Obwieszczenie Ministra Zdrowia z dnia 27 lutego 2018 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie zakresu badań niezbędnych do ustalenia właściwości leczniczych naturalnych surowców leczniczych i właściwości leczniczych klimatu, kryteriów ich oceny oraz wzoru świadectwa potwierdzającego te właściwości

§ 1.

Oceny właściwości leczniczych naturalnych surowców leczniczych i klimatu dokonuje się na podstawie udokumentowanych badań przeprowadzonych w okresie 24 miesięcy przed złożeniem wniosku o potwierdzenie właściwości leczniczych naturalnych surowców leczniczych i właściwości leczniczych klimatu.

§ 2.

Zakres badań niezbędnych do ustalenia właściwości leczniczych wód i gazów leczniczych określa załącznik nr 1 do rozporządzenia.

§ 3.

Zakres badań niezbędnych do ustalenia właściwości leczniczych peloidów określa załącznik nr 2 do rozporządzenia.

§ 4.

Zakres badań niezbędnych do ustalenia właściwości leczniczych klimatu, w tym oceny stanu sanitarnego powietrza, określa załącznik nr 3 do rozporządzenia.

§ 5.

Kryteria oceny właściwości leczniczych wód i gazów, peloidów i klimatu oraz ich przydatności do celów leczniczych określa załącznik nr 4 do rozporządzenia.

§ 6.

Wzór świadectwa potwierdzającego właściwości lecznicze naturalnych surowców leczniczych i klimatu określa załącznik nr 5 do rozporządzenia.

§ 7.

Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.

1. Badanie właściwości fizycznych i fizykochemicznych:

1) odczyn wody;

2) temperatura wody;

3) potencjał redox;

4) przewodność elektrolityczna właściwa mierzona na wypływie wody z ujęcia;

5) absorbancja wody przy λ = 254 nm i λ = 436 nm;

6) całkowita aktywność promieniotwórcza α i β,²²⁶Ra,²²²Rn.

2. Badanie składników mineralnych zdysocjowanych:

1) kationy: amonu, sodu, potasu, wapnia, magnezu, manganu, żelaza, litu, baru, strontu, miedzi, cynku, niklu, kadmu, ołowiu, chromu, selenu, arsenu, glinu, antymonu, kobaltu i rtęci;

2) aniony: fluorkowy, chlorkowy, bromkowy, jodkowy, siarczanowy, wodorowęglanowy, azotanowy (III i V), fosforanowy, siarczkowy, cyjankowy.

3. Badanie składników mineralnych niezdysocjowanych: związki boru i krzemu.

4. Badanie składników gazowych:

1) dwutlenek węgla;

2) siarkowodór;

3) radon.

5. Badanie substancji organicznych potencjalnie szkodliwych dla zdrowia i wskaźników zanieczyszczenia:

1) fenole;

2) wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne (WWA);

3) substancje powierzchniowo czynne (anionowe);

4) pestycydy.

6. Badanie wskaźników zanieczyszczenia mikrobiologicznego:

1) bakterie grupy coli;

2) bakterie coli typu kałowego;

3) Pseudomonas aeruginosa ;

4) Streptococcus faecalis ;

5) Clostridia redukujące siarczyny;

6) ogólna liczba bakterii wyhodowanych na agarze w 1 dm³ wody w temperaturach +22°C/74 h oraz +37°C/24 h.

1. Badanie właściwości fizykochemicznych:

1) barwa;

2) konsystencja;

3) zapach;

4) stopień humifikacji;

5) zawartość wody;

6) odczyn (pH) wyciągu wodnego;

7) chłonność wody;

8) objętość sedymentacyjna.

2. Badanie zawartości składników:

1) nieorganicznych (ogółem), nierozpuszczalnych w 10% kwasie solnym (krzemionka);

2) organicznych (ogółem) oraz kwasów humusowych, bitumin, pektyn, białek i węglowodanów.

3. Badanie wskaźników zanieczyszczenia mikrobiologicznego:

1) bakterie grupy coli typu kałowego;

2) Pseudomonas aeruginosa ;

3) Staphylococcus aureus ;

4) Enterobacteriacae ;

5) Candida albicans .

1. Określenie warunków klimatycznych poprzez elementy klimatu, do których należą:

1) temperatura powietrza;

2) usłonecznienie;

3) zachmurzenie;

4) wilgotność względna powietrza;

5) ciśnienie atmosferyczne i ciśnienie pary wodnej;

6) wiatry - siła i kierunek;

7) opady atmosferyczne;

8) zjawiska atmosferyczne: mgła, burze, wiatr fenowy i halny, pokrywa śnieżna, gołoledź.

2. Określenie zanieczyszczenia powietrza poprzez ocenę jakości powietrza, zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 86 ust. 1 i 2 oraz art. 90 ust. 3 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska .

3. Określenie poziomu hałasu zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 113 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska.

4. Określenie poziomów pól elektromagnetycznych zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 122 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska.

I. Kryteria oceny leczniczych właściwości wód podziemnych

1. Klasyfikacja fizykochemiczna wód podziemnych, które mogą być uznane za lecznicze

1) wody mineralne - wody zawierające w 1 dm³ co najmniej 1000 mg rozpuszczonych składników, w tym w szczególności: chlorki, siarczany i wodorowęglany sodu, wapnia i magnezu, występujące w poszczególnych wodach w różnych stosunkach ilościowych.

2) wody swoiste (słabo zmineralizowane) - wody zawierające w dm³ poniżej 1000 mg rozpuszczonych składników stałych, w tym jeden lub więcej składników leczniczych swoistych, w podanych lub wyższych stężeniach:

a) 1 mg jodków - woda jodkowa,

b) 1 mg siarczków lub innych związków siarki (II) - woda siarczkowa,

c) 2 mg fluorków - woda fluorkowa,

d) 10 mg żelaza (II) - woda żelazista,

e) 70 mg kwasu metakrzemowego - woda krzemowa,

f) 1000 mg niezwiązanego dwutlenku węgla - szczawa,

g) 250-999 mg niezwiązanego dwutlenku węgla - woda kwasowęglowa lub

h) wykazująca na wypływie z ujęcia temperaturę co najmniej 20şC - woda termalna,

i) wykazująca aktywność promieniotwórczą co najmniej 74 Bg/dm³ - woda radonowa.

3) wody mineralne swoiste - wody mineralne zawierające jeden lub więcej składników swoistych wymienionych w pkt 2.

2. Wymagania organoleptyczne i fizykochemiczne

3. Najwyższe dopuszczalne stężenia składników niepożądanych w nadmiernych stężeniach oraz toksycznych

4. Wymagania mikrobiologiczne

II. Kryteria oceny leczniczych właściwości peloidów

1. Wymagania ogólne i fizykochemiczne peloidów

Tabela 1

2. Wymagania mikrobiologiczne dla peloidów

Tabela 2

III. Kryteria oceny właściwości leczniczych klimatu i stanu sanitarnego powietrza

1. Parametry klimatu o właściwościach leczniczych:

1) liczba godzin ze słońcem w roku co najmniej 1500;

2) liczba dni z opadem (≥ 0,1 mm) w roku nie więcej niż 183;

3) liczba dni z mgłą w okresie od października do marca nie więcej niż 50, a od kwietnia do września nie więcej niż 15.

2. Klimat o właściwościach leczniczych nie powinien mieć cech stanowiących bodźce niekorzystne dla organizmu ludzkiego:

1) częste występowanie dni parnych (ciśnienie pary wodnej ≥ 18,8 hPa);

2) zbyt mała (poniżej 55%) lub zbyt duża (powyżej 86%) wilgotność względna powietrza;

3) częste występowanie dni charakterystycznych termicznie: dni gorące (t max ≥ 25,0şC), dni upalne (t max ≥ 30,0şC), dni mroźne (t min ≥ -10,0şC), dni bardzo mroźne (t max < -10şC);

4) długie okresy pogody pochmurnej (zachmurzenie 100%);

5) zbyt małe przewietrzanie terenu (duża liczba dni z ciszą i bardzo małą prędkością wiatru, poniżej 2 m/s);

6) częste występowanie dni z dużą prędkością wiatru, dni z ciszą i małą prędkością wiatru, poniżej 8 m/s;

7) częste zmiany pogody (ponad 50% dni w miesiącu);

8) częste występowanie burz i wiatru halnego;

9) duże kontrasty dobowe temperatury i wilgotności powietrza związane z zastoiskami chłodnego powietrza i inwersjami temperatury;

10) częste pojawianie się wysokich i niskich wartości temperatury odczuwalnej.

3. Ocena właściwości leczniczych klimatu obejmuje kryteria jakości powietrza, ochrony przed hałasem i ochrony przed polami elektromagnetycznymi, zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie:

1) art. 86 ust. 1 i 2 oraz art. 90 ust. 3 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska;

2) art. 113 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska;

3) art. 122 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska.

4. (uchylony).

5. (uchylony).