Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 25 września 2023 r. w sprawie programu pilotażowego w zakresie edukacji żywieniowej oraz poprawy jakości żywienia w szpitalach - "Dobry posiłek w szpitalu"

§ 1.

Rozporządzenie określa program pilotażowy w zakresie edukacji żywieniowej oraz poprawy jakości żywienia w szpitalach pod nazwą „Dobry posiłek w szpitalu”, zwany dalej „programem pilotażowym”.

§ 2.

Użyte w rozporządzeniu określenia oznaczają:

1) osoba planująca dietę – osobę planującą dietę, o której mowa w przepisach rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 22 listopada 2013 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu leczenia szpitalnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 870, z późn. zm. );

2) szpital – szpital w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 9 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (Dz. U. z 2026 r. poz. 156), z wyłączeniem szpitala udzielającego wyłącznie świadczeń opieki zdrowotnej świadczeniobiorcom z zamiarem ich zakończenia w okresie nieprzekraczającym 24 godzin, który posiada umowę o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej z Narodowym Funduszem Zdrowia, zwanym dalej „Funduszem”, w zakresach świadczeń określonych w art. 15 ust. 2 pkt 3–5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych realizowanych w trybie stacjonarnym.

§ 3.

Celem programu pilotażowego jest:

1) zwiększenie dostępności porad żywieniowych w szpitalach;

2) wdrożenie optymalnego modelu żywienia świadczeniobiorców w szpitalach.

§ 4.

Okres realizacji programu pilotażowego obejmuje etapy:

1) organizacji, podczas którego Fundusz zawiera umowy na realizację programu pilotażowego, trwający niedłużej niż do dnia 31 grudnia 2023 r.;

2) realizacji, podczas którego są udzielane świadczenia opieki zdrowotnej w ramach programu pilotażowego, trwający do dnia 31 grudnia 2025 r.;

3) ewaluacji, trwający do dnia 31 marca 2026 r. i obejmujący etap organizacji i częściowej realizacji programu pilotażowego od dnia 27 września 2023 r. do dnia 31 lipca 2024 r. oraz od dnia 1 stycznia 2025 r. do dnia 31 grudnia 2025 r.

§ 5.

Program pilotażowy obejmuje świadczenie opieki zdrowotnej – porada żywieniowa – z zakresu określonego w art. 15 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz świadczenie towarzyszące w postaci wyżywienia, o którym mowa w § 8 ust. 1 pkt 1.

§ 6.

1. Realizatorami programu pilotażowego są szpitale, które zapewnią realizację programu pilotażowego zgodnie ze sposobem realizacji i warunkami określonymi w § 8–10 i posiadają umowę na realizację programu pilotażowego, o której mowa w § 4 pkt 1.

2. W celu zawarcia umowy na realizację programu pilotażowego, o której mowa w § 4 pkt 1, szpital składa do dyrektora oddziału wojewódzkiego Funduszu wniosek wraz z deklaracją, że program pilotażowy będzie realizowany zgodnie ze sposobem realizacji i warunkami określonymi w § 8–10.

Na dzień ogłoszenia obwieszczenia w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej działem administracji rządowej – zdrowie kieruje Minister Zdrowia, na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 25 lipca 2025 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Zdrowia (Dz. U. poz. 1004).

Zmiany tekstu jednolitego wymienionego rozporządzenia zostały ogłoszone w Dz. U. z 2023 r. poz. 978, 1477, 1955 i 2610, z 2024 r. poz. 961 i 1798, z 2025 r. poz. 724, 743, 784 i 1509 oraz z 2026 r. poz. 51.

Ze zmianą wprowadzoną przez § 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 29 września 2025 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie programu pilotażowego w zakresie edukacji żywieniowej oraz poprawy jakości żywienia w szpitalach – „Dobry posiłek w szpitalu” (Dz. U. poz. 1308), które weszło w życie z dniem 30 września 2025 r.

W brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 1 lit. b rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 3.

§ 7.

1. Do programu pilotażowego kwalifikuje się świadczeniobiorców przyjętych do szpitala, którzy nie są żywieni wyłącznie dojelitowo lub wyłącznie pozajelitowo lub nie przebywają na oddziale anestezjologii i intensywnej terapii. 2. Wybór realizatora programu pilotażowego przez świadczeniobiorcę jest dokonywany w momencie przyjęcia świadczeniobiorcy do szpitala.

§ 8.

1. Sposób realizacji programu pilotażowego obejmuje:

1) zapewnienie świadczeniobiorcom wyżywienia odpowiedniego do stanu zdrowia, na podstawie zaleceń opublikowanych przez ministra właściwego do spraw zdrowia na stronie internetowej urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw zdrowia;

2) udzielanie świadczeniobiorcom porad żywieniowych przez osobę planującą dietę.

2. Udzielenie porady żywieniowej, o której mowa w ust. 1 pkt 2, odbywa się na zlecenie lekarza.

3. Posiłki przeznaczone dla świadczeniobiorców są przygotowywane na podstawie opracowanego przez osobę planującą dietę jadłospisu zapewniającego urozmaicenie potraw i zbilansowanie wartości składników odżywczych w diecie. 4. Jadłospis zawiera co najmniej informacje o:

1) rodzaju posiłku i jego składzie;

2) dobowych sumach wartości energetycznej (kaloryczności) i wartości odżywczej diet z podaniem ilości białka, węglowodanów, w tym cukrów, tłuszczu, w tym nasyconych kwasów tłuszczowych, błonnika i soli;

3) sposobie obróbki posiłku;

4) obecności alergenów.

5. W uzasadnionych przypadkach, niezależnych od realizatora programu pilotażowego, dopuszcza się wymianę zaplanowanych w jadłospisie produktów na produkty równoważne pod względem energetycznym i wartości odżywczych.

6. W przypadku stwierdzenia przez realizatora programu pilotażowego nieprawidłowości w zakresie, o którym mowa w § 10 ust. 2, jest on obowiązany do podjęcia działań mających na celu zapobieżenie występowaniu tych nieprawidłowości w terminie 7 dni od dnia ich stwierdzenia.

§ 9.

1. Lekarz decyduje o rodzaju stosowanej diety, czasie jej trwania oraz zalecanych indywidualnych modyfikacjach, uwzględniając potrzeby świadczeniobiorcy oraz ocenę stanu odżywienia świadczeniobiorcy, o której mowa w § 6 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 22 listopada 2013 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu leczenia szpitalnego, jeżeli była przeprowadzona.

2. Dokonanie czynności, o których mowa w ust. 1, może być poprzedzone konsultacją lekarza z osobą planującą dietę.

§ 10.

1. Warunki organizacji oraz realizacji świadczeń udzielanych w ramach programu pilotażowego obejmują zapewnienie osoby planującej dietę w wymiarze niemniejszym niż równoważnik 0,5 etatu.

2. Warunkiem realizacji programu pilotażowego jest:

1) publikowanie przez realizatora programu pilotażowego na swojej stronie internetowej, codziennie w dni robocze, zdjęć co najmniej dwóch posiłków spośród najczęściej stosowanych diet z danego dnia wraz z odniesieniem do pozycji z jadłospisu;

2) opracowywanie jadłospisów na co najmniej 7 dni, a także publikacja jadłospisów na stronie internetowej realizatora programu pilotażowego;

3) zapewnienie regularności posiłków, w tym zapewnienie, że przerwa pomiędzy posiłkami nie powinna być dłuższa niż 12 godzin;

4) dokonywanie i dokumentowanie weryfikacji zgodności posiłku z jadłospisem oraz organoleptycznej oceny podstawowych parametrów posiłków obejmującej świeżość produktów, temperaturę, zapach oraz wygląd i konsystencję tego posiłku; weryfikacja i ocena ma być prowadzona codziennie w zakresie wszystkich posiłków w co najmniej połowie rodzaju stosowanych diet, a każda ze stosowanych diet musi być oceniona minimum raz w tygodniu.

§ 11.

1. Rozliczenie świadczeń opieki zdrowotnej udzielanych w ramach programu pilotażowego odbywa się na podstawie umowy na realizację programu pilotażowego, o której mowa w § 4 pkt 1, po zrealizowaniu świadczeń opieki zdrowotnej, z uwzględnieniem stawki w wysokości 25,62 zł za osobodzień pobytu w szpitalu świadczeniobiorcy zakwalifikowanego do programu pilotażowego.

2. Stawka, o której mowa w ust. 1, stanowi dodatkowe środki przeznaczane na realizację programu pilotażowego i stanowi uzupełnienie środków dotychczas przeznaczanych przez szpital na wyżywienie świadczeniobiorców w ramach umowy na świadczenia opieki zdrowotnej udzielane w zakresie określonym w art. 15 ust. 2 pkt 3–5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.

3. Dzień rozpoczęcia pobytu i dzień zakończenia pobytu świadczeniobiorcy w szpitalu są rozliczane jako jeden osobodzień.

§ 12.

Wskaźnikami realizacji programu pilotażowego są:

1) liczba osobodni, o których mowa w § 11 ust. 1;

2) liczba realizatorów programu pilotażowego;

3) liczba udzielonych porad żywieniowych;

4) wysokość środków finansowych poniesionych na realizację programu pilotażowego przez Fundusz.

§ 13.

1. Fundusz dokonuje pomiaru wskaźników, o których mowa w § 12, na podstawie danych, o których mowa w § 12 pkt 1 i 3, przekazywanych przez realizatorów programu pilotażowego w terminie do 10 dnia każdego miesiąca za miesiąc poprzedni objęty ewaluacją, o której mowa w § 4 pkt 3, oraz dokonuje oceny wyników programu pilotażowego przez sporządzenie analizy wskaźników tego programu pilotażowego.

2. Fundusz przekazuje ocenę wyników programu pilotażowego ministrowi właściwemu do spraw zdrowia w terminie do dnia 31 marca 2026 r.

§ 14.

Podmiotem obowiązanym do wdrożenia, finansowania, monitorowania i ewaluacji programu pilotażowego jest Fundusz.

§ 15.

Świadczeniobiorcy, którzy w dniu rozpoczęcia realizacji programu pilotażowego przez danego realizatora programu pilotażowego przebywają w szpitalu, zostają objęci programem pilotażowym od tego dnia, jeżeli spełniają wymagania, o których mowa w § 7 ust. 1.

§ 16.

Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia .

W brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 25 czerwca 2024 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie programu pilotażowego w zakresie edukacji żywieniowej oraz poprawy jakości żywienia w szpitalach – „Dobry posiłek w szpitalu” (Dz. U. poz. 940), które weszło w życie z dniem 28 czerwca 2024 r.

Ze zmianą wprowadzoną przez § 1 pkt 2 rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 3.

Rozporządzenie zostało ogłoszone w dniu 26 września 2023 r.