Rozporządzenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 27 kwietnia 2018 r. w sprawie minimalnych standardów noclegowni, schronisk dla osób bezdomnych, schronisk dla osób bezdomnych z usługami opiekuńczymi i ogrzewalni

§ 1.

Rozporządzenie określa:

1) minimalny standard podstawowych usług świadczonych w noclegowniach oraz minimalny standard obiektów, w których mieszczą się noclegownie;

2) minimalny standard podstawowych usług świadczonych w schroniskach dla osób bezdomnych oraz minimalny standard obiektów, w których mieszczą się schroniska dla osób bezdomnych;

3) minimalny standard podstawowych usług świadczonych w schroniskach dla osób bezdomnych z usługami opiekuńczymi oraz minimalny standard obiektów, w których mieszczą się schroniska dla osób bezdomnych z usługami opiekuńczymi;

4) minimalny standard podstawowych usług świadczonych w ogrzewalniach oraz minimalny standard obiektów, w których mieszczą się ogrzewalnie.

§ 2.

1. Minimalny standard podstawowych usług świadczonych w noclegowniach oraz minimalny standard obiektów, w których mieszczą się noclegownie, jest określony w załączniku nr 1 do rozporządzenia.

2. Minimalny standard podstawowych usług świadczonych w schroniskach dla osób bezdomnych oraz minimalny standard obiektów, w których mieszczą się schroniska dla osób bezdomnych, jest określony w załączniku nr 2 do rozporządzenia. 3. Minimalny standard podstawowych usług świadczonych w schroniskach dla osób bezdomnych z usługami opiekuńczymi oraz minimalny standard obiektów, w których mieszczą się schroniska dla osób bezdomnych z usługami opiekuńczymi, jest określony w załączniku nr 3 do rozporządzenia.

4. Minimalny standard podstawowych usług świadczonych w ogrzewalniach oraz minimalny standard obiektów, w których mieszczą się ogrzewalnie, jest określony w załączniku nr 4 do rozporządzenia.

§ 3.

Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia .

Na dzień ogłoszenia obwieszczenia w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej działem administracji rządowej – zabezpieczenie społeczne kieruje Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 18 grudnia 2023 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej (Dz. U. poz. 2715). Rozporządzenie zostało ogłoszone w dniu 14 maja 2018 r.

Niniejsze rozporządzenie było poprzedzone rozporządzeniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 28 kwietnia 2017 r. w sprawie standardów noclegowni, schronisk dla osób bezdomnych i ogrzewalni (Dz. U. poz. 953), które utraciło moc z dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia, na podstawie art. 6 ustawy z dnia 8 lutego 2018 r. o zmianie ustawy o pomocy społecznej (Dz. U. poz. 700).

Załącznik nr 1 MINIMALNY STANDARD PODSTAWOWYCH USŁUG ŚWIADCZONYCH W NOCLEGOWNIACH

ORAZ MINIMALNY STANDARD OBIEKTÓW, W KTÓRYCH MIESZCZĄ SIĘ NOCLEGOWNIE

KRYTERIA STANDARDU NORMY

STANDARD ŚWIADCZONYCH USŁUG

Okres świadczenia usług Noclegownia jest czynna cały rok, przez 7 dni w tygodniu, w godzinach:

– od 1 października do 31 marca: od 18.00 do 8.00,

– od 1 kwietnia do 30 września: od 19.00 do 7.00.

Forma świadczonej usługi Tymczasowe schronienie w postaci miejsca do spania w ogrzewanym pomieszczeniu, którego temperatura nie jest niższa niż 20 °C.

Zakres usług Umożliwienie spożycia posiłku i zapewnienie gorącego napoju.

Umożliwienie skorzystania z prysznica oraz wymiany odzieży.

Zapewnienie dezynfekcji i dezynsekcji odzieży w przypadku braku możliwości jej wymiany.

Zapewnienie informacji o dostępnych formach pomocy, rozmowy wspierające i motywujące.

Zapewnienie opieki przez co najmniej 1 osobę, o której mowa w art. 48a ust. 3a ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, na niewięcej niż 50 osób przebywających w placówce.

W uzasadnionych przypadkach dopuszcza się krótkotrwałe, niedłuższe niż 7 dni, przekroczenie powyższej normy o niewięcej niż 10 %.

Dopuszcza się wykonywanie świadczeń przez wolontariuszy w obecności osoby zatrudnionej w placówce. Wolontariusz musi mieć ukończone szkolenie z zakresu udzielania pierwszej pomocy.

STANDARD OBIEKTU

Liczba miejsc w placówce Liczba miejsc niewiększa niż 100.

Liczba osób w pomieszczeniach Niewięcej niż 20 osób w pomieszczeniu. noclegowych

Powierzchnia przypadająca Niemniej niż 3 m²/osobę. na osobę w pomieszczeniu noclegowym W pomieszczeniach z łóżkami piętrowymi niemniej niż 2 m²/osobę.

Wyposażenie pomieszczeń Pomieszczenia noclegowe z co najmniej 1 otwieranym oknem noclegowych na pomieszczenie lub wentylacją przewidzianą dla pomieszczeń mieszkalnych bez otwieranych okien.

Pomieszczenia noclegowe ze swobodnym dostępem do łóżek.

Miejsca do spania wyposażone w materac i komplet pościeli (tj. poduszkę, koc, prześcieradło i pokrycie na koc).

Pomieszczenia higienicznosanitarne Urządzenie natryskowe – 1 dla 15 osób.

Umywalka – 1 dla 5 osób.

Miska ustępowa – 1 dla 10 osób; w przypadku placówek, w których zamieszkują wyłącznie mężczyźni, oraz w przypadku wydzielonych toalet męskich w placówkach koedukacyjnych dopuszcza się zastąpienie niewięcej niż połowy misek ustępowych pisuarami.

W brzmieniu ustalonym przez § 1 rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 28 lipca 2025 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie minimalnych standardów noclegowni, schronisk dla osób bezdomnych, schronisk dla osób bezdomnych z usługami opiekuńczymi i ogrzewalni (Dz. U. poz. 1059), które weszło w życie z dniem 19 sierpnia 2025 r.

W uzasadnionych przypadkach (np. remont, uszkodzenie) dopuszcza się krótkotrwałe, do 30 dni, odstępstwo od norm o niewięcej niż 10 %.

Pomieszczenia higienicznosanitarne zapewniające stały dostęp do bieżącej ciepłej i zimnej wody oraz gwarantujące możliwość przeprowadzenia zabiegów higienicznych.

Jadalnia/świetlica Pomieszczenie do spożywania posiłków, które poza porami posiłków może pełnić funkcję świetlicy lub sali spotkań grupowych.

Pomieszczenie biurowe Wydzielone pomieszczenie z dostępem do Internetu do prac biurowych oraz indywidualnych rozmów z osobami bezdomnymi.

Magazyn odzieży, bielizny, pościeli Pomieszczenia wyposażone w regały, szafy zapewniające odpowiednią indywidualną przestrzeń i inne meble umożliwiające wymianę ubrań.

Magazyn środków chemicznych Wydzielone pomieszczenie na środki higieny osobistej, środki czystości, przybory toaletowe i inne przedmioty niezbędne do higieny osobistej.

Pralnia i suszarnia Wydzielone pomieszczenie wyposażone w co najmniej 1 pralkę dla 30 osób i 1 suszarkę dla 30 osób.

W przypadku gdy noclegownia nie posiada suszarni, zapewnia dostęp do co najmniej 1 suszarki elektrycznej na 30 osób.

Załącznik nr 2 MINIMALNY STANDARD PODSTAWOWYCH USŁUG ŚWIADCZONYCH W SCHRONISKACH DLA OSÓB BEZDOMNYCH ORAZ MINIMALNY STANDARD OBIEKTÓW,

W KTÓRYCH MIESZCZĄ SIĘ SCHRONISKA DLA OSÓB BEZDOMNYCH

KRYTERIA STANDARDU NORMY

STANDARD ŚWIADCZONYCH USŁUG

Okres świadczenia usług Schronisko świadczy usługi przez cały rok, przez 7 dni w tygodniu.

Forma świadczonej usługi Możliwość całodobowego przebywania w schronisku, w tym zapewnienie miejsca do spania w ogrzewanym pomieszczeniu, którego temperatura nie jest niższa niż 20 °C.

Zakres usług Umożliwienie spożycia posiłku oraz dostęp do pomieszczenia kuchennego umożliwiającego samodzielne przygotowanie posiłku i gorącego napoju. Umożliwienie skorzystania z prysznica, wymiany odzieży. Umożliwienie prania i suszenia odzieży.

Zapewnienie dezynfekcji i dezynsekcji odzieży w przypadku braku możliwości jej wymiany.

Zapewnienie informacji o dostępnych formach pomocy, a w razie potrzeby – wsparcie w jej zorganizowaniu.

Zapewnienie pomocy w korzystaniu ze świadczeń zdrowotnych przysługujących na podstawie odrębnych przepisów.

Zapewnienie usług aktywizacyjnych ukierunkowanych na wzmacnianie aktywności społecznej, uzyskanie samodzielności życiowej i wyjście z bezdomności.

Wzmacnianie aktywności społecznej może być realizowane m.in. przez:

– trening umiejętności samodzielnego wypełniania ról społecznych,

– trening umiejętności interpersonalnych i umiejętności rozwiązywania problemów,

– uczestnictwo w grupach wsparcia.

Uzyskanie samodzielności życiowej i wyjście z bezdomności może być realizowane m.in. przez:

– zajęcia przygotowujące do podjęcia zatrudnienia,

– trening gospodarowania własnym budżetem,

– trening prowadzenia gospodarstwa domowego,

– uczestnictwo w zajęciach centrum lub klubu integracji społecznej.

Zapewnienie opieki przez co najmniej 1 opiekuna na niewięcej niż 50 osób przebywających w schronisku.

Ponadto w schronisku zatrudnia się niemniej niż 1 pracownika socjalnego na niewięcej niż 50 osób przebywających w schronisku.

W porze nocnej w schronisku powinna być zapewniona opieka przez co najmniej 1 opiekuna.

W uzasadnionych przypadkach dopuszcza się krótkotrwałe, niedłuższe niż 7 dni, przekroczenie powyższej normy o niewięcej niż 10 %.

Dopuszcza się wykonywanie świadczeń przez wolontariuszy w placówce. Wolontariat musi być świadczony w obecności pracownika i/lub opiekuna w placówce. Wolontariusz musi mieć ukończone szkolenie z zakresu udzielania pierwszej pomocy.

STANDARD OBIEKTU

Liczba miejsc w schronisku Liczba miejsc niewiększa niż 80.

Liczba osób w pomieszczeniach Niewięcej niż 10 osób w 1 pomieszczeniu. mieszkalnych

Powierzchnia przypadająca na osobę Niemniej niż 4 m²/osobę. w pomieszczeniu mieszkalnym W pomieszczeniach z łóżkami piętrowymi niemniej niż 3 m²/osobę.

Wyposażenie pomieszczeń Pomieszczenia mieszkalne mają co najmniej 1 okno, zapewniają swobodny mieszkalnych dostęp do łóżek wyposażonych w materac i komplet pościeli (tj. poduszkę, koc, prześcieradło i pokrycie na koc) oraz dostęp do szafy zapewniającej odpowiednią indywidualną przestrzeń.

Pomieszczenia higienicznosanitarne Urządzenie natryskowe – 1 dla 15 osób.

Umywalka – 1 dla 5 osób.

Miska ustępowa – 1 dla 10 osób; w przypadku placówek, w których zamieszkują wyłącznie mężczyźni, oraz w przypadku wydzielonych toalet męskich w placówkach koedukacyjnych dopuszcza się zastąpienie niewięcej niż połowy misek ustępowych pisuarami.

W uzasadnionych przypadkach (np. remont, uszkodzenie) dopuszcza się krótkotrwałe, do 30 dni, odstępstwo od norm o niewięcej niż 10 %.

Pomieszczenia higienicznosanitarne zapewniające stały dostęp do bieżącej ciepłej i zimnej wody oraz gwarantujące możliwość przeprowadzenia zabiegów higienicznych.

Kuchnia do sporządzania Wydzielone pomieszczenie do samodzielnego przygotowywania posiłków indywidualnych posiłków wyposażone w co najmniej 1 kuchenkę i 1 lodówkę oraz szafki kuchenne. Jadalnia/świetlica Pomieszczenie do spożywania posiłków, które poza porami posiłków może pełnić funkcję świetlicy lub sali spotkań grupowych.

Pralnia i suszarnia Pomieszczenie na pralnię i suszarnię wyposażone w co najmniej 1 pralkę na 30 osób.

W przypadku gdy schronisko nie posiada suszarni, zapewnia dostęp do co najmniej 1 suszarki elektrycznej na 30 osób.

Pomieszczenie biurowe Wydzielone pomieszczenie do prac biurowych.

Magazyn odzieży, bielizny, pościeli Pomieszczenia wyposażone w regały, szafy i inne meble umożliwiające wymianę ubrań.

Magazyn środków chemicznych Wydzielone pomieszczenie na środki higieny osobistej, środki czystości, przybory toaletowe i inne przedmioty niezbędne do higieny osobistej.

Pokój spotkań indywidualnych Wydzielone pomieszczenie do spotkań indywidualnych.

Pracownia komputerowa Wydzielone pomieszczenie lub jego część, wyposażone w komputer z dostępem do Internetu.

Załącznik nr 3 MINIMALNY STANDARD PODSTAWOWYCH USŁUG ŚWIADCZONYCH W SCHRONISKACH

DLA OSÓB BEZDOMNYCH Z USŁUGAMI OPIEKUŃCZYMI ORAZ MINIMALNY STANDARD OBIEKTÓW, W KTÓRYCH MIESZCZĄ SIĘ SCHRONISKA DLA OSÓB BEZDOMNYCH Z USŁUGAMI OPIEKUŃCZYMI KRYTERIA STANDARDU NORMY

STANDARD ŚWIADCZONYCH USŁUG

Okres świadczenia usług Schronisko świadczy usługi przez cały rok, przez 7 dni w tygodniu.

Forma świadczonej usługi Możliwość całodobowego przebywania w schronisku, w tym zapewnienie miejsca do spania w ogrzewanym pomieszczeniu, którego temperatura nie jest niższa niż 20 °C.

Zakres usług Umożliwienie spożycia posiłku w pokoju mieszkalnym, a w razie potrzeby – karmienie.

Dostęp do pomieszczenia umożliwiającego samodzielne przygotowanie posiłku i gorącego napoju.

Umożliwienie skorzystania z prysznica, wymiany odzieży. W miarę potrzeby pomoc w myciu, kąpaniu i ubieraniu.

Opieka higieniczna.

Zapewnienie usług opiekuńczych w wydzielonym pomieszczeniu lub w pokoju mieszkalnym, jeżeli łóżko jest oddzielone zasłoną.

Umożliwienie prania i suszenia odzieży.

Zapewnienie dezynfekcji i dezynsekcji odzieży w przypadku braku możliwości jej wymiany.

Niezbędna pomoc w załatwianiu spraw osobistych.

Zapewnienie pomocy w korzystaniu ze świadczeń zdrowotnych przysługujących na podstawie odrębnych przepisów.

Zapewnienie usług aktywizacyjnych ukierunkowanych na wzmacnianie aktywności społecznej.

Wzmacnianie aktywności społecznej może być realizowane m.in. przez:

– trening umiejętności samodzielnego wypełniania ról społecznych,

– trening umiejętności interpersonalnych i umiejętności rozwiązywania problemów,

– uczestnictwo w grupach wsparcia.

Zapewnienie opieki przez co najmniej 1 opiekuna na niewięcej niż 15 osób przebywających w schronisku.

Ponadto w schronisku zatrudnia się niemniej niż 1 pracownika socjalnego na niewięcej niż 50 osób przebywających w schronisku.

Dopuszcza się wykonywanie świadczeń przez wolontariuszy w placówce. Wolontariat musi być świadczony w obecności pracownika i/lub opiekuna w placówce. Wolontariusz musi mieć ukończone szkolenie z zakresu udzielania pierwszej pomocy.

W porze nocnej powinna być w schronisku zapewniona opieka przez co najmniej 1 opiekuna na niewięcej niż 40 osób.

W uzasadnionych przypadkach dopuszcza się krótkotrwałe, niedłuższe niż 7 dni, przekroczenie powyższej normy o niewięcej niż 10 %.

STANDARD OBIEKTU

Warunki techniczne obiektu W schronisku zapewnia się:

– dostęp do budynku dla osób niepełnosprawnych,

– w budynkach wielokondygnacyjnych bez dźwigów osobowych – pokoje mieszkalne oraz inne pomieszczenia (sanitariaty, jadalnia/świetlica) usytuowane na parterze.

Liczba miejsc w schronisku Liczba miejsc niewiększa niż 80.

Liczba osób w pomieszczeniach Niewięcej niż 6 osób wymagających usług opiekuńczych mieszkalnych w 1 pomieszczeniu.

Powierzchnia przypadająca na osobę Niemniej niż 5 m²/osobę. w pomieszczeniu mieszkalnym

Wyposażenie pomieszczeń mieszkalnych Pomieszczenia mieszkalne mają co najmniej 1 okno, zapewniają swobodny dostęp do łóżek wyposażonych w materac i komplet pościeli (tj. poduszkę, koc, prześcieradło i pokrycie na koc) oraz dostęp do szafy. Pomieszczenia mieszkalne wyposażone w:

– łóżko parterowe, krzesło, szafkę nocną – po 1 sztuce dla każdej osoby,

– stół, szafę – co najmniej 1 sztuka na każdy pokój, szafa zapewniająca odpowiednią indywidualną przestrzeń.

Pomieszczenia higienicznosanitarne Pomieszczenia higienicznosanitarne wyposażone stosownie do potrzeb osób korzystających z tych pomieszczeń m.in. w:

– urządzenie natryskowe – 1 dla 15 osób,

– umywalkę – 1 dla 5 osób,

– miskę ustępową – 1 dla 10 osób; w przypadku placówek, w których zamieszkują wyłącznie mężczyźni, oraz w przypadku wydzielonych toalet męskich w placówkach koedukacyjnych dopuszcza się zastąpienie niewięcej niż połowy misek ustępowych pisuarami.

W uzasadnionych przypadkach (np. remont, uszkodzenie) dopuszcza się krótkotrwałe, do 30 dni, odstępstwo od norm o niewięcej niż 10 %.

Przynajmniej 1 sanitariat (lub jego część) wyposażony w urządzenie natryskowe, umywalkę i miskę ustępową dostosowany do potrzeb osób niepełnosprawnych.

Pomieszczenie higienicznosanitarne zapewniające stały dostęp do bieżącej ciepłej i zimnej wody oraz gwarantujące możliwość przeprowadzenia zabiegów higienicznych.

Kuchnia Pomieszczenie do przygotowywania posiłków lub porcjowania i wydawania.

Jadalnia/świetlica Pomieszczenie do spożywania posiłków, które poza porami posiłków może pełnić funkcję świetlicy lub sali spotkań grupowych.

Pralnia i suszarnia Pomieszczenie na pralnię i suszarnię wyposażone w co najmniej 1 pralkę na 30 osób.

W przypadku gdy schronisko nie posiada suszarni, zapewnia dostęp do co najmniej 1 suszarki elektrycznej na 30 osób.

Pomieszczenie biurowe Wydzielone pomieszczenie do prac biurowych z dostępem do Internetu. Magazyn odzieży, bielizny, pościeli Pomieszczenia wyposażone w regały, szafy i inne meble umożliwiające wymianę ubrań.

Magazyn środków chemicznych Wydzielone pomieszczenie na środki higieny osobistej, środki czystości, przybory toaletowe i inne przedmioty niezbędne do higieny osobistej. Pokój spotkań indywidualnych Wydzielone pomieszczenie z dostępem do Internetu do spotkań indywidualnych, które również może pełnić rolę pracowni komputerowej.

Załącznik nr 4 MINIMALNY STANDARD PODSTAWOWYCH USŁUG ŚWIADCZONYCH W OGRZEWALNIACH

ORAZ MINIMALNY STANDARD OBIEKTÓW, W KTÓRYCH MIESZCZĄ SIĘ OGRZEWALNIE

KRYTERIA STANDARDU NORMY

STANDARD ŚWIADCZONYCH USŁUG

Okres świadczenia usług Ogrzewalnia świadczy usługi w okresie od 1 października do 30 kwietnia, przez 7 dni w tygodniu, w godzinach od 16.00 do 8.00. W okresie zimy, a szczególnie podczas niskich temperatur zewnętrznych, tj. gdy najniższa temperatura zmierzona w przedziale godzin 8.00–19.00 jest niższa niż 0 °C, lub sytuacji kryzysowych, ogrzewalnia powinna być czynna przez

24 godziny na dobę.

Forma świadczonej usługi Możliwość ogrzania się w pomieszczeniu, którego temperatura nie jest niższa niż 18 °C.

Zakres usług Umożliwienie spożycia posiłku i zapewnienie gorącego napoju.

Umożliwienie wymiany odzieży.

Zapewnienie dezynfekcji i dezynsekcji odzieży w przypadku braku możliwości jej wymiany.

Zapewnienie informacji o dostępnych formach pomocy, rozmowy wspierające i motywujące.

Zapewnienie opieki przez co najmniej 1 osobę, o której mowa w art. 48a ust. 4a ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, na niewięcej niż 50 osób przebywających w ogrzewalni.

W uzasadnionych przypadkach dopuszcza się krótkotrwałe, niedłuższe niż 7 dni, przekroczenie powyższej normy o niewięcej niż 10 %.

Dopuszcza się wykonywanie świadczeń przez wolontariuszy w obecności osoby zatrudnionej w placówce. Wolontariusz musi mieć ukończone szkolenie z zakresu udzielania pierwszej pomocy.

STANDARD OBIEKTU

Liczba miejsc w ogrzewalni Liczba miejsc niewiększa niż 50.

Liczba miejsc siedzących Niewięcej niż dla 25 osób w 1 pomieszczeniu. w pomieszczeniach pobytowych

Powierzchnia przypadająca Niemniej niż 2 m²/osobę. na osobę w pomieszczeniu pobytowym

Wyposażenie pomieszczeń Osoba przebywająca w ogrzewalni ma zapewnione miejsce siedzące pobytowych w postaci krzesła o łatwo zmywalnej powierzchni.

Pomieszczenia higienicznosanitarne Co najmniej 1 umywalka dla 20 osób.

Miska ustępowa – 1 dla 20 osób; w przypadku placówek przeznaczonych wyłącznie dla mężczyzn oraz w przypadku wydzielonych toalet męskich w placówkach koedukacyjnych dopuszcza się zastąpienie niewięcej niż połowy misek ustępowych pisuarami.

Pomieszczenia higienicznosanitarne zapewniające stały dostęp do bieżącej ciepłej i zimnej wody oraz gwarantujące możliwość przeprowadzenia zabiegów higienicznych.

W uzasadnionych przypadkach (np. remont, uszkodzenie) dopuszcza się krótkotrwałe, do 30 dni, odstępstwo od norm o niewięcej niż 10 %.

Pomieszczenie biurowe Wydzielone pomieszczenie do prac biurowych z dostępem do Internetu oraz indywidualnych rozmów.