Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 31 marca 2023 r. w sprawie szczegółowych warunków i szczegółowego trybu przyznawania i wypłaty płatności rolno-środowiskowo-klimatycznych w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027

§ 47

Obowiązuje

Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia .

Dodany przez § 1 pkt 25 rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 2.

Rozporządzenie zostało ogłoszone w dniu 19 kwietnia 2023 r. nr 1 w

) ) kó ci a a ci

⁶⁰ oś i Rozwoju . … nni eni oś eni r 1 zyn oz CE iw bi ał bi

Załącznik n zy

1043) . p kl

Iloc łc hy rw hy

6 r GI nik CZĄ dot uc i t uc

Rolnictwa⁰² spó r. poz.² % w

. z TY

2026 YMO 100

Ministra z. U Załącz

U. z D , DO

. ( E a

15 na

3 r eni d- al r. (Dz.⁰² 21 OW

/ bi eo

Ni rac ca ZK hy – rozporządzenia ar w

2021 IĄ uc

³¹ IA ci a oś a- a a ni o-

EN BOW ał ał dnia 31 marca 2023 z d w ln

Załączniki z ug w

DZ dwr ca tr dł tr

IE O O

Wsi k

ZĄ –

DN nni zwo O

IE zy -

POR a- a

Ro a

W łc ko i EG ał

OZ ln dwr ót w

R spó ca ictwa kr tr

DPO O ln W

Ro T. B 1,25

E O -

- ia istra yn Ó

NN in . 3 LI A KRAJOW cz i ien

M W liwo OZ 2. nik śc yb ia pół tk W u

RA % ik zen do

P Ws uch 80 śn

ORAZ I NA ząd no or T. 70 UST IA od zp OCY ów ia, w

AR AN nt o OŚLIN

W ia h zen odnośniku 2. i d A M ty owa

R ty/ ty ar ik A niem ząd m ie ian SOW ji ji

E N w m za or łączn ry

TO enc zp enc

Za ART. 70 UST. 3 LIT. B ROZPORZĄDZENIA 2021/2115, DOTYCZĄCE STOSOWANIA NAWOZÓW Pak ach tó

War ar obję

ION k ro erw erw o

CE S ram 11

OW Obsz zobowią w int wymienionyc w § 3 pkt 1, 2, 10 i int którym mowa w YCH MOW OCHRONY nia,

ZĄ

W AN dze

ÓR ia ej

YC ch zą

KÓ or

UST ien ny

KT OT zp ów

OD yb ro ono

I, O I D nie ej więc 6 ch dz woz

G G t 2 jąc

KTÓRYCH MOWA W I ŚR j u owa lnych zystywa zo ra pk 26 rozporządzenia, o W za nym roku 1 twier

YMO YMO stos wki na tura wie § od da

ZÓ z

R 1. S za w da na wykor rolnic za

W O rze

E W

W i p m m

LNE LN

NA ny – ny

IA otu zo

IMA IMA da ej az

IN zów ch

AN jąc owad ogi wo ny ra adniku na olnych pr

MIN M nie w na i w skł

OSOW owa awie

ŚNE Wym ŚNE ż 170 kg am

I ŚRODKÓW OCHRONY ROŚLIN ORAZ INNE ODPOWIEDNIE OBOWIĄZKOWE WYMOGI USTANOWIONE NA MOCY PRAWA KRAJOWEGO wki ytków r

ST stos lnych zystywa ian

NO NO zo z j ni ystym uż ce zm

OD tura cz ha

OD ODNOŚNE MINIMALNE WYMOGI, O Ze Ze zmianami wprowadzonymi przez § 1 pkt I. 1. Nie roku da na wykor rolnic wię w 1 a y a ęt eni eni h bj - h t. a untów były j w § 3 ądz r o j w § 3 ądz rz enia, niem rz niem amac ntów ji sza znym po za h po za iskowo it. c ądz ob w r aria enc esie gr h, które - roz że mac roz

3 z w porz 9 akr matyc OW erw tak ra z środow wymienione pkt ora wymienionyc w § 3 pkt 7 li i pkt 8 l roz a zobowią w int wymienione pkt w ornyc objęte zobowią rolno - -kli PR a h zotu 1 olnych. zystym c ytków r niż 170 kg a w składniku na uż n.

. – y z póź ”.

. U. j taw

2017 r

(Dz . 960, j dale ne odne . poz wa m wodnym we wo w ra dnia 20 lipca 2025 r art. 105 ust. 1 us z Pra z zm.), z „P

100

–

1,25

80 az ów ia,

- nt ia h zen go ty ar j w § 3 one enia or ym roku nia niem ząd aż zne w ji ji tego za iskowo za or ądz wsz cji ach enc zp enc ctwo - ar obję now za matyc OW ro porz kietu 1. erw erw pier ali ram środow 11

Pa Rolni zrów w re zobowią rolno - -kli PR Obsz zobowią w int wymienionyc w § 3 pkt 1, 2, 10 i int wymienione pkt 3 roz y, z są nu em iot

. 1 ze óre do zot ego, ono dm ne ust dz a a za ania pla po nie pr h mowa oty, kt eni ez wodn godnie rz z twier owa cow rt. 105c wa woż któryc a

2. S stos podmi zobowią opra na lub p o w Pra które h ów . 1 oty, e do óryc ub h an woz ch nia nu c ust cyc ąz em l że ają zot oty, o kt wo z podmi nie na cz eślony ze a a rt. 105 ch obowi na ania pla kra z eni w a wka ze k okr są podmi tosowa cow ez da we planie otem pr woż

2. S w niepr da w az które opra na prz mowa a o w eni h

- ct h t. a r untów były ni j w § 3 ądz ol enia, za niem rz niem amac ji znym za h po za . R it. c ądz iskowo esie gr w r e obs enc u 1 ntów h, które - mac roz porz 9 akr matyc OW iet ria erw takż ra z środow wa wymienionyc w § 3 pkt 7 li i pkt 8 l roz a objęty zobowią w int wymienione pkt w ornyc objęte zobowią rolno - -kli PR Pak nia ch że an zów ego ący wo wo a eślone rt. 105c ały pl ch zaj na na wodn eni

2 a rac cow wka wa woż otem, zek wki okr planie otem. ust. z Pra opra na az w da pr da w az

. 2 ust – go. t. 105c e em e rt. 105a si rt. 105a an si ego, które ego zot . 8 i ar wodne rt. 105c akre a a a akre wa ały pl ust nia do a w z nia do a ra wodn wodn eni – w z cow wa wa 105a 8 8 P woż

Pra zgodnie z Pra opra na art. ust. 2 odwoła ust. odwoła ust.

100

–

1,25

80 az ów ia,

- nt ia h zen h go j w § 3 one ty ar nia niem ząd enia or ym roku zne ji ji aż tego w za iskowo za or ądz wsz cji ach enc zp enc now - ar obję ntów za matyc OW 3 pkt 1, 2, 10 ro porz erw erw ria pier ali ram § środow 11 zrów w re zobowią rolno - -kli PR Obsz zobowią w int wymienionyc w i int wymienione pkt 3 roz wa wymienionyc z ze ego, do ono olną oty owa dz ne nie pr ję r zące zące j m za oty kc lność, wodn ad ad nie są twier owa rt. 102 ust. 1 wa z podmi ow ow iała które a

3. S stos podmi pr produ ora pr dz o w Pra które obowią owa e e ą k z j m wa z ąc ąc ch h ra ra ze dz dz nu awe nie s em, cyc awka zot ają olną o do d nie pr cz ne a a lnych d ję r ania pla za kra oty prowa oty prowa go, które eni ów w kc lność, o które ze tosowa cow rt. 102 ust. 1 P iała woż woz

3. S podmi produ podmi dz w a wodne obowią opra na na niepr maksyma a eni h

- r ądz untów były it. a j w § 3 enia, za rz amac one niem niem ji znym aż za h po za iskowo it. c ądz w r enc esie gr e obs h, które - ctwo roz now mac

3 pkt 7 l porz 9 akr matyc OW erw kietu 1.

§ takż ra z środow w i pkt 8 l roz a objęty zobowią w int wymienione pkt w ornyc objęte zobowią rolno - -kli PR Pa Rolni zrów nu em, ch wki e ślone h go zot go rt. 106 h ący ne ch a ne a a lne da h dla wa nyc ac ania pla ch zaj ploni h na dla ra eni ów ów pisa go wa rac nyc awie P runk cow wka w w ze gulowa zynu gleby, ansowa woż woz da zek woz otowyc yski wa opra na na w pr maksyma na az upra głównym okre w pr wyda podst ust. 4 wodne plonów uz w ure odc zbil j c a m ch ne go h dl pisa awie zynu go. owa wa ne ze m art. 105 ra em, – e główny podst h go odc otowyc h zot wodne az ne ansowa potase ch w pr nyc ac a a nia integr wa ploni h na bil roślin m i ra ów go dla plonów wa eni nyc runk owa P w w ślony ore gulowa woz yski wa woż hrony na upra okre wyda art. 106 ust. 4 P wodne uz w ure gleby, z na fosf i stos oc ust. 1

–

1,5

–

20 az ów ia,

- nt ia h zen h go it. a ty ar j w § 3 nia niem enia or ym roku ji ząd ji tego zne w za iskowo za or ądz wsz cji ach enc zp enc

- ar obję ntów za matyc OW 3 pkt 1, 2, 10 ro porz 3 pkt 7 l erw erw ria pier ali ram § § środow 11 w re zobowią rolno - -kli PR Obsz zobowią w int wymienionyc w i int wymienione pkt 3 roz wa wymienionyc w u m e em, dy dnia zot j cym h ono, ż osa ją enia potase no awki h, a a nia dz ane za d roślin. e w stopni yc h mowa ądz iska z eni m i owa ac ane stra ore twier dów osowa egrow ekr porz woż hrony stos iekow lec iekow któryc § 3 na fosf i st int oc 4. S za komunalne śc prz za komunalnyc osa śc o w roz Mini Środow go –

, 3) mi stra . 2 lnych enia. h dów oz dz wka w § 3 e yc zą r. p godnie da dnia 6 lute awi h osa por nie h z enia Mini 023 iekow oz yc h mowa 2 ądz iska z nia komuna

. w spr . z conymi

U tosowa le owa porz dów śc iekow z. za któryc

4. S komunalnyc śc z o roz Środow 2015 r stos osa (D § 3 tego r aru, h

- r ęty j w § 3 enia, za enia amac one niem niem ji znym aż za h za iskowo it. c ądz ądz w r enc esie obsz e obs - ctwo now mac porz porz akr matyc OW erw kietu 1. takż ra z środow i pkt 8 l roz a objęty zobowią w int wymienione pkt 9 roz w który był obj zobowią rolno - -kli PR Pa Rolni zrów

. h h. nia yc wie ego 2015 r owa dów spra iekow

6 lut w stos komunalnyc osa śc

–

Y ROŚLI

1,25

OCHRON

KÓ

ŚR

IA az ia,

AN h zen h t. b ty go

SOW niem enia or enia ji ząd ji za h or

TO ądz ądz enc zp enc ar obję ntów ntu mac ro porz porz

CE S ria erw erw ria ra 11

Obsz zobowią w wa int wymienionyc w § 3 pkt 1, 2, 10 i int wymienionyc w § 3 pkt 3 i 4 roz wa wymienione w § 3 pkt 7 li roz

ZĄ

YC kty ano

OT em e no elem ni hrony

I D na c ędnienia

G ziała dą roślin na ono, ż nie oc planow gl ać m. ce owa e objętym niu środków odków lub dz bę iwd dą ary lub obie stos owa su, w którym arz

YMO ec ebyw hrony biegu z uwz biegie za

1. Nie prz zniesie oc obsz niebę za z tych śr stwier stos środków roślin za be okre ludzie prz obsz za

E W

LN , ia y ch m ar su em e dn ele

IMA ni nia rz odka c dą –

. U. .

IN roślin za ce m owa az awy z łanie dą em okre ie bę obs r. o śr ia ni . 624) astos hrony biegie udz na z . 1 ust

OŚNE M iwdz roślin na obsz oc ać roślin (Dz . poz anie stosowa 2013

N niu środków odków or ym l ec ględnie ca rz ebyw 35 ust hrony biegu z mar hrony obiekty niebę uwz 2026 r

II. OD 1. P zniesie oc i za tych śr planow środków z w któr prz objętym za art. 8 oc z

–

1,25

20 a eni ji h ty ądz nc j w § 3 niem enia ji we za h 7 er ądz enc zporz ar obję ntów mac ria erw z int porz ra 11 ro

Obsz zobowią w wa int wymienionyc w § 3 pkt 1, 2, 10 i ora wymienione pkt 3, 4 i roz e h ej r. ór enia efy III i od ż u ono, ż E) enia 07/2009 ego ądz y str j, o kt ik dz hrony j ni a 2011 ne wodnyc nia ądz jski ji (U owe ączn zporz rwc awie nr 11 mentu twier owa ejsze ope ze porz E) odległośc ieków erokość zał 547/2011 z dnia rla

2. S środki oc roślin był stos w zbiorników i c mni sz bufor mowa w do ro Komis nr 8 c w spr wykona roz (W Pa Eur a z. ż owa sji ch j ni E) mentu sie . Ur roślin ne ady eta ej m omi ania re m.), ków r. W odków ór arla owa ak tyki ejsze III do n. z efy z hrony i od 11.06.2011, enia K 7/2011 z dni enia ( ego i R nia śr stos str wykon póź j w e j, o kt a 2011 niku roślin (Dz h mni ądz ądz ne jski cz wc wie owe nr 54 etowa za łą er rodki oc ope L 155 z porz E) porz odległośc erokość za cz spra 1107/2009 P odniesieniu do hrony

2. Ś mogą być w zbiorników i cie wodnyc sz bufor w roz (U 8 w roz nr Eur w wymogów w etyki oc UE str. 176, z wska życie w weszła która

1709), poz. U. (Dz. ustaw innych niektórych oraz agrofagami przed roślin ochronie o ustawy zmianie o r. 2025 j nie dnia do ne r. hrony j eli ślone hrony za h tych hrony rt. 40 listopada nia ch i a⁷ oc , jeż oc h na awy z ch oc etac nia 2013 esie dnia dniem 6 marca 2026 r. episa nyc awie ust ca etowa z akr tyki owa ady runki odniesieniu z e prz środka i R w wymogów w etyki środków roślin, wska w środków zostały okre wa stos środków roślin w takie odległośc w wyda podst ust. 2 8 mar o roślin. życie z ustawy a ki ia ch lit. j dn ch¹¹ arun odka 35 li awie pkt pisa art.⁴ że awy z ze – r. o śr awy. art. odków podst eślone w i w pr przez h na nia śr roślin w takie 2013 roślin tej ust okr odków, je ) nyc ca owa⁶¹ dniem 5 stycznia 2026 r.; wszedł w hrony hrony

Uchylony z tych śr zostaną stos oc odległośc wyda art. 40 ust. 2 ust 8 mar oc ust. 2

1 oz. p

25 (Dz. w sta u ch ny

– in ch ry tó iek n raz

– i o am fag ro ag d

1,25 rze p ślin ro nie ro

% ch .

20 o o 6 r a tawy a 202 eni us arc h ie ty ądz niem 6 m ji ian za h em zm enc zporz ar obję ntów o dni mac r. z ria erw ra 11 ro 25 cie

Obsz zobowią w wa int wymienionyc w § 3 pkt 1, 2, 10 i 20 a ży e pad ł w cji to yny ez ony lis za cji cz j j rz abiegu 7 wszed ono, ż hrony ; ali zy ia

) p r. dz ane dku oc ane ji roślin nia ń roślin nia z dn 26 zględniono ub nie no nc m ochr ga z 20 ypa za nie pr twier owa egrow hrony egrow hrony biegów tawy nia prz dokumenta wide us cz

3. S nie uw int oc w stos środków roślin l wska sposobu re wyma int oc w (e za poda wykona środkie roślin. a sty lit. 5

– ia ch

1 iem dn t 1

) zyny dn cji odka pk roślin z z ń 4 rony rony zyc t. ga awy z cie dku ar nie ony r. o śr ży odków z j och j och abiegów abiegu w zypa rze wyma anie pr p ane ane ji z nia śr roślin ora nia z 2013 roślin. nie sposobu m ochr ny cji nc zględnie ca weszła za pod ylo za a owa r egrow egrow ez ch hrony ali wide hrony któ

3. Uw int roślin w pr stos oc wska re int roślin w dokumenta (e prz wykona środkie art. 35 ust. 3 ust 8 mar oc U

1,75

–

KRAJOW

RAW

–

MOCY P

O h ty j w § 3 niem enia ji enia ji za h ądz enc ądz

I USTAN enc

G ar obję ntów mac erw ria erw porz porz ra

Obsz zobowią w wa int wymienionyc w § 3 pkt 1 i 10 roz i int wymienione pkt 3 roz

YMO

E h, yc a

OW ietnia ono, nie ć n hronie niem niu awy

ZK dz ub że . ze i owa hrony

IĄ 2000, ze . o oc ń mogąc niami, jm ząco tywnie iaływa aru twier str tura 34 ust yrody iała połąc iała ac ga le oc innym za dnia 16 kw

1. S pode dz osobno l w z dz zn ne oddz ce obsz Na z art. z 2004 r prz

OBOW

IE j o i

1 , ć

. 13, o aru

IE nia

. ąc ływa ania się rt. 34 te z innym h, osobn cz ia

. poz owa obsz br art. 33 awy.

POW rt. 33 ust. yc niu zyrody za jm – a dnia ze z a 2004 r pr niem a

OD ej ust m.) że chrony tni z 2026 r

NE ze 2000 awy z y, pode ń mogąc niami, zna n. z hronie tywnie oddz ele o

IN . U. str 1 i 2 t kwie iała iała ga c tura oc póź za

III. 1. Zgodnie i 2 ust 16 o (Dz z z ustaw dz lub w połąc dz ne na Na ust.

1,75

–

29 a eni h ty ądz j w § 3 niem ji enia ji za h nc porz ądz enc we ar obję ntów mac ria erw porz ra nter

Obsz zobowią w wa int wymienionyc w § 3 pkt 1, 2, 8, 10 i 11 roz i i wymienione pkt 3 roz

. e z zeń ra h ząd h ono, ż h o niem się ch, ur a 2004 r

. 2 dz yc atac , że dnia , nie nyc eniem i ch tni ega eń ny rw ze : cz y z ów rka ze hronie ądz twier str azu yrody 15 ust yrody estrz ebudowy hnicz ekt rodow kwie re za budowy lub urz wyłą

2. S w pa na w prz z art. ustaw 16 o oc prz prz zak – prz obiektów budowla i tec z obi h ia y te m ; yc h, dn h ego ek nie any

, zu: że h

. budow yrody mi h ka znyc ji rz ze lanyc yc z e rodow awy z ze ektów za ąc ac arodow awy. atac hnic eli astr zyrody uż gul rt. 15 ust. 1 rw z się atu prz osunków hroni ch na a 2004 r pr a ze , z em obi rku n rw – rka re tni ega eń tec eń sł h, re ą oc tki ze 7 tej ust pa any st pa hronie ądz ądz z w yrody estrz yrody oc budowy lub pr wyją lom zmi urz urz potoków, jeż

2. W ora prz art. 15 ust. 2 ust 16 kwie o prz – obiektów budow i z i ce albo re – wodnyc i nie służ prz pkt 1 i

1,75

–

20 a a w tó eni eni ian h j w § 3 ądz ty ar ądz niem ji rz w ji za nc po porz ach enc we ar obję roz erw 3 ram nter

Obsz zobowią w int wymienionyc w § 3 pkt 1, 2, 8, 10 i 11 roz i i wymienione pkt ji e go ac we eli służą lom gul atu ono, ż się zyrody ce nia oków, any te nie h rw ; . dz osunków pr h, re hronie zowym nie ega h, jeż arodo mi ze cyc any z oc rku unków twier azu an st any te nie yrody eli yrody jobra estrz rku n zmi ek i pot hronie służą pa albo re prz – stos wodnyc rz jeż służą prz 3. S w pa kra prz zak dokonywa zmi wodnyc zmi oc eli az ub e ak j l zu h, jeż arc an lub ka od za mi li taki z odnyc służą j, wodne że się zyrody nia z j gosp zowym pr rku ega eśne pa j, l unków w any te nie ckiej, je jobra estrz hronie cjonalne

3. W kra prz dokonywa stos zmi oc ra rolne ryba

1,75

–

20 a eni h ty ądz j w § 3 niem ji enia ji za h nc porz ądz enc we ar obję ntów mac ria erw porz ra nter

Obsz zobowią w wa int wymienionyc w § 3 pkt 1, 2, 8, 10 i 11 roz i i wymienione pkt 3 roz j, e ub j li j l eli elom że ostał nia c ono, ż się one e rolne ony. go olnych z z dz ze lub aż rc dz zu nie ega osunków h, jeż zar : zystanie cjonalne aka hrona j, wodne innym now ckiej, je owa twier bs an st jobra estrz azu yrody dokonywa ytków r lub ra gospoda leśne ryba taki z wpr 4. S na o chronione kra prz zak – zmi wodnyc służą niż oc prz zrów wykor uż

. i eli el

– awy zu z dnia

. zu: an h, jeż niż , jeż lub arka ka mi y z ony żytków art. 24 za h ora cka ajobra u – dz elom taw zyrody e odnyc ietnia 2004 r nia z c ostał się one owa pr arz zyrody eśnyc gospod ony

. 1 pkt 6 ust go kr aż z z ega pr dz zystanie h i l lub ryba obsz innym now aka hronie unków w owa

17 ust estrz 1 pkt 6 us dokonywa hrona cjonalna został wpr art. z dnia 16 kw o oc 4. Na chronione prz – stos służą oc zrów wykor rolnyc ra wodna taki z wpr ust.

1,75

–

20 a eni h ty ądz j w § 3 niem ji enia ji za h nc porz ądz enc we ar obję ntów mac ria erw porz ra nter

Obsz zobowią w wa int wymienionyc w § 3 pkt 1, 2, 8, 10 i 11 roz i i wymienione pkt 3 roz

, a e ę li te że go si z - ga eli yrody go lub wodn , je ostał ono, ż ony. cyjnego, zo ze nia ne zowe z z dz prz ic rka cka dz str osunków h, jeż h ora iska cz ka u ze aka owa twier jobra azu an st yrodn cjonalna ytku społ leśnyc i ra gospoda lub ryba taki z wpr 5. S w stosunku do pomni stanow dokumenta uż ekologi ze prz -kra nie pr zak dokonywa zmi wodnyc u ka ku eli az yt ub e ak j l –

. espoł zu lbo

. h, jeż arc an ą a iska ka od ony za mi go li taki z dz zyrody - odnyc go lub z j, wodne że cyjnego, uż się zyrody a 2004 r pr zo nia z j gosp owa unku do pomni ne zowe

, stanow ic pr tni cz ega eśne any nie służ stos j, l hronie jobra unków w ckiej, je yrody yrodn estrz mi oc hronie cjonalne

16 kwie o 5. W prz dokumenta ekologi prz -kra prz dokonywa stos te z oc ra rolne ryba został wpr

1,75

–

20 a a eni eni h j w § 3 ądz ty ądz niem ji rz ji za h nc po porz enc we ar obję ntów roz mac ria erw 3 ra nter

Obsz zobowią w wa int wymienionyc w § 3 pkt 1, 2, 8, 10 i 11 roz i i wymienione pkt

, . j, e no ą ub nie li na ej j l ch hrony e hrony że ostał zyrody ono, ż an e rolne ony. a 2004 r dz osunków ą oc pr rc z z dnia , doko dz ch oc h mowa tni h, które iąz cjonaln eb ególny aka fa y z j, wodne cz any nie służ ckiej, je owa twier hronie rody any st rt. 60 ust. 3 hronie kwie zy a potrz zmi oc albo ra gospoda leśne ryba taki z wpr 6. S w stre o któryc w ustaw 16 o oc pr zmi wodnyc były zw z posz

0 eli w, awy

. , zu art. 6 . h, jeż tunkó ka an ne hrony, w dnia za mi za zyrody zyrody odnyc hrony ch ga ony ietnia 2004 r się wią gionalny hr pr ch oc a 2004 r pr

. 1 pkt 4 ust nia z fa awy z ą oc h mowa tni ega o z e re eb ególny ust st t , ż hronie stre hronie cz ktor oc

45 ust unków w kwie estrz dnia 16 kw któryc oc potrz art. z o oc 6. W o ust. 3 16 o prz dokonywa stos nie je z posz chyba dyre

–

1,5

–

20 a eni h ty ądz niem ji za h enc zporz ar obję ntów mac

3 pkt 1, 2, 10 ria erw ra § 11 ro

Obsz zobowią w wa int wymienionyc w i e ko . ą zi ony d h dnia hr tak z chrony ono, ż do yc e się enia j ch w § 6 o na dz iska nie ega ądz iska ąt ni w ąt. ę. unku pując awie

, 3 i 4 stra udnia 2016 r ktor oc rz ślony rz gionalny twier os azó ian estrz porz tunków, zwolił tunkowe re st ga a dyre środow ze zm 7. S w wystę zwie prz zak okre ust. 1 roz Mini Środow 16 gr w spr ga zwie

3 . ąt na dnia . iko rz zów

. 1, 3 enia.

. ąt art. 60 y z ka a rz iska

. ądz wolił – zwie za ie taw eni ez zyrody h udnia 2016 r chrony § 6 ust nie yc się j zw porz a 2004 r pr ądz rodow o – unku do dz ch w § 6 ust. 1,

Ś oz iała tni ega z 2022 r iska z porz wie pkt 3 us pując dz hronie stos ślony stra estrz . U. . 2380) oc dnia 16 gr spra tunkowe

4 tego r środow takie ust. 6 16 kwie o 7. W wystę prz okre i 4 roz Mini z w ga (Dz poz i

1,75

–

11 h t. f it. f ty niem enia za h g i pkt g ądz az az ar obję ntów mac ria z g, pkt 2 l z g, pkt 8, pkt porz ra

Obsz zobowią w wa wymienionyc w § 3 pkt 1 li ora ora lit. f or lit. f or roz

. e z ra h, h ania nia, ono, ż się a, nia h o niem a 2004 r cz zyc

. 2 dz yc atac , że dnia , nie ic ch tni ega ani

: nia, rw ze zysz y z lnego dz rka ytkowa ze twier ze str hronie an obiektów yrody 15 ust yrody estrz azu ka yrodn rodow kwie oc niec re za

8. S w pa na w prz z art. ustaw 16 o prz prz zak 1) uż niszc umyś usz za i dokonywa zmi prz h ia m h, yc dn nie zyc

, zu: go że . an ic ał, h ka ne ze sobów, rodow awy z mi z za za ątków atac i, w tym ąt, astr zyrody ania z nia sk cz nia, zyrodn adników rz rw z się nia z ra ch na a 2004 r pr a, cz wa u, ora ze , z o ; wie rka tni ega ani re nia, umyśl z zysz w i skł torf eniałośc ytkowa ze dz zyski pa hronie arów lnych sz z w yrody estrz ka yrody mi oc niec tym

8. W ora prz art. 15 ust. 2 ust 16 kwie o prz 1) uż niszc usz za i dokonywa obiektów pr obsz tworó prz 2) po w ska kopa roślin i

1,75

–

29 ów 10

11 nt ia h t. f it. f ty ar niem w g i pkt za az ach ar obję z g, pkt 2 l z g, pkt 8, pkt ram

Obsz zobowią w wymienionyc w § 3 pkt 1 li ora ora lit. f or e u, ów i, do z nia ch ra torf lnych ono, ż się wa roślin nia zy o ; dz ąt, zowym nie ega wa rc kopa łów tynu. eniałośc rz arów zyski ra rku ątków twier yski yrody ł, w tym z mi jobra estrz azu sobów, twor cz ne lów składników tym zwie obsz za i prz 2) po ska ora ska w sz i mi i bursz 9. S w pa kra prz zak poz ce gospoda a m i,

– ietni zu elów ł, w ty tynu ka eniałośc

6 i 8 h za ami ch ska hronie się nia do c roślin zy dnia 16 kw . z sk rku zowym ega wa rc łów i bursz . o oc y z ra pa ątków yrody jobra estrz yski u, ora ne cz mi art. 15 ust. 1 pkt ustaw 2004 r prz 9. W kra prz poz gospoda torf w tym kopalnyc sz

1,75

–

11 h t. f it. f ty enia niem enia g za h g i pkt g ądz ądz az az az ar obję ntów mac porz ria z g, pkt 2 l z g, pkt 8, pkt porz ra lit. f or roz Obsz zobowią w wa wymienionyc w § 3 pkt 1 li ora ora lit. f or lit. f or roz e e u, eli u, i, kż eż ono, ż ch torf lnych ostał się torf roślin ony. dz go ania do zy z z ze ąt, a ta dz zu nie ega rc kopa łów tynu, j zar eniałośc rz aka ra twier ątków owa bs ł, w tym z mi jobra estrz azu ł, w tym z cz ne lów tym zwie bursz ska ora ska w sz i mi i taki z wpr 10. S na o chronione kra prz zak wydobyw ce gospoda ska ora m i, zu ał dnia . ał zu

. elów ł, w ty tynu, ost y z ka tynu, ost e art. 17 eniałośc e z h z e ajobra za kż – kż az taw az zyrody ami ch ska ak arz się ak a 2004 r pr roślin ony go kr ania do c zy z sk ąt, a ta dz tni ega rc ąt, a ta łów i bursz obsz łów i bursz rz rz ra taki z ra taki z owa hronie ątków

1 pkt 4 us estrz u, ora ne eli ne eli oc cz zwie zwie i mi jeż wpr ust. 16 kwie o 10. Na chronione prz wydobyw gospoda torf w tym kopalnyc sz i mi jeż

1,75

–

11 h it. f ty it. f niem enia za h g i pkt g ądz az az ar obję ntów mac

3 pkt 1 l z g, pkt 2 l z g, pkt 8, pkt porz ria f or f or ra §

Obsz zobowią w wa wymienionyc w ora ora lit. lit. roz e , e ę eli si i, kż lub go do eż ono, ż yrody - ga lnych ostał go roślin cyjnego, zo ony. dz ze ania ne zowe z z prz ic ąt, a ta dz cz str łów tynu, j iska eniałośc kopa rz ka u ze ra aka twier ątków owa jobra mi yrodn azu cz ne ytku społ tym zwie bursz ska w sz i mi i taki z wpr 11. S w stosunku do pomni stanow dokumenta uż ekologi ze prz -kra nie pr zak wydobyw u m i, ku yt dnia . espoł zu

. , elów ł, w ty y z ka eniałośc art. 24 h za

– go taw zyrody - ami yrody go lub z ch ska cyjnego, uż zo się roślin ony a 2004 r pr unku do zy ne ania do c z sk prz ic zowe dz tni ega rc iska cz stos ka owa hronie jobra ątków

1 pkt 4 us yrodn estrz u, ora oc cz wpr ust. 16 kwie o 11. W pomni stanow dokumenta ekologi prz -kra prz wydobyw gospoda torf w tym kopalnyc sz

1,75

–

29 ntu ria ty go it. b niem enia za h wa ądz ar obję mac

3 pkt 5 l porz ra §

Obsz zobowią w wymienione w roz e go a u, eli i, kż ch eż ono torf lnych ostał ewne h poz roślin ony. niem zy dz . 2 rc z z anie enia, że ąt, a ta dz łu si kopa łów tynu, j rz ze eniałośc rz aka ra twier ria an ątków owa hodz str ł, w tym z mi 52 ust lów cz ne tym zwie bursz gionalnyc gionem za ce gospoda ska ora ska w sz i mi i taki z wpr 12. S wytwa mate odmi re re poc z art. n. e ał dnia . h jest z póź

. z. U. tynu, ost y z rt. 52 . e art. 45 D z egioni kż – ewny dnia az taw zyrody . 129, ak niem a 2012 r twie ( ony a 2004 r pr gionalnyc iał si any w r enia, że awy z ąt, a ta dz tni . poz łów i bursz ter rz ze rz ra taki z an re owa hronie str siennic

1 pkt 8 us hodz 2 ust ne eli zwie oc za listopada na 2021 r i mi jeż wpr ust. 16 kwie o 12. Ma odmi wytwa poc z ust. 9 o z

12,5 %

–

1,25

10 % t. f t. f h ty niem 11 li enia za h ądz ar obję ntów mac ria z g i pkt z g porz ra

Obsz zobowią w wa wymienionyc w § 3 pkt 10 li ora ora roz

. ce

. niu nie ją że do adów ono ci h.

2012 r twie dz one ub dnia rstwa ci yposa cz y z zymywa ądku na homoś ki l twier go polega na ania odp siennic uc enie ez listopada na ystoś niew wor porz ustaw 9 o 13. S nieutr cz i ter gospoda rolne na nier w pojemniki prz zbier komunalnyc ie a r. 3, ni – en a aż rki ci h . 73 era awy

–3 tej bi lnych rstwa . poz nie ądku n 1 ust zystoś do z eśnia 1996 z wypos ci w wo ki, rz ). porz ze one m. cz z 2025 r art. 52 ust. 1 zymywa ci i emni y. homoś ymaniu c ądku w gminac

– go pr na dów komuna n. z uc enie gospoda ez z. U. ystoś dnia 13 w póź porz zm.) ustaw 13. Utr cz ter rolne nier lub poj prz odpa art. 5 ust. 1 pkt z o utrz i (D z

Załącznik nr 2 SZCZEGÓŁOWE WYMOGI DLA POSZCZEGÓLNYCH INTERWENCJI

Załącznik nr 2 LUB ICH WARIANTÓW

SZCZEGÓŁOWE WYMOGI DLA POSZCZEGÓLNYCH INTERWENCJI LUB ICH WARIANTÓW

I. Interwencje wymienione w § 3 pkt 1 i 2 rozporządzenia

1. Wymogi dla wariantów wymienionych w § 3 pkt 1 lit. a–g oraz pkt 2 lit. a–g rozporządzenia:

1) nie wałuje się, nie stosuje się: komunalnych osadów ściekowych, podsiewu oraz mechanicznego niszczenia struktury gleby, w tym bronowania i przeorywania;

2) nie włókuje się w okresie od dnia:

a) 1 kwietnia do dnia 1 września na obszarach nizinnych (poniżej 300 m n.p.m.),

b) 15 kwietnia do dnia 1 września na obszarach wyżynnych i górskich (powyżej 300 m n.p.m.);

3) nie stosuje się środków ochrony roślin, z wyłączeniem selektywnego i miejscowego niszczenia niepożądanych gatunków roślin określonych w metodyce, o której mowa w § 5 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia, w szczególności inwazyjnych, z zastosowaniem odpowiedniego sprzętu (np. mazaczy herbicydowych);

4) nie tworzy się nowych urządzeń melioracji wodnych oraz nie rozbudowuje, nie przebudowuje i nie odtwarza istniejących urządzeń melioracji wodnych, chyba że takie działania:

a) wynikają z planu ochrony albo planu zadań ochronnych ustanowionych dla danego obszaru Natura 2000 lub

b) dotyczą dostosowania tych urządzeń do potrzeb związanych z utrzymaniem lub poprawą warunków siedliskowych gatunków lub siedlisk, jeżeli takie działania zostaną dopuszczone, szczegółowo określone i uzasadnione przez eksperta przyrodniczego;

5) nie składuje się biomasy wśród kęp drzew i zarośli, w rowach, jarach i innych obniżeniach terenu (położonych na działkach zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej);

6) w przypadku występowania gatunków niepożądanych określonych w metodyce, o której mowa w § 5 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia, wymogi poszczególnych wariantów dotyczące: terminów i częstotliwości koszenia, pozostawiania części działki nieskoszonej oraz terminów i intensywności wypasu mogą być zmienione przez eksperta przyrodniczego, w zakresie określonym w tej metodyce, jeżeli ekspert przyrodniczy dopuści i uzasadni taką zmianę.

2. Wymogi dla wariantów wymienionych w § 3 pkt 1 lit. a oraz pkt 2 lit. a rozporządzenia w zakresie zmiennowilgotnych łąk trzęślicowych (użytkowanie kośne, użytkowanie kośno- -pastwiskowe – w uzasadnionych przypadkach dopuszczonych przez eksperta przyrodniczego, oraz użytkowanie naprzemienne – w przypadku gdy ekspert przyrodniczy dopuścił użytkowanie kośno-pastwiskowe):

1) nie nawozi się i nie wapnuje;

2) częstotliwość koszenia – jeden pokos co roku, a w uzasadnionych przypadkach określonych przez eksperta przyrodniczego co 2 lata;

3) koszenie w terminie od dnia 1 września do dnia 31 października, a w uzasadnionych przypadkach określonych przez eksperta przyrodniczego, na przykład w sytuacjach wkraczania roślin niepożądanych w tym zbiorowisku – od dnia 15 czerwca do dnia 30 czerwca;

4) zebranie i usunięcie skoszonej biomasy (w tym niepozostawianie rozdrobnionej biomasy); w terminie do 2 tygodni po pokosie biomasa powinna zostać usunięta z działki rolnej lub ułożona w pryzmy, w tym pryzmy balotowe, stogi lub brogi; w przypadku ułożenia biomasy w pryzmy, w tym pryzmy balotowe, stogi lub brogi powinna ona zostać usunięta z działki rolnej niepóźniej niż do dnia 1 marca kolejnego roku;

5) pozostawienie nieskoszonego fragmentu działki rolnej o powierzchni wynoszącej 5–20 % powierzchni tej działki; w dwóch kolejnych pokosach (wykonywanych w odstępie roku lub 2 lat) należy pozostawić inne fragmenty nieskoszone;

6) dla działek rolnych nieprzekraczających powierzchni 0,5 ha jest dopuszczalne zrezygnowanie z pozostawiania powierzchni nieskoszonych i koszenie co roku całej działki rolnej, jeżeli ekspert przyrodniczy dopuści i uzasadni taką możliwość;

7) przy użytkowaniu kośno-pastwiskowym wypas po pokosie w terminie od dnia 1 września do dnia 15 października, przy obsadzie zwierząt do 0,5 dużych jednostek przeliczeniowych, zwanych dalej ,,DJP”, na hektar oraz obciążeniu do 10 DJP/ha gruntów objętych płatnościami rolno-środowiskowo-klimatycznymi w ramach wariantu, jeżeli ekspert przyrodniczy dopuści i uzasadni taką możliwość.

3. Wymogi dla wariantów wymienionych w § 3 pkt 1 lit. b oraz pkt 2 lit. b rozporządzenia w zakresie zalewowych łąk selernicowych i słonorośli (użytkowanie kośne, użytkowanie kośno-pastwiskowe, użytkowanie pastwiskowe albo użytkowanie naprzemienne):

1) wymóg obowiązkowy dla wszystkich typów użytkowania – nie nawozi się i nie wapnuje;

2) wymogi obowiązkowe przy użytkowaniu kośnym i kośno-pastwiskowym:

a) częstotliwość koszenia – jeden lub dwa pokosy w roku; liczba pokosów określona przez eksperta przyrodniczego,

b) koszenie w terminie od dnia 15 czerwca do dnia 30 września,

c) zebranie i usunięcie skoszonej biomasy (w tym niepozostawianie rozdrobnionej biomasy); w terminie do 2 tygodni po pokosie biomasa powinna zostać usunięta z działki rolnej lub działki przyrodniczej lub ułożona w pryzmy, w tym pryzmy balotowe, stogi lub brogi; w przypadku ułożenia biomasy w pryzmy, w tym pryzmy balotowe, stogi lub brogi, biomasa powinna zostać usunięta z działki rolnej lub działki przyrodniczej niepóźniej niż do dnia 1 marca kolejnego roku,

d) pozostawienie nieskoszonego fragmentu działki rolnej lub działki przyrodniczej o powierzchni wynoszącej 5–20 % powierzchni tej działki; w przypadku stosowania dwóch pokosów w roku pozostawia się te same fragmenty działki rolnej lub działki przyrodniczej nieskoszone, a w przypadku pokosów w dwóch kolejnych latach pozostawia się inne fragmenty nieskoszone,

e) dla działek rolnych lub działek przyrodniczych nieprzekraczających powierzchni 1 ha jest dopuszczalne zrezygnowanie z pozostawiania powierzchni nieskoszonych i koszenie co roku całej działki rolnej lub działki przyrodniczej, jeżeli ekspert przyrodniczy dopuści i uzasadni taką możliwość,

f) przy użytkowaniu kośno-pastwiskowym – jeden pokos i wypas po pokosie niepóźniej niż do dnia 15 października, przy obsadzie zwierząt do 1 DJP/ha oraz obciążeniu do 10 DJP/ha gruntów objętych płatnościami rolno-środowiskowo- -klimatycznymi w ramach wariantu;

3) wymogi obowiązkowe przy użytkowaniu pastwiskowym:

a) wypas w terminie od dnia 1 maja do dnia 15 października, przy obsadzie zwierząt od 0,3 DJP do 1 DJP/ha oraz obciążeniu do 10 DJP/ha gruntów objętych płatnościami rolno-środowiskowo-klimatycznymi w ramach wariantu,

b) jest dopuszczalny wypas przez cały rok koników polskich i koni huculskich, przy obsadzie zwierząt do 1 DJP/ha oraz obciążeniu do 10 DJP/ha gruntów objętych płatnościami rolno-środowiskowo-klimatycznymi w ramach wariantu, jeżeli ekspert przyrodniczy dopuści i uzasadni taką możliwość,

c) coroczne wykoszenie niedojadów (raz w roku) w terminie od dnia 15 lipca do dnia 31 października,

d) zebranie i usunięcie skoszonej biomasy (w tym niepozostawianie rozdrobnionej biomasy) – dotyczy niedojadów; w terminie do 2 tygodni po pokosie biomasa powinna zostać usunięta z działki rolnej lub działki przyrodniczej lub ułożona w pryzmy, w tym pryzmy balotowe, stogi lub brogi; w przypadku ułożenia biomasy w pryzmy, w tym pryzmy balotowe, stogi lub brogi, biomasa powinna zostać usunięta z działki rolnej lub działki przyrodniczej niepóźniej niż do dnia 1 marca kolejnego roku.

4. Wymogi dla wariantów wymienionych w § 3 pkt 1 lit. c oraz pkt 2 lit. c rozporządzenia w zakresie muraw (użytkowanie pastwiskowe, użytkowanie kośne lub kośno-pastwiskowe – w uzasadnionych przez eksperta przyrodniczego przypadkach, oraz użytkowanie naprzemienne – w przypadku gdy ekspert przyrodniczy dopuścił użytkowanie kośne lub kośno-pastwiskowe):

1) wymogi obowiązkowe dla wszystkich typów użytkowania – nie nawozi się i nie wapnuje;

2) wymogi obowiązkowe przy użytkowaniu pastwiskowym:

b) obowiązkowe wykaszanie niedojadów raz w roku lub raz na 2 lata, w terminie od dnia 1 sierpnia do dnia 31 października,

c) w przypadku niedojadów – zebranie i usunięcie skoszonej biomasy (w tym niepozostawianie rozdrobnionej biomasy); w terminie do 2 tygodni po pokosie biomasa powinna zostać usunięta z działki rolnej lub działki przyrodniczej lub ułożona w pryzmy, w tym pryzmy balotowe, stogi lub brogi; w przypadku ułożenia biomasy w pryzmy, w tym pryzmy balotowe, stogi lub brogi powinna zostać usunięta z działki rolnej lub działki przyrodniczej niepóźniej niż do dnia 1 marca kolejnego roku;

3) wymogi obowiązkowe przy użytkowaniu kośnym i kośno-pastwiskowym:

a) częstotliwość koszenia – jeden pokos w roku, a w uzasadnionych przypadkach określonych przez eksperta przyrodniczego – co 2 lata,

b) koszenie w terminie od dnia 1 sierpnia do dnia 31 października,

c) pozostawienie nieskoszonego fragmentu działki rolnej lub działki przyrodniczej o powierzchni wynoszącej 5–20 % powierzchni tej działki; w dwóch kolejnych pokosach (wykonywanych w odstępie roku lub 2 lat) pozostawi się inne fragmenty nieskoszone,

d) dla działek rolnych lub działek przyrodniczych nieprzekraczających powierzchni 0,5 ha jest dopuszczalne zrezygnowanie z pozostawiania powierzchni nieskoszonych i koszenie co roku całej działki rolnej lub działki przyrodniczej, jeżeli ekspert przyrodniczy dopuści i uzasadni taką możliwość,

e) zebranie i usunięcie skoszonej biomasy (w tym niepozostawianie rozdrobnionej biomasy); w terminie do 2 tygodni po pokosie biomasa powinna zostać usunięta z działki rolnej lub działki przyrodniczej lub ułożona w pryzmy, w tym pryzmy balotowe, stogi lub brogi; w przypadku ułożenia biomasy w pryzmy, w tym pryzmy balotowe, stogi lub brogi, biomasa powinna zostać usunięta z działki rolnej lub działki przyrodniczej niepóźniej niż do dnia 1 marca kolejnego roku,

f) przy użytkowaniu kośno-pastwiskowym – wypas w terminie od dnia 1 maja do dnia 15 października, przy obsadzie zwierząt do 1 DJP/ha oraz obciążeniu do 10 DJP/ha gruntów objętych płatnościami rolno-środowiskowo-klimatycznymi w ramach wariantu.

5. Wymogi dla wariantów wymienionych w § 3 pkt 1 lit. d oraz pkt 2 lit. d rozporządzenia w zakresie półnaturalnych łąk wilgotnych (użytkowanie kośne, użytkowanie kośno- -pastwiskowe – w uzasadnionych przypadkach dopuszczonych przez eksperta przyrodniczego jest możliwy wypas po pokosie przy użytkowaniu jednokośnym oraz użytkowanie naprzemienne – w przypadku gdy ekspert przyrodniczy dopuścił użytkowanie kośno- -pastwiskowe):

1) wymogi obowiązkowe dla wszystkich typów użytkowania:

a) dopuszczalne jest ograniczone nawożenie do 60 kg N/ha/rok, z wyłączeniem obszarów nawożonych przez namuły rzeczne,

b) nie wapnuje się;

2) wymogi obowiązkowe przy użytkowaniu kośnym i kośno-pastwiskowym:

a) częstotliwość koszenia – jeden lub dwa pokosy w roku; liczba pokosów określona przez eksperta przyrodniczego,

b) koszenie w terminie od dnia 15 czerwca do dnia 30 września,

c) pozostawienie nieskoszonego fragmentu działki rolnej o powierzchni wynoszącej 5–20 % powierzchni tej działki; w przypadku stosowania dwóch pokosów w roku pozostawia się te same fragmenty działki rolnej nieskoszone, a w dwóch kolejnych latach pozostawia się inne fragmenty nieskoszone,

d) dla działek rolnych nieprzekraczających powierzchni 1 ha jest dopuszczalne zrezygnowanie z pozostawiania powierzchni nieskoszonych i koszenie co roku całej działki rolnej, jeżeli ekspert przyrodniczy dopuści i uzasadni taką możliwość,

e) zebranie i usunięcie skoszonej biomasy (w tym niepozostawianie rozdrobnionej biomasy); w terminie do 2 tygodni po pokosie biomasa powinna zostać usunięta z działki rolnej lub ułożona w pryzmy, w tym pryzmy balotowe, stogi lub brogi; w przypadku ułożenia biomasy w pryzmy, w tym pryzmy balotowe, stogi lub brogi, biomasa powinna zostać usunięta z działki rolnej niepóźniej niż do dnia 1 marca kolejnego roku,

f) przy użytkowaniu kośno-pastwiskowym – wypas po pokosie w terminie od dnia 15 lipca do dnia 15 października, przy obsadzie zwierząt do 0,5 DJP/ha oraz obciążeniu do 10 DJP/ha gruntów objętych płatnościami rolno-środowiskowo-klimatycznymi w ramach wariantu.

6. Wymogi dla wariantów wymienionych w § 3 pkt 1 lit. e oraz pkt 2 lit. e rozporządzenia w zakresie półnaturalnych łąk świeżych (użytkowanie kośne, kośno-pastwiskowe, pastwiskowe albo naprzemienne):

1) wymogi obowiązkowe dla wszystkich typów użytkowania:

a) jest dopuszczalne ograniczone nawożenie do 60 kg N/ha/rok, z wyłączeniem obszarów nawożonych przez namuły rzeczne,

b) wapnowanie jest dopuszczalne po wykonaniu niezbędnych w tym zakresie analiz, jeżeli ekspert przyrodniczy dopuści i uzasadni taką możliwość;

2) wymogi obowiązkowe przy użytkowaniu kośnym i kośno-pastwiskowym:

a) częstotliwość koszenia – jeden lub dwa pokosy w roku; liczba pokosów określona przez eksperta przyrodniczego,

b) koszenie w terminie od dnia 15 czerwca do dnia 30 września,

c) zebranie i usunięcie skoszonej biomasy (w tym niepozostawianie rozdrobnionej biomasy); w terminie do 2 tygodni po pokosie biomasa powinna zostać usunięta z działki rolnej lub ułożona w pryzmy, w tym pryzmy balotowe, stogi lub brogi; w przypadku ułożenia biomasy w pryzmy, w tym pryzmy balotowe, stogi lub brogi, biomasa powinna zostać usunięta z działki rolnej niepóźniej niż do dnia 1 marca kolejnego roku,

d) pozostawienie nieskoszonego fragmentu działki rolnej o powierzchni wynoszącej 5–20 % powierzchni tej działki; w przypadku stosowania dwóch pokosów w roku pozostawia się te same fragmenty działki rolnej nieskoszone, a w dwóch kolejnych latach pozostawia się inne fragmenty nieskoszone,

e) dla działek rolnych nieprzekraczających powierzchni 1 ha jest dopuszczalne zrezygnowanie z pozostawiania powierzchni nieskoszonych i koszenie co roku całej działki rolnej, jeżeli ekspert przyrodniczy dopuści i uzasadni taką możliwość,

3) wymogi obowiązkowe przy użytkowaniu pastwiskowym:

a) wypas w terminie od dnia 1 maja do dnia 15 października, przy obsadzie zwierząt od 0,3 DJP do 1,0 DJP/ha oraz obciążeniu do 10 DJP/ha gruntów objętych płatnościami rolno-środowiskowo-klimatycznymi w ramach wariantu,

c) coroczne wykoszenie niedojadów (raz w roku) w terminie od dnia 15 lipca do dnia 31 października,

d) w przypadku niedojadów – zebranie i usunięcie skoszonej biomasy (w tym niepozostawianie rozdrobnionej biomasy); w terminie do 2 tygodni po pokosie biomasa powinna zostać usunięta z działki rolnej lub ułożona w pryzmy, w tym pryzmy balotowe, stogi lub brogi; w przypadku ułożenia biomasy w pryzmy, w tym pryzmy balotowe, stogi lub brogi, biomasa powinna zostać usunięta z działki rolnej niepóźniej niż do dnia 1 marca kolejnego roku.

7. Wymogi dla wariantów wymienionych w § 3 pkt 1 lit. f oraz g i pkt 2 lit. f oraz g rozporządzenia w zakresie torfowisk:

1) wymogi dla wariantów wymienionych w § 3 pkt 1 lit. f oraz pkt 2 lit. f rozporządzenia w zakresie torfowisk – wymogi kluczowe:

a) nie wydobywa się torfu, nie zalesia, nie nawozi i nie wapnuje, nie wykorzystuje się sprzętu mechanicznego powodującego naruszenie wierzchniej warstwy gleby oraz nie pozostawia rozdrobnionej biomasy,

b) usuwanie odpadów pochodzenia antropogenicznego,

c) wycięcie wskazanych przez eksperta przyrodniczego zarośli i podrostu drzew w pierwszym roku wdrażania wariantu w terminie od dnia 15 sierpnia do dnia 15 lutego kolejnego roku,

d) koszenie powierzchni, na której występują odrośla drzew i krzewów, lub usuwanie odrośli tych drzew i krzewów co roku lub raz na 2 lata, w terminie od dnia 15 sierpnia do dnia 15 lutego kolejnego roku; jest dopuszczalny pokos rzadziej niż raz na 2 lata, w przypadkach określonych i uzasadnionych przez eksperta przyrodniczego, w szczególności jeżeli odrośla drzew i krzewów nie odrastają,

e) zebranie i usunięcie wyciętej lub skoszonej biomasy (w tym niepozostawianie rozdrobnionej biomasy); w terminie do 2 tygodni po pokosie biomasa powinna zostać usunięta z działki rolnej lub działki przyrodniczej lub ułożona w pryzmy, w tym pryzmy balotowe, stogi lub brogi; w przypadku ułożenia biomasy w pryzmy, w tym pryzmy balotowe, stogi lub brogi, biomasa powinna zostać usunięta z działki rolnej lub działki przyrodniczej niepóźniej niż do dnia 1 marca kolejnego roku;

2) wymogi dla wariantów wymienionych w § 3 pkt 1 lit. g oraz pkt 2 lit. g rozporządzenia w zakresie torfowisk – wymogi kluczowe i uzupełniające – oprócz wymogów określonych w pkt 1 przestrzega się następujących wymogów:

a) częstotliwość koszenia – raz, dwa lub trzy razy w okresie 5 lat realizacji zobowiązania, jednak nieczęściej niż co 2 lata, jeżeli określi to ekspert przyrodniczy,

b) w uzasadnionych przypadkach, określonych przez eksperta przyrodniczego, w szczególności w przypadku torfowisk z roślinnością ekspansywną (głównie trzciną), dopuszcza się koszenie coroczne,

c) koszenie runi w terminie od dnia 15 sierpnia do dnia 15 lutego kolejnego roku,

d) w uzasadnionych przypadkach jest dopuszczalne pozostawienie do 20 % powierzchni działki rolnej lub działki przyrodniczej nieskoszonej, jeżeli ekspert przyrodniczy określi taką możliwość; w dwóch kolejnych pokosach pozostawia się inne fragmenty nieskoszone,

e) obowiązek zebrania i usunięcia skoszonej biomasy (w tym niepozostawianie rozdrobnionej biomasy); w terminie do 2 tygodni po pokosie biomasa powinna zostać usunięta z działki rolnej lub działki przyrodniczej lub ułożona w pryzmy, w tym pryzmy balotowe, stogi lub brogi; w przypadku ułożenia biomasy w pryzmy, w tym pryzmy balotowe, stogi lub brogi, biomasa powinna zostać usunięta z działki rolnej lub działki przyrodniczej niepóźniej niż do dnia 1 marca kolejnego roku.

8. Wymogi dla wariantów wymienionych w § 3 pkt 1 lit. h–k oraz pkt 2 lit. h–k rozporządzenia:

1) nie stosuje się: komunalnych osadów ściekowych, podsiewu oraz mechanicznego niszczenia struktury gleby, w tym bronowania i przeorywania;

2) nie stosuje się środków ochrony roślin, z wyłączeniem selektywnego i miejscowego niszczenia niepożądanych gatunków roślin określonych w metodyce, o której mowa w § 5 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia, w szczególności inwazyjnych, z zastosowaniem odpowiedniego sprzętu (np. mazaczy herbicydowych);

3) nie tworzy się nowych urządzeń melioracji wodnych oraz nie rozbudowuje, nie przebudowuje i nie odtwarza istniejących urządzeń melioracji wodnych, chyba że takie działania:

a) wynikają planu ochrony albo planu zadań ochronnych ustanowionych dla danego obszaru Natura 2000, o których mowa w przepisach o ochronie przyrody, lub

b) dotyczą dostosowania tych urządzeń do potrzeb związanych z utrzymaniem lub poprawą warunków siedliskowych gatunków lub siedlisk, jeżeli takie działania nie wpłyną na obniżenie poziomu wód gruntowych w okresie lęgowym ptaków i zostaną dopuszczone, szczegółowo określone i uzasadnione przez eksperta przyrodniczego;

4) nie składuje się biomasy wśród kęp drzew i zarośli, w rowach, jarach i innych obniżeniach terenu (położonych na działkach zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej);

5) w przypadku występowania gatunków niepożądanych określonych w metodyce, o której mowa w § 5 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia, wymogi poszczególnych wariantów dotyczące: terminów i częstotliwości koszenia, obowiązku pozostawiana części działki rolnej lub działki przyrodniczej nieskoszonej oraz terminów i intensywności wypasu mogą być zmienione przez eksperta przyrodniczego w zakresie określonym w tej metodyce, jeżeli ekspert przyrodniczy dopuści i uzasadni taką zmianę.

9. Wymogi dla wariantów wymienionych w § 3 pkt 1 lit. h oraz pkt 2 lit. h rozporządzenia w zakresie ochrony siedlisk lęgowych rzadkich gatunków ptaków siewkowych (rycyk, kszyk, krwawodziób i czajka) (użytkowanie kośne, użytkowanie kośno-pastwiskowe, użytkowanie pastwiskowe albo użytkowanie naprzemienne):

1) wymogi obowiązkowe dla wszystkich typów użytkowania:

a) nie wałuje się, nie włókuje się i nie stosuje gnojowicy w terminie od dnia 1 marca do dnia 1 sierpnia,

b) dopuszcza się wapnowanie,

c) dopuszcza się ograniczone nawożenie azotem (do 60 kg/ha/rok) – w przypadku użytkowania kośnego, z wyłączeniem obszarów nawożonych przez namuły rzeczne,

d) nie stosuje się zabiegów agrotechnicznych i pielęgnacyjnych innych niż wymienione w lit. a w terminie od dnia 1 kwietnia do terminu pierwszego pokosu lub do dnia 15 czerwca w przypadku użytkowania pastwiskowego;

2) wymogi obowiązkowe przy użytkowaniu kośnym i kośno-pastwiskowym:

a) przy użytkowaniu kośnym:

– dwa pokosy w roku – pierwszy pokos od dnia 15 czerwca i do dnia 10 lipca, drugi pokos od dnia 15 sierpnia do dnia 31 października,

– w uzasadnionych przypadkach określonych przez eksperta przyrodniczego dopuszcza się jeden pokos w roku w terminie od dnia 15 czerwca do dnia 31 października – w przypadku siedlisk o podłożu torfowym,

b) przy użytkowaniu kośno-pastwiskowym – jeden pokos w roku w terminie od dnia 15 czerwca do dnia 15 lipca,

c) pozostawienie nieskoszonego fragmentu działki rolnej lub działki przyrodniczej o powierzchni wynoszącej 5–10 %; w przypadku stosowania dwóch pokosów w okresie roku pozostawia się te same fragmenty działki rolnej lub działki przyrodniczej nieskoszone, a w dwóch kolejnych latach pozostawia się inne fragmenty nieskoszone,

d) w odniesieniu do działek rolnych lub działek przyrodniczych, których powierzchnia nie przekracza 1 ha, jest dopuszczalne, w uzasadnionych przypadkach, zrezygnowanie z pozostawiania powierzchni nieskoszonej i koszenie co roku całej działki rolnej, jeżeli ekspert przyrodniczy dopuści i uzasadni taką możliwość,

e) obowiązek zebrania i usunięcia skoszonej biomasy (w tym niepozostawianie rozdrobnionej biomasy) w terminie do 2 tygodni po pokosie; biomasa powinna zostać usunięta z działki rolnej lub działki przyrodniczej lub ułożona w pryzmy, w tym pryzmy balotowe, stogi lub brogi; w przypadku ułożenia biomasy w pryzmy, w tym pryzmy balotowe, stogi lub brogi, biomasa powinna zostać usunięta z działki rolnej lub działki przyrodniczej niepóźniej niż do dnia 1 marca kolejnego roku,

f) przy użytkowaniu kośno-pastwiskowym – wypas po pokosie niepóźniej niż dnia 31 października przy obsadzie zwierząt od 0,3 do 2 DJP/ha lub od 0,2 do 1 DJP/ha, w przypadku siedlisk o podłożu torfowym, i obciążeniu 10 DJP/ha,

g) przy użytkowaniu kośnym i kośno-pastwiskowym w pierwszym roku realizacji zobowiązania, w sytuacji odtwarzania zdegradowanych siedlisk (łąki nieużytkowane od wielu lat lub łąki z gatunkami niepożądanymi określonymi w metodyce, o której mowa w § 5 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia) w uzasadnionych i określonych przez eksperta przyrodniczego przypadkach dopuszcza się:

– wykonanie do 3 pokosów w roku w okresie od dnia 15 czerwca do dnia 30 listopada,

– niepozostawienie nieskoszonego fragmentu działki rolnej;

3) wymogi obowiązkowe przy użytkowaniu pastwiskowym:

a) sezon pastwiskowy – od dnia 10 maja do dnia 30 listopada na obszarach poniżej 300 m n.p.m. lub od dnia 20 maja do dnia 30 września na obszarach powyżej 300 m n.p.m.,

b) do dnia 20 lipca wypas przy obsadzie zwierząt od 0,2 do 1 DJP/ha i obciążeniu do 10 DJP/ha, a po dniu 20 lipca wypas przy obsadzie zwierząt do 2 DJP/ha i obciążeniu do 10 DJP/ha,

c) jest dopuszczalny wypas przez cały rok koników polskich i koni huculskich; w okresie od dnia 10 maja do dnia 20 lipca wypas przy obsadzie zwierząt od 0,2 do 1 DJP/ha i obciążeniu do 10 DJP/ha a po dniu 20 lipca wypas przy obsadzie zwierząt do 2 DJP/ha i obciążeniu do 10 DJP/ha, jeżeli ekspert przyrodniczy dopuści i uzasadni taką możliwość,

d) obowiązek wykoszenia niedojadów nierzadziej niż raz na 2 lata w terminie od dnia 1 sierpnia do dnia 15 listopada,

e) w przypadku niedojadów – zebranie i usunięcie skoszonej biomasy (w tym niepozostawianie rozdrobnionej biomasy); w terminie do 2 tygodni po pokosie biomasa powinna zostać usunięta z działki rolnej lub działki przyrodniczej lub ułożona w pryzmy, w tym pryzmy balotowe, stogi lub brogi; w przypadku ułożenia biomasy w pryzmy, w tym pryzmy balotowe, stogi lub brogi, biomasa powinna zostać usunięta z działki rolnej lub działki przyrodniczej niepóźniej niż do dnia 1 marca kolejnego roku,

f) w pierwszym roku realizacji zobowiązania, w sytuacji odtwarzania zdegradowanych siedlisk (łąki nieużytkowane od wielu lat lub łąki z gatunkami niepożądanymi określonymi w metodyce, o której mowa w § 5 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia), w uzasadnionych i określonych przez eksperta przyrodniczego przypadkach dopuszcza się zwiększenie obsady wypasanych zwierząt do 3 DJP/ha (obciążenie do 10 DJP/ha) gruntów objętych płatnościami rolno-środowiskowo-klimatycznymi w ramach wariantu. 10. Wymogi dla wariantów wymienionych w § 3 pkt 1 lit. i oraz pkt 2 lit. i rozporządzenia w zakresie ochrony siedlisk lęgowych dubelta i kulika wielkiego (użytkowanie kośne, użytkowanie kośno-pastwiskowe, użytkowanie pastwiskowe albo użytkowanie naprzemienne):

1) wymogi obowiązkowe dla wszystkich typów użytkowania:

a) nie wałuje się, nie włókuje i nie stosuje gnojowicy w terminie od dnia 1 marca do dnia 1 sierpnia,

b) dopuszcza się wapnowanie,

c) dopuszcza się ograniczone nawożenie azotem (do 60 kg/ha/rok) – w przypadku użytkowania kośnego, z wyłączeniem obszarów nawożonych przez namuły rzeczne,

d) nie stosuje się zabiegów agrotechnicznych i pielęgnacyjnych innych niż wymienione w lit. a w terminie od dnia 1 kwietnia do terminu pierwszego pokosu lub do dnia 10 lipca w przypadku użytkowania pastwiskowego;

2) wymogi obowiązkowe przy użytkowaniu kośnym i kośno-pastwiskowym:

a) przy użytkowaniu kośnym:

– dwa pokosy w roku:

– – w przypadku ostoi kulika wielkiego – pierwszy pokos po dniu 30 czerwca do dnia 31 lipca oraz drugi pokos od dnia 15 sierpnia do dnia 31 października,

– – w przypadku ostoi dubelta – pierwszy pokos od dnia 10 lipca do dnia 31 lipca oraz drugi pokos od dnia 15 sierpnia do dnia 31 października,

– – dopuszcza się stosowanie jednego pokosu w roku w terminie od dnia 30 czerwca do dnia 31 października – w przypadku ostoi kulika wielkiego, albo od dnia 10 lipca do dnia 31 października – w przypadku ostoi dubelta, w przypadku siedlisk o podłożu torfowym, jeżeli ekspert przyrodniczy dopuści i uzasadni taką możliwość,

b) przy użytkowaniu kośno-pastwiskowym jeden pokos w roku w terminie od dnia 30 czerwca do dnia 31 października – w przypadku ostoi kulika wielkiego, albo od dnia 10 lipca do dnia 31 października – w przypadku ostoi dubelta,

c) pozostawienie nieskoszonego fragmentu działki rolnej lub działki przyrodniczej o powierzchni wynoszącej 5–10 % powierzchni tej działki; w przypadku stosowania dwóch pokosów w okresie roku pozostawia się te same fragmenty działki rolnej lub działki przyrodniczej nieskoszone, a w dwóch kolejnych latach pozostawia się inne fragmenty nieskoszone,

d) dla działek rolnych lub działek przyrodniczych nieprzekraczających powierzchni 1 ha jest dopuszczalne zrezygnowanie z pozostawiania powierzchni nieskoszonej i koszenie co roku całej działki rolnej lub działki przyrodniczej, jeżeli ekspert przyrodniczy dopuści i uzasadni taką możliwość,

e) w odniesieniu do siedlisk o podłożu torfowym w przypadku ostoi dubelta dopuszcza się pozostawianie 50 % działki rolnej nieskoszonej lub koszenie całej powierzchni działki rolnej co 2 lata, jeżeli ekspert przyrodniczy określi i uzasadni taką możliwość,

f) obowiązek zebrania i usunięcia skoszonej biomasy (w tym niepozostawianie rozdrobnionej biomasy) w terminie do 2 tygodni po pokosie; biomasa powinna zostać usunięta z działki rolnej lub działki przyrodniczej lub ułożona w pryzmy, w tym pryzmy balotowe, stogi lub brogi; w przypadku ułożenia biomasy w pryzmy, w tym pryzmy balotowe, stogi lub brogi powinna ona zostać usunięta z działki rolnej lub działki przyrodniczej niepóźniej niż do dnia 1 marca kolejnego roku,

g) przy użytkowaniu kośno-pastwiskowym – wypas po pokosie niepóźniej niż do dnia 31 października przy obsadzie od 0,3 do 2 DJP/ha lub od 0,2 do 1 DJP/ha, w przypadku siedlisk o podłożu torfowym, oraz obciążeniu do 10 DJP/ha gruntów objętych płatnościami rolno-środowiskowo-klimatycznymi w ramach wariantu,

h) przy użytkowaniu kośnym i kośno-pastwiskowym w pierwszym roku realizacji zobowiązania, w sytuacji odtwarzania zdegradowanych siedlisk (łąki nieużytkowane od wielu lat lub łąki z gatunkami niepożądanymi) w uzasadnionych i określonych przez eksperta przyrodniczego przypadkach dopuszcza się:

– wykonanie do 3 pokosów w roku w okresie od dnia 10 lipca do dnia 31 października,

– niepozostawienie nieskoszonego fragmentu działki rolnej;

3) wymogi obowiązkowe przy użytkowaniu pastwiskowym:

a) sezon pastwiskowy – od dnia 30 maja do dnia 30 listopada,

b) w okresie do 20 lipca wypas przy obsadzie zwierząt od 0,2 do 1 DJP/ha i obciążeniu do 10 DJP/ha, a po dniu 20 lipca przy obsadzie do 2 DJP/ha i obciążeniu do 10 DJP/ha gruntów objętych płatnościami rolno-środowiskowo-klimatycznymi w ramach wariantu,

c) dopuszczalny jest wypas przez cały rok koników polskich i koni huculskich, jeżeli ekspert przyrodniczy dopuści i uzasadni taką możliwość; w okresie od dnia 10 kwietnia do dnia 20 lipca wypas przy obsadzie zwierząt od 0,2 do 1 DJP/ha i obciążeniu do 10 DJP/ha, a po dniu 20 lipca wypas przy obsadzie zwierząt do 2 DJP/ha i obciążeniu do 10 DJP/ha, przy czym w przypadku ostoi dubelta – z wyłączeniem takiego wypasu w terminie od dnia 10 kwietnia do dnia 10 lipca,

d) obowiązek wykoszenia niedojadów nierzadziej niż raz na 2 lata w terminie od dnia 1 sierpnia do dnia 15 listopada,

11. Wymogi dla wariantów wymienionych w § 3 pkt 1 lit. j oraz pkt 2 lit. j rozporządzenia w zakresie ochrony siedlisk lęgowych wodniczki (użytkowanie kośne, użytkowanie kośno- -pastwiskowe albo użytkowanie naprzemienne):

1) wymogi obowiązkowe dla wszystkich typów użytkowania:

a) nie nawozi i nie wapnuje,

b) nie stosuje jakichkolwiek zabiegów agrotechnicznych i pielęgnacyjnych w terminie od dnia 1 marca do terminu pierwszego pokosu;

2) wymogi obowiązkowe przy użytkowaniu kośnym i kośno-pastwiskowym:

a) częstotliwość koszenia określona przez eksperta przyrodniczego:

– jeden pokos w roku lub

– koszenie całej powierzchni działki rolnej co 2 lata,

b) koszenie w terminie od dnia 15 sierpnia do dnia 15 lutego kolejnego roku,

c) w przypadku corocznego koszenia – pozostawienie nieskoszonego fragmentu działki rolnej lub działki przyrodniczej o powierzchni wynoszącej 15–85 % powierzchni tej działki; w dwóch kolejnych latach należy pozostawić nieskoszone inne fragmenty działki rolnej, przy czym gdy w danym roku powierzchnia nieskoszonego fragmentu działki rolnej lub działki przyrodniczej jest większa niż powierzchnia fragmentu tej działki skoszonego w poprzednim roku, w danym roku należy pozostawić nieskoszony fragment tej działki, który obejmuje w całości również ten jej fragment, który został skoszony w poprzednim roku,

d) zebranie i usunięcie skoszonej biomasy (w tym niepozostawianie rozdrobnionej biomasy); w terminie do 2 tygodni po pokosie biomasa powinna zostać usunięta z działki rolnej lub działki przyrodniczej lub ułożona w pryzmy, w tym pryzmy balotowe, stogi lub brogi; w przypadku ułożenia biomasy w pryzmy, w tym pryzmy balotowe, stogi lub brogi powinna ona zostać usunięta z działki rolnej lub działki przyrodniczej niepóźniej niż do dnia 1 marca kolejnego roku,

e) przy użytkowaniu kośno-pastwiskowym – wypas w terminie od dnia 15 maja do dnia 31 października, przy czym w terminie od dnia 15 maja do dnia 31 lipca przy obsadzie zwierząt do 0,5 DJP/ha oraz obciążeniu do 10 DJP/ha gruntów objętych płatnościami rolno-środowiskowo-klimatycznymi w ramach wariantu, a w terminie od dnia 1 sierpnia do dnia 31 października przy obsadzie zwierząt do 1 DJP/ha oraz obciążeniu do 10 DJP/ha gruntów objętych płatnościami rolno-środowiskowo- -klimatycznymi w ramach wariantu.

12. Wymogi dla wariantów wymienionych w § 3 pkt 1 lit. k oraz pkt 2 lit. k rozporządzenia w zakresie ochrony siedlisk lęgowych derkacza (użytkowanie kośne, użytkowanie kośno- -pastwiskowe albo użytkowanie naprzemienne):

1) wymogi obowiązkowe dla wszystkich typów użytkowania:

a) nie wałuje się, nie włókuje i nie stosuje się gnojowicy w terminie od dnia 1 marca do dnia 1 września,

b) dopuszcza się wapnowanie,

c) dopuszcza się ograniczone nawożenie azotem (do 60 kg/ha/rok), w przypadku użytkowania kośnego, z wyłączeniem obszarów nawożonych przez namuły rzeczne,

d) nie stosuje się zabiegów agrotechnicznych i pielęgnacyjnych innych niż wymienione w lit. a w terminie od dnia 1 kwietnia do terminu pierwszego pokosu;

2) wymogi obowiązkowe przy użytkowaniu kośnym i kośno-pastwiskowym:

a) jeden pokos w roku w terminie od dnia 1 sierpnia do dnia 31 października,

b) pozostawienie nieskoszonego fragmentu działki rolnej lub działki przyrodniczej o powierzchni wynoszącej 5–10 % powierzchni tej działki; w kolejnych pokosach należy pozostawić inne fragmenty nieskoszone,

c) dla działek rolnych lub działek przyrodniczych nieprzekraczających powierzchni 1 ha jest dopuszczalne zrezygnowanie z pozostawiania powierzchni nieskoszonej i koszenie co roku całej działki rolnej lub działki przyrodniczej, jeżeli ekspert przyrodniczy dopuści i uzasadni taką możliwość,

d) obowiązek zebrania i usunięcia skoszonej biomasy (w tym niepozostawiania rozdrobnionej biomasy) w terminie do 2 tygodni po pokosie; biomasa powinna zostać usunięta z działki rolnej lub działki przyrodniczej lub ułożona w pryzmy, w tym pryzmy balotowe, stogi lub brogi; w przypadku ułożenia biomasy w pryzmy, w tym pryzmy balotowe, stogi lub brogi powinna ona zostać usunięta z działki rolnej lub działki przyrodniczej niepóźniej niż do dnia 1 marca kolejnego roku,

e) przy użytkowaniu kośno-pastwiskowym wypas po pokosie niepóźniej niż do dnia 31 października przy obsadzie zwierząt do 1 DJP/ha oraz obciążeniu do 10 DJP/ha gruntów objętych płatnościami rolno-środowiskowo-klimatycznymi w ramach wariantu,

f) przy użytkowaniu kośnym i kośno-pastwiskowym w pierwszym roku realizacji zobowiązania, w sytuacji odtwarzania zdegradowanych siedlisk (łąki nieużytkowane od wielu lat lub łąki z gatunkami niepożądanymi określonymi w metodyce, o której mowa w § 5 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia) w uzasadnionych i określonych przez eksperta przyrodniczego przypadkach dopuszcza się:

– wykonanie 2 pokosów w roku w okresie od dnia 1 sierpnia do dnia 31 października,

– niepozostawianie nieskoszonego fragmentu działki rolnej.

13. Współczynniki przeliczania zwierząt na DJP stosowane w przypadku wymogów dotyczących użytkowania pastwiskowego lub kośno-pastwiskowego trwałych użytków zielonych lub obszarów przyrodniczych.

Lp. Rodzaj zwierząt Współczynnik Lp. Rodzaj zwierząt Współczynnik przeliczania przeliczania zwierząt na zwierząt na

DJP DJP

Konie ras dużych/konie pozostałe Kozy

Ogiery, klacze lub

1 1,2 29 Kozy matki 0,15 wałachy

Źrebaki powyżej Koźlęta do

2 1 30 0,05

2 lat 3,5 miesiąca

Koźlęta powyżej

Źrebaki powyżej

3 0,8 31 3,5 miesiąca do 0,08

1 roku do 2 lat

1,5 roku

Źrebaki powyżej

4 0,5 32 Pozostałe kozy 0,1

6 miesięcy do 1 roku

Źrebięta do

5 0,3 Owce

6 miesięcy

Owce powyżej

Konie ras małych (m.in. hucuł, konik polski) 33 0,1

1,5 roku

Ogiery, klacze lub Tryki powyżej

6 0,6 34 0,12 wałachy 1,5 roku

Źrebaki powyżej Jagnięta do

7 0,5 35 0,05

2 lat 3,5 miesiąca

Źrebaki powyżej

8 0,35 36 Tryczki 0,08

1 roku do 2 lat

Źrebaki powyżej

9 0,2 37 Maciorki 0,1

6 miesięcy do 1 roku

Lp. Rodzaj zwierząt Współczynnik Lp. Rodzaj zwierząt Współczynnik przeliczania przeliczania zwierząt na zwierząt na

DJP DJP

Źrebięta do

10 0,12 Drób

6 miesięcy

Bydło 38 Gęsi 0,008

11 Buhaje 1,4 Jelenie szlachetne

39 Byki 0,42

12 Krowy 1

40 Łanie 0,24

13 Jałówki cielne 1 41 Pozostałe 0,1

Jałówki powyżej

14 0,8 Daniele

1 roku

Jałówki powyżej

15 0,3 42 Byki 0,22

6 miesięcy do 1 roku

Opasy powyżej

16 0,9 43 Łanie 0,13

1 roku

Opasy powyżej

17 0,36 44 Pozostałe 0,06

6 miesięcy do 1 roku

Cielęta do

18 0,15 45 Króliki 0,007

6 miesięcy

Lamy Bawół domowy

Samice powyżej Bawół domowy

19 0,20 46 0,7

1 roku powyżej 2 lat

Samce powyżej Bawół domowy od

20 0,19 47 0,4

1 roku 1 roku do 2 lat

Bawół domowy

Młode powyżej

21 0,12 48 powyżej 6 miesięcy 0,3

6 miesięcy do 1 roku do 1 roku

Lp. Rodzaj zwierząt Współczynnik Lp. Rodzaj zwierząt Współczynnik przeliczania przeliczania zwierząt na zwierząt na

DJP DJP

Cielęta/cria do Bawół domowy do

22 0,05 49 0,13

6 miesięcy 6 miesięcy

Muł Alpaki

Samice powyżej

23 Muł powyżej 2 lat 0,6 50 0,11

1 roku

Muł od 1 roku do Samce powyżej

24 0,3 51 0,12

2 lat 1 roku

Młode powyżej

25 Muł do 1 roku 0,1 52 0,05

6 miesięcy do 1 roku

Cielęta/cria do

Osioł 53 0,03

6 miesięcy

26 Osioł powyżej 2 lat 0,5

Osioł od 1 roku do

27 0,25

2 lat

28 Osioł do 1 roku 0,07

II. Interwencja wymieniona w § 3 pkt 3 rozporządzenia (użytkowanie kośne, użytkowanie kośno-pastwiskowe, użytkowanie pastwiskowe albo użytkowanie naprzemienne)

1. Wymogi obowiązkowe dla wszystkich typów użytkowania:

1) nie wałuje się, nie stosuje się: komunalnych osadów ściekowych, podsiewu oraz mechanicznego niszczenia struktury gleby, w tym bronowania i przeorywania;

2) nie włókuje się w okresie od dnia:

a) 1 kwietnia do dnia 1 września na obszarach nizinnych (poniżej 300 m n.p.m.),

b) 15 kwietnia do dnia 1 września na obszarach wyżynnych i górskich (powyżej 300 m n.p.m.);

4) nie tworzy się nowych urządzeń melioracji wodnych oraz rozbudowy, przebudowy i odtwarzania istniejących urządzeń melioracji wodnych, chyba, że takie działania:

a) wynikają z planu ochrony albo planu zadań ochronnych ustanowionych dla danego obszaru Natura 2000 lub

b) dotyczą dostosowania tych urządzeń do potrzeb związanych z poprawą warunków siedliskowych gatunków lub siedlisk, jeżeli takie działania zostaną dopuszczone i uzasadnione przez doradcę rolnośrodowiskowego;

5) nie składuje biomasy wśród kęp drzew i zarośli, w rowach, jarach i innych obniżeniach terenu (położonych na działkach zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej);

6) dopuszczalne jest ograniczone nawożenie do 60 kg N/ha/rok, z wyłączeniem obszarów nawożonych przez namuły rzeczne.

2. Wymogi obowiązkowe przy użytkowaniu kośnym i kośno-pastwiskowym:

1) częstotliwość koszenia:

a) nie więcej niż dwa pokosy w roku, w przypadku użytkowania kośnego; liczba pokosów określona przez doradcę rolnośrodowiskowego,

b) jeden pokos w roku, w przypadku użytkowania kośno-pastwiskowego;

2) koszenie w terminie od dnia 15 czerwca do dnia 30 września;

3) pozostawienie nieskoszonego fragmentu działki rolnej o powierzchni wynoszącej 5–20 % powierzchni tej działki; w przypadku stosowania dwóch pokosów w roku należy pozostawić te same fragmenty działki rolnej nieskoszone, a w przypadku pokosów w dwóch kolejnych latach należy pozostawić inne fragmenty nieskoszone;

4) zebranie i usunięcie skoszonej biomasy (w tym niepozostawianie rozdrobnionej biomasy); w terminie do 2 tygodni po pokosie biomasa powinna zostać usunięta z działki rolnej lub ułożona w pryzmy, w tym pryzmy balotowe, stogi lub brogi; w przypadku ułożenia biomasy pryzmy, w tym pryzmy balotowe, stogi lub brogi, biomasa powinna zostać usunięta z działki rolnej niepóźniej niż do dnia 1 marca kolejnego roku;

5) dla działek rolnych nieprzekraczających powierzchni 1 ha jest dopuszczalne zrezygnowanie z pozostawiania powierzchni nieskoszonych i koszenie co roku całej działki rolnej, jeżeli doradca rolnośrodowiskowy dopuści taką możliwość;

6) przy użytkowaniu kośno-pastwiskowym – wypas po pokosie niepóźniej niż dnia 31 października przy obsadzie zwierząt do 1,5 DJP/ha i obciążeniu do 10 DJP/ha gruntów objętych płatnościami rolno-środowiskowo-klimatycznymi w ramach interwencji.

3. Wymogi obowiązkowe przy użytkowaniu pastwiskowym:

1) wypas w terminie od dnia 1 maja i do dnia 31 października na obszarach do 300 m n.p.m. lub od dnia 20 maja do dnia 1 października na obszarach powyżej 300 m n.p.m.;

2) wypas przy obsadzie zwierząt od 0,3 DJP/ha do 1,5 DJP/ha i obciążeniu do 10 DJP/ha gruntów objętych płatnościami rolno-środowiskowo-klimatycznymi w ramach interwencji;

3) dopuszcza się wypas przez cały rok koników polskich i koni huculskich, przy obsadzie zwierząt do 1 DJP/ha i obciążeniu do 10 DJP/ha gruntów objętych płatnościami rolno- -środowiskowo-klimatycznymi w ramach interwencji, jeżeli doradca rolnośrodowiskowy dopuści taką możliwość;

4) w przypadku niedojadów – wykaszanie niedojadów raz w roku w terminie określonym przez doradcę rolnośrodowiskowego, niepóźniej niż w dniu 15 listopada, oraz zebranie i usunięcie skoszonej biomasy (w tym niepozostawianie rozdrobnionej biomasy); w terminie do 2 tygodni po pokosie biomasa powinna zostać usunięta z działki rolnej lub ułożona w pryzmy, w tym pryzmy balotowe, stogi lub brogi; w przypadku ułożenia biomasy w pryzmy, w tym pryzmy balotowe, stogi lub brogi, biomasa powinna zostać usunięta z działki rolnej niepóźniej niż do dnia 1 marca kolejnego roku.

4. Do przeliczania zwierząt na DJP stosuje się współczynniki określone w ust. 13 w części I. III. Interwencja wymieniona w § 3 pkt 4 rozporządzenia

1) zachowanie sadu tradycyjnych odmian drzew owocowych, który obejmuje co najmniej 12 drzew:

a) rozmnażanych na silnie rosnących podkładkach,

b) prowadzonych jako pienne drzewa,

c) w wieku od 15 lat,

d) reprezentujących niemniej niż 4 odmiany lub gatunki;

2) liczba drzew w przeliczeniu na 1 ha powierzchni sadu jest niemniejsza niż 90, przy czym istnieje możliwość uzupełnienia wypadów w sadzie. Uzupełniania dokonuje się drzewami odmian wymienionych w ust. 2 załącznika nr 4 do rozporządzenia lub odmian tradycyjnie uprawianych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przed 1950 r., rozmnażanymi na silnie rosnących podkładkach i prowadzonymi jako pienne drzewa;

3) co najmniej 75 % drzew ma minimalną wysokość pnia 1,20 m (pozostałe 25 % drzew, które są niższe, są wliczane do obsady);

4) sad nie jest prowadzony jako uprawa jednorzędowa;

5) nie stosuje się środków ochrony roślin, z wyłączeniem dopuszczonych do stosowania w rolnictwie ekologicznym;

6) wykonywanie, zgodnie ze wskazaniami doradcy rolnośrodowiskowego, podstawowych zabiegów pielęgnacyjnych w sadzie:

a) cięcie formujące i sanitarne drzew oraz prześwietlające nadmiernie zagęszczone korony,

b) usuwanie odrostów i samosiewów,

c) bielenie pni drzew starszych i zabezpieczanie pni młodych drzew przed ogryzaniem przez gryzonie i zającokształtne;

7) koszenie trawy co najmniej raz w sezonie wegetacyjnym niepóźniej niż do dnia 31 sierpnia lub wypasanie w okresie wegetacyjnym;

8) zebranie i usunięcie skoszonej biomasy (możliwe pozostawienie rozdrobnionej biomasy); w terminie do 2 tygodni po pokosie biomasa powinna zostać usunięta z działki rolnej lub ułożona w pryzmy, w tym pryzmy balotowe, stogi lub brogi.

IV. Interwencja wymieniona w § 3 pkt 5 rozporządzenia

1. W ramach wariantu wymienionego w § 3 pkt 5 lit. a rozporządzenia – uprawa roślin odmian regionalnych lub odmian amatorskich wpisanych do krajowego rejestru lub odmian marginalnych gatunków roślin rolniczych:

1) w pierwszym i czwartym roku uprawy danej odmiany z materiału siewnego kategorii kwalifikowany lub standard, natomiast w drugim, trzecim i piątym roku uprawy tej odmiany jest dopuszczalna uprawa z materiału siewnego uzyskanego ze zbioru w poprzednim roku – w przypadku uprawy roślin jednorocznych i dwuletnich;

2) w pierwszym roku uprawy danej odmiany z materiału siewnego kategorii kwalifikowany lub standard – w przypadku uprawy bylin.

2. W ramach wariantu wymienionego w § 3 pkt 5 lit. b rozporządzenia:

1) wytwarza się materiał siewny odmian regionalnych lub odmian amatorskich wpisanych do krajowego rejestru lub odmian marginalnych gatunków roślin rolniczych, zgodnie z przepisami o nasiennictwie (przy utrzymaniu czystości i tożsamości odmianowej, prowadzeniu dokumentacji plantacji oraz wykonywanych zabiegów i uzyskaniu świadectwa oceny laboratoryjnej), lub

2) wytwarza się materiał siewny gatunków rzadko uprawianych roślin rolniczych i warzywnych wymienionych w ust. 3 pkt 2 załącznika nr 4 do rozporządzenia, spełniający minimalne wymagania jakościowe określone w tabeli I i II, oraz jest się w posiadaniu wyników badań laboratoryjnych w tym zakresie.

TABELA I. WYMAGANIA JAKOŚCIOWE DLA MATERIAŁU SIEWNEGO

POZOSTAŁYCH GATUNKÓW ROŚLIN ZAGROŻONYCH EROZJĄ

GENETYCZNĄ (ZBOŻA)

Lp. Gatunki Minimalna Maksymalna Minimalna czystość zawartość zdolność analityczna nasion innych kiełkowania

(nasiona gatunków (siewki czyste) (nasiona normalne innych i nasiona gatunków twarde) roślin)

% wagowy szt./500g % liczbowy

Pszenica płaskurka

1 (Triticum diccocum Schrank 98 60 85 ex Schubl.)

Pszenica samopsza

2 98 601), 2) 85

(Triticum monococcum L.)

Żyto krzyca

3 (Secale cereale var. 98 60 85 multicaule Metzg. ex Alef.)

Niedopuszczalna obecność nasion owsa głuchego (Avena fatua) i owsa płonnego (Avena sterilis).

Wielkość próby do badań wynosi 1 kg.

TABELA II. WYMAGANIA JAKOŚCIOWE DLA MATERIAŁU SIEWNEGO

POZOSTAŁYCH GATUNKÓW ROŚLIN ZAGROŻONYCH EROZJĄ

GENETYCZNĄ (INNE GATUNKI)

Lp. Gatunki Minimalna Maksymalna Minimalna zdolność czystość zawartość nasion kiełkowania analityczna innych gatunków (siewki normalne

(nasiona (nasiona innych i nasiona twarde) czyste) gatunków roślin)

% wagowy % liczbowy

Lnianka siewna

(Lnicznik siewny)

1 98 0,3 80

(Camelina sativa (L.)

Crantz)

Nostrzyk biały

2 (Melilotus albus 96 2,5 80

Medik.)

Nostrzyk żółty

2a (lekarski) (Melilotus 96 2,5 80 officinalis (L.) Pall.)

Lędźwian siewny

3 98 1,5 80

(Lathyrus sativus L.)

Soczewica jadalna

4 (Lens culinaris 98 1,5 80

Medik.)

Pasternak zwyczajny

5 97 0,5 70

(Pastinaca sativa L.)

Przelot pospolity

6 96 0,7 75

(Anthyllis vulneraria L.)

Gryka tatarka

7 (Fagopyrum tataricum 96 1,5 80

L. Gaertn.)

Lp. Gatunki Minimalna Maksymalna Minimalna zdolność czystość zawartość nasion kiełkowania analityczna innych gatunków (siewki normalne

(nasiona (nasiona innych i nasiona twarde) czyste) gatunków roślin)

% wagowy % liczbowy

Komonica błotna

8 (Lotus uliginosus 95 1,8 75

Schkuhr)

Sałata łodygowa

(głąbiki krakowskie)

9 95 0,5 75

(Lactuca sativa var.

Angustana)

Niedopuszczalna obecność nasion kanianki (Cuscuta).

Do 30 % nasion twardych uznaje się za zdolne do kiełkowania.

Do 40 % nasion twardych uznaje się za zdolne do kiełkowania.

V. Interwencja wymieniona w § 3 pkt 7 rozporządzenia

1. W ramach wariantu wymienionego w § 3 pkt 7 lit. a rozporządzenia:

1) założenie na gruncie ornym pasa kwietnego o szerokości od 3 do 20 m i powierzchni co najmniej 0,1 ha przez wysiew w terminie od dnia 15 sierpnia do dnia 31 października roku poprzedzającego rok rozpoczęcia realizacji zobowiązania rolno-środowiskowo-klimatycznego lub od dnia 1 kwietnia do dnia 15 maja pierwszego roku realizacji zobowiązania rolno- -środowiskowo-klimatycznego mieszanki nasion, przy czym ta mieszanka:

a) zawiera co najmniej 8 gatunków roślin określonych w ust. 5 pkt 1 załącznika nr 4 do rozporządzenia, w tym co najmniej jeden gatunek jednoroczny i co najmniej 4 gatunki wieloletnie,

b) zawiera gatunki uprawne i gatunki dziko rosnące, w tym co najmniej jeden gatunek dziko rosnący wieloletni,

c) nie zawiera gatunków niepożądanych w wieloletnich pasach kwietnych wskazanych w wykazie gatunków niepożądanych w wieloletnich pasach kwietnych;

2) w pierwszym roku realizacji zobowiązania rolno-środowiskowo-klimatycznego na pasie kwietnym założonym zgodnie z pkt 1 udział powierzchniowy roślin z gatunków z rodziny traw, wymienionych w ust. 5 pkt 1 załącznika nr 4 do rozporządzenia, wynosi niewięcej niż 20 %;

3) utrzymanie w okresie realizacji zobowiązania rolno-środowiskowo-klimatycznego pasa kwietnego założonego zgodnie z pkt 1;

4) w przypadku zakładania i utrzymywania na gruntach ornych więcej niż jednego pasa kwietnego odległość między położonymi najbliżej siebie punktami znajdującymi się na granicach tych pasów powinna wynosić co najmniej 50 m;

5) dopuszcza się podsiew pasa kwietnego w miejscach wypadów roślin gatunkami roślin określonymi w ust. 5 pkt 1 załącznika nr 4 do rozporządzenia, z wyłączeniem gatunków z rodziny traw;

6) obowiązkowy podsiew pasa kwietnego gatunkami roślin określonymi w ust. 5 pkt 1 załącznika nr 4 do rozporządzenia, z wyłączeniem gatunków z rodziny traw, w przypadku gdy liczba gatunków określonych w ust. 5 pkt 1 załącznika nr 4 do rozporządzenia w tym pasie kwietnym wynosi mniej niż 4;

7) koszenie 50 % powierzchni pasa kwietnego raz w roku w terminie od dnia 1 września do dnia 31 października; w dwóch kolejnych latach pozostawia się nieskoszony inny fragment pasa kwietnego; zebranie i usunięcie skoszonej biomasy (w tym niepozostawianie rozdrobnionej biomasy); w terminie do 14 dni po pokosie biomasa powinna zostać usunięta z powierzchni pasa;

8) w uzasadnionych przypadkach, w sytuacji rozwoju w obrębie pasa kwietnego roślin gatunków niepożądanych określonych w wykazie gatunków niepożądanych w wieloletnich pasach kwietnych, jeżeli doradca rolnośrodowiskowy dopuści i uzasadni taką możliwość, jest możliwe dodatkowe jednorazowe koszenie przed dniem 1 września powierzchni, na której występują te gatunki, z obowiązkiem usunięcia skoszonej biomasy (w tym niepozostawianie rozdrobnionej biomasy); w terminie do 14 dni po pokosie biomasa powinna zostać usunięta z powierzchni pasa kwietnego;

9) obowiązek zachowania istniejących drzew i krzewów w obrębie pasa kwietnego;

10) w obrębie pasa kwietnego nie dokonuje się:

a) przeorywania,

b) wypasu,

c) stosowania nawozów mineralnych i naturalnych,

d) stosowania osadów ściekowych,

e) stosowania środków ochrony roślin,

f) składowania obornika, siana, słomy lub odpadów,

g) wykorzystywania pasów kwietnych jako dróg dojazdowych,

h) pozostawiania maszyn i urządzeń rolniczych.

WYKAZ GATUNKÓW NIEPOŻĄDANYCH W WIELOLETNICH PASACH

KWIETNYCH:

Nazwa polska Nazwa łacińska

Akebia pięciolistkowa Akebia quinate

Ambrosia bylicolistna Ambrosia artemisiifolia

Barszcz Mantegazziego Heracleum mantegazzianum

Barszcz perski Heracleum persicum

Barszcz Sosnowskiego Heracleum sosnowskyi

Bożodrzew gruczołkowaty Ailanthus altissima

Chwastnica jednostronna Echinochloa crus-galli

Czeremcha amerykańska Padus (Prunus) serotina

Dereń rozłogowy Cornus sericea

Doględka nastroszona Grindelia squarrosa

Jesion pensylwański Fraxinus pennsylvanica

Klon jesionolistny Acer negundo

Kolcolist zachodni Ulex europaeus

Kolczurka klapowana Echinocystis lobate

Mozga trzcinowata Phalaris arundinacea

Nawłoć kanadyjska Solidago canadensis

Nawłoć późna Solidago gigantea

Nawłoć wąskolistna Solidago graminifolia

Niecierpek gruczołowaty Impatiens glandulifera

Owies głuchy Avena fatua

Perz zwyczajny Elymus repens

Przetacznik perski Veronica persica

Rdestowiec Fallopia sachalinensis ‘Igniscum’

Rdestowiec czeski Fallopia × bohemica

Rdestowiec ostrokończysty Fallopia japonica

Rdestowiec sachaliński Fallopia sachalinensis

Robinia akacjowa Robinia pseudoacacia

Nazwa polska Nazwa łacińska

Róża pomarszczona Rosa rugosa

Rudbekia naga Rudbeckia laciniate

Rutwica wschodnia Galega orientalis

Rzepień włoski Xanthium albinum

Spartyna Spartina alternifolia (Sporobolus alternifolus)

Spartyna angielska Spartina anglica (Sporobolus anglicus)

Starzec nierównozębny Senecio inaequidens

Stokłosa spłaszczona Bromus carinatus

Szarłat szorstki Amaranthus retroflexus

Śmiałek darniowy Deschampsia caespitosa

Świdośliwa kłosowa Amelanchier spicata

Świdośliwa lamarca Amelanchier lamarckii

Tawuła kutnerowata Spiraea tomentosa

Tomka oścista Anthoxanthum aristatum

Trojeść amerykańska Asclepias syriaca

Trybula leśna Anthriscus sylvestris

Trzcina pospolita Phragmites australis

Trzcinnik piaskowy Calamagrostis epigeios

Tulejnik amerykański Lysichiton americanus

Włośnica sina Setaria pumila

Włośnica zielona Setaria viridis

Wyczyniec polny Alopecurus myosoruides

Żółtlica drobnokwiatowa Galinsoga parviflora

Żółtlica owłosiona Galinsoga ciliata

2. W ramach wariantu wymienionego w § 3 pkt 7 lit. b rozporządzenia:

1) założenie i utrzymanie w okresie realizacji zobowiązania rolno-środowiskowo-klimatycznego ogródka bioróżnorodności, w którym jest uprawianych co najmniej 15 gatunków roślin

(w ramach jednego gatunku dopuszcza się uprawę kilku odmian, form, populacji lub genotypów), przy czym:

a) przynajmniej jeden z uprawianych gatunków roślin to gatunek roślin warzywnych wymieniony w ust. 5 pkt 2 lit. b załącznika nr 4 do rozporządzenia i jeden z uprawianych gatunków roślin to gatunek roślin zielarskich wymieniony w ust. 5 pkt 2 lit. a załącznika nr 4 do rozporządzenia,

b) przynajmniej jeden z uprawianych gatunków roślin lub jedna z odmian roślin to:

– odmiana regionalna lub odmiana amatorska wpisana do krajowego rejestru lub

– odmiana marginalnych gatunków roślin rolniczych, lub

– gatunek rzadko uprawianych roślin rolniczych i warzywnych wymieniony w ust. 3 pkt 2 załącznika nr 4 do rozporządzenia,

c) powierzchnia uprawy któregokolwiek z uprawianych gatunków roślin lub którejkolwiek z uprawianych odmian roślin nie może przekraczać 50 % powierzchni ogródka bioróżnorodności;

2) w przypadku:

a) uprawy odmian regionalnych lub odmian amatorskich wpisanych do krajowego rejestru lub odmian marginalnych gatunków roślin rolniczych:

– w pierwszym i czwartym roku uprawy danej odmiany ta uprawa jest prowadzona z wykorzystaniem kwalifikowanego materiału siewnego lub materiału siewnego kategorii standard; w drugim, trzecim i piątym roku jest dopuszczalna uprawa z materiału uzyskanego ze zbioru w poprzednim roku – w przypadku uprawy roślin jednorocznych i dwuletnich,

– w pierwszym roku uprawy danej odmiany ta uprawa jest prowadzona z wykorzystaniem kwalifikowanego materiału siewnego lub materiału siewnego kategorii standard – w przypadku uprawy bylin,

b) uprawy roślin z materiału pozyskanego z kolekcji banku genów – w pierwszym roku uprawa jest zakładana z tego materiału na podstawie protokołu przekazania przez bank genów;

3) w kolejnych latach realizacji zobowiązania rolno-środowiskowo-klimatycznego dopuszcza się:

a) zmianę składu gatunkowego lub liczby uprawianych gatunków, przy zachowaniu minimalnej liczby 15 gatunków,

b) dodanie nowych odmian, form, populacji lub genotypów;

4) nie stosuje się herbicydów.

VI. Interwencja wymieniona w § 3 pkt 8 rozporządzenia

Wymogi dla wariantu wymienionego w § 3 pkt 8 lit. c rozporządzenia:

1) stosuje się użytkowanie kośne, kośno-pastwiskowe lub pastwiskowe, przy czym w przypadku użytkowania kośnego lub kośno-pastwiskowego – koszenie co najmniej raz w roku w terminie określonym w § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 marca 2023 r. w sprawie kryteriów uznawania użytków rolnych za pozostające w stanie, dzięki któremu nadają się one do wypasu lub uprawy (Dz. U. poz. 461, z 2024 r. poz. 1002 oraz z 2026 r. poz. 321);

2) usuwa się skoszoną biomasę z działki rolnej niepóźniej niż do dnia 1 marca kolejnego roku;

3) dopuszczalne jest ograniczone nawożenie do 60 kg N/ha/rok;

4) nie stosuje się gnojówki lub gnojowicy;

5) nie stosuje się komunalnych osadów ściekowych;

6) nie wapnuje się.

Część dodana przez § 1 pkt 27 rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 2.

Załącznik nr 3

Załącznik nr 3 ZAWARTOŚĆ PLANU DZIAŁALNOŚCI ROLNOŚRODOWISKOWEJ

ZAWARTOŚĆ PLANU DZIAŁALNOŚCI ROLNOŚRODOWISKOWEJ

1. Część ogólna – dotyczy wszystkich interwencji i zawiera w szczególności:

1) następujące dane rolnika lub zarządcy realizujących zobowiązanie rolno-środowiskowo- -klimatyczne: imię i nazwisko, numer identyfikacyjny, adres zamieszkania albo siedziby, adres korespondencyjny, numer telefonu, adres poczty elektronicznej oraz ich podpis;

2) następujące dane doradcy rolnośrodowiskowego, przy którego udziale został sporządzony plan działalności rolnośrodowiskowej, a w przypadku gdy ten plan został sporządzony również przy udziale eksperta przyrodniczego – dane tego eksperta: imię i nazwisko, numer uprawnienia, numer telefonu, adres poczty elektronicznej i ich podpis;

3) oświadczenie eksperta przyrodniczego o sporządzeniu dokumentacji przyrodniczej, gdy w ramach zobowiązania jest wymagane posiadanie dokumentacji przyrodniczej;

4) informację o latach realizacji zobowiązania rolno-środowiskowo-klimatycznego, w formie wykazu;

5) informację o realizowanych przez rolnika lub zarządcę zobowiązaniach rolno-środowiskowo- -klimatycznych w ramach interwencji lub wariantów interwencji, w formie wykazu;

6) oświadczenie rolnika lub zarządcy o przekazaniu pełnych i prawdziwych danych niezbędnych do sporządzenia planu działalności rolnośrodowiskowej;

7) datę sporządzenia planu działalności rolnośrodowiskowej.

2. Część szczegółowa – dotyczy poszczególnych interwencji lub wariantów interwencji i zawiera:

1) informacje niezbędne do prawidłowej realizacji zobowiązania rolno-środowiskowo- -klimatycznego, w tym:

a) informacje, w formie wykazu, o działkach rolnych lub działkach przyrodniczych zlokalizowanych na określonych działkach referencyjnych i realizowanych na nich interwencjach lub wariantach interwencji,

b) informacje o wymogach w ramach realizowanego zobowiązania rolno-środowiskowo- -klimatycznego, w tym także tych doprecyzowanych przez eksperta przyrodniczego lub doradcę rolnośrodowiskowego, które powinny odpowiadać stanowi faktycznemu i deklaracji zawartej we wniosku o przyznanie płatności rolno-środowiskowo- -klimatycznej,

c) oświadczenie eksperta przyrodniczego dotyczące działek rolnych lub działek przyrodniczych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie pierwszej płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej w ramach wariantów interwencji wymienionych w § 3 pkt 1 i 2 rozporządzenia:

– o stwierdzeniu występowania siedliska przyrodniczego lub siedliska lęgowego ptaków objętych płatnościami rolno-środowiskowo-klimatycznymi w ramach danego wariantu na tych działkach rolnych lub działkach przyrodniczych:

– – w wyniku przeprowadzonej inwentaryzacji, która stanowi podstawę do sporządzenia dokumentacji przyrodniczej, lub

– – na podstawie przebiegu granic warstw cyfrowych GIOŚ – w przypadku wariantów wymienionych w § 3 pkt 1 lit. i lub pkt 2 lit. i rozporządzenia – w zakresie ochrony siedlisk lęgowych dubelta – lub § 3 pkt 1 lit. j lub pkt 2 lit. j rozporządzenia, lub

– – (uchylone),

– – na podstawie przebiegu granic warstw cyfrowych GDOŚ, lub

– – na podstawie informacji o zobowiązaniu rolno-środowiskowo-klimatycznym PROW w ramach Pakietu 5. Cenne siedliska poza obszarami Natura 2000 w zakresie tożsamych siedlisk przyrodniczych, które było realizowane na tych działkach rolnych lub działkach przyrodniczych, a którego realizacja zakończyła się w dniu 14 marca roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie pierwszej płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej w ramach danego wariantu – zawierające informację, że typ siedliska przyrodniczego występujący na tych działkach rolnych lub działkach przyrodniczych jest taki, jaki występował na tych działkach w czasie realizacji tego zobowiązania rolno-środowiskowo-klimatycznego PROW,

– o braku potrzeby sporządzenia dokumentacji przyrodniczej w ramach danego zobowiązania rolno-środowiskowo-klimatycznego ze względu na wystąpienie okoliczności, o których mowa w § 5 ust. 2 rozporządzenia,

– o tym, że wymogi realizowanego wariantu różnią się od działań ochronnych obligatoryjnych lub fakultatywnych określonych w planie ochrony albo w planie zadań ochronnych ustanowionych dla danego obszaru Natura 2000 w ich brzmieniu obowiązującym w dniu 15 marca pierwszego roku realizacji zobowiązania rolno-środowiskowo-klimatycznego lub są z nimi sprzeczne albo nie różnią się od tych działań lub nie są z nimi sprzeczne – w przypadku wariantów interwencji wymienionej w § 3 pkt 1 rozporządzenia,

d) oświadczenie doradcy rolnośrodowiskowego dotyczące działek rolnych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie pierwszej płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej w ramach interwencji wymienionej w § 3 pkt 3 rozporządzenia, że:

– cała działka rolna, do której rolnik ubiega się o przyznanie płatności rolno- -środowiskowo-klimatycznej w ramach tej interwencji, znajduje się poza:

– – granicami warstw cyfrowych GIOŚ lub granicami warstw cyfrowych GDOŚ,

– – (uchylone),

– wymogi realizowanego zobowiązania rolno-środowiskowo-klimatycznego różnią się od działań ochronnych obligatoryjnych lub fakultatywnych określonych w planie ochrony albo w planie zadań ochronnych ustanowionych dla danego obszaru Natura 2000 w ich brzmieniu obowiązującym w dniu 15 marca pierwszego roku realizacji tego zobowiązania lub są z nimi sprzeczne albo nie różnią się od tych działań lub nie są z nimi sprzeczne;

2) szkic gospodarstwa z:

a) naniesionymi na niego oznaczeniami poszczególnych działek rolnych lub działek przyrodniczych, na których mają być realizowane interwencje lub warianty interwencji,

b) zaznaczonymi na nim wszystkimi miejscami na działce rolnej, w których są zasadzone poszczególne drzewa odmian wymienionych w ust. 2 załącznika nr 4 do rozporządzenia lub odmian tradycyjnie uprawianych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przed 1950 r. – w przypadku interwencji wymienionej w § 3 pkt 4 rozporządzenia,

c) zaznaczonymi częściami działki rolnej lub działki przyrodniczej, które mają pozostać nieskoszone w poszczególnych latach – w przypadku wariantów interwencji wymienionych w § 3 pkt 1 i 2 rozporządzenia, interwencji wymienionej w § 3 pkt 3 rozporządzenia lub wariantu wymienionego w § 3 pkt 7 lit. a rozporządzenia,

d) zaznaczonymi istniejącymi w obrębie wieloletniego pasa kwietnego drzewami i krzewami podlegającymi obowiązkowi zachowania w ramach wariantu wymienionego w § 3 pkt 7 lit. a rozporządzenia.

3. (uchylony).

Załącznik nr 4

Załącznik nr 4 WYKAZ UPRAW, GRUP UPRAW, GATUNKÓW I ODMIAN ROŚLIN, GATUNKÓW

PTAKÓW, SIEDLISK PRZYRODNICZYCH ORAZ RAS ZWIERZĄT OBJĘTYCH WYKAZ UPRAW, GRUP UPRAW, GATUNKÓW I ODMIAN ROŚLIN, GATUNKÓW PTAKÓW,

SIEDLISK PRZYRODNICZYCH ORAZ RAS ZWIERZĄT OBJĘTYCH PŁATNOŚCIĄ

PŁATNOŚCIĄ ROLNOROLNO-ŚRODOWISKOWO-KLIMATYCZNĄ-ŚRODOWISKOWO-KLIMATYCZNĄ

1. Interwencje wymienione w § 3 pkt 1 i 2 rozporządzenia:

1) ochrona cennych siedlisk przyrodniczych – typy siedlisk przyrodniczych:

a) warianty wymienione w § 3 pkt 1 lit. a oraz pkt 2 lit. a rozporządzenia obejmują zbiorowiska związku Molinion oraz nawiązujące do nich, na których udokumentowana zostanie obecność gatunków wskaźnikowych, zgodnie z metodyką, o której mowa w § 5 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia, to jest siedliska: 6410 Zmiennowilgotne łąki trzęślicowe oraz siedliska nawiązujące do wymienionego powyżej,

b) warianty wymienione w § 3 pkt 1 lit. b oraz pkt 2 lit. b rozporządzenia obejmują zbiorowiska ze związku Cnidion, zespół Sanguisorbo-Silaetum, zbiorowiska klas Asteretea tripolium i Thero-Salicornietea, zespół Potentillo-Festucetum i Scirpetum maritimi oraz nawiązujące do nich, na których udokumentowana zostanie obecność gatunków wskaźnikowych, zgodnie z metodyką, o której mowa w § 5 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia, to jest siedliska: 6440 Łąki selernicowe, 1330 Solniska nadmorskie, 1310 Śródlądowe błotniste solniska z solirodem, 1340 Śródlądowe słone łąki, pastwiska i szuwary oraz siedliska nawiązujące do wymienionych powyżej,

c) warianty wymienione w § 3 pkt 1 lit. c oraz pkt 2 lit. c rozporządzenia obejmują: zbiorowiska klas Festuco-Brometea, Koelerio glaucae-Corynephoretea canescentis, Nardo-Callunetea, Violetea calaminariae, zbiorowiska okrajkowe z klasy Trifolio- Geranietea oraz zbiorowiska nawiązujące do wymienionych jednostek, na których udokumentowana zostanie obecność gatunków wskaźnikowych, zgodnie z metodyką, o której mowa w § 5 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia, to jest siedliska: 6120 ciepłolubne śródlądowe murawy napiaskowe, 6210 murawy kserotermiczne, 6230 murawy bliźniczkowe, 6130 murawy galmanowe, 2330 wydmy śródlądowe z murawami napiaskowymi, 5130 formacje z jałowcem pospolitym na wrzosowiskach lub nawapiennych murawach, 4010 wilgotne wrzosowiska z wrzoścem bagiennym, 4030 suche wrzosowiska, murawy zawciągowe oraz siedliska nawiązujące do wymienionych powyżej,

d) warianty wymienione w § 3 pkt 1 lit. d oraz pkt 2 lit. d rozporządzenia obejmują zbiorowiska związku Calthion oraz nawiązujące do nich zbiorowiska, na których udokumentowana zostanie obecność gatunków wskaźnikowych, zgodnie z metodyką, o której mowa w § 5 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia, z wyłączeniem zbiorowisk kadłubowych,

e) warianty wymienione w § 3 pkt 1 lit. e oraz pkt 2 lit. e rozporządzenia obejmują bogate gatunkowo zbiorowiska związków Arrhenatherion Cynosurion i Polygono- Trisetion oraz zbiorowiska nawiązujące do wymienionych jednostek fitooscjologicznych, na których udokumentowana zostanie obecność gatunków wskaźnikowych, zgodnie z metodyką, o której mowa w § 5 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia, to jest siedliska: 6510 niżowe i górskie świeże łąki użytkowane ekstensywnie, 6520 górskie łąki konietlicowe użytkowane ekstensywnie oraz siedliska nawiązujące do wymienionych powyżej,

f) warianty wymienione w § 3 pkt 1 lit. f oraz g i pkt 2 lit. f oraz g rozporządzenia obejmują: zbiorowiska klas Scheuzerio-Caricetea nigrae, Oxycocco-Sphagnetea, wybrane zbiorowiska związku Magnocaricion (Caricetum buxbaumii, Cladietum marisci), Cratoneurion commutati, Rhynchosporion oraz zbiorowiska nawiązujące do wymienionych jednostek, na których udokumentowana zostanie obecność gatunków wskaźnikowych, zgodnie z metodyką, o której mowa w § 5 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia, to jest siedliska: 7110 torfowiska wysokie z roślinnością torfotwórczą (żywe), 7120 torfowiska wysokie zdegradowane, ale zdolne do naturalnej i stymulowanej regeneracji, 7140 torfowiska przejściowe i trzęsawiska, 7150 obniżenia na podłożu torfowym, 7210 torfowiska nakredowe, 7230 górskie i nizinne torfowiska zasadowe o charakterze młak, turzycowisk i mechowisk, 7220 źródliska wapienne oraz siedliska nawiązujące do wymienionych powyżej i inne mszyste zbiorowiska wielkoturzycowe;

2) warianty wymienione w § 3 pkt 1 lit. h–k oraz pkt 2 lit. h–k rozporządzenia obejmują następujące gatunki:

a) rycyk (Limosa limosa),

b) kszyk (Gallinago gallinago),

c) krwawodziób (Tringa totanus),

d) czajka (Vanellus vanellus),

e) dubelt (Gallinago media),

f) kulik wielki (Numenius arquata),

g) wodniczka (Acrocephalus paludicola),

h) derkacz (Crex crex).

2. Interwencja wymieniona w § 3 pkt 4 rozporządzenia obejmuje następujące gatunki drzew owocowych:

Gatunek Odmiana

Ananas Berżenicki, Anis, Antonówka Półtorafuntowa (Antonówka

Śmietankowa, Antonówka Biała, Śmietankowe, Antonówka Zwykła), Arkad

Zimowy, Babuszkino, Bankroft, Beforest, Berlepsch, Berner Rosen (Różanka

Berneńska), Bismark (Jabłko Bismarka), Blutroter Kardinal, Boiken, Boskoop,

Brzęczka, Bukówka, Calville Blanc d’Hiver, Carpentin Cellini, Cesarz

Aleksander (Aporta), Cesarz Wilhelm, Charłamowska, Cox’s Pomona,

Cukrówka Litewska (Białe Słodkie), Cyganka, Cytrynówka, Czarnodrzewne,

Czarnoguz, Deans’ Codlin, Dr. Oldenburg, Fameuse, Fiessers Erstling, Filippa, Freiherr von Hausen, Gaskońskie Szkarłatne, Gewürzluiken, Glogierówka

(Pepinka Litewska), Gloria Mundi, Gołąbek Nathusiusa, Grafsztynek

Czerwony, Grafsztynek Inflancki, Grafsztynek Prawdziwy, Grahama

Jubileuszowe, Grochówka (Bohnapfel), Gruchoty, Jakub Lebel, James Grieve,

Jonathan, Kalwila Aderslebeńska, Kalwila Czerwona Jesienna, Kalwila Letnia

Jabłonie

Fraasa, Kandil Sinap, Kantówka Gdańska, Kardynalskie (Kardynalskie

Płomieniste), Koksa Pomarańczowa (Cox’s Orange Pippin), Korobówka,

Kosztela (Kosztylka), Kronselska (Jaśnie Pańskie), Królowa, Krótkonóżka

Królewska, Krzywonóżka Reńska, Książę Albert, Książę Albrecht Pruski,

Książęca, Kuzynek Buraczek (Kuzynek Czerwony), Landsberska (Reneta

Landsberska), Lord Lambourne, Luiken, Malinowa Oberlandzka, Manks

Küchenapfel, Niezrównane Peasgooda, Montwiłłówka, Oliwka Czerwona,

Oliwka Inflancka (Papierówka Słodka), Ontario, Panieńskie (Czeskie

Panieńskie), Pepina Galloway, Pepina Linneusza, Pepina Parkera, Pepina

Ribstona, Piękna z Barnaku, Piękna z Boskoop, Piękna z Herrnhut, Piękna z Rept, Pitmaston Pineapple, Rajewskie, Rarytas Śląski, Reders Goldrenette,

Reneta Ananasowa, Reneta Baumana, Reneta Blenheimska, Reneta Brownlees, Reneta Gwiazdkowa, Reneta Harberta, Reneta Kanadyjska, Reneta

Gatunek Odmiana

Karmelicka, Reneta Kasselska, Reneta Kulona, Reneta Muszkatołowa

(Muskatka), Reneta Orleańska, Reneta Sudecka, Reneta Szampańska, Reneta

Szara, Reneta Złota (Królowa Renet), Reneta Zuccalmaglio, Roter Trier’scher

Weinapfel, Różanka Polska, Różanka Wirgińska, Ryszard Żółty, Schieblers

Taubenapfel, Signe Tillisch, St. Edmunds Russet, Starking, Strumiłłówka,

Suislepper, Sztetyna Czerwona, Sztetyna Zielona, Tiefblüte, Titówka,

Truskawkowe Nietschnera, Wealthy, Weisse Winter Tafetapfel, Weisskante,

Węgierczyk, Złotka Kwidzyńska, Złota Szlachetna, Zorza, Żeleźniak (Żelazne

Jabłko).

Amanlisa, Bera Biała, Bera Boska (Kaiser Alexander, Apremontka), Bera

Diela, Bera Liońska, Bergamota Letnia, Bergamota Złocista, Bergamota Żółta,

Bera Szara, Bera Ulmska, Bergamota Czerwona Jesienna, Bojka, Bonkreta

Wiliamsa (Bera Świętomichalska), Cytrynówka, Diuszesa Wczesna, Dobra

Ludwika, Dobra Szara, Dr Jules Guyot, Dziekanka Jesienna, Dziekanka

Lipcowa, Flamandka (Topka Pękata), Jakubówka, Józefinka, Kalebasa Płocka,

Grusze Klapsa (Faworytka), Komisówka, Konferencja, Kongresówka, Koźlarka

Stuttgarcka, Król Sobieski, Królewna, Krzywka, Księżna Elza, Lipcówka

Kolorowa, Marguerite Marillat, Nagewitzbirne, Napoleonka, Oliwierka,

Panienka, Paryżanka, Patawinka, Patten, Petersbirne, Proboszczówka

(Plebanka), Pstrągówka Jesienna, Pstrągówka Zimowa, Salisbury Princesse

(Marianne), Solanka, Szarneza, Tongrówka (Beurré Durondeau), Urbanistka,

Wczesna z Trevoux (Trewinka), Winiówka Francuska, Żyfardka.

Bladoróżowa, Büttnera Czerwona (Poznańska), Czarna Późna, Czarna Późna z Turwi, Dönissena Żółta, Fromma Czarna, Germersdorfska, Gubińska Czarna, Czereśnie Hedelfińska, Kanarkowa, Kassina, Kunzego, Lotka Trzebnicka, Przybrodzka,

Różowa Wielka (Miodówka), Schneidera Późna (Kasztany, Kasztanioki,

Kozerska), Sercówka Nieszawska, Wczesna Riversa, Wolska.

Gubeńska Czerecha (Gubeńska), Hiszpanka, Hortensja, Książęca, Kerezer,

Minister Podbielski, Nadwiślanka, Ostheimska, Pożóg 29, Sokówka

Wiśnie

Nowotomyska, Szklanka Polska, Szklanka Wielka, Wczesna Ludwika, wiśnie odroślowe lokalne, Włoszakowice, Wróble, Włodzimierska, Wołyńska.

Gatunek Odmiana

Anna Späth, Biała Śliwa (Węgierka Biała), Brzoskwiniowa, Damacha, Fryga,

Kirka, Królowa Wiktoria, Lowanka, Lubaszka, Mirabelka Flotowa, Mirabelka

Śliwy z Nancy, Opal, Renkloda Althana, Renkloda Ulena, Renkloda Zielona, Ruth

Gerstetter, Węgierka Łowicka, Węgierka Wczesna, Węgierka Zwykła.

3. Interwencja wymieniona w § 3 pkt 5 rozporządzenia obejmuje następujące gatunki roślin:

1) gatunki roślin rolniczych:

Lp. Nazwa polska Nazwa łacińska Roślina jednoroczna, dwuletnia lub bylina

Rośliny zbożowe

1 Owies szorstki Avena strigosa Schreb. roślina jednoroczna

(syn. owies owsik)

2 Proso zwyczajne Panicum miliaceum L. roślina jednoroczna

3 Pszenica orkisz Triticum aestivum subsp. roślina jednoroczna jara spelta

4 Pszenica twarda Triticum turgidum L. subsp. roślina jednoroczna durum (Desf.) van Slageren

Rośliny oleiste i włókniste

1 Gorczyca Brassica juncea L. Czern. roślina jednoroczna sarepska

2 Kminek Carum carvi L. roślina dwuletnia zwyczajny

3 Len zwyczajny – Linum usitatissimum L. roślina jednoroczna włóknisty

4 Mak Papaver somniferum L. roślina jednoroczna

5 Rzepik Brassica rapa L. var. roślina jednoroczna oraz silvestris Lam. Briggs roślina dwuletnia

Ze zmianą wprowadzoną przez § 1 pkt 28 rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 2.

Rośliny pastewne

Bobowate – Fabaceae (Leguminosae)

1 Esparceta siewna Onobrychis viciifolia Scop. bylina

2 Komonica Lotus corniculatus L. bylina zwyczajna

3 Koniczyna Trifolium hybridum L. bylina białoróżowa (syn. koniczyna szwedzka)

4 Koniczyna perska Trifolium resupinatum L. bylina

5 Lucerna chmielowa Medicago lupulina L. roślina jednoroczna

Wiechlinowate – Poaceae (Gramineae)

1 Kostrzewa Festuca filiformis Pourr. bylina nitkowata

2 Kostrzewa owcza Festuca ovina L. bylina

3 Mietlica biaława Agrostis gigantea Roth bylina

4 Mietlica pospolita Agrostis capillaris L. bylina

5 Mietlica psia Agrostis canina L. bylina

6 Mietlica Agrostis stolonifera L. bylina rozłogowa

7 Rajgras wyniosły Arrhenatherum elatius L. P. bylina

(syn. rajgras Beauv. ex J. Presl & C. Presl francuski)

8 Stokłosa Bromus catharticus Vahl bylina uniolowata

9 Tymotka Phleum nodosum L. bylina kolankowata

10 Wiechlina błotna Poa palustris L. bylina

11 Wiechlina gajowa Poa nemoralis L. bylina

12 Wiechlina Poa trivialis L. bylina zwyczajna

13 Wyczyniec łąkowy Alopecurus pratensis L. bylina

Inne gatunki

1 Brukiew Brassica napus L. var. roślina dwuletnia napobrassica (L.) Rchb.

2 Kapusta pastewna Brassica oleracea L. convar. roślina dwuletnia acephala (DC.) Alef. var. medullosa Thell. + var. viridis L.

2) gatunki rzadko uprawianych roślin rolniczych i warzywnych:

Lp. Nazwa polska Nazwa łacińska Roślina jednoroczna, dwuletnia lub bylina

1 Pszenica płaskurka Triticum diccocum Schrank ex roślina

Schubl. jednoroczna

2 Pszenica samopsza Triticum monococcum L. roślina jednoroczna

3 Żyto krzyca Secale cereale var. multicaule roślina dwuletnia

Metzg. ex Alef.

4 Lnianka siewna (lnicznik Camelina sativa (L.) Crantz roślina siewny) jednoroczna

5 Nostrzyk biały Melilotus albus Medik. roślina jednoroczna oraz roślina dwuletnia

5a Nostrzyk żółty (lekarski) Melilotus officinalis (L.) Pall. roślina jednoroczna oraz roślina dwuletnia

6 Przelot pospolity Anthylis vulneraria L. roślina dwuletnia

7 Komonica błotna Lotus uliginosus Schkuhr bylina

8 Gryka tatarka Fagopyrum tataricum L. Gaertn. roślina jednoroczna

9 Lędźwian siewny Lathyrus sativus L. roślina jednoroczna

10 Soczewica jadalna Lens culinaris Medik. roślina jednoroczna

11 Pasternak zwyczajny Pastinaca sativa L. roślina dwuletnia

12 Sałata łodygowa (głąbiki Lactuca sativa var. Angustana roślina krakowskie) jednoroczna

3) gatunki rzadko uprawianych roślin zielarskich:

Lp. Nazwa polska Nazwa łacińska Roślina jednoroczna, dwuletnia lub bylina

1 Bukwica zwyczajna Betonica officinalis L., syn. bylina

Stachys officinalis L.

2 Centuria pospolita Centaurium erythraea Rafn. roślina jednoroczna lub

(tysiącznik) dwuletnia

3 Czosnek Allium ursinum L. bylina niedźwiedzi

4 Fiołek trójbarwny Viola tricolor L. roślina jednoroczna lub dwuletnia

5 Goryczka żółta Gentiana lutea L. bylina

6 Pierwiosnka Primula veris L. bylina lekarska

7 Różeniec górski Rhodiola rosea L. bylina

8 Turówka leśna Hierochloë australis bylina

(Schrad.) Roem. & Schult.

9 Turówka wonna Hierochloë odorata (L.) P. bylina

Beauv.

10 Wiązówka Filipendula vulgaris bylina bulwkowa (Moench)

11 Arnika górska Arnica montana L. bylina

12 Arcydzięgiel Angelica archangelica L. roślina dwuletnia

(dzięgiel) litwor (Archangelica officinalis

Hoffm.)

4. Interwencja wymieniona w § 3 pkt 6 rozporządzenia obejmuje następujące gatunki zwierząt:

Gatunek Rasa

Bydło domowe Bydło rasy polskiej czerwonej, bydło rasy białogrzbietej, bydło rasy polskiej (Bos taurus) czerwono-białej, bydło rasy polskiej czarno-białej.

Koniki polskie, konie huculskie, konie małopolskie, konie śląskie, konie

Konie domowe wielkopolskie, konie zimnokrwiste w typie sokólskim, konie zimnokrwiste

(Equus caballus) w typie sztumskim.

Owce rasy wrzosówka, owce rasy świniarka, owce olkuskie, polskie owce górskie odmiany barwnej, owce rasy merynos odmiany barwnej, owce uhruskie, Owce domowe owce wielkopolskie, owce żelaźnieńskie, owce rasy korideil (corriedale), owce (Ovis aries) kamienieckie, owce pomorskie, owce rasy cakiel podhalański, owce rasy merynos polski w starym typie, czarnogłówka, polskie owce pogórza, polska owca górska, białogłowa owca mięsna.

Świnie Świnie rasy puławskiej, świnie rasy złotnickiej białej, świnie rasy złotnickiej (Sus scrofa) pstrej.

Kozy domowe koza karpacka, koza kazimierzowska, koza sandomierska.

(Capra hircus)

5. Interwencja wymieniona w § 3 pkt 7 rozporządzenia obejmuje następujące gatunki i odmiany roślin:

1) wariant wymieniony w § 3 pkt 7 lit. a rozporządzenia – wykaz gatunków roślin do wyboru do mieszanek:

Lp. Gatunek rośliny Forma życiowa Kategoria użytkowa/Gatunki a a ąc nia na czn nia osn ro awy ulet no o r ielolet Tr

Upraw ik

Dw W

Jed

1 Babka lancetowata Plantago x x lanceolata

2 Babka zwyczajna Plantago major x x

3 Barszcz zwyczajny Heracleum x x sphondylium

4 Bniec biały Melandrium album x x x x

5 Bniec czerwony Melandrium - x x x x rubrum

6 Bodziszek czerwony Geranium x x sanguineum

7 Bodziszek łąkowy Geranium x x pratense

8 Bylica piołun Artemisia x x absinthium

9 Bylica Artemisia vulgaris x x

10 Bukwica lekarska Betonica x x officinalis

11 Chaber bławatek Centaurea x x cyanus

12 Chaber driakiewnik Centaurea x x scabiosa

13 Chaber łąkowy Centaurea x x jacea

14 Chaber nadreński Centaurea x x x stoebe

15 Cieciorka pstra (Topornica x x pstra) Coronilla varia

(Securigera varia)

16 Cykoria podróżnik Cichorium x x intybus

17 Czarnuszka siewna Nigella x x sativa

18 Czosnek winnicowy Allium x x vineale

19 Czosnek zielonawy Allium x x oleraceum

20 Czosnek szczypiorek Allium x x schoenoprasum

21 Dziewanna drobnokwiatowa; x x

Dziewanna firletkowa

Verbascum thapsus Verbascum lychnitis i inne dziewanny

22 Dziewanna pospolita x x

Verbascum nigrum

23 Dziewanna wielkokwiatowa x x

Verbascum densiflorum

24 Dziurawiec zwyczajny x x

Hypericum perforatum

25 Dzwonek rozpierzchły x x

Campanula patula

26 Dzwonek skupiony Campanula x x glomerata

27 Facelia błękitna Phacelia x x tanacetifolia

28 Fiołek trójbarwny Viola x x x tricolor

29 Firletka poszarpana Lychnis x x flos-cuculi

30 Głowienka pospolita Prunella x x x vulgaris

31 Gorczyca biała Sinapis alba x x

32 Goździk katruzek Dianthus x x carthusianorum

33 Groszek bulwiasty Lathyrus x x tuberosus

34 Groszek łąkowy Lathyrus x x x pratensis

35 Gryka zwyczajna Fagopyrum x x esculentum

36 Hyzop lekarski Hyssopus x x officinalis

37 Jasnota różowa Lamium x x amplexicaule

38 Jasnota purpurowa Lamium x x purpureum

39 Jasnota plamista Lamium x x x maculatum

40 Jasieniec piaskowy Jasione x x x x montana

41 Jastrun właściwy x x

Leucanthemum vulgare

42 Kąkol polny Agrostemma x x githago

43 Kminek zwyczajny Carum x x carvi

44 Kocimiętka właściwa Nepeta x x cataria

45 Kolendra siewna Coriandrum x x sativum

46 Komonica zwyczajna Lotus x x corniculatus

47 Koniczyna biała Trifolium x x repens

48 Koniczyna krwistoczerwona x x x

Trifolium incarnatum

49 Koniczyna łąkowa Trifolium x x pratense

50 Koniczyna polna Trifolium x x x arvense

51 Koper ogrodowy Anethum x x graveloens

52 Kostrzewa czerwona Festuca x x rubra

53 Kostrzewa łąkowa Festuca x x pratensis

54 Kostrzewa owcza Festuca x x ovina

55 Kozibród łąkowy Tragopogon x x pratensis

56 Krwawnica pospolita Lythrum x x salicaria

57 Krwawnik pospolity Achillea x x millefolium

58 Krwiściąg mniejszy x x

Sanguisorba minor

59 Krwiściąg lekarski x x x

Sanguisorba officinalis

60 Kuklik zwisły Geum rivale x x x

61 Kupkówka pospolita Dactylis x x glomerata

62 Lebiodka pospolita Origanum x x vulgare

63 Lepnica rozdęta Silene vulgaris x x

64 Lnica pospolita Linaria x x vulgaris

65 Lnicznik siewny Camelina x x sativa

66 Lucerna nerkowata (Lucerna x x chmielowa) Medicago lupulina

67 Lucerna siewna Medicago x x sativa

68 Łubin żółty Lupinus luteus x x

69 Macierzanka piaskowa Thymus x x serpyllum

70 Macierzanka zwyczajna x x

Thymus pulegioides

71 Mak piaskowy Papaver x x argemone

72 Mak wątpliwy Papaver dubium x x

73 Mak polny Papaver rhoeas x x

74 Marchew zwyczajna (dzika) x x

Daucus carota subsp. carota

74a Marzymięta grzebieniasta x x

(orzęsiona) Elsholtzia ciliata

75 Mierznica czarna Ballota nigra x x

76 Mniszek pospolity Taraxacum x x officinale agg.

77 Mydlnica lekarska Saponaria x x officinalis

78 Nagietek lekarski Calendula x x officinalis

79 Nostrzyk biały Melilotus albus x x x

80 Nostrzyk żółty Melilotus x x x officinalis

81 Ogórecznik lekarski Borago x x officianalis

82 Oman łąkowy Inula britannica x x x

83 Pasternak zwyczajny Pastinaca x x sativa

84 Podbiał pospolity Tussilago x x farfara

85 Prawoślaz lekarski Althaea x x officinalis

86 Przelot pospolity Anthyllis x x vulneraria

87 Przytulia biała Galium album x x

88 Przytulia właściwa Galium x x verum

89 Rumian polny Anthemis x x arvensis

90 Rumianek pospolity Matricaria x x chamomilla (Chamomilla recutita)

91 Rzepik pospolity Agrimonia x x eupatoria

92 Rzeżucha łąkowa Cardamine x x x pratensis

92a Rzodkiew oleista Raphanus x x x sativus var. oleiformis

93 Sadziec konopiasty x x

Eupatorium cannabinum

93a Serdecznik pospolity Leonurus x x cardiaca

94 Słonecznik zwyczajny x x

Helianthus annuus

95 Smółka pospolita Viscaria x x vulgaris

96 Sparceta siewna Onobrychis x x viciifolia

97 Szałwia lekarska Salvia x x officinalis

98 Szałwia łąkowa Salvia x x pratensis

99 Szczaw polny Rumex x x acetosella

100 Szczaw zwyczajny Rumex x x acetosa

101 Ślaz dziki Malva sylvestris x x x

102 Ślaz zygmarek Malva alcea x x

102a Ślazówka turyngska Lavatera x x x thuringiaca

103 Świerzbnica polna Knautia x x arvensis

104 Trędownik bulwiasty x x

Scrophularia nodosa

105 Trybula ogrodowa Anthriscus x x cerefolium

106 Wiązówka błotna Filipendula x x ulmaria

107 Wiązówka bulwkowa x x x

Filipendula vulgaris

108 Wiechlina łąkowa Poa x x pratensis

108a Wierzbówka kiprzyca x x

Epilobium angustifolium

109 Wiesiołek dwuletni Oenothera x x biennis s.l.

110 Wrotycz pospolity Tanacetum x x vulgare

111 Wyczyniec łąkowy Alopecurus x x pratensis

111a Wyka kosmata Vicia villosa x x x

112 Wyka siewna Vicia sativa x x

113 Wyka drobnokwiatowa Vicia x x hirsuta

114 Wyka płotowa Vicia sepium x x x

115 Złocień polny Chrysanthemum x x

(Glebionis) segetum

116 Żmijowiec zwyczajny Echium x x vulgare

117 Żywokost lekarski Symphytum x x officinale

2) wariant wymieniony w § 3 pkt 7 lit. b rozporządzenia:

a) gatunki roślin zielarskich:

Lp. Nazwa polska Nazwa łacińska Roślina jednoroczna, dwuletnia lub bylina

1 Anyż (biedrzeniec anyż) Pimpinella anisum L. roślina jednoroczna

2 Arcydzięgiel litwor Angelica archangelica L. roślina dwuletnia

(Archangelica officinalis

Hoffm.)

3 Arnika łąkowa Arnica chamissonis Less. bylina

4 Babka lancetowata Plantago lanceolata L. bylina

5 Babka płesznik Plantago psyllium L. roślina jednoroczna

6 Bazylia pospolita Ocimum basilicum L. roślina jednoroczna

7 Bluszczyk kurdybanek Glechoma hederacea L. bylina

8 Bukwica zwyczajna Betonica officinalis L. bylina

9 Bylica piołun Artemisia absinthium L. bylina

10 Bylica estragon Artemisia dracunculus L. bylina

11 Centuria pospolita Centaurium erythraea roślina jednoroczna lub

(tysiącznik) Rafn. dwuletnia

12 Czarnuszka siewna Nigella sativa L. roślina jednoroczna

13 Cząber górski Satureja montana L. bylina

14 Cząber ogrodowy Satureja hortensis L. roślina jednoroczna

15 Czosnek niedźwiedzi Allium ursinum L. bylina

16 Drapacz lekarski Cnicus benedictus L. roślina jednoroczna

17 Dziewanna Verbascum thapsiforme roślina dwuletnia wielkokwiatowa Schrad.

18 Dziurawiec zwyczajny Hypericum perforatum L. bylina

19 Fiołek trójbarwny Viola tricolor L. roślina jednoroczna lub dwuletnia

20 Glistnik jaskółcze ziele Chelidonium majus L. bylina

21 Goryczka żółta Gentiana lutea L. bylina

22 Hyzop lekarski Hyssopus officinalis L. bylina

23 Jeżówka purpurowa Echinacea purpurea (L.) bylina

Moench

24 Kocimiętka właściwa (K. Nepeta cataria L. (N. bylina cytrynowa) cataria L. var. citriodora)

25 Kolendra siewna Coriandrum sativum L. roślina jednoroczna

26 Kozłek lekarski Valeriana officinalis L. bylina

27 Krwawnik pospolity Achillea millefolium L. bylina

28 Krwiściąg mniejszy Sanguisorba minor Scop. bylina

29 Kuklik pospolity Geum urbanum L. bylina

30 Kuklik zwisły Geum rivale L. bylina

31 Lebiodka pospolita Origanum vulgare L. bylina

32 Lnianka (lnica) pospolita Linaria vulgaris Mill. bylina

33 Lubczyk ogrodowy Levisticum officinalis L. bylina

34 Macierzanka zwyczajna Thymus pulegioides L. bylina

35 Majeranek ogrodowy Origanum majorana L. roślina jednoroczna

36 Malwa czarna Althaea rosea (L.) Cav. roślina dwuletnia var. nigra)

37 Marchewnik anyżowy Myrrhis odorata Scop. roślina dwuletnia lub bylina

38 Melisa lekarska Melissa officinalis L. bylina

39 Mięta kędzierzawa Mentha spicata L. var. bylina crispa

40 Mięta pieprzowa Mentha piperita L. bylina

41 Mięta zielona Mentha spicata L. bylina

42 Nagietek lekarski Calendula officinalis L. roślina jednoroczna

43 Nasturcja większa Tropaeolum majus L. bylina

44 Nostrzyk żółty (lekarski) Melilotus officinalis (L.) roślina jednoroczna lub

Pall. dwuletnia

45 Ogórecznik lekarski Borago officinalis L. roślina jednoroczna

46 Pierwiosnka lekarska Primula veris L. bylina

47 Prawoślaz lekarski Althaea officinalis L. bylina

48 Różeniec górski Rhodiola rosea L. bylina

49 Rumian szlachetny Chamaemelum nobile (L.) bylina

All. syn. Anthemis nobilis L.

50 Rumianek pospolity Chamomilla recutita (L.) roślina jednoroczna

Rauch.

51 Ruta zwyczajna Ruta graveolens L. bylina

52 Rutwica lekarska Galega officinalis L. bylina

53 Serdecznik pospolity Leonurus cardiaca L. bylina

54 Szałwia lekarska Salvia officinalis L. bylina

55 Szanta zwyczajna Marrubium vulgare L. bylina

56 Ślaz dziki Malva sylvestris L. roślina dwuletnia lub bylina

57 Trybula ogrodowa Anthriscus cerefolium roślina jednoroczna

Hoffm.

58 Turówka leśna Hierochloë australis bylina

(Schrad.) Roem. & Schult.

59 Turówka wonna Hierochloë odorata (L.) P. bylina

Beauv.

60 Tymianek właściwy Thymus vulgaris L. bylina

61 Wiązówka bulwkowa Filipendula vulgaris bylina

Moench

62 Wiesiołek dwuletni Oenothera biennis L. roślina dwuletnia

63 Wiesiołek dziwny Oenothera paradoxa roślina jednoroczna

Hudziok

b) gatunki roślin warzywnych:

Lp. Nazwa polska Nazwa łacińska Roślina jednoroczna, dwuletnia lub bylina

1 Bób Vicia faba L. roślina jednoroczna

2 Burak Beta vulgaris L. roślina dwuletnia

3 Cebula Allium cepa L. roślina dwuletnia

4 Cebula siedmiolatka Allium fistulosum L. bylina

5 Cukinia Cucurbita pepo L. bylina

6 Cykoria liściowa Cichorium intybus L. roślina jednoroczna

7 Czosnek Allium sativa L. roślina jednoroczna lub dwuletnia

8 Dynia olbrzymia Cucurbita maxima L. roślina jednoroczna

9 Dynia piżmowa Cucurbita pepo L. roślina jednoroczna

10 Dynia zwyczajna Cucurbita pepo L. roślina jednoroczna

11 Endywia Cichorium endivia L. roślina jednoroczna lub dwuletnia

12 Fasola wielokwiatowa Phaseolus coccineus L. roślina jednoroczna

13 Fasola zwykła Phaseolus vulgaris L. roślina jednoroczna

14 Groch siewny Pisum sativum L. (partim) roślina jednoroczna

15 Jarmuż Brassica oleracea L. roślina dwuletnia

16 Kalafior Brassica oleracea L. roślina dwuletnia

17 Kalarepa Brassica oleracea L. roślina dwuletnia

18 Kapusta biała Brassica oleracea L. roślina dwuletnia

19 Kapusta brukselska Brassica oleracea L. roślina dwuletnia

20 Kapusta czerwona Brassica oleracea L. roślina dwuletnia

21 Kapusta włoska Brassica oleracea L. roślina dwuletnia

22 Koper ogrodowy Anethum graveolens L. roślina jednoroczna

23 Marchew jadalna Daucus carota L. roślina dwuletnia

24 Ogórek Cucumis sativus L. roślina jednoroczna

25 Papryka Capsicum annuum L. roślina jednoroczna

26 Pietruszka Petroselinum crispum roślina dwuletnia

(Mill.) Nyman ex. A.W. Hill

27 Pomidor Solanum lycopersicum L. roślina jednoroczna

28 Por Allium porrum L. roślina dwuletnia

29 Rokietta siewna / rukola Eruca sativa Mill. roślina jednoroczna

30 Roszponka warzywna Valerianella locusta roślina jednoroczna lub dwuletnia

31 Rzodkiewka Raphanus sativus L. roślina jednoroczna lub dwuletnia

32 Sałata Lactuca sativa L. roślina jednoroczna

33 Seler Apium graveolens L. roślina dwuletnia

34 Szczypiorek Allium schoenoprasum L. bylina

35 Szpinak warzywny Spinacia oleracea L. roślina jednoroczna

Załącznik nr 5

Załącznik nr 5 WYSOKOŚĆ STAWEK PŁATNOŚCI ROLNOWYSOKOŚĆ STAWEK PŁATNOŚCI ROLNO-ŚRODOWISKOWO-KLIMATYCZNYCH-ŚRODOWISKOWO-KLIMATYCZNYCH DLA DLA POSZCZEGÓLNYCH INTERWENCJI LUB WARIANTÓW W RAMACH INTERWENCJI

POSZCZEGÓLNYCH INTERWENCJI LUB WARIANTÓW W RAMACH INTERWENCJI

Lp. Interwencja Wariant Stawki płatności Ochrona siedlisk przyrodniczych:

1.1. Zmiennowilgotne łąki trzęślicowe 1568 zł/ha

1.2. Zalewowe łąki selernicowe i słonorośla 1452 zł/ha

1.3. Murawy 1612 zł/ha

1.4. Półnaturalne łąki wilgotne 1115 zł/ha

1.5. Półnaturalne łąki świeże 1497 zł/ha

Torfowiska:

1. Ochrona cennych 1.6.1 Torfowiska – wymogi kluczowe 912 zł/ha siedlisk i zagrożonych 1.6.2 Torfowiska – wymogi kluczowe 1536 zł/ha

1. gatunków na obszarach i uzupełniające

Natura 2000 Ochrona siedlisk lęgowych ptaków:

1.7. Ochrona siedlisk lęgowych rzadkich 1055 zł/ha gatunków ptaków siewkowych (rycyk, kszyk, krwawodziób i czajka)

1.8. Ochrona siedlisk lęgowych dubelta 1347 zł/ha i kulika wielkiego

1.9. Ochrona siedlisk lęgowych wodniczki 1555 zł/ha

1.10. Ochrona siedlisk lęgowych derkacza 1055 zł/ha

2. 2. Ochrona cennych Ochrona siedlisk przyrodniczych: siedlisk i zagrożonych 2.1. Zmiennowilgotne łąki trzęślicowe 1568 zł/ha gatunków poza 2.2. Zalewowe łąki selernicowe i słonorośla 1452 zł/ha obszarami Natura 2000 2.3. Murawy 1612 zł/ha

2.4. Półnaturalne łąki wilgotne 1115 zł/ha

2.5. Półnaturalne łąki świeże 1497 zł/ha

Torfowiska:

2.6.1. Torfowiska – wymogi kluczowe 912 zł/ha

2.6.2. Torfowiska – wymogi kluczowe 1536 zł/ha i uzupełniające

Lp. Interwencja Wariant Stawki płatności Ochrona siedlisk lęgowych ptaków:

2.7. Ochrona siedlisk lęgowych rzadkich 1055 zł/ha gatunków ptaków siewkowych (rycyk, kszyk, krwawodziób i czajka)

2.8. Ochrona siedlisk lęgowych dubelta 1347 zł/ha i kulika wielkiego

2.9. Ochrona siedlisk lęgowych wodniczki 1555 zł/ha

2.10. Ochrona siedlisk lęgowych derkacza 1055 zł/ha

3. 3. Ekstensywne użytkowanie łąk i pastwisk na obszarach Natura 2000 836 zł/ha

4. 4. Zachowanie sadów tradycyjnych odmian drzew owocowych 2117 zł/ha

5. Zachowanie 5.1. Uprawa rzadkich gatunków lub odmian

1411 zł/ha zagrożonych zasobów roślin

5. genetycznych roślin 5.2. Wytwarzanie materiału siewnego

1619 zł/ha w rolnictwie rzadkich gatunków lub odmian roślin

6.1.1. Zachowanie lokalnych ras bydła

2738 zł/szt.

– użytkowanie mleczne

6.1.2. Zachowanie lokalnych ras bydła

1752 zł/szt.

– użytkowanie mięsne

6.2.1.1. Zachowanie lokalnych ras koni –

2669 zł/szt. samice (konie małopolskie i wielkopolskie)

6. Zachowanie 6.2.1.2. Zachowanie lokalnych ras koni –

5925 zł/szt. zagrożonych zasobów samce (konie małopolskie i wielkopolskie)

6. genetycznych zwierząt 6.2.2.1. Zachowanie lokalnych ras koni –

2461 zł/szt. w rolnictwie samice (konie śląskie)

6.2.2.2. Zachowanie lokalnych ras koni –

5275 zł/szt. samce (konie śląskie)

6.2.3.1. Zachowanie lokalnych ras koni –

2395 zł/szt. samice (koniki polskie i konie huculskie)

6.2.3.2. Zachowanie lokalnych ras koni –

5130 zł/szt. samce (koniki polskie i konie huculskie)

Lp. Interwencja Wariant Stawki płatności 6.2.4.1. Zachowanie lokalnych ras koni – samice (konie zimnokrwiste w typie 2185 zł/szt. sztumskim i sokólskim)

6.2.4.2. Zachowanie lokalnych ras koni – samce (konie zimnokrwiste w typie 2513 zł/szt. sztumskim i sokólskim)

6.3. Zachowanie lokalnych ras owiec 500 zł/szt.

6.4. Zachowanie lokalnych ras świń 1335 zł/szt.

6.5. Zachowanie lokalnych ras kóz 953 zł/szt.

7. 7. Bioróżnorodność na 7.1. Wieloletnie pasy kwietne 3501 zł/ha gruntach ornych 7.2. Ogródki bioróżnorodności 2342 zł/ha

8. 8. Ochrona torfowisk 8.1. Ochrona torfowisk i obszarów 581 zł/ha i obszarów podmokłych na trwałych użytkach zielonych podmokłych na 8.2. Ochrona torfowisk i obszarów 627 zł/ha gruntach podmokłych na gruntach ornych użytkowanych rolniczo 8.3. Przekształcanie gruntów ornych w użytki 2387 zł/ha zielone

9. 9. Kontynuacja zobowiązań rolno-środowiskowo-klimatycznych 800 zł/ha realizowanych w ramach działania „Działanie rolno-środowiskowo-

-klimatyczne” objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014–2020 w zakresie Pakietu 1. Rolnictwo zrównoważone

10. 10. Kontynuacja Ochrona siedlisk przyrodniczych: zobowiązań rolno- 10.1. Zmiennowilgotne łąki trzęślicowe 1568 zł/ha

-środowiskowo- 10.2. Zalewowe łąki selernicowe i słonorośla 1452 zł/ha

-klimatycznych 10.3. Murawy 1612 zł/ha realizowanych

10.4. Półnaturalne łąki wilgotne 1115 zł/ha w ramach działania

10.5. Półnaturalne łąki świeże 1497 zł/ha

„Działanie rolno-

Torfowiska:

-środowiskowo-

10.6.1. Torfowiska – wymogi obowiązkowe 912 zł/ha

Dodana przez § 1 pkt 29 rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 2.

Lp. Interwencja Wariant Stawki płatności -klimatyczne” objętego 10.6.2. Torfowiska – wymogi obowiązkowe 1536 zł/ha

Programem Rozwoju i uzupełniające

Obszarów Wiejskich 10.7. Ekstensywne użytkowanie na obszarach 881 zł/ha na lata 2014–2020 specjalnej ochrony ptaków (OSO) w zakresie Pakietu 4. Ochrona siedlisk lęgowych ptaków:

Cenne siedliska 10.8. Ochrona siedlisk lęgowych ptaków: 1055 zł/ha i zagrożone gatunki rycyka, kszyka, krwawodzioba lub czajki ptaków na obszarach 10.9. Ochrona siedlisk lęgowych ptaków: 1555 zł/ha

Natura 2000 wodniczki

10.10. Ochrona siedlisk lęgowych ptaków: 1347 zł/ha dubelta lub kulika wielkiego

10.11. Ochrona siedlisk lęgowych ptaków: 1055 zł/ha derkacza

11. 11. Kontynuacja Ochrona siedlisk przyrodniczych: zobowiązań rolno- 11.1. Zmiennowilgotne łąki trzęślicowe 1568 zł/ha

-środowiskowo- 11.2. Zalewowe łąki selernicowe i słonorośla 1452 zł/ha

-klimatycznych 11.3. Murawy 1612 zł/ha realizowanych

11.4. Półnaturalne łąki wilgotne 1115 zł/ha w ramach działania

11.5. Półnaturalne łąki świeże 1497 zł/ha

„Działanie rolno-

Torfowiska:

-środowiskowo-

11.6.1. Torfowiska – wymogi obowiązkowe 912 zł/ha

-klimatyczne” objętego

11.6.2. Torfowiska – wymogi obowiązkowe 1536 zł/ha

Programem Rozwoju i uzupełniające

Obszarów Wiejskich na lata 2014–2020 w zakresie Pakietu 5.

Cenne siedliska poza obszarami Natura 2000

Załącznik nr 6 KOSZTY TRANSAKCYJNE I WYSOKOŚĆ KWOTY PRZEZNACZONEJ NA

Załącznik nr 6 REFUNDACJĘ TYCH KOSZTÓW

KOSZTY TRANSAKCYJNE I WYSOKOŚĆ KWOTY PRZEZNACZONEJ NA REFUNDACJĘ TYCH KOSZTÓW 1. Koszty transakcyjne dla interwencji wymienionych w § 3 pkt 1 i 2 rozporządzenia:

1) w związku ze sporządzeniem dokumentacji przyrodniczej:

Koszty transakcyjne Wysokość kwoty przeznaczonej na refundację kosztów transakcyjnych

Koszty transakcyjne w związku ze do 1 ha 400 zł sporządzeniem dokumentacji powyżej 1 ha do 5 ha 917 zł przyrodniczej dla siedliska powyżej 5 ha do 20 ha 1834 zł przyrodniczego lub siedliska lęgowego powyżej 20 ha do 50 ha 2751 zł ptaków o powierzchni: powyżej 50 ha 3669 zł

2) w związku ze sporządzeniem szczegółowej części planu działalności rolnośrodowiskowej: Koszty transakcyjne Wysokość kwoty przeznaczonej na refundację kosztów transakcyjnych

Koszty transakcyjne w związku ze do 1 ha 100 zł sporządzeniem szczegółowej części powyżej 1 ha do 5 ha 393 zł planu działalności rolnośrodowiskowej powyżej 5 ha do 20 ha 786 zł dla siedliska przyrodniczego lub powyżej 20 ha do 50 ha 1179 zł siedliska lęgowego ptaków powyżej 50 ha 1572 zł o powierzchni:

2. Koszty transakcyjne dla wariantu wymienionego w § 3 pkt 5 lit. b rozporządzenia:

Koszty transakcyjne Wysokość kwoty przeznaczonej na refundację kosztów transakcyjnych 1. Koszt wykonania oceny za jeden z następujących gatunków 330 zł wytworzonego materiału siewnego roślin: w laboratoriach urzędowych lub lnianka siewna (lnicznik siewny) akredytowanych – w przypadku (Camelina sativa (L.) Crantz), wytwarzania materiału siewnego nostrzyk biały (Melilotus albus gatunków roślin wymienionych Medik.), nostrzyk żółty (lekarski) w ust. 3 pkt 2 załącznika nr 4 do (Melilotus officinalis (L.) Pall.), przelot rozporządzenia pospolity (Anthyllis vulneraria L.), komonica błotna (Lotus uliginosus

Schkuhr), lędźwian siewny (Lathyrus sativus L.), soczewica jadalna (Lens culinaris Medik.), pasternak zwyczajny (Pastinaca sativa L.), sałata łodygowa (głąbiki krakowskie)

(Lactuca sativa var. Angustana) za jeden z następujących gatunków 295 zł roślin: pszenica płaskurka (Triticum diccocum Schrank ex Schubl.), pszenica samopsza (Triticum monococcum L.), żyto krzyca (Secale cereale var. multicaule Metzg. ex

Alef.), gryka tatarka (Fagopyrum tataricum L. Gaertn.)

Koszty transakcyjne Wysokość kwoty przeznaczonej na refundację kosztów transakcyjnych 2. Koszt wykonania oceny za każdą odmianę rośliny 322 zł wytworzonego materiału siewnego w laboratoriach urzędowych lub akredytowanych – w przypadku wytwarzania materiału siewnego roślin odmian regionalnych lub odmian amatorskich wpisanych do krajowego rejestru lub odmian marginalnych gatunków roślin rolniczych

Załącznik nr 7

WYSOKOŚĆ WSPÓŁCZYNNIKÓW DOTKLIWOŚCI UCHYBIENIA ORAZ Załącznik nr 7 WSPÓŁCZYNNIKÓW TRWAŁOŚCI UCHYBIENIA STOSOWANYCH DO

WYSOKOŚĆ WSPÓŁCZYNNIKÓW DOTKLIWOŚCI UCHYBIENIA ORAZ WSPÓŁCZYNNIKÓW TRWAŁOŚCI DOKONYWANIA ZMNIEJSZEŃ PŁATNOŚCI ROLNO-ŚRODOWISKOWO-

UCHYBIENIA STOSOWANYCH DO DOKONYWANIA ZMNIEJSZEŃ PŁATNOŚCI

ROLNO-ŚRODOWISKOWO-KLIMATYCZNYCHKLIMATYCZNYCH

Lp. Rodzaj uchybienia Współ- Współczynnik trwałości Iloczyn czynnik uchybienia współ- dotkliwo- czynników ści dotkliwości Odwra- Od- Nie- uchybie- uchybienia calna wra- odwra- nia i trwałości krótko- calna calna uchybienia trwała długo- trwała

1,25 1,5 1,75

I. Interwencje wymienione w § 3 pkt 1 i 2 rozporządzenia

Warianty wymienione w § 3 pkt 1 lit. a–g oraz pkt 2 lit. a–g rozporządzenia:

1 Zastosowanie wałowania 50 % – 1,5 – 75 %

2 Zastosowanie komunalnych 25 % – 1,5 – 38 % osadów ściekowych

3 Zastosowanie podsiewu bez 25 % – 1,5 – 38 % uprawy powierzchniowej gleby

4 Zastosowanie podsiewu 33 % – 1,5 – 50 % z zastosowaniem uprawy powierzchniowej gleby

5 Mechaniczne zniszczenie 50 % – 1,5 – 75 % struktury gleby, w tym przez bronowanie lub przyorywanie

Ze zmianami wprowadzonymi przez § 1 pkt 30 rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 2.

6 Zastosowanie włókowania 20 % – 1,5 – 30 % w okresie:

– od dnia 1 kwietnia do dnia

1 września na obszarach nizinnych (do 300 m n.p.m.),

– od dnia 15 kwietnia do dnia

1 września na obszarach wyżynnych i górskich

(powyżej 300 m n.p.m.)

7 Zastosowanie środków 15 % – 1,5 – 23 % ochrony roślin, z wyłączeniem selektywnego i miejscowego niszczenia niepożądanych gatunków roślin określonych w metodyce, o której mowa w § 5 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia, w szczególności inwazyjnych, z zastosowaniem odpowiedniego sprzętu (np. mazaczy herbicydowych)

8 Utworzenie nowych urządzeń 57 % – – 1,75 100 % melioracji wodnych oraz rozbudowa, przebudowa i odtworzenie istniejących urządzeń melioracji wodnych, chyba, że takie działania:

– wynikają z planu ochrony albo planu zadań ochronnych ustanowionych dla danego obszaru Natura 2000 lub

– dotyczą dostosowania tych urządzeń do potrzeb związanych z utrzymaniem lub poprawą warunków siedliskowych gatunków lub siedlisk, jeżeli takie działania zostaną dopuszczone, szczegółowo określone i uzasadnione przez eksperta przyrodniczego

9 Składowanie biomasy wśród 10 % 1,25 – – 13 % kęp drzew i zarośli, w rowach, jarach i innych obniżeniach terenu (położonych na działkach zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności rolno-

-środowiskowo-

-klimatycznych)

Warianty wymienione w § 3 pkt 1 lit. a oraz pkt 2 lit. a rozporządzenia:

10 Zastosowanie pastwiskowego 57 % – – 1,75 100 % sposobu użytkowania

11 Zastosowanie kośno- 33 % – 1,5 – 50 %

-pastwiskowego sposobu użytkowania – w przypadku niedopuszczenia takiego sposobu użytkowania przez eksperta przyrodniczego

12 Zastosowanie nawożenia lub 10 % – 1,5 – 15 % wapnowania

13 Zastosowanie innej niż 33 % – 1,5 – 50 % określona przez eksperta przyrodniczego częstotliwości koszenia lub niewykoszenie, lub wykoszenie w nieodpowiednim terminie lub w terminie innym niż określony przez eksperta przyrodniczego

14 Niezłożenie skoszonej 33 % – 1,5 – 50 % biomasy w pryzmy, w tym pryzmy balotowe stogi lub brogi, lub jej nieusunięcie w odpowiednim terminie lub pozostawienie na działce

15 Nieusunięcie z działki do dnia 25 % 1,25 – – 31 %

1 marca kolejnego roku biomasy ułożonej w pryzmy, w tym pryzmy balotowe, stogi lub brogi

16 Pozostawienie mniejszej niż 5 % 1,25 – – 6 %

5 % nieskoszonej powierzchni działki, chyba że tak określił ekspert przyrodniczy

17 Pozostawienie większej niż 10 % 1,25 – – 13 %

20 %, ale mniejszej niż 50 % lub równej 50 % nieskoszonej powierzchni działki, chyba że tak określił ekspert przyrodniczy

18 Pozostawienie większej niż 25 % 1,25 – – 31 %

50 % nieskoszonej powierzchni działki, chyba że tak określił ekspert przyrodniczy

19 Pozostawienie innej wielkości 10 % 1,25 – – 13 % nieskoszonej powierzchni działki niż określona przez eksperta przyrodniczego

20 Pozostawienie w danym roku 10 % 1,25 – – 13 % realizacji zobowiązania nieskoszonego fragmentu działki, który przynajmniej częściowo pokrywa się z fragmentem działki nieskoszonym w poprzednim roku realizacji zobowiązania

21 Wypas w nieodpowiednim 15 % 1,25 – – 19 % terminie lub w terminie innym niż określony przez eksperta przyrodniczego

22 Nieprzestrzeganie 10 % – 1,5 – 15 % dozwolonego poziomu obsady zwierząt lub obciążenia gruntów objętych płatnościami rolno-

-środowiskowo-klimatycznymi

Wariant wymieniony w § 3 pkt 1 lit. b oraz pkt 2 lit. b rozporządzenia:

23 Zastosowanie nawożenia lub 10 % – 1,5 – 15 % wapnowania

Użytkowanie kośne i kośno-pastwiskowe

24 Zastosowanie innej niż 33 % – 1,5 – 50 % określona przez eksperta przyrodniczego częstotliwości koszenia lub niewykoszenie, lub wykoszenie w nieodpowiednim terminie lub w terminie innym niż określony przez eksperta przyrodniczego

25 Niezłożenie skoszonej 33 % – 1,5 – 50 % biomasy w pryzmy, w tym pryzmy balotowe stogi lub brogi, lub jej nieusunięcie w odpowiednim terminie, lub pozostawienie na działce rozdrobnionej biomasy

26 Nieusunięcie z działki do dnia 25 % 1,25 – – 31 %

1 marca kolejnego roku biomasy ułożonej w pryzmy, w tym pryzmy balotowe, stogi lub brogi

27 Pozostawienie mniejszej niż 5 % 1,25 – – 6 %

5 % nieskoszonej powierzchni działki, chyba że tak określił ekspert przyrodniczy

28 Pozostawienie większej niż 10 % 1,25 – – 13 %

20 %, ale mniejszej niż 50 % lub równej 50 % nieskoszonej powierzchni działki, chyba że tak określił ekspert przyrodniczy

29 Pozostawienie większej niż 25 % 1,25 – – 31 %

50 % nieskoszonej powierzchni działki, chyba że tak określił ekspert przyrodniczy

30 Pozostawienie innej wielkości 10 % 1,25 – – 13 % nieskoszonej powierzchni działki niż określona przez eksperta przyrodniczego

31 Pozostawienie w danym roku 10 % 1,25 – – 13 % realizacji zobowiązania nieskoszonego fragmentu działki, który przynajmniej częściowo pokrywa się z fragmentem działki nieskoszonym w poprzednim roku realizacji zobowiązania

32 Wypas w nieodpowiednim 15 % 1,25 – – 19 % terminie lub w terminie innym niż określony przez eksperta przyrodniczego

33 Nieprzestrzeganie 10 % 1,25 – – 13 % dozwolonego poziomu obsady zwierząt lub obciążenia gruntów objętych płatnościami rolno-

-środowiskowo-klimatycznymi

Użytkowanie pastwiskowe

34 Niewypasanie lub wypas 33 % – 1,5 – 50 % w nieodpowiednim terminie lub w terminie innym niż określony przez eksperta przyrodniczego

35 Nieprzestrzeganie 20 % – 1,5 – 30 % dozwolonego poziomu obsady zwierząt lub obciążenia gruntów objętych płatnościami rolno-

-środowiskowo-klimatycznymi

36 Niewykoszenie niedojadów 5 % 1,25 – – 6 % lub wykoszenie niedojadów w nieodpowiednim terminie lub w terminie innym niż określony przez eksperta przyrodniczego

37 Niezłożenie skoszonej 33 % – 1,5 – 50 % biomasy z niedojadów w pryzmy, w tym pryzmy balotowe stogi lub brogi, lub jej nieusunięcie w odpowiednim terminie lub pozostawienie na działce rozdrobnionej biomasy z niedojadów

38 Nieusunięcie z działki rolnej 25 % 1,25 – – 31 % lub działki przyrodniczej do dnia 1 marca kolejnego roku biomasy z niedojadów ułożonej w pryzmy, w tym pryzmy balotowe, stogi lub brogi

Wariant wymieniony w § 3 pkt 1 lit. c oraz pkt 2 lit. c rozporządzenia:

39 Zastosowanie kośnego lub 33 % – 1,5 – 50 % kośno-pastwiskowego sposobu użytkowania – w przypadku niedopuszczenia takiego użytkowania przez eksperta przyrodniczego

40 Zastosowanie nawożenia lub 10 % – 1,5 – 15 % wapnowania

Użytkowanie pastwiskowe

41 Niewypasanie lub wypas 33 % – 1,5 – 50 % w nieodpowiednim terminie lub w terminie innym niż określony przez eksperta przyrodniczego

42 Nieprzestrzeganie 20 % – 1,5 – 30 % dozwolonego poziomu obsady zwierząt lub obciążenia gruntów objętych płatnościami rolno-

-środowiskowo-klimatycznymi

43 Niewykoszenie niedojadów 5 % 1,25 – – 6 % lub wykoszenie ich z zastosowaniem innej niż określona częstotliwości lub innej niż określona przez eksperta przyrodniczego lub w nieodpowiednim terminie lub w terminie innym niż określony przez eksperta przyrodniczego

44 Niezłożenie skoszonej 33 % – 1,5 – 50 % biomasy z niedojadów w pryzmy, w tym pryzmy balotowe, stogi lub brogi, lub jej nieusunięcie w odpowiednim terminie lub pozostawienie na działce

45 Nieusunięcie z działki do dnia 25 % 1,25 – – 31 %

1 marca kolejnego roku biomasy z niedojadów ułożonej w pryzmy, w tym pryzmy balotowe, stogi lub brogi

Użytkowanie kośne i kośno-pastwiskowe

46 Zastosowanie innej niż 33 % – 1,5 – 50 % określona przez eksperta przyrodniczego częstotliwości koszenia lub niewykoszenie lub wykoszenie w nieodpowiednim terminie lub w terminie innym niż określony przez eksperta przyrodniczego

47 Pozostawienie mniejszej niż 5 % 1,25 – – 6 %

5 % nieskoszonej powierzchni działki, chyba że tak określił ekspert przyrodniczy

48 Pozostawienie większej niż 10 % 1,25 – – 13 %

20 %, ale mniejszej niż 50 % lub równej 50 % nieskoszonej powierzchni działki, chyba że tak określił ekspert przyrodniczy

49 Pozostawienie większej niż 25 % 1,25 – – 31 %

50 % nieskoszonej powierzchni działki, chyba że tak określił ekspert przyrodniczy

50 Pozostawienie innej wielkości 10 % 1,25 – – 13 % nieskoszonej powierzchni działki niż określona przez eksperta przyrodniczego

51 Pozostawienie w danym roku 10 % 1,25 – – 13 % realizacji zobowiązania nieskoszonego fragmentu działki, który przynajmniej częściowo pokrywa się z fragmentem działki nieskoszonym w poprzednim roku realizacji zobowiązania

52 Niezłożenie skoszonej 33 % – 1,5 – 50 % biomasy w pryzmy, w tym pryzmy balotowe stogi lub brogi, lub jej nieusunięcie w odpowiednim terminie lub pozostawienie na działce

53 Nieusunięcie z działki do dnia 25 % 1,25 – – 31 %

1 marca kolejnego roku biomasy ułożonej w pryzmy, w tym pryzmy balotowe, stogi lub brogi

54 Wypas w nieodpowiednim 15 % 1,25 – – 19 % terminie lub w terminie innym niż określony przez eksperta przyrodniczego

55 Nieprzestrzeganie 10 % – 1,5 – 15 % dozwolonego poziomu obsady zwierząt lub obciążenia gruntów objętych płatnościami rolno-

-środowiskowo-klimatycznymi

Wariant wymieniony w § 3 pkt 1 lit. d oraz pkt 2 lit. d rozporządzenia:

56 Zastosowanie pastwiskowego 57 % – – 1,75 100 % sposobu użytkowania

57 Zastosowanie kośno- 33 % – 1,5 – 50 %

-pastwiskowego sposobu użytkowania – w przypadku niedopuszczenia takiego sposobu użytkowania przez eksperta przyrodniczego

58 Przekroczenie dopuszczalnego 10 % – 1,5 – 15 % limitu nawożenia

59 Nawożenie azotem na 20 % – 1,5 – 30 % obszarach nawożonych przez namuły rzeczne

60 Zastosowanie wapnowania 10 % – 1,5 – 15 %

61 Zastosowanie innej niż 33 % – 1,5 – 50 % określona przez eksperta przyrodniczego częstotliwości koszenia lub niewykoszenie lub wykoszenie w nieodpowiednim terminie lub innym niż określony przez eksperta przyrodniczego

62 Pozostawienie mniejszej niż 5 % 1,25 – – 6 %

5 % nieskoszonej powierzchni działki, chyba że tak określił ekspert przyrodniczy

63 Pozostawienie większej niż 10 % 1,25 – – 13 %

20 %, ale mniejszej niż 50 % lub równej 50 % nieskoszonej powierzchni działki, chyba że tak określił ekspert przyrodniczy

64 Pozostawienie większej niż 25 % 1,25 – – 31 %

50 % nieskoszonej powierzchni działki, chyba że tak określił ekspert przyrodniczy

65 Pozostawienie innej wielkości 10 % 1,25 – – 13 % nieskoszonej powierzchni działki niż określona przez eksperta przyrodniczego

66 Pozostawienie w danym roku 10 % 1,25 – – 13 % realizacji zobowiązania nieskoszonego fragmentu działki, który przynajmniej częściowo pokrywa się z fragmentem działki nieskoszonym w poprzednim roku realizacji zobowiązania

67 Niezłożenie skoszonej 33 % – 1,5 – 50 % biomasy w pryzmy, w tym pryzmy balotowe stogi lub brogi, lub jej nieusunięcie w odpowiednim terminie lub pozostawienie na działce rozdrobionej biomasy

68 Nieusunięcie z działki do dnia 25 % 1,25 – – 31 %

1 marca kolejnego roku biomasy ułożonej w pryzmy, w tym pryzmy balotowe, stogi lub brogi

69 Wypas w nieodpowiednim 15 % 1,25 – – 19 % terminie lub w terminie innym niż określony przez eksperta przyrodniczego

70 Nieprzestrzeganie dozwolonego 10 % – 1,5 – 15 % poziomu obsady zwierząt lub obciążenia gruntów objętych płatnościami rolno-

-środowiskowo-klimatycznymi

Wariant wymieniony w § 3 pkt 1 lit. e oraz pkt 2 lit. e rozporządzenia:

71 Przekroczenie dopuszczalnego 10 % – 1,5 – 15 % limitu nawożenia

72 Nawożenie azotem na 10 % – 1,5 – 15 % obszarach nawożonych przez namuły rzeczne

73 Zastosowanie wapnowania 10 % – 1,5 – 15 % bez wykonania niezbędnych w tym zakresie analiz gleby lub jeżeli ekspert przyrodniczy nie dopuścił i nie uzasadnił takiej możliwości

Użytkowanie kośne i kośno-pastwiskowe

74 Zastosowanie innej niż 33 % – 1,5 – 50 % określona przez eksperta przyrodniczego częstotliwości koszenia lub niewykoszenie, lub wykoszenie w nieodpowiednim terminie lub innym niż określony przez eksperta przyrodniczego

75 Niezłożenie skoszonej biomasy 33 % – 1,5 – 50 % w pryzmy, w tym pryzmy balotowe stogi lub brogi, lub jej nieusunięcie w odpowiednim terminie lub pozostawienie na działce rozdrobnionej biomasy

76 Nieusunięcie z działki do dnia 25 % 1,25 – – 31 %

1 marca kolejnego roku biomasy ułożonej w pryzmy, w tym pryzmy balotowe, stogi lub brogi

77 Pozostawienie mniejszej niż 5 % 1,25 – – 6 %

5 %, nieskoszonej powierzchni działki, chyba że tak określił ekspert przyrodniczy

78 Pozostawienie większej niż 10 % 1,25 – – 13 %

20 %, ale mniejszej niż 50 % lub równej 50 % nieskoszonej powierzchni działki, chyba że tak określił ekspert przyrodniczy

79 Pozostawienie większej niż 25 % 1,25 – – 31 %

50 % nieskoszonej powierzchni działki, chyba że tak określił ekspert przyrodniczy

80 Pozostawienie innej wielkości 10 % 1,25 – – 13 % nieskoszonej powierzchni działki niż określona przez eksperta przyrodniczego

81 Pozostawienie w danym roku 10 % 1,25 – – 13 % realizacji zobowiązania nieskoszonego fragmentu działki, który przynajmniej częściowo pokrywa się z fragmentem działki nieskoszonym w poprzednim roku realizacji zobowiązania

82 Wypas w nieodpowiednim 15 % 1,25 – – 19 % terminie lub w terminie innym niż określony przez eksperta przyrodniczego

83 Nieprzestrzeganie dozwolonego 10 % – 1,5 – 15 % poziomu obsady zwierząt lub obciążenia gruntów objętych płatnościami rolno-

-środowiskowo-klimatycznymi

Użytkowanie pastwiskowe

84 Niewypasanie lub wypas 33 % – 1,5 – 50 % w nieodpowiednim terminie lub w terminie innym niż określony przez eksperta przyrodniczego

85 Nieprzestrzeganie dozwolonego 20 % – 1,5 – 30 % poziomu obsady zwierząt lub obciążenia gruntów objętych płatnościami rolno-

-środowiskowo-klimatycznymi

86 Niewykoszenie niedojadów 5 % 1,25 – – 6 % lub wykoszenie niedojadów w nieodpowiednim terminie lub w terminie innym niż określony przez eksperta przyrodniczego

87 Niezłożenie skoszonej 33 % – 1,5 – 50 % biomasy z niedojadów w pryzmy, w tym pryzmy balotowe, stogi lub brogi, lub jej nieusunięcie w odpowiednim terminie lub pozostawienie na działce rozdrobnionej biomasy niedojadów

88 Nieusunięcie z działki do dnia 25 % 1,25 – – 31 %

1 marca kolejnego roku biomasy z niedojadów ułożonej w pryzmy, w tym pryzmy balotowe, stogi lub brogi

Warianty wymienione w § 3 pkt 1 lit. f oraz g i pkt 2 lit. f oraz g rozporządzenia:

89 Wydobycie torfu 57 % – – 1,75 100 %

90 Zalesienie 57 % – – 1,75 100 %

91 Zastosowanie nawożenia lub 57 % – – 1,75 100 % wapnowania

92 Wykorzystanie sprzętu 50 % – 1,5 – 75 % mechanicznego powodującego naruszenie wierzchniej warstwy gleby

93 Pozostawienie rozdrobnionej 30 % – – 1,75 53 % biomasy

94 Nieusunięcie odpadów 20 % – – 1,75 35 % pochodzenia antropogenicznego

95 Niewycięcie wskazanych 25 % – 1,5 – 38 % przez eksperta przyrodniczego lub wycięcie w nieodpowiednim terminie lub innym niż określony przez eksperta przyrodniczego zarośli i podrostu drzew

96 Zastosowanie innej niż 15 % – 1,5 – 23 % określona częstotliwości koszenia powierzchni, na której występują odrośla drzew i krzewów, lub innej niż określona przez eksperta przyrodniczego częstotliwości wycinania odrośli drzew i krzewów

97 Niewykoszenie powierzchni, 48 % 1,25 – – 60 % na której występują odrośla drzew i krzewów lub nieusuwanie odrośli drzew i krzewów lub koszenie powierzchni, na której występują odrośla drzew i krzewów w nieodpowiednim terminie lub w terminie innym niż określony przez eksperta przyrodniczego lub usuwanie tych odrośli w nieodpowiednim terminie lub terminie innym niż określony przez eksperta przyrodniczego

98 Niezłożenie wyciętej lub 33 % – 1,5 – 50 % skoszonej biomasy w pryzmy, w tym pryzmy balotowe, stogi lub brogi, lub jej nieusunięcie w odpowiednim terminie lub pozostawienie na działce rozdrobnionej biomasy

99 Nieusunięcie z działki do dnia 25 % 1,25 – – 31 %

1 marca kolejnego roku biomasy ułożonej w pryzmy, w tym pryzmy balotowe, stogi lub brogi

Warianty wymienione w § 3 pkt 1 lit. f oraz pkt 2 lit. f rozporządzenia:

100 Zastosowanie pastwiskowego 57 % – – 1,75 100 % lub kośno-pastwiskowego sposobu użytkowania

101 Zastosowanie innej niż określona 33 % – 1,5 – 50 % przez eksperta przyrodniczego częstotliwości koszenia lub niekoszenie lub koszenie w nieodpowiednim terminie lub innym niż określony przez eksperta przyrodniczego

102 Pozostawienie większej niż 10 % 1,25 – – 13 %

20 %, ale mniejszej niż 50 % lub równej 50 % nieskoszonej powierzchni działki, chyba że tak określił ekspert przyrodniczy

103 Pozostawienie większej niż 25 % 1,25 – – 31 %

50 % nieskoszonej powierzchni działki, chyba że tak określił ekspert przyrodniczy

104 Pozostawienie innej wielkości 10 % 1,25 – – 13 % nieskoszonej powierzchni działki niż określona przez eksperta przyrodniczego

105 Pozostawienie w danym roku 10 % 1,25 – – 13 % realizacji zobowiązania nieskoszonego fragmentu działki, który przynajmniej częściowo pokrywa się z fragmentem działki nieskoszonym w poprzednim roku realizacji zobowiązania

106 Niezłożenie ściętej biomasy 33 % – 1,5 – 50 % w pryzmy, w tym pryzmy balotowe, stogi lub brogi lub jej nieusunięcie w odpowiednim terminie lub pozostawienie na działce rozdrobnionej biomasy

107 Nieusunięcie z działki do dnia 25 % 1,25 – – 31 %

1 marca kolejnego roku biomasy ułożonej w pryzmy, w tym pryzmy balotowe, stogi lub brogi

Warianty wymienione w § 3 pkt 1 lit. h–k oraz pkt 2 lit. h–k rozporządzenia:

108 Zastosowanie komunalnych 25 % – 1,5 – 38 % osadów ściekowych

109 Zastosowanie podsiewu bez 25 % – 1,5 – 38 % uprawy powierzchniowej gleby

110 Zastosowanie podsiewu – 33 % – 1,5 – 50 % z zastosowaniem uprawy powierzchniowej gleby

111 Mechaniczne zniszczenie 50 % – 1,5 – 75 % struktury gleby, w tym przez bronowanie i przyorywanie

112 Zastosowanie środków 15 % – 1,5 – 23 % ochrony roślin, z wyłączeniem selektywnego i miejscowego niszczenia niepożądanych gatunków roślin określonych w metodyce, o której mowa w § 5 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia, w szczególności inwazyjnych, z zastosowaniem odpowiedniego sprzętu

(np. mazaczy herbicydowych)

113 Utworzenie nowych urządzeń 57 % – – 1,75 100 % melioracji wodnych oraz rozbudowa, przebudowa i odtworzenie istniejących urządzeń melioracji wodnych, chyba, że takie działania:

– wynikają z planu ochrony albo planu zadań ochronnych ustanowionych dla danego obszaru Natura 2000 lub

114 Składowanie biomasy wśród 10 % 1,25 – – 13 % kęp drzew i zarośli, w rowach, jarach i innych obniżeniach terenu (położonych na działkach zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności rolno-

-środowiskowo-klimatycznej)

Wariant wymieniony w § 3 pkt 1 lit. h oraz pkt 2 lit. h rozporządzenia:

Wszystkie typy użytkowania

115 Zastosowanie wałowania, 50 % – 1,5 – 75 % włókowania lub gnojowicy w okresie od dnia 1 marca do dnia 1 sierpnia

116 Zastosowanie innej niż 10 % – 1,5 – 15 % wskazana dawki nawożenia azotowego – w przypadku użytkowania kośnego

117 Zastosowanie nawożenia 10 % – 1,5 – 15 % azotowego w przypadku użytkowania innego niż kośne lub w przypadku użytkowania kośnego na obszarach nawożonych przez namuły rzeczne

118 Zastosowanie innych 10 % – 1,5 – 15 % zabiegów agrotechnicznych i pielęgnacyjnych niż wałowanie, włókowanie lub stosowanie gnojowicy w terminie od dnia 1 kwietnia do terminu pierwszego pokosu lub do dnia 15 czerwca – w przypadku użytkowania pastwiskowego

Użytkowanie kośne i kośno-pastwiskowe

119 Zastosowanie innej niż 33 % – 1,5 – 50 % określona przez eksperta przyrodniczego częstotliwości koszenia lub wykoszenie w nieodpowiednim terminie lub innym niż określony przez eksperta przyrodniczego

120 Pozostawienie mniejszej niż 5 % 1,25 – – 6 %

5 % nieskoszonej powierzchni działki, chyba że tak określił ekspert przyrodniczy

121 Pozostawienie większej niż 10 % 1,25 – – 13 %

10 %, ale mniejszej niż 50 % lub równej 50 % nieskoszonej powierzchni działki, chyba że tak określił ekspert przyrodniczy

122 Pozostawienie większej niż 25 % 1,25 – – 31 %

50 % nieskoszonej powierzchni działki, chyba że tak określił ekspert przyrodniczy

123 Pozostawienie innej wielkości 10 % 1,25 – – 13 % nieskoszonej powierzchni działki niż określona przez eksperta przyrodniczego

124 Pozostawienie w danym roku 10 % 1,25 – – 13 % realizacji zobowiązania nieskoszonego fragmentu działki, który przynajmniej częściowo pokrywa się z fragmentem działki nieskoszonym w poprzednim roku realizacji zobowiązania

125 Niezłożenie skoszonej 33 % – 1,5 – 50 % biomasy, w pryzmy, w tym pryzmy balotowe, stogi lub brogi, lub jej nieusunięcie w odpowiednim terminie lub pozostawienie na działce rozdrobnionej biomasy

126 Nieusunięcie z działki do dnia 25 % 1,25 – – 31 %

1 marca kolejnego roku biomasy ułożonej w pryzmy, w tym pryzmy balotowe, stogi lub brogi

127 Wypas w nieodpowiednim 15 % 1,25 – – 19 % terminie lub w terminie innym niż określony przez eksperta przyrodniczego

128 Nieprzestrzeganie 10 % – 1,5 – 15 % dopuszczonego poziomu obsady zwierząt lub obciążenia gruntów objętych płatnościami rolno-

-środowiskowo-klimatycznymi

Użytkowanie pastwiskowe

129 Niewypasanie lub wypas 33 % – 1,5 – 50 % w nieodpowiednim terminie lub w terminie innym niż określony przez eksperta przyrodniczego

130 Nieprzestrzeganie 20 % – 1,5 – 30 % dopuszczonego poziomu obsady zwierząt lub obciążenia gruntów objętych płatnościami rolno-

-środowiskowo-klimatycznymi

131 Niewykoszenie niedojadów 5 % 1,25 – – 6 % lub wykoszenie ich z zastosowaniem innej niż określona częstotliwości lub w nieodpowiednim terminie lub w terminie innym niż określony przez eksperta przyrodniczego

132 Niezłożenie skoszonej 33 % – 1,5 – 50 % biomasy z niedojadów w pryzmy, w tym pryzmy balotowe, stogi lub brogi lub jej nieusunięcie w odpowiednim terminie lub pozostawienie na działce rozdrobnionej biomasy z niedojadów

133 Nieusunięcie z działki do dnia 25 % 1,25 – – 31 %

1 marca kolejnego roku biomasy z niedojadów ułożonej w pryzmy, w tym pryzmy balotowe, stogi lub brogi

Wariant wymieniony w § 3 pkt 1 lit. i oraz pkt 2 lit. i rozporządzenia:

134 Zastosowanie wałowania, 50 % – 1,5 – 75 % włókowania lub gnojowicy w okresie od dnia 1 marca do dnia 1 sierpnia

135 Zastosowanie innej niż 10 % – 1,5 – 15 % wskazana dawki nawożenia azotowego w przypadku użytkowania kośnego

136 Zastosowanie nawożenia 10 % – 1,5 – 15 % azotowego w przypadku użytkowania innego niż kośne lub w przypadku użytkowania kośnego na obszarach nawożonych przez namuły rzeczne

137 Zastosowanie innych 10 % – 1,5 – 15 % zabiegów agrotechnicznych i pielęgnacyjnych niż wałowanie, włókowanie lub stosowanie gnojowicy w terminie od dnia 1 kwietnia do terminu pierwszego pokosu lub do dnia 10 lipca w przypadku użytkowania pastwiskowego

Użytkowanie kośne i kośno-pastwiskowe

138 Zastosowanie innej niż 33 % – 1,5 – 50 % określona przez eksperta przyrodniczego częstotliwości koszenia lub wykoszenie w nieodpowiednim terminie lub w terminie innym niż określony przez eksperta przyrodniczego

139 Pozostawienie mniejszej niż 5 % 1,25 – – 6 %

5 % nieskoszonej powierzchni działki, chyba że tak określił ekspert przyrodniczy

140 Pozostawienie większej niż 10 % 1,25 – – 13 %

10 %, ale mniejszej niż 50 % lub równej 50 % nieskoszonej powierzchni działki, chyba że tak określił ekspert przyrodniczy

141 Pozostawienie większej niż 25 % 1,25 – – 31 %

50 % nieskoszonej powierzchni działki, chyba że tak określił ekspert przyrodniczy

142 Pozostawienie innej wielkości 10 % 1,25 – – 13 % nieskoszonej powierzchni działki niż określona przez eksperta przyrodniczego

143 Pozostawienie w danym roku 10 % 1,25 – – 13 % realizacji zobowiązania nieskoszonego fragmentu działki, który przynajmniej częściowo pokrywa się z fragmentem działki nieskoszonym w poprzednim roku realizacji zobowiązania

144 Niezłożenie skoszonej 33 % – 1,5 – 50 % biomasy, w pryzmy, w tym pryzmy balotowe, stogi lub brogi, lub jej nieusunięcie w odpowiednim terminie lub pozostawienie na działce rozdrobnionej biomasy

145 Nieusunięcie z działki do dnia 25 % 1,25 – – 31 %

1 marca kolejnego roku biomasy ułożonej w pryzmy, w tym pryzmy balotowe, stogi lub brogi

146 Wypas w nieodpowiednim 15 % 1,25 – – 19 % terminie lub w terminie innym niż określony przez eksperta przyrodniczego

147 Nieprzestrzeganie 10 % – 1,5 – 15 % dopuszczonego poziomu obsady zwierząt lub obciążenia gruntów objętych płatnościami rolno-

-środowiskowo-klimatycznymi

Użytkowanie pastwiskowe

148 Niewypasanie lub wypas 33 % – 1,5 – 50 % w nieodpowiednim terminie lub w terminie innym niż określony przez eksperta przyrodniczego

149 Nieprzestrzeganie 20 % – 1,5 – 30 % dopuszczonego poziomu obsady zwierząt lub obciążenia gruntów objętych płatnościami rolno-

-środowiskowo-klimatycznymi

150 Niewykaszanie niedojadów 5 % 1,25 – – 6 % lub wykaszanie ich z zastosowaniem innej niż określona częstotliwości lub w nieodpowiednim terminie lub w terminie innym niż określony przez eksperta przyrodniczego

151 Niezłożenie skoszonej 33 % – 1,5 – 50 % biomasy z niedojadów w pryzmy, w tym pryzmy balotowe, stogi lub brogi lub jej nieusunięcie w odpowiednim terminie lub pozostawienie na działce rozdrobnionej biomasy z niedojadów

152 Nieusunięcie z działki do dnia 25 % 1,25 – – 31 %

1 marca kolejnego roku biomasy z niedojadów ułożonej w pryzmy, w tym pryzmy balotowe, stogi lub brogi

Warianty wymienione w § 3 pkt 1 lit. j oraz pkt 2 lit. j rozporządzenia:

153 Zastosowanie pastwiskowego 57 % – – 1,75 100 % sposobu użytkowania

154 Zastosowanie nawożenia lub 10 % – 1,5 – 15 % wapnowania

155 Wykonanie jakichkolwiek 20 % – 1,5 – 30 % zabiegów agrotechnicznych i pielęgnacyjnych w terminie od dnia 1 marca do terminu pierwszego pokosu

Użytkowanie kośne i kośno-pastwiskowe

156 Zastosowanie innej niż 33 % – 1,5 – 50 % określona przez eksperta przyrodniczego częstotliwości koszenia lub wykoszenie w nieodpowiednim terminie lub innym niż określony przez eksperta przyrodniczego

157 Pozostawienie mniejszej niż 5 % 1,25 – – 6 %

15 % nieskoszonej powierzchni działki, chyba że tak określił ekspert przyrodniczy

158 Pozostawienie większej niż 25 % 1,25 – – 31 %

85 % nieskoszonej powierzchni działki, chyba że tak określił ekspert przyrodniczy

159 Pozostawienie innej wielkości 10 % 1,25 – – 13 % nieskoszonej powierzchni działki niż określona przez eksperta przyrodniczego

160 Pozostawienie w danym roku 10 % 1,25 – – 13 % realizacji zobowiązania nieskoszonego fragmentu działki, który przynajmniej częściowo pokrywa się z fragmentem działki nieskoszonym w poprzednim roku realizacji zobowiązania, albo pozostawienie nieskoszonego fragmentu działki, który nie obejmuje w całości tego jej fragmentu, który został skoszony w poprzednim roku, w przypadku gdy w danym roku realizacji zobowiązania powierzchnia nieskoszonego fragmentu działki jest większa niż powierzchnia fragmentu tej działki skoszonego w poprzednim roku

161 Niezłożenie skoszonej biomasy, 33 % – 1,5 – 50 % w pryzmy, w tym pryzmy balotowe, stogi lub brogi, lub jej nieusunięcie w odpowiednim terminie lub pozostawienie na działce rozdrobnionej biomasy

162 Nieusunięcie z działki do dnia 25 % 1,25 – – 31 %

1 marca kolejnego roku biomasy ułożonej w pryzmy, w tym pryzmy balotowe, stogi lub brogi

163 Wypas w nieodpowiednim 15 % 1,25 – – 19 % terminie lub w terminie innym niż określony przez eksperta przyrodniczego

164 Nieprzestrzeganie 10 % – 1,5 – 15 % dopuszczonego poziomu obsady zwierząt lub obciążenia gruntów objętych płatnościami rolno-

-środowiskowo-klimatycznymi

Warianty wymienione w § 3 pkt 1 lit. k oraz pkt 2 lit. k rozporządzenia:

165 Zastosowanie pastwiskowego 57 % – – 1,75 100 % sposobu użytkowania

166 Zastosowanie wałowania, 50 % – 1,5 – 75 % włókowania lub gnojowicy w okresie od dnia 1 marca do dnia 1 września

167 Zastosowanie innej niż 10 % – 1,5 – 15 % wskazana dawki nawożenia azotowego – w przypadku użytkowania kośnego

168 Zastosowanie nawożenia 10 % – 1,5 – 15 % azotowego w przypadku użytkowania innego niż kośne lub w przypadku użytkowania kośnego na obszarach nawożonych przez namuły rzeczne

169 Zastosowanie innych 10 % – 1,5 – 15 % zabiegów agrotechnicznych i pielęgnacyjnych niż wałowanie, włókowanie lub stosowanie gnojowicy w terminie od dnia 1 kwietnia do terminu pierwszego pokosu

Użytkowanie kośne lub kośno-pastwiskowe

170 Zastosowanie innej niż 33 % – 1,5 – 50 % określona przez eksperta przyrodniczego częstotliwości koszenia lub wykoszenie w nieodpowiednim terminie lub w terminie innym niż określony przez eksperta przyrodniczego

171 Pozostawienie mniejszej niż 5 % 1,25 – – 6 %

5 % nieskoszonej powierzchni działki, chyba że tak określił ekspert przyrodniczy

172 Pozostawienie większej niż 10 % 1,25 – – 13 %

10 %, ale mniejszej niż 50 % lub równej 50 % nieskoszonej powierzchni działki, chyba że tak określił ekspert przyrodniczy

173 Pozostawienie większej niż 25 % 1,25 – – 31 %

50 % nieskoszonej powierzchni działki, chyba że tak określił ekspert przyrodniczy

174 Pozostawienie innej wielkości 10 % 1,25 – – 13 % nieskoszonej powierzchni działki niż określona przez eksperta przyrodniczego

175 Pozostawienie w danym roku 10 % 1,25 – – 13 % realizacji zobowiązania nieskoszonego fragmentu działki, który przynajmniej częściowo pokrywa się z fragmentem działki nieskoszonym w poprzednim roku realizacji zobowiązania

176 Niezłożenie skoszonej 33 % – 1,5 – 50 % biomasy, w pryzmy, w tym pryzmy balotowe, stogi lub brogi, lub jej nieusunięcie w odpowiednim terminie lub pozostawienie na działce rozdrobnionej biomasy

177 Nieusunięcie z działki do dnia 25 % 1,25 – – 31 %

1 marca kolejnego roku biomasy ułożonej w pryzmy, w tym pryzmy balotowe, stogi lub brogi

178 Wypas w nieodpowiednim 15 % 1,25 – – 19 % terminie lub w terminie innym niż określony przez eksperta przyrodniczego

179 Nieprzestrzeganie 10 % – 1,5 – 15 % dopuszczonego poziomu obsady zwierząt lub obciążenia gruntów objętych płatnościami rolno-

-środowiskowo-klimatycznymi

II. Interwencja wymieniona w § 3 pkt 3 rozporządzenia

Wymogi obowiązkowe dla wszystkich typów użytkowania:

1 Zastosowanie wałowania 50 % – 1,5 – 75 %

2 Zastosowanie komunalnych 25 % – 1,5 – 38 % osadów ściekowych

3 Zastosowanie podsiewu bez 25 % – 1,5 – 38 % uprawy powierzchniowej gleby

4 Zastosowanie podsiewu 33 % – 1,5 – 50 % z zastosowaniem uprawy powierzchniowej gleby

5 Mechaniczne zniszczenie 50 % – 1,5 – 75 % struktury gleby, w tym przez bronowanie i przyorywanie

6 Zastosowanie włókowania 20 % – 1,5 – 30 %

– od dnia 1 kwietnia do dnia

1 września na obszarach nizinnych (do 300 m n.p.m.),

– od dnia 15 kwietnia do dnia

1 września na obszarach wyżynnych i górskich

(powyżej 300 m n.p.m.)

(np. mazaczy herbicydowych)

8 Tworzenie nowych urządzeń 57 % – – 1,75 100 % melioracji wodnych oraz rozbudowa, przebudowa i odtworzenie istniejących urządzeń melioracji wodnych, chyba że takie działania:

– wynikają z planu ochrony albo planu zadań ochronnych ustanowionych dla danego obszaru Natura 2000 lub

– dotyczą dostosowania tych urządzeń do potrzeb związanych z poprawą warunków siedliskowych gatunków lub siedlisk, jeżeli takie działania zostały dopuszczone i uzasadnione przez doradcę rolnośrodowiskowego

-środowiskowo-klimatycznej)

10 Przekroczenie dopuszczalnego 10 % 1,25 – – 13 % limitu nawożenia

11 Nawożenie azotem na 10 % 1,25 – – 13 % obszarach nawożonych przez namuły rzeczne

Użytkowanie kośne i kośno-pastwiskowe

12 Zastosowanie innej niż 33 % – 1,5 – 50 % wskazana częstotliwości koszenia lub wykoszenie w nieodpowiednim terminie lub innym niż określony przez doradcę rolnośrodowiskowego

13 Pozostawienie mniejszej niż 5 % 1,25 – – 6 %

5 % nieskoszonej powierzchni działki, chyba że tak określił doradca rolnośrodowiskowy

14 Pozostawienie większej niż 10 % 1,25 – – 13 %

20 %, ale mniejszej niż 50 % lub równej 50 % nieskoszonej powierzchni działki, chyba że tak określił doradca rolnośrodowiskowy

15 Pozostawienie większej niż 25 % 1,25 – – 31 %

50 % nieskoszonej powierzchni działki, chyba że tak określił doradca rolnośrodowiskowy

16 Pozostawienie innej wielkości 10 % 1,25 – – 13 % nieskoszonej powierzchni działki niż określona przez doradcę rolnośrodowiskowego

17 Pozostawienie w danym roku 10 % 1,25 – – 13 % realizacji zobowiązania nieskoszonego fragmentu działki, który przynajmniej częściowo pokrywa się z fragmentem działki nieskoszonym w poprzednim roku realizacji zobowiązania

18 Niezłożenie skoszonej 33 % – 1,5 – 50 % biomasy, w pryzmy, w tym pryzmy balotowe, stogi lub brogi, lub jej nieusunięcie w odpowiednim terminie lub pozostawienie na działce rozdrobnionej biomasy

19 Nieusunięcie z działki do dnia 25 % 1,25 – – 31 %

1 marca kolejnego roku biomasy ułożonej w pryzmy, w tym pryzmy balotowe, stogi lub brogi

20 Wypas w nieodpowiednim 15 % 1,25 – – 19 % terminie lub w terminie innym niż określony przez doradcę rolnośrodowiskowego

21 Nieprzestrzeganie 10 % – 1,5 – 15 % dopuszczonego poziomu obsady zwierząt lub obciążenia gruntów objętych płatnościami rolno-

-środowiskowo-klimatycznymi

Użytkowanie pastwiskowe

22 Niewypasanie lub wypas 33 % – 1,5 – 50 % w nieodpowiednim terminie lub w terminie innym niż określony przez doradcę rolnośrodowiskowego

23 Nieprzestrzeganie 20 % – 1,5 – 30 % dopuszczonego poziomu obsady zwierząt lub obciążenia gruntów objętych płatnościami rolno-

-środowiskowo-klimatycznymi

24 Niewykaszanie niedojadów 5 % 1,25 – – 6 % lub wykaszanie ich z zastosowaniem innej niż wskazana częstotliwości lub w nieodpowiednim terminie lub terminie innym niż określony przez doradcę rolnośrodowiskowego

25 Niezłożenie skoszonej 33 % – 1,5 – 50 % biomasy z niedojadów w pryzmy, w tym pryzmy balotowe, stogi lub brogi, lub jej nieusunięcie w odpowiednim terminie lub pozostawienie na działce rozdrobnionej biomasy z niedojadów

26 Nieusunięcie z działki do dnia 25 % 1,25 – – 31 %

1 marca kolejnego roku biomasy z niedojadów ułożonej w pryzmy, w tym pryzmy balotowe, stogi lub brogi

III. Interwencja wymieniona w § 3 pkt 4 rozporządzenia

1 Prowadzenie sadu niezgodnie 57 % – – 1,75 100 % z wymogami, o których mowa w części III pkt 1–4 załącznika nr 2 do rozporządzenia

2 Zastosowanie środków 5 % 1,25 – – 6 % ochrony roślin, z wyjątkiem dopuszczonych do stosowania w rolnictwie ekologicznym

3 Niewykonanie któregokolwiek 5 % 1,25 – – 6 % z podstawowych zabiegów pielęgnacyjnych w sadzie określonych przez doradcę rolnośrodowiskowego lub wykonanie któregokolwiek z tych zabiegów niezgodnie z tym jak określił to ten doradca

4 Niewykonanie żadnego 20 % 1,25 – – 25 % z określonych przez doradcę rolnośrodowiskowego podstawowych zabiegów pielęgnacyjnych w sadzie lub wykonanie ich niezgodnie z tym jak określił to ten doradca

5 Niewykoszenie lub wykoszenie 5 % 1,25 – – 6 % w nieodpowiednim terminie lub niewypasanie lub wypas poza okresem wegetacyjnym

6 Niezłożenie skoszonej biomasy 10 % 1,25 – – 13 % w pryzmy, w tym pryzmy balotowe stogi lub brogi, lub jej nieusunięcie w odpowiednim terminie, chyba że na działce pozostawiono rozdrobnioną biomasę

IV. Interwencja wymieniona w § 3 pkt 5 rozporządzenia

Wariant wymieniony w § 3 pkt 5 lit. a rozporządzenia:

1 W przypadku uprawy roślin 50 % – – 1,75 88 % odmian regionalnych lub odmian amatorskich wpisanych do krajowego rejestru lub odmian marginalnych gatunków roślin rolniczych

– w pierwszym i czwartym roku uprawy danej odmiany uprawa ta nie jest prowadzona z wykorzystaniem kwalifikowanego materiału siewnego lub materiału siewnego kategorii standard – w przypadku uprawy roślin jednorocznych i dwuletnich,

– w pierwszym roku uprawy danej odmiany uprawa ta nie jest prowadzona z wykorzystaniem kwalifikowanego materiału siewnego lub materiału siewnego kategorii standard – w przypadku uprawy bylin

V. Interwencja wymieniona w § 3 pkt 7 rozporządzenia:

Wariant wymieniony w § 3 pkt 7 lit. a rozporządzenia:

1 Wysiew mieszanki 20 % 1,25 – – 25 % wykorzystanej do założenia pasa kwietnego w terminie po dniu 15 maja (w pierwszym roku realizacji zobowiązania), ale do dnia 31 maja

2 Wysiew mieszanki 57 % – – 1,75 100 % wykorzystanej do założenia pasa kwietnego w terminie po dniu 31 października (w roku poprzedzającym rok rozpoczęcia realizacji zobowiązania) lub po dniu

31 maja (w pierwszym roku realizacji zobowiązania)

3 Wysiew mieszanki 20 % 1,25 – – 25 % wykorzystanej do założenia pasa kwietnego w terminie przed dniem 15 sierpnia

(w roku poprzedzającym rok rozpoczęcia realizacji zobowiązania), ale niewcześniej niż w dniu

1 sierpnia

4 Wysiew mieszanki 57 % – – 1,75 100 % wykorzystanej do założenia pasa kwietnego w terminie przed dniem 1 sierpnia (w roku poprzedzającym rok rozpoczęcia realizacji zobowiązania) lub przed dniem

1 kwietnia (w pierwszym roku realizacji zobowiązania)

5 Założenie pasa kwietnego 57 % – – 1,75 100 % o szerokości mniejszej niż 3 m

6 Założenie pasa kwietnego 32 % – – 1,75 56 % o szerokości większej niż

22 m, ale mniejszej niż 26 m lub równej 26 m

7 Założenie pasa kwietnego 57 % – – 1,75 100 % o szerokości większej niż 26 m

8 Mieszanka wykorzystana do 57 % – – 1,75 100 % założenia pasa kwietnego zawiera mniej niż 8 gatunków roślin określonych w ust. 5 pkt 1 załącznika nr 4 do rozporządzenia

9 W pierwszym roku realizacji 40 % – 1,5 – 60 % zobowiązania liczba gatunków roślin określonych w ust. 5 pkt 1 załącznika nr 4 do rozporządzenia w pasie kwietnym jest mniejsza niż 5, ale większa niż 2 lub równa 2

10 W pierwszym roku realizacji 57 % – – 1,75 100 % zobowiązania liczba gatunków roślin określonych w ust. 5 pkt 1 załącznika nr 4 do rozporządzenia w pasie kwietnym wynosi 1 lub takie gatunki nie występują w pasie kwietnym

11 W drugim roku lub kolejnych 20 % – 1,5 – 30 % latach realizacji zobowiązania liczba gatunków roślin określonych w ust. 5 pkt 1 załącznika nr 4 do rozporządzenia w pasie kwietnym jest mniejsza niż 4, ale większa niż 2 lub równa 2

12 W drugim roku lub kolejnych 57 % – – 1,75 100 % latach realizacji zobowiązania liczba gatunków roślin określonych w ust. 5 pkt 1 załącznika nr 4 do rozporządzenia w pasie kwietnym wynosi 1 lub takie gatunki nie występują w pasie kwietnym

13 Mieszanka wykorzystana do 57 % – – 1,75 100 % założenia pasa kwietnego zawiera mniej niż 4 wieloletnie gatunki roślin określone w ust. 5 pkt 1 załącznika nr 4 do rozporządzenia

14 W pasie kwietnym występuje 40 % – 1,5 – 60 %

1 wieloletni gatunek z gatunków roślin określonych w ust. 5 pkt 1 załącznika nr 4 do rozporządzenia

15 W pasie kwietnym nie 57 % – – 1,75 100 % występują jednoroczny gatunek rośliny lub wieloletnie gatunki roślin określone w ust. 5 pkt 1 załącznika nr 4 do rozporządzenia

16 Mieszanka wykorzystana do 57 % – – 1,75 100 % założenia pasa kwietnego nie zawiera gatunków uprawnych lub dziko rosnących, w tym gatunków dziko rosnących wieloletnich

17 Mieszanka wykorzystana do 57 % – – 1,75 100 % założenia pasa kwietnego zawiera gatunki niepożądane w wieloletnich pasach kwietnych wskazane w ust. 1 pkt 10 w części V załącznika nr 2 do rozporządzenia

18 (uchylona)

19 Udział powierzchniowy roślin 50 % – 1,5 – 75 % z gatunków z rodziny traw wymienionych w ust. 5 pkt 1 załącznika nr 4 do rozporządzenia w pierwszym roku realizacji zobowiązania wynosi więcej niż 50 %

20 Udział powierzchniowy roślin 30 % – 1,5 – 45 % z gatunków z rodziny traw wymienionych w ust. 5 pkt 1 załącznika nr 4 do rozporządzenia w pierwszym roku realizacji zobowiązania wynosi więcej niż 20 %, ale niewięcej niż 50 % lub jest równy 50 %

21 W przypadku zakładania 12 % – – 1,75 21 % i utrzymywania na gruntach ornych więcej niż jednego pasa kwietnego, odległość między położonymi najbliżej siebie punktami znajdującymi się na granicach tych pasów jest mniejsza niż 50 m

22 Zastosowanie niewłaściwej 33 % – 1,5 – 50 % częstotliwości koszenia lub częstotliwości innej niż określona przez doradcę rolnośrodowiskowego lub wykoszenie w nieodpowiednim terminie lub w terminie innym niż określony przez doradcę rolnośrodowiskowego

23 Pozostawienie mniejszej niż 25 % – 1,5 – 38 %

45 %, ale niemniejszej niż

30 % (chyba że tak określił doradca rolnośrodowiskowy w związku z występowaniem w pasie kwietnym gatunków niepożądanych) lub większej niż 55 %, ale niewiększej niż

70 % nieskoszonej powierzchni pasa kwietnego

24 Pozostawienie mniejszej niż 50 % – 1,5 – 75 %

30 % (chyba że tak określił doradca rolnośrodowiskowy w związku z występowaniem w pasie gatunków niepożądanych) lub większej niż 70 % nieskoszonej powierzchni pasa kwietnego

25 W dwóch kolejnych latach 33 % – 1,5 – 50 % realizacji pozostawienie nieskoszonego tego samego fragmentu pasa kwietnego

26 Nieusunięcie z powierzchni 25 % 1,25 – – 31 % pasa kwietnego skoszonej biomasy w terminie do 14 dni po pokosie

27 Brak podsiewu, w przypadku 40 % 1,25 – – 50 % gdy liczba gatunków określonych w ust. 5 pkt 1 załącznika nr 4 do rozporządzenia w tym pasie kwietnym wynosi mniej niż 4, lub podsiew pasa kwietnego gatunkami innymi niż określone w ust. 5 pkt 1 załącznika nr 4 do rozporządzenia, lub podsiew gatunkami z rodziny traw

28 Niezachowanie istniejących 20 % – – 1,75 35 % drzew i krzewów w obrębie pasa kwietnego

29 Przeoranie 57 % – – 1,75 100 %

30 Wypasanie zwierząt w obrębie 15 % 1,25 – – 19 % pasa kwietnego

31 Zastosowanie nawożenia 50 % – 1,5 – 75 % mineralnego lub naturalnego

32 Zastosowanie osadów 50 % – 1,5 – 75 % ściekowych

33 Zastosowanie środków 57 % – – 1,75 100 % ochrony roślin

34 Składowanie w obrębie pasa 24 % 1,25 – – 30 % kwietnego obornika, siana, słomy lub odpadów

35 Wykorzystywanie pasów 40 % 1,25 – – 50 % kwietnych jako dróg dojazdowych

36 Pozostawienie maszyn 40 % 1,25 – – 50 % i urządzeń rolniczych w obrębie pasa kwietnego

Wariant wymieniony w § 3 pkt 7 lit. b rozporządzenia:

37 Założenie lub utrzymanie 80 % 1,25 – – 100 % w okresie zobowiązania ogródka bioróżnorodności zawierającego mniej niż

15 gatunków roślin

38 W ogródku bioróżnorodności 56 % 1,25 – – 70 % żaden z uprawianych gatunków nie jest gatunkiem warzywnym lub zielarskim

39 W ogródku bioróżnorodności 56 % 1,25 – – 70 % nie są uprawiane gatunek roślin lub odmiana roślin będące:

– odmianą regionalną lub odmianą amatorską wpisaną do krajowego rejestru lub

– odmianą marginalnych gatunków roślin rolniczych, lub

– gatunkiem rzadko uprawianych roślin rolniczych i warzywnych wymienionych w ust. 3 pkt 2 załącznika nr 4 do rozporządzenia

40 Powierzchnia uprawy 56 % 1,25 – – 70 % któregokolwiek z uprawianych gatunków lub którejkolwiek z odmian przekracza 50 % powierzchni ogródka bioróżnorodności

41 W przypadku uprawy roślin 25 % 1,25 – – 31 % odmian regionalnych lub odmian amatorskich wpisanych do krajowego rejestru lub odmian marginalnych gatunków roślin rolniczych

– w pierwszym roku uprawy danej odmiany uprawa ta nie jest prowadzona z wykorzystaniem kwalifikowanego materiału siewnego lub materiału siewnego kategorii standard – w przypadku uprawy bylin

42 W przypadku uprawy roślin 15 % 1,25 – – 19 % z materiału pozyskanego z kolekcji banku genów, w pierwszym roku uprawa ta nie jest założona na podstawie protokołu przekazania tego materiału przez bank genów

43 Zastosowanie herbicydu 15 % – 1,5 – 23 %

VI. Interwencja wymieniona w § 3 pkt 8 rozporządzenia

Wariant wymieniony w § 3 pkt 8 lit. c rozporządzenia:

1 Brak użytkowania kośnego, 10 % – 1,5 – 15 % kośno-pastwiskowego i pastwiskowego

2 Koszenie w nieodpowiednim 5 % 1,25 – – 6 % terminie w przypadku użytkowania kośnego lub kośno-pastwiskowego

3 Nieusunięcie skoszonej 10 % – 1,5 – 15 % biomasy z działki rolnej do dnia 1 marca kolejnego roku

4 Przekroczenie dopuszczalnego 10 % – 1,5 – 15 % limitu nawożenia

5 Zastosowanie gnojówki lub 25 % – 1,5 – 38 % gnojowicy

6 Zastosowanie komunalnych 15 % – 1,5 – 23 % osadów ściekowych

7 Zastosowanie wapnowania 10 % – 1,5 – 15 %

Treść według tekstu jednolitego

Ustawa była zmieniana. Obecne brzmienie ogłoszono jako tekst jednolity: Dz.U. 2026 poz. 1043, 4 sierpnia 2026.

Oficjalny tekst jednolity (PDF) Tekst pierwotny z 2023 r. (PDF, bez zmian)

Lexeva pokazuje treść przepisu, nie udziela porad prawnych. Moc prawną ma wyłącznie tekst ogłoszony w dzienniku urzędowym.