Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 29 kwietnia 2022 r. w sprawie minimalnych wymagań, jakie musi spełniać ośrodek, oraz minimalnych wymagań w zakresie opieki nad zwierzętami utrzymywanymi w ośrodku

§ 1.

Rozporządzenie określa minimalne wymagania:

1) jakie musi spełniać ośrodek;

2) w zakresie:

a) opieki nad zwierzętami utrzymywanymi w ośrodku, w tym pozyskanymi zwierzętami dzikimi,

b) transportu zwierząt dzikich.

§ 2.

1. Ośrodek projektuje się w sposób uwzględniający potrzeby fizjologiczne i etologiczne zwierząt utrzymywanych w tym ośrodku.

2. Ośrodek zabezpiecza się przed:

1) dostępem osób trzecich;

2) przedostawaniem się innych zwierząt niż utrzymywane w ośrodku;

3) ucieczką zwierząt utrzymywanych w ośrodku.

3. Powierzchnie ścian i podłóg w ośrodku wykonuje się z materiałów:

1) nieszkodliwych dla zdrowia zwierząt;

2) z którymi kontakt nie powoduje zranienia zwierząt i które są odporne na uszkodzenia mechaniczne powodowane przez zwierzęta lub czyszczenie.

4. Urządzenia i sprzęt w ośrodku zabezpiecza się w taki sposób, aby uniemożliwić zwierzętom zranienie się o te urządzenia i sprzęt lub ich uszkodzenie.

§ 3.

1. W ośrodku wyodrębnia się:

1) pomieszczenia:

a) w których utrzymuje się zwierzęta, i wyposaża się je w boksy, kojce, klatki, terraria lub akwaria,

b) które są przeznaczone do utrzymywania zwierząt:

c) w których wykonuje się badanie stanu zdrowia zwierząt, leczy się zwierzęta lub wykonuje się zabiegi chirurgiczne, o których mowa w ustawie z dnia 21 grudnia 1990 r. o zawodzie lekarza weterynarii i izbach lekarsko-weterynaryjnych , przeprowadza się sekcję zwłok zwierząt lub pobiera się próbki do badań laboratoryjnych,

d) techniczne, w tym magazynowe;

2) miejsca wydzielone do:

a) przechowywania:

b) składowania:

c) składowania lub bezpiecznego unieszkodliwiania zwłok zwierząt lub odpadów weterynaryjnych w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 11 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach .

2. Pomieszczenia techniczne projektuje się, tak aby strefy przeznaczone do czyszczenia lub odkażania miały rozmiary, które umożliwiają zainstalowanie sprzętu niezbędnego do przeprowadzenia czyszczenia lub odkażania używanych urządzeń i sprzętu, przy czym czyszczenie przeprowadza się w sposób uniemożliwiający ponowne zanieczyszczenie oczyszczonych urządzeń i sprzętu.

3. Miejsca przeznaczone do przechowywania paszy lub ściółki:

1) wydziela się, tak aby zapewnić w nich warunki, które gwarantują utrzymanie jakości przechowywanej w nich paszy lub ściółki;

2) zabezpiecza się przed szkodnikami i owadami.

4. W ośrodku użytkownika, w zależności od rodzaju działalności prowadzonej przez danego użytkownika, oprócz pomieszczeń i miejsc, o których mowa w ust. 1, dodatkowo wyodrębnia się pomieszczenie, w którym wykonuje się:

1) procedury, które nie powinny być wykonywane w pomieszczeniu, w którym są utrzymywane zwierzęta;

2) procedury wymagające warunków aseptycznych, przy czym w tym pomieszczeniu wydziela się także zaplecze umożliwiające opiekę pooperacyjną;

3) uśmiercanie zwierząt wyłącznie po to, aby wykorzystać ich narządy lub tkanki do celów określonych w art. 3 ustawy z dnia 15 stycznia 2015 r. o ochronie zwierząt wykorzystywanych do celów naukowych lub edukacyjnych, zwanej dalej „ustawą”.

5. W ośrodku zapewnia się:

1) poziom hałasu, w tym ultradźwięków, który nie oddziałuje niekorzystnie na dobrostan utrzymywanych zwierząt;

2) stosowanie środków mających na celu zminimalizowanie:

a) zagrożenia zalaniem wodą klatek z podłogami pełnymi,

b) możliwości skażenia chemicznego, fizycznego lub mikrobiologicznego gotowej paszy, w tym substancji lub produktów przeznaczonych do jej produkcji, a także paszy podczas jej produkcji, przygotowywania lub podawania;

3) pakowanie, transport i przechowywanie paszy w sposób zapobiegający:

a) jej skażeniu lub zepsuciu,

b) uszkodzeniu opakowania, w którym jest umieszczona;

4) regularne oczyszczanie:

a) pomieszczeń, boksów, kojców, klatek, akwariów i terrariów,

b) urządzeń i sprzętu wykorzystywanych do karmienia i pojenia zwierząt, a jeżeli jest to konieczne - także odkażanie tych urządzeń i sprzętu, a w przypadku gdy stosowany system utrzymywania zwierząt tego wymaga - codzienne usuwanie niezjedzonych resztek paszy;

5) regularne kontrolowanie i serwisowanie systemów poideł automatycznych.

6. W ośrodku:

1) stosuje się systemy alarmowe, które emitują dźwięki pozostające poza zakresem słyszalności zwierząt, pod warunkiem że zapewnia to odbieranie sygnałów alarmowych przez ludzi, a w przypadku gdy w ośrodku są utrzymywane zwierzęta z rzędu naczelnych - stosuje się systemy alarmowe wyłącznie w postaci alarmu świetlnego;

2) instaluje się:

a) oświetlenie awaryjne i system alarmowy,

b) zasilanie awaryjne, które w przypadku awarii zasilania głównego zapewnia funkcjonowanie urządzeń oraz działanie oświetlenia awaryjnego i systemu alarmowego,

c) urządzenia monitorujące i alarmowe zapewniające prawidłowe funkcjonowanie systemów grzewczych i wentylacyjnych;

3) umieszcza się w widocznych miejscach instrukcję postępowania w sytuacjach awaryjnych;

4) opracowuje się:

a) strategię działania, która ma na celu zapewnienie dobrego stanu zdrowia utrzymywanych zwierząt i ich dobrostanu - uwzględniając wymagania naukowe w tym zakresie - oraz obejmuje:

b) programy mające na celu przyzwyczajenie zwierząt utrzymywanych w ośrodku do warunków i miejsc, w jakich są utrzymywane, oraz sposobu postępowania z nimi, dostosowane do danego gatunku zwierząt, wykonywanych procedur i okresu trwania doświadczenia,

c) program, w którym określa się:

d) instrukcję dostosowania zaopatrzenia akwariów i zbiorników na wodę do fizjologicznych potrzeb gatunków ryb, płazów i gadów w nich utrzymywanych.

7. Strategia, programy i instrukcja, o których mowa w ust. 6 pkt 4, oraz program prowadzenia rehabilitacji, o którym mowa w art. 24a pkt 2 ustawy, podlegają regularnym przeglądom i są aktualizowane.

§ 4.

W pomieszczeniach, w których utrzymuje się zwierzęta:

1) instaluje się:

a) wentylację ciągłą i awaryjną dostosowaną do potrzeb utrzymywanych zwierząt o wydajności wynoszącej co najmniej od 15 do 20 wymian powietrza na godzinę, chyba że:

b) izolację, ogrzewanie i wentylację, które gwarantują utrzymanie poziomu kurzu i stężenia gazów na poziomie nieszkodliwym dla zwierząt,

c) izolację akustyczną i materiały dźwiękochłonne - w przypadku gdy wykonywane procedury tego wymagają,

d) oświetlenie sztuczne, które:

2) dostosowuje się temperaturę i poziom wilgotności do potrzeb gatunków i grup wiekowych utrzymywanych zwierząt i dokonuje się ich pomiarów codziennie, a wyniki tych pomiarów zapisuje;

3) zapewnia się natężenie hałasu nieprzekraczające 60 dB.

§ 5.

1. Boksy, kojce, klatki, terraria lub akwaria w pomieszczeniach, w których utrzymuje się zwierzęta, wykonuje się:

1) z materiałów:

a) nieszkodliwych dla zdrowia zwierząt,

b) odpornych na czyszczenie i odkażanie - z wyłączeniem klatek jednorazowego użytku;

2) tak aby uniemożliwić zranienie się zwierząt.

2. W boksach, kojcach, klatkach, terrariach i akwariach wydziela się miejsce przeznaczone do odpoczynku zwierząt:

1) które projektuje się z uwzględnieniem cech środowiska naturalnego, w którym występuje dany gatunek zwierząt;

2) do którego mają dostęp wszystkie utrzymywane zwierzęta.

3. Podłogi w boksach, kojcach lub klatkach konstruuje się, tak aby:

1) były przystosowane do potrzeb danego gatunku i grupy wiekowej utrzymywanych zwierząt;

2) było możliwe łatwe usuwanie odchodów.

§ 6.

1. Zwierzęta w ośrodku:

1) utrzymuje się:

a) na takiej przestrzeni i w takich warunkach, które są dostosowane do potrzeb danego gatunku, grupy wiekowej i stanu fizjologicznego zwierząt i umożliwiają tym zwierzętom realizację naturalnych zachowań, a jeżeli to możliwe - zapewnia się im kontrolę i wybór środowiska w celu zmniejszenia zachowań spowodowanych stresem,

b) w jednym pomieszczeniu, jeżeli wymagają takich samych warunków środowiskowych, z wyłączeniem zwierząt gatunków antagonistycznych, chyba że uniemożliwi się im kontakt wzrokowy, słuchowy lub węchowy,

c) w stałych grupach złożonych ze zwierząt, które nie wykazują wobec siebie zachowań agresywnych, z wyłączeniem:

d) w warunkach, które wzbogaca się - w celu obniżenia poziomu stresu u zwierząt - przez wprowadzenie technik rozszerzających zakres czynności wykonywanych przez zwierzęta, takich jak wysiłek fizyczny, poszukiwanie pokarmu, czynności manipulacyjne i poznawcze, w sposób dostosowany do możliwości danego gatunku zwierząt zgodnie ze strategią, o której mowa w § 3 ust. 6 pkt 4 lit. a;

2) monitoruje się, w przypadku gdy są po raz pierwszy wprowadzane do danej grupy lub ponownie wprowadzane do ustalonych grup, tak aby uniknąć problemów związanych z nieodpowiednim doborem zwierząt lub zaburzeniem relacji w danej grupie.

2. Zwierzęta w ośrodku mogą być stale utrzymywane poza pomieszczeniem, jeżeli panujące warunki klimatyczne nie powodują u nich dystresu.

3. Zwierzętom w ośrodku:

1) podaje się paszę:

a) pozbawioną zanieczyszczeń,

b) która odpowiada potrzebom żywieniowym i behawioralnym tych zwierząt pod względem formy i zawartości oraz sposobu, w jaki się ją podaje, przy czym sposób podawania paszy nie powinien wpływać na jej walory smakowe;

2) zapewnia się:

a) swobodny dostęp do paszy, a także przestrzeń ograniczającą rywalizację zwierząt o pożywienie,

b) stały dostęp do świeżej wody zdatnej do picia,

c) ściółkę lub legowiska dostosowane do potrzeb danego gatunku zwierząt, w tym materiały do budowy gniazd, a w przypadku zwierząt przeznaczonych do rozrodu - także miejsce przeznaczone do rozrodu; nie stosuje się jako ściółki materiałów pochodzących z drewna poddanego obróbce chemicznej,

d) suche i czyste miejsce przeznaczone do snu zwierząt, a w przypadku zwierząt związanych ze środowiskiem wodnym - miejsce, które uwzględnia potrzeby tych zwierząt.

4. Zwierzęta dzikie w ośrodku:

1) po pozyskaniu poddaje się aklimatyzacji i kwarantannie,

2) utrzymuje się i zapewnia im opiekę,

3) hoduje się - w przypadku gdy są przeznaczone do rozrodu

5. W odniesieniu do poszczególnych gatunków zwierząt utrzymywanych w ośrodku ośrodek spełnia warunki, które są określone w sekcji B załącznika III do dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2010/63/UE z dnia 22 września 2010 r. w sprawie ochrony zwierząt wykorzystywanych do celów naukowych.

§ 7.

1. Osoba, o której mowa w art. 20 ust. 1 ustawy, kontroluje warunki utrzymywania i stan zdrowia zwierząt w celu ustalenia, czy są wśród nich zwierzęta chore lub ranne - co najmniej raz dziennie, a w przypadku zwierząt dzikich - co najmniej dwa razy dziennie, i podejmuje działania dostosowane do ustaleń dokonanych podczas tych kontroli.

2. Oprócz kontroli, o której mowa w ust. 1, osoba, o której mowa w art. 20 ust. 1 ustawy, przeprowadza co najmniej raz dziennie kontrolę relacji w grupie zwierząt do czasu ich ustabilizowania - w przypadku zwierząt, które są po raz pierwszy wprowadzane do danej grupy lub ponownie wprowadzane do ustalonych grup, i podejmuje działania dostosowane do ustaleń dokonanych podczas tej kontroli.

§ 8.

1. Transport pozyskanych zwierząt dzikich odbywa się zgodnie z wymaganiami określonymi w rozdziale II załącznika I do rozporządzenia Rady (WE) nr 1/2005 z dnia 22 grudnia 2004 r. w sprawie ochrony zwierząt podczas transportu i związanych z tym działań oraz zmieniającego dyrektywy 64/432/EWG i 93/119/WE oraz rozporządzenie (WE) nr 1255/97 .

2. W miejscu pozyskiwania zwierząt dzikich zapewnia się kontenery w rozumieniu art. 2 lit. g rozporządzenia, o którym mowa w ust. 1, przeznaczone do transportu pozyskanych zwierząt dzikich, które wymagają przewiezienia na badanie lub leczenie.

§ 9.

1. Temperatura, w której utrzymuje się gatunki lub grupy gatunków zwierząt w ośrodku, jest określona w załączniku nr 1 do rozporządzenia.

2. Okres kwarantanny zalecany dla niektórych gatunków lub grup gatunków zwierząt jest określony w załączniku nr 2 do rozporządzenia.

§ 10.

Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.