nerwice nieupośledzające sprawności Z A ustroju B 2 Przewlekłe nerwice nieznacznie Z A 57 upośledzające sprawność ustroju B 3 Przewlekłe nerwice upośledzające N C sprawność ustroju, niepoddające się leczeniu 1 Sytuacyjne reakcje dezadaptacyjne Z A nieznacznie upośledzające zdolności przystosowawcze N B 2 Sytuacyjne reakcje dezadaptacyjne N C upośledzające zdolności przystosowawcze 3 Osobowość nieprawidłowa N C 58 4 Psychozy niezależnie od przyczyny N C 5 Zaburzenia psychiczne niepsychotyczne N C pochodzenia organicznego upośledzające zdolności adaptacyjne 6 Inne zaburzenia, przewlekłe zaburzenia N C psychiczne 1 Uzależnienie od alkoholu N C 59 2 Uzależnienie od środków N C psychoaktywnych Objaśnienia szczegółowe: Do § 57–59 Orzekanie wyłącznie w oparciu o konsultację specjalisty psychiatry, z uwzględnieniem wyniku badania psychologicznego, gdy jest ono konieczne. Do § 58 pkt 3 − dotyczy patologicznych zaburzeń osobowości.

Dział XIX − Narząd ruchu 1 2 3 4 5 1 Ubytki i zniekształcenia obręczy Z A barkowej i miednicznej nieznacznie upośledzające sprawność ustroju B 60 2 Ubytki i zniekształcenia obręczy Z B barkowej i miednicznej znacznie upośledzające sprawność ustroju N C 3 Ubytki i zniekształcenia kości długich Z A nieznacznie upośledzające sprawność ustroju B 4 Ubytki i zniekształcenia kości długich Z B upośledzające sprawność ustroju N C 5 Ubytki i zniekształcenia kości ręki Z B nieznacznie upośledzające sprawność narządu N C 6 Ubytki i zniekształcenia kości ręki Z B upośledzające sprawność narządu N C 7 Ubytki i zniekształcenia kości stopy Z A nieznacznie upośledzające sprawność chodu B 8 Ubytki i zniekształcenia kości stopy Z B upośledzające sprawność chodu N C 9 Przewlekłe choroby zapalne Z B i niezapalne kości N C 10 Brak kończyny lub kończyn Z B N C 1 Przewlekłe choroby stawów: zapalne, Z A niezapalne, zwyrodnieniowe, stany po urazach, nieznacznie upośledzające B 61 sprawność ustroju 2 Przewlekłe choroby stawów: zapalne, Z B niezapalne, zwyrodnieniowe, stany po urazach, upośledzające sprawność ustroju N C 1 Przewlekłe choroby układu mięśniowo- Z A -więzadłowego, stany po urazach, nieznacznie upośledzające sprawność B 62 ustroju 2 Przewlekłe choroby układu mięśniowo- Z B -więzadłowego, stany po urazach, upośledzające sprawność ustroju N C Objaśnienia szczegółowe: Do § 60–62 Orzekanie wyłącznie w oparciu o konsultację specjalisty ortopedy lub reumatologa, z uwzględnieniem diagnostyki obrazowej.

Dział XX − Nowotwory 1 2 3 4 5 1 Nowotwory niezłośliwe nieupośledzające Z A sprawności ustroju 2 Nowotwory niezłośliwe szpecące lub Z B 63 powodujące zaburzenia czynności narządu lub upośledzające ogólną N C sprawność ustroju 1 Nowotwory złośliwe wszelkich rodzajów N B i stopni złośliwości C 64 2 Stan po usunięciu nowotworów Z B złośliwych lub po leczeniu chemioterapią lub radioterapią N C Objaśnienia szczegółowe: Do § 63 i 64 W rozpoznawaniu nowotworów bierze się pod uwagę obraz kliniczny, wyniki badań dodatkowych, konsultacji specjalistycznych oraz badania histopatologicznego, gdy jest ono niezbędne i możliwe do wykonania. Do § 64 pkt 2 – kandydaci do służby po upływie 5 lat od udokumentowanego zakończenia leczenia onkologicznego mogą być kwalifikowani jako zdolni do służby.