Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 17 listopada 2023 r. w sprawie pobierania podatku od spadków i darowizn przez płatników

§ 1.

Rozporządzenie określa:

1) sposób pobierania podatku od spadków i darowizn, zwanego dalej „podatkiem”, przez płatników, w tym czynności związane z poborem podatku, zakres pouczeń udzielanych podatnikom oraz treść rejestru podatku;

2) zakres danych zawartych w deklaracji o wysokości pobranego i wpłaconego przez płatnika podatku.

§ 2.

Płatnicy określają w treści sporządzanych aktów notarialnych podstawę prawną pobrania podatku i sposób jego obliczenia bądź podstawę prawną niepobrania podatku oraz w przypadku:

1) darowizny – określają przedmiot darowizny, jej wartość, grupę podatkową wynikającą z osobistego stosunku łączącego obdarowanego z darczyńcą;

2) nieodpłatnego zniesienia współwłasności – określają przedmiot czynności, wartość rzeczy lub prawa majątkowego w części przekraczającej wartość udziału we współwłasności przysługującego nabywcy przed jej zniesieniem, grupę podatkową wynikającą z osobistego stosunku łączącego nabywcę ze zbywcą;

3) nieodpłatnego ustanowienia służebności oraz użytkowania – określają przedmiot czynności, wartość rzeczy obciążonej służebnością lub użytkowaniem oraz wartość służebności lub użytkowania, grupę podatkową wynikającą z osobistego stosunku łączącego nabywcę ze zbywcą.

§ 3.

Płatnicy pouczają podatników o:

1) skutkach przewidzianych w ustawie z dnia 10 września 1999 r. – Kodeks karny skarbowy (Dz. U. z 2025 r. poz. 633 oraz z 2026 r. poz. 347, 421 i 846) w razie podania nieprawdy lub zatajenia prawdy, przez co podatek narażony jest na uszczuplenie;

2) przysługującym organowi podatkowemu prawie do określenia, podwyższenia lub obniżenia wartości przedmiotu czynności prawnej;

3) ciążącym na podatniku obowiązku zapłaty podatku w przypadku określenia lub podwyższenia wartości przedmiotu czynności prawnej przez organ podatkowy.

§ 4.

1. Rejestr podatku zawiera następujące rubryki:

1) liczbę porządkową;

2) datę sporządzenia aktu notarialnego;

3) numer repertorium A;

4) datę wpisania aktu notarialnego do rejestru podatku;

5) imię i nazwisko oraz miejsce zamieszkania podatnika;

6) identyfikator podatkowy podatnika: numer identyfikacji podatkowej (NIP) lub numer Powszechnego Elektronicznego Systemu Ewidencji Ludności (PESEL), jeżeli podatnik go posiada;

7) zwięzłe określenie treści czynności prawnej;

8) wartość przedmiotu czynności prawnej;

Na dzień ogłoszenia obwieszczenia w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej działem administracji rządowej – finanse publiczne kieruje Minister Finansów i Gospodarki, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 25 lipca 2025 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Finansów i Gospodarki (Dz. U. poz. 997).

9) miejsce położenia nieruchomości stanowiącej przedmiot tej czynności prawnej (miejscowość, gmina, powiat, województwo);

10) grupę podatkową wynikającą z osobistego stosunku łączącego nabywcę ze zbywcą;

11) kwotę pobranego podatku albo podstawę prawną jego niepobrania;

12) uwagi.

2. Płatnicy w rejestrze podatku:

1) dokonują podsumowania kwot podatku pobranego w każdym miesiącu, za który jest dokonywane rozliczenie podatku z organem podatkowym;

2) odnotowują w rubryce „uwagi” kwoty podatku przekazanego na rachunek bankowy organu podatkowego, datę wpłaty i okres, którego wpłata dotyczy.

3. Informacje z rejestru podatku określone w ust. 1, zamiast w tym rejestrze, mogą być ujęte w księdze notarialnej repertorium A prowadzonej na podstawie przepisów o prowadzeniu ksiąg notarialnych oraz przekazywaniu na przechowanie dokumentów sądom rejonowym. Przepisy dotyczące rejestru podatku stosuje się odpowiednio do repertorium.

§ 5.

Deklaracja o wysokości pobranego i wpłaconego przez płatnika podatku zawiera następujące dane:

1) okres, za który jest składana deklaracja;

2) miejsce i cel złożenia deklaracji (nazwa i adres siedziby organu podatkowego, złożenie deklaracji / korekta deklaracji);

3) dane płatnika;

4) identyfikator podatkowy płatnika;

5) adres siedziby kancelarii notarialnej;

6) dane dotyczące należności:

a) łączną kwotę podatku pobranego w danym miesiącu w zł (po zaokrągleniu do pełnych zł),

b) kwotę potrąconego wynagrodzenia z tytułu poboru podatku w zł (po zaokrągleniu do pełnych zł),

c) kwotę podatku wpłaconego na rachunek bankowy właściwego organu podatkowego w zł;

7) informację o kwocie podatku należnego poszczególnym gminom, sporządzoną z uwzględnieniem zasad przekazywania wpływów z tego podatku określonych w art. 19 ustawy z dnia 1 października 2024 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz. U. poz. 1572 i 1717, z 2025 r. poz. 1659 oraz z 2026 r. poz. 875), zawierającą:

a) dane identyfikujące gminę (nazwę gminy, jej identyfikator krajowego rejestru urzędowego podziału terytorialnego kraju „TERYT”, nazwę województwa i powiatu, w których gmina jest położona),

b) łączną kwotę podatku należnego poszczególnym gminom,

c) numery repertorium A, pod którymi wpisane są czynności prawne, z tytułu których podatek jest należny poszczególnym gminom;

8) oświadczenie płatnika o zgodności podanej kwoty pobranego podatku z kwotami wykazanymi w prowadzonym rejestrze podatku lub w repertorium A – w przypadku, o którym mowa w § 4 ust. 3;

9) podpis płatnika.

§ 6.

Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2024 r.

Wprowadzenie do wyliczenia ze zmianą wprowadzoną przez § 1 rozporządzenia Ministra Finansów i Gospodarki z dnia 1 sierpnia 2025 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie pobierania podatku od spadków i darowizn przez płatników (Dz. U. poz. 1101), które weszło w życie z dniem 13 sierpnia 2025 r.

Niniejsze rozporządzenie było poprzedzone rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 25 listopada 2015 r. w sprawie pobierania przez płatników podatku od spadków i darowizn (Dz. U. poz. 2004), które utraciło moc z dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia zgodnie z art. 26 ust. 2 ustawy z dnia 7 października 2022 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 2180 i 2707 oraz z 2023 r. poz. 1059).