§ 51

Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 7 dni od dnia ogłoszenia.

1. Określenia

1.1. Użyte określenia oznaczają:

1) rodzaj tablicy - tablicę zwyczajną, indywidualną, zabytkową, dyplomatyczną, tymczasową;

2) odmiana tablicy - tablicę jednorzędową, tj. przeznaczoną do usytuowania znaków w jednym rzędzie, lub dwurzędową, tj. przeznaczoną do usytuowania znaków w dwóch rzędach;

3) wzór tablicy - tablicę określonego rodzaju i odmiany;

4) tablica pojedyncza - tablicę przeznaczoną do stosowania w jednym egzemplarzu;

5) komplet tablic - dwie tablice jednej odmiany lub różnych odmian o takiej samej treści;

6) znaki tablicy - litery, cyfry i symbole umieszczone na tablicy;

7) numer rejestracyjny - znaki (litery i cyfry) uformowane przez wytłoczenie płyty tablicy;

8) odbicie powrotne (współdrożne) - odbicie charakteryzujące się tym, że światło jest odbijane w kierunku bliskim do tego, z którego pada, przy czym właściwość ta zostaje zachowana przy znacznych zmianach kąta oświetlenia;

9) materiał odblaskowy - materiał odbijający światło w sposób powrotny (współdrożny);

10) oś odniesienia NC - oś odpowiadającą osi symetrii próbki i prostopadłą do jej powierzchni odblaskowej;

11) środek odniesienia C - punkt przecięcia osi odniesienia z powierzchnią odblaskową próbki;

12) kąt oświetlenia ß - kąt zawarty między osią odniesienia NC a prostą wyznaczoną przez środek źródła światła Cs oraz środek odniesienia C próbki;

13) kąt obserwacji α - kąt zawarty między prostymi łączącymi środek odniesienia C próbki ze środkiem źródła Cs oraz środek odniesienia C próbki ze środkiem odbiornika światła Cr;

14) rozwartość kątowa próbki γ - kąt, pod jakim jest widoczny największy wymiar powierzchni odblaskowej badanej próbki ze środka odbiornika światła;

15) powierzchniowy współczynnik odblasku R - stosunek światłości powierzchni odblaskowej w kierunku obserwacji do natężenia oświetlenia przy powierzchni odblaskowej, na płaszczyźnie prostopadłej do kierunku padającego światła i do pola tej powierzchni odblaskowej, przy określonych kątach oświetlenia i obserwacji; powierzchniowy współczynnik odblasku R wyrażany jest w kandelach na lux na metr kwadratowy (cd × lx × m);

16) wzorcowe źródła światła A i D65 - źródło światła stosowane przy badaniach materiałów odblaskowych;

17) współczynnik luminancji - stosunek luminancji danej powierzchni w określonym kierunku do luminancji idealnego rozpraszacza oświetlonego w taki sam sposób.

2. Szczegółowe wymagania techniczne dla tablic rejestracyjnych

2.1. Płyta tablicy powinna być wykonana z taśmy aluminiowej o grubości 1 mm, odpornej na działanie czynników atmosferycznych oraz na warunki występujące w czasie normalnej eksploatacji pojazdu. Powierzchnia czołowa tablicy powinna być pokryta materiałem odblaskowym barwy białej, żółtej, zielonej lub niebieskiej, trwale związanym z podłożem, odpornym na uderzenia i zginanie, posiadającym właściwości elastyczne oraz wymagane właściwości odblaskowe i barwowe.

2.2. Kształty tablic powinny być zgodne z rysunkiem 1. Wymiary na rysunku podano w mm, maksymalne odchyłki wymiarów głównych (długości i szerokość) wynoszą ±1 mm. Odchyłka promienia zaokrąglenia naroży tablic powinna wynosić od -0,5 do +1,5 mm.

2.3. Wytłoczone znaki i ramka obrzeża powinny być pokryte powłoką o tej samej barwie. Znaki tablic powinny być ukształtowane przez wytłoczenie płyty tak, aby na stronie czołowej były one wypukłe. Kształt przetłoczeń znaków i ramki obrzeża powinien być zgodny z rysunkiem 2.

2.4. Tablice samochodowe wykonuje się w kompletach, natomiast tablice motocyklowe motorowerowe oraz tablice do oznaczania przyczep - jako tablice pojedyncze. Dodatkową tablicę rejestracyjną o tym samym numerze rejestracyjnym co numer rejestracyjny pojazdu samochodowego wykonuje się do oznaczania bagażnika zakrywającego tylną tablicę rejestracyjną tego pojazdu. Tablice samochodowe do ciągników rolniczych mogą być wykonane jako tablice pojedyncze. Tablice motocyklowe i motorowerowe mogą być wykonane w kompletach do oznaczania odpowiednio:

1) motocykli trójkołowych kategorii L5e oraz motorowerów trójkołowych kategorii L2e;

2) czterokołowców kategorii L7e oraz czterokołowców lekkich kategorii L6e.

2.5. Na tablicach wszystkich wzorów, z wyjątkiem tablic dyplomatycznych, umieszcza się symbol Unii Europejskiej składający się z 12 pięcioramiennych gwiazdek barwy żółtej, ułożonych na obwodzie okręgu, i znak „PL” barwy białej wyróżniający państwo rejestracji pojazdu. Symbol Unii Europejskiej i znak „PL” powinny być umieszczone na niebieskim tle z lewej strony tablicy. Niebieskie tło pod symbolem Unii Europejskiej, symbol oraz znak „PL” powinny być odblaskowe i stanowić trwałą część podłoża foliowego. Niebieskie tło powinno zachodzić na sąsiadujące obrzeże tak, aby nie pozostawał biały lub żółty pasek między niebieskim tłem a czarną lub czerwoną ramką obrzeża. Maksymalna odchyłka wysokości tła w tablicach dwurzędowych wynosi ±2 mm, a maksymalna odchyłka szerokości dla wszystkich tablic wynosi ±2 mm. Wymiary oraz położenie symbolu Unii Europejskiej, znaku „PL” i niebieskiego tła powinny być zgodne z rysunkiem 8. Maksymalna odchyłka położenia symbolu Unii Europejskiej i znaku „PL” wynosi ±1 mm. Wysokość liter w znaku „PL” powinna wynosić 20 mm, a maksymalna odchyłka wysokości +1 mm. Grubość kreski liter w znaku „PL” powinna wynosić 4 mm, a jej maksymalna odchyłka +0,5 mm. Maksymalna odchyłka wielkości odległości między dwoma przeciwległymi, skrajnymi punktami ramion gwiazdy w symbolu Unii Europejskiej wynosi +0,5 mm. Niebieska barwa tła i żółta barwa gwiazdek powinny mieścić się w polach barwowych określonych w pkt 2.20. Dopuszczalne jest występowanie obramowania konturu gwiazdek kreską innej barwy, powstałej z nakładania się żółtej barwy gwiazdek na niebieską barwę podłoża. Nakładanie to wynika z dopuszczalnych tolerancji wymiarowych wykonania gwiazdek. Dopuszcza się ocenę barwy gwiazdek na podstawie obserwacji wzrokowej.

2.6. Umieszczone na tablicach:

a) oznaczenie miejsca pod znak legalizacyjny naniesione techniką laserową powinno mieć wymiary: szerokość 18±0,5 mm, wysokość 30±0,5 mm, promień zaokrągleń narożników R = 3-1 mm, grubość linii 0,25±0,05 mm. Oznaczenie tego miejsca nanosi techniką laserową producent tablicy rejestracyjnej z wytłoczonymi numerami rejestracyjnymi albo tłoczący numery rejestracyjne, w następujący sposób:

b) grafika obrysu wizerunku orła, o którym mowa w ustawie z dnia 31 stycznia 1980 r. o godle, barwach i hymnie Rzeczypospolitej Polskiej oraz o pieczęciach państwowych, naniesiona techniką laserową przez producenta tablicy z wytłoczonymi numerami rejestracyjnymi albo tłoczącego numery rejestracyjne, powinna mieć wysokość 15-1 mm i grubość linii 0,25±0,05 mm; grafika obrysu wizerunku orła powinna mieć następujące położenie na tablicach:

c) grafika pojazdu zabytkowego określonego na rysunku 4. Grafikę nanosi techniką laserową producent tablicy rejestracyjnej motorowerowej zabytkowej z wytłoczonymi numerami rejestracyjnymi albo tłoczący numery rejestracyjne, w następujący sposób:

d) grafika pojazdu zabytkowego określonego na rysunku 3. Grafikę nanosi techniką laserową producent tablicy rejestracyjnej zabytkowej jednorzędowej zmniejszonej z wytłoczonymi numerami rejestracyjnymi albo tłoczący numery rejestracyjne, w następujący sposób:

e) oznaczenie numeru certyfikatu, o którym mowa w art. 75a ust. 2 pkt 2 ustawy, posiadanego przez producenta tablic rejestracyjnych bez wytłoczonych numerów rejestracyjnych, naniesione techniką laserową przez tego producenta, powinno posiadać następujące położenie na tablicach:

f) oznaczenie nazwy producenta tablic z wytłoczonymi numerami rejestracyjnymi albo tłoczącego numery rejestracyjne, naniesione techniką laserową przez tego producenta, umieszcza się w jednej linii, rozdzielone spacją, przed oznaczeniem, o którym mowa w lit. g,

g) oznaczenie numeru certyfikatu, o którym mowa w art. 75a ust. 2 pkt 2 ustawy, posiadanego przez producenta tablic rejestracyjnych z wytłoczonymi numerami rejestracyjnymi albo tłoczącego numery rejestracyjne, naniesione techniką laserową przez tego producenta, umieszcza się w odległości 9 mm (dolna krawędź oznaczenia) od dolnej krawędzi tablicy,

h) oznaczenia, o których mowa w lit. f i g, umieszcza się odpowiednio pod oznaczeniem, o którym mowa w lit. a i symetrycznie w jego osi,

i) w przypadku gdy nie można umieścić oznaczeń, o których mowa w lit. f i g, analogicznie jak w lit. h, umieszcza się je symetrycznie w osi tablicy rejestracyjnej,

j) do wykonania oznaczeń, o których mowa w lit. e-g, stosuje się proporcjonalne znaki z prostą (niepochyłą) i czytelną jednakową czcionką o wysokości 3 mm i grubości linii 0,25±0,05 mm; litery w oznaczeniach powinny być wersalikami (wielkimi literami),

k) tolerancje położenia oznaczeń, o których mowa w lit. a-g, wynoszą ±0,8 mm.

2.7. Symbole pojazdów zabytkowych powinny być wykonane według rysunków 3 i 4. Dla tablic rejestracyjnych zabytkowych jednorzędowych zmniejszonych wzór pojazdu określony na rysunku 3 należy przeskalować tak aby szerokość nanoszonej na tablicę grafiki, wynosiła 25±0,5mm. Dla tablic motorowerowych zabytkowych wzór pojazdu określony na rysunku 4 należy przeskalować tak aby szerokość nanoszonej na tablicę grafiki, wynosiła 30±0,5 mm.

2.8. Geometria ogólna i grubość tablic nie powinna ulegać samoistnym zmianom podczas eksploatacji tablic. Tablica położona na płaskim podłożu stroną czołową do góry powinna na całej płaszczyźnie przylegać do tego podłoża i nie wykazywać żadnych dostrzegalnych pofalowań na powierzchni czołowej. Dopuszczalna odchyłka od płaskości tablicy na całej jej długości nie powinna przekraczać 5 mm. Grubość całkowita tablic powinna wynosić 1,4-3,0 mm.

2.9. Powierzchnia znaków i obrzeży tablic. Powierzchnia tablicy, wyznaczająca płaszczyznę znaków numerów rejestracyjnych i obrzeża, powinna być płaska, a pochylenia ścianek przetłoczonego znaku lub ramki z obu stron nie powinny różnić się więcej niż o 30º. Przetłoczone, płaskie powierzchnie obrzeża i znaków powinny być pokryte folią do barwienia termicznego o żądanej barwie w sposób trwały, staranny i jednolity.

2.10. Dopuszcza się następujące odchyłki wymiarowe znaków (cyfr i liter) tworzących numer rejestracyjny:

a) odchyłka szerokości pokrycia barwnego znaku:

b) odchyłki wysokości i szerokości znaku ±1,0 mm,

c) różnica między wysokościami oraz między szerokościami znaków na tej samej tablicy:

d) odchyłka od prostopadłości znaku (prostokąta opisanego na znaku) względem podstawy tablicy nie powinna przekraczać 0,5 mm na 50 mm wysokości znaku; w przypadku odchylonych w przeciwne strony sąsiadujących ze sobą znaków wymaganie to odnosi się do odchylenia sumarycznego,

e) odchyłka odstępów między znakami a krawędzią ramki obrzeża oraz poszczególnymi znakami umieszczanymi na tablicy może wynosić ±1,5 mm,

f) zmniejszenie ostrości konturu przez zaokrąglenie narożników kątów zewnętrznych i wewnętrznych powinno być zgodne z rysunkiem 5.

2.11. Litery i cyfry na tablicach powinny być wykonane zgodnie z wymiarami podanymi na rysunku 7.

2.12. Rozmieszczenie znaków na tablicach powinno być zgodne z rysunkami 9-26, na których prostokątami z dwiema przekątnymi zaznaczono miejsce położenia liter, prostokątami z jedną przekątną zaznaczono położenie cyfr, a linią przerywaną określono położenie znaku legalizacyjnego. Prostokąty odpowiadają prostokątom opisanym na poszczególnych literach i cyfrach. W przypadku cyfry 1 oraz liter I, J, L, i T należy stosować prostokąty zastępcze określone na rysunku 27.

2.13. Dokładność położenia znaków - znaki powinny być położone równo w linii prostej, z zachowaniem przewidzianych odstępów i marginesów w zakresie dopuszczalnych odchyłek.

2.14. Powierzchnia czołowa tablic rejestracyjnych stanowiąca tło dla znaków numeru rejestracyjnego i powierzchnia bocznych ścianek obrzeży tablic powinna być:

a) odblaskowa,

b) biała, żółta, niebieska lub zielona, jednolicie zabarwiona,

c) płaska, równa i gładka,

d) trwała i odporna na działanie czynników występujących w warunkach normalnej eksploatacji pojazdów,

e) wyposażona w niebieskie odblaskowe pole o wymiarach zgodnych z pkt 2.5 i rysunkami poszczególnych wzorów tablic, ze znakiem „PL” i symbolem Unii Europejskiej; wymóg nie dotyczy tablic dyplomatycznych,

f) bez jakichkolwiek uszkodzeń tła odsłaniających materiał płyty; dopuszcza się 0,5 mm odstęp między krawędzią folii odblaskowej a krawędzią taśmy aluminiowej.

2.15. Tylna strona tablicy powinna być starannie wykończona i pozbawiona ostrych krawędzi.

2.16. Warstwa odblaskowa folii przeznaczonej do produkcji tablic rejestracyjnych powinna zawierać w swej strukturze znaki identyfikacyjne w postaci kwadratów o boku 10 mm, wewnątrz których wykonano odróżniające się od tła kwadratów litery znaku „PL” o grubości kreski min. 1 mm. Wymiary liter znaku „PL” powinny być zgodne z wymiarami określonymi na rysunku 6. Znak „PL” powinien wypełniać pole prostokąta o wysokości min. 5 mm i długości min. 9 mm. Znaki „PL” powinny być rozmieszczone w odstępach co 50 mm w pionie i w poziomie. Maksymalne odchyłki wymiarów znaków „PL” wynoszą +0,5 mm, a odchyłki ich rozmieszczenia wynoszą +5 mm. Barwa znaków identyfikacyjnych powinna być taka jak barwa powierzchni czołowej tablicy rejestracyjnej. Znaki identyfikacyjne powinny być wykonywane w procesie produkcyjnym folii oraz niemożliwe powinno być ich usunięcie za pomocą środków chemicznych i mechanicznych. Usunięcie znaku identyfikacyjnego powinno powodować widoczne i trwałe zniszczenie folii.

2.17. Znaki identyfikacyjne wymienione w pkt 2.16 powinny być widoczne tylko z odpowiedniej odległości i pod odpowiednim kątem obserwacji. Odległość obserwatora od tablicy rejestracyjnej zamontowanej na pojeździe powinna zawierać się w przedziale 2-3,5 m. Kąt obserwacji w płaszczyźnie pionowej, zawarty między linią łączącą oko obserwatora z tablicą rejestracyjną, powinien zawierać się w przedziale od 25º do 50º. Kąt obserwacji w płaszczyźnie poziomej, zawarty między osią podłużną pojazdu a rzutem na płaszczyznę poziomą linii łączącej oko obserwatora z tablicą rejestracyjną, powinien wynosić max ±40º. Naniesienie znaków identyfikacyjnych w warstwie odblaskowej folii nie może spowodować zmniejszenia wartości powierzchniowego współczynnika odblasku.

2.18. Powierzchniowy współczynnik odblasku R materiału odblaskowego tablicy, zmierzony zgodnie ze schematem przedstawionym na rysunku 28, przy oświetleniu wzorcowym źródłem A, wyrażony w kandelach na lux na metr kwadratowy (cd × lx × m), powinien być nie mniejszy niż wartości minimalne i nie większy niż wartości maksymalne podane w tablicy 1.

2.19. Jednorodność odblasku. Powierzchnia odblaskowa tablicy obserwowana w warunkach odbicia powrotnego nie powinna wykazywać widocznych różnic luminancji.

2.20. Barwa w warunkach dziennych. Barwa biała, żółta, niebieska i zielona powierzchni odblaskowych oraz biała i czarna powierzchni znaków, przy oświetleniu wzorcowym źródłem światła D65 pod kątem 45º do normalnej do powierzchni i obserwacji wzdłuż normalnej (geometria 45/0), powinny mieścić się w polach barwowych normalnego układu trójchromatycznego CIE, określonych dla danej barwy przez punkty narożne o współrzędnych trójchromatycznych podanych w tablicy 2 i odpowiadać podanemu w tablicy 2 współczynnikowi luminancji.

2.21. Barwa w warunkach nocnych. Barwa biała powierzchni odblaskowej przy oświetleniu wzorcowym źródłem światła A dla kąta oświetlenia 5° i kąta obserwacji 20' powinna mieścić się w polu barwowym normalnego układu trójchromatycznego CIE, określonym przez punkty narożne o współrzędnych trójchromatycznych podanych w tablicy 3.

1) Dotyczy barwy niebieskiej tła pod symbolem Unii Europejskiej i literami „PL” w skrajnej lewej części tablicy.

2) Do oceny wyników badań stosuje się zasadę podejmowania decyzji opartą na prostej akceptacji wyniku (binarne stwierdzenie zgodności wg p. 4.2.1 ILAC - G8:09/2019).

2.22. Odporność na działanie temperatury. Tablice powinny być odporne na działanie:

a) podwyższonej temperatury: podtrzymywane przez 12 godzin w temperaturze 80°±3°C nie powinny po szokowym ochłodzeniu w wodzie o temperaturze 18°±2°C wykazywać zmian kształtu, zabarwienia elementów składowych powierzchni czołowej i jej gładkości, a także jakichkolwiek uszkodzeń powłok. Odchyłka płaskości nie powinna przekraczać 5 mm,

b) zmiennych temperatur: tablice poddane działaniu zmiennych temperatur w trakcie 10 cykli badania obejmujących 1 godzinę w temperaturze +60°C i 1 godzinę w temperaturze -40°C nie powinny wykazywać wyraźnej zmiany barwy, spęcherzeń, spękań, złuszczeń, korozji itp.

2.23. Odporność na oderwanie. Materiał foliowy tablicy poddany działaniu niskiej temperatury i wysokiej temperatury, w warunkach próby opisanej w pkt 4.9, nie powinien dać się oderwać od podłoża bez zniszczenia.

2.24. Przyczepność powłok znaków. Powłoki znaków tablic powinny mieć bardzo dobrą przyczepność do podłoża.

2.25. Odporność na uderzenie. Tablice powinny być odporne na uderzenia drobnymi przedmiotami, takimi jak np. niewielkie kamienie. Upadek kuli stalowej o masie 620 g z wysokości 460 mm na powierzchnię czołową nie powinien spowodować pęknięcia i spękania lub odpryśnięcia powłoki barwiącej zarówno w temperaturze dodatniej, jak i ujemnej.

2.26. Odporność na zginanie. Po zgięciu tablicy w sposób opisany w pkt 4.12 nie powinno wystąpić pękanie materiału odblaskowego.

2.27. Odporność na działanie wody. Tablice poddane działaniu wody przez zanurzenie w wodzie pitnej na okres 96 godzin nie powinny wykazywać odkształceń, śladów korozji oraz zmiany barwy tła i znaków.

2.28. Odporność na działanie substancji chemicznych. Tablice i powłoki znaków powinny być odporne na działanie substancji chemicznych, w tym przynajmniej: środków do mycia nadwozi i paliwa wzorcowego. Po próbie powierzchniowy współczynnik odblasku powinien być zgodny z wymaganiami określonymi w tablicy 1.

2.29. Odporność na działanie mgły solnej. Tablice powinny być odporne na długotrwałe oddziaływanie mgły solnej. Po przeprowadzonym badaniu tablice nie powinny wykazywać większych zmian korozyjnych, zmian barwy i wymiarów. Po badaniu dopuszcza się korozję podpowłokową występującą na szerokości nie większej niż 3 mm od naciętej rysy oraz pojedyncze punkty korozyjne na ostrych krawędziach.

2.30. Odporność na działanie promieni świetlnych. Poddawanie strony czołowej tablicy działaniu promieni świetlnych powinno trwać tak długo, aż wzorzec barwy niebieskiej nr 7 ułożony obok badanej tablicy spłowieje do uzyskania kontrastu odpowiadającego stopniowi 4 szarej skali. Po próbie współczynniki luminancji i barwy powierzchni odblaskowych powinny dalej spełniać wymagania podane w tablicy 2, a powierzchniowy współczynnik odblasku nie powinien zmniejszyć się poniżej 50% wartości podanych w tablicy 1. Nie powinna również wystąpić widoczna zmiana barwy znaków.

2.31. Odporność na ścieranie. Powierzchnie czołowe tablic (tła) oraz powłoki naniesione na wytłoczone znaki i ramki powinny być odporne na ścieranie oraz na erozyjne oddziaływanie ziaren piasku i innych drobin pochodzenia mineralnego. Powłoki nieodblaskowe znaków i ramek po wysypaniu na nie 5 kg materiału ściernego nie powinny wykazywać przetarcia do podłoża większego niż elipsa o dłuższej osi wynoszącej 3,7 mm. Spadek powierzchniowego współczynnika odblasku pokryć odblaskowych nie powinien przekroczyć 30% wartości przed próbą.

3. Zakres i sposób badania tablic rejestracyjnych

3.1. Badania pełne. Zakres badań pełnych tablic rejestracyjnych powinien objąć wszystkie badania opisane w pkt 4.1-4.18. Do badań pełnych należy dostarczyć całe tablice oraz próbki o wymiarach 10 × 10 cm wszystkich powierzchni barwnych tła i znaków, wykonanych identycznie jak w całych tablicach, w ilości uzgodnionej z jednostką badawczą.

3.2. Program i zakres badań niepełnych powinien być ustalony między zamawiającym i producentem. Badania należy przeprowadzać każdorazowo przy odbiorze partii wyrobów.

3.3. Ogólne warunki badań. Jeżeli w postanowieniach dotyczących poszczególnych rodzajów badań nie podano innych wymagań, badania należy prowadzić w temperaturze 23°±2°C i przy wilgotności względnej powietrza nieprzekraczającej 70%. W takich samych warunkach powinno się przechowywać tablice przez co najmniej 4 godziny przed badaniami. Tablice powinny być umieszczone na płaskim sztywnym podłożu stroną czołową do góry.

3.4. Sposób pobierania próbek do badań pełnych. Z partii, która przeszła z wynikiem pozytywnym badania niepełne, należy w sposób losowy wybrać 5 tablic, które numeruje się i przeznacza do poszczególnych badań pełnych. Badania można przeprowadzać na całych tablicach lub odcinkach tablic, w zależności od potrzeb. Badania, których nie można przeprowadzić bezpośrednio na tablicach, należy wykonać na specjalnie przygotowanych próbkach wykonanych z zastosowaniem takich technologii jak przy wykonywaniu całych tablic.

3.5. Sposób pobierania próbek do badań niepełnych. Z partii tablic przedstawionych do odbioru należy pobrać w sposób losowy próbkę o liczności podanej w poniższej tablicy:

3.6. Wadliwość dopuszczalna przy badaniach niepełnych - maksimum 2,5%.

4.1. Sprawdzanie materiału należy przeprowadzić przez sprawdzenie zgodności atestów lub innych dokumentów z dokumentacją techniczną. Dopuszcza się inne metody badań uzgodnione między wytwórcą i zamawiającym.

4.2. Oględziny wykonania, znaków i powierzchni tablic należy wykonać nieuzbrojonym okiem na zgodność z wymaganiami pkt 2.1, 2.3, 2.9, 2.14 i 2.15. Po oględzinach bezpośrednich należy wykonać oględziny z odległości I m i 5 m.

4.3. Sprawdzenie kształtu, wymiarów, geometrii, ukształtowania powierzchni czołowej i obrzeży tablic oraz znaków na zgodność z pkt 2.2, 2.3, 2.5, 2.8 i 2.10 należy wykonywać za pomocą suwmiarki i innych uniwersalnych przyrządów pomiarowych. Sprawdzenie prostopadłości boków i płaskości tablicy należy dokonać w 10 minut po położeniu tablicy na płaskim podłożu.

4.4. Sprawdzenie geometrii wytłoczeń i pokryć barwnych znaków oraz ich rozmieszczenia na zgodność z wymaganiami określonymi w pkt 2.7, 2.10, 2.11, 2.12 i 2.13 należy przeprowadzić za pomocą szablonów lub uniwersalnych przyrządów pomiarowych zapewniających wymaganą dokładność.

4.5. Pomiar powierzchniowego współczynnika odblasku R należy wykonać metodą obiektywną, zgodnie ze schematem przedstawionym na rysunku 28, dla specjalnie przygotowanych próbek o wymiarach 10 × 10 cm wszystkich rodzajów powierzchni odblaskowych (białej, żółtej, niebieskiej i zielonej) wykonanych identycznie jak powierzchnie odblaskowe w całych tablicach. Pomiar należy przeprowadzić dla wszystkich kątów obserwacji i oświetlenia podanych w tablicy 1. Kąt oświetlenia i kąt obserwacji powinny znajdować się w jednej płaszczyźnie. Rozwartość kątowa próbki nie powinna przekraczać 80'. Równomierność oświetlenia próbki w czasie pomiaru powinna być taka, aby zmiana natężenia oświetlenia na powierzchni próbki, mierzonego prostopadle do padającego światła za pomocą fotoodbiornika o powierzchni światłoczułej nie większej niż 1/10 powierzchni badanej, nie przekraczała 5%. Dla wszystkich próbek muszą być spełnione wymagania podane w pkt 2.18. Urządzenia pomiarowe powinny zapewniać wykonanie pomiaru z błędem nieprzekraczającym 10%.

4.6. Sprawdzenie jednorodności odblasku powinno się przeprowadzić dla dwóch całych tablic metodą subiektywną przez obserwację w warunkach odbicia powrotnego z odległości minimum 10 m, przy oświetleniu wiązką światła zapewniającą równomierność oświetlenia na powierzchni tablicy. W przypadku wątpliwości, w obszarze stwierdzonych różnic luminancji powinno się przeprowadzić pomiar współczynnika odblasku, przy kącie obserwacji 20' i kącie oświetlenia 5°, przyległych fragmentów powierzchni odblaskowej o wymiarach 50 mm × 50 mm. Stosunek największej do najmniejszej zmierzonej wartości nie powinien przekraczać 2.

4.7. Sprawdzenie barwy powierzchni odblaskowych powinno się przeprowadzić na próbkach przygotowanych do sprawdzenia własności odblaskowych, dla jednej próbki z każdej barwy dla warunków dziennych i dla jednej próbki białej dla warunków nocnych, a sprawdzenie barwy powierzchni nieodblaskowych znaków dla próbek o powierzchni co najmniej 100 cm˛, specjalnie przygotowanych przez producenta tablic, po jednej dla każdej barwy, tylko dla warunków dziennych. Pomiar współrzędnych trójchromatycznych powinno się wykonać metodą obiektywną, kolorymetrem lub spektrofotometrem, dla wzorcowego źródła światła oraz geometrii pomiaru zgodnych z pkt 2.20 dla warunków dziennych i z pkt 2.21 dla warunków nocnych. Pomiar współczynnika luminancji należy wykonać dla wzorcowego źródła światła D65 i geometrii pomiaru 45/0 przy użyciu białej płytki wzorcowej. W przypadku braku sztucznego źródła światła D65 można posłużyć się metodą spektrofotometryczną, wyznaczając składową trójchromatyczną Y barwy.

4.8. Sprawdzenie odporności na działanie temperatury powinno być przeprowadzone przez zbadanie:

a) odporności na działanie podwyższonej temperatury: tablicę należy umieścić w suszarce laboratoryjnej (komorze klimatycznej itp.) w położeniu pionowym swobodnie podpartą na dłuższym boku i wygrzewać w sposób zapewniający utrzymywanie się jednakowej temperatury w różnych miejscach tablicy. Ogrzaną próbkę ochłodzić szokowo w wodzie o temperaturze 18º±2ºC. Po zakończeniu próby tablicę przenosi się w stan spoczynkowy na 30 minut, po czym przeprowadza się sprawdzanie,

b) odporności na działanie zmiennych temperatur: tablicę należy poddać przemiennemu działaniu wysokiej i niskiej temperatury, a następnie określić i ocenić powstałe ewentualnie w wyniku tego badania zmiany właściwości powłok barwiąco-nawierzchniowych.

4.9. Sprawdzenie odporności na oderwanie powinno się wykonać przez umieszczenie tablicy w komorze termicznej najpierw przez 1 godzinę w temperaturze -20°±2°C, a następnie przez 1 godzinę w temperaturze 65°±2°C. Próbę oderwania materiału foliowego od podłoża przeprowadzić w temperaturze 20°±2°C bezpośrednio po wyjęciu tablicy z komory termicznej. Przyczepność jest wystarczająca, jeżeli pasek folii o szerokości 25 mm nie daje się oderwać od podłoża pod działaniem siły 25 N, skierowanej wzdłuż paska, równolegle do podłoża.

4.10. Sprawdzenie przyczepności powłok znaków należy wykonać, stosując metodę siatki nacięć co 1 mm, pokrywającej całą szerokość znaku tablicy. Na przecięciach siatki nie powinny wystąpić odpryski powłoki.

4.11. Sprawdzenie odporności na uderzenie. Do badań tablicę należy umieścić na dwóch podporach o zmiennym rozstawie przymocowanych do metalowej podstawy.

4.12. Sprawdzenie odporności na zginanie powinno się wykonać przez zgięcie na trzpieniu Ø50 mm umieszczonym pośrodku tablicy do uzyskania kąta zgięcia 90°; tablica powinna być umieszczona tak, żeby materiał odblaskowy był od strony zewnętrznej.

4.13. Sprawdzenie odporności na działanie wody powinno polegać na oględzinach przeprowadzonych po upływie 1 godziny i następnie po 24 godzinach od zakończenia próby. Wynik próby uznaje się za dodatni, jeżeli w żadnym miejscu na powierzchni tablicy nie wystąpiły spękania, złuszczenia, pomarszczenia, spęcherzenia itp. zmiany oraz nie stwierdzono korozji ani zmiany barwy tła i znaków. Dopuszcza się zmatowienie lub osad, które dostrzeżono przy pierwszych oględzinach, jeżeli ustąpiły do chwili drugich oględzin lub dały się usunąć przy przecieraniu suchą bibułą filtracyjną. W razie wątpliwości w ocenie barwy należy wykonać pomiar zgodnie z pkt 4.7; powinny być spełnione wymagania pkt 2.20.

4.14. Sprawdzenie odporności na działanie substancji chemicznych należy wykonywać, stosując metodę zanurzeniową. Tablice należy poddać badaniom w następujących substancjach:

a) 10% roztworze w wodzie pitnej popularnego środka do mycia nadwozi - w ciągu 8 godzin,

b) paliwie wzorcowym (70% heptan-n, 30% toluen) - tablice moczyć 1 minutę.

4.15. Sprawdzenie odporności na działanie mgły solnej należy wykonać, poddając badaną tablicę ciągłemu działaniu mgły solnej w temperaturze +35°C w czasie 250 godzin. Mgła solna powinna być wytwarzana przez rozpylanie 5% (m/m) wodnego roztworu chlorku sodu. Tablice do badań powinny być nacięte do podłoża wzdłuż przekątnych (krzyżowo).

4.16. Sprawdzenie odporności na działanie promieni świetlnych należy przeprowadzić dla powłoki tła i znaków tablic. Przy próbie dla powierzchni odblaskowych powinno się przeprowadzić pomiar powierzchniowego współczynnika odblasku przy kącie obserwacji 20′ i kącie oświetlenia 5° zgodnie z punktem 4.5 oraz pomiar barwy i współczynnika luminancji zgodnie z pkt 4.7. Dla powierzchni nieodblaskowych znaków tablic powinno się dokonać oceny wzrokowej.

4.17. Sprawdzeniu odporności na ścieranie powinny być poddane powłoki wytłoczonych znaków i ramki obrzeża oraz powierzchnia czołowa tablic (tło). W przypadku nieodblaskowej powłoki znaków należy określić jej odporność na całkowite przetarcie, natomiast w przypadku folii odblaskowej należy określić spadek jej właściwości odblaskowych na skutek ścierania zewnętrznej warstwy folii. W obu próbach należy zastosować metodę oznaczenia odporności na ścieranie za pomocą swobodnie spadającego materiału ściernego.

4.18. Sprawdzenie czytelności znaków identyfikacji powinno się wykonać, obserwując znaki w podanym w pkt 2.17 zakresie widoczności. Powinno się również sprawdzić ich rozmieszczenie na tablicy rejestracyjnej.

1. 2L+2C, 1L

2. 2L+3C

1. 3L+1C, 1L

2. 3L+2C

3. 3L+1L, 1C

1. 2L+2C, 1L a = 17 mm

2. 2L+3C a = 20 mm

1. 3L+1C, 1L i 3L+1L, 1C a = 26 mm

2. 3L+2C a = 30 mm

1. 2L+2C, 1L

2. 2L+3C

1. 3L+1C, 1L

2. 3L+2C

3. 3L+1L, 1C

1. 2l+2C, 1L

2. 2L+3C

1. 3L+1C, 1L

2. 3L+2C

3. 3L+1L, 1C

1. 1L, 1C+4C

2. 1L, 1C+3C, 1L

1. 1L, 1C+4C a = 20 mm

2. 1L, 1C+3C, 1L a = 19 mm

1. 1L, 1C+4C

2. 1L, 1C+3C, 1L

1. 1L, 1C+4C a = 23 mm, b = 10 mm

2. 1L, 1C+3C, 1L a = 22 mm, b = 9 mm

1. Numer identyfikacyjny pojazdu VIN to nadana przez producenta kombinacja znaków przeznaczona do oznaczenia danego pojazdu. Jego celem jest zapewnienie, aby pojazd mógł być na jego podstawie jednoznacznie zidentyfikowany w ciągu 30 lat przez producenta lub przedstawiciela producenta, bez potrzeby żądania dalszych danych. Numer identyfikacyjny pojazdu powinien spełniać następujące wymagania:

1) powinien mieć strukturę zgodną z Polską Normą nr PN-92S02060, która odpowiada normie ISO 3779: 1983, a w przypadku producenta motocykli lub motorowerów produkujących poniżej 500 sztuk pojazdów rocznie trzeci znak w pierwszym członie powinien być cyfrą 9, przy czym właściwa identyfikacja producenta powinna być wtedy zapewniona przy użyciu 3., 4. i 5. znaku w członie trzecim oznakowania;

2) powinien być umieszczony na nadwoziu, ramie lub innym podobnym podstawowym elemencie konstrukcyjnym po prawej stronie pojazdu, a także na tabliczce znamionowej;

3) powinien zawierać się w jednym wierszu; wyjątkowo, z przyczyn technicznych, może zawierać się w dwóch wierszach, jednak w takim przypadku nie może być przerw wewnątrz drugiego i trzeciego członu tego numeru; nie może być także pustych miejsc między znakami; jakiekolwiek niewykorzystane pole w trzecim członie powinno być zapełnione przez cyfrę 0 w celu zapewnienia wymaganej liczby 8 znaków; początek i koniec każdego z wierszy powinien być oznaczony symbolem, który nie jest cyfrą arabską, dużą literą rzymską i którego nie można pomylić z pozostałymi znakami; jeżeli dwa człony znajdują się w jednym wierszu, to zaleca się także umieszczanie takiego symbolu między nimi;

4) powinien być umieszczony w widocznym i łatwo dostępnym miejscu przez wybicie lub wyciśnięcie w taki sposób, aby nie uległ zatarciu lub zniszczeniu.

2. Numer nadwozia, podwozia lub ramy to nadana przez producenta lub organ rejestrujący kombinacja znaków przeznaczona do oznaczenia danego pojazdu. Jego celem jest zapewnienie, aby dany pojazd mógł być jednoznacznie zidentyfikowany.

3. Numer nadwozia, podwozia lub ramy nadawany przez organ rejestrujący powinien spełniać następujące wymagania:

1) numer składa się z dwunastu znaków i obejmuje trzy człony:

a) człon pierwszy (3 znaki) - kod organu rejestrującego (literowy wyróżnik województwa i powiatu, przy dwóch literach ostatni znak uzupełnia litera X),

b) człon drugi (3 znaki) - numer upoważnienia stacji do wykonywania badań technicznych (przy numerze dwucyfrowym uzupełniony na pierwszej pozycji cyfrą zero),

c) człon trzeci (6 znaków) - sześciocyfrowy kolejny numer porządkowy, w którym pierwsze dwie cyfry stanowią ostatnie dwie cyfry roku nadania numeru.

2) powinien być umieszczony na nadwoziu, podwoziu lub ramie po prawej stronie pojazdu, a także na tabliczce znamionowej;

3) powinien zawierać się w jednym wierszu jako ciąg znaków bez przerw między członami numeru;

4) powinien być umieszczony w widocznym i łatwo dostępnym miejscu przez wybicie lub wyciśnięcie w taki sposób, aby nie uległ zatarciu lub zniszczeniu.

4. Numer nadwozia, podwozia lub ramy nadawany przez producenta, jeżeli w drodze odrębnych przepisów zwolniony jest on ze stosowania numeru VIN, jest określoną przez niego kombinacją cyfr i liter stanowiącą ciąg znaków w liczbie od 7 do 9. Numer powinien zawierać dwa człony:

1) człon pierwszy (3 znaki) - oznaczenie charakterystyczne, określone przez producenta pojazdu;

2) człon drugi (do 6 znaków) - numer porządkowy wyprodukowanego pojazdu, w którym pierwsze dwie cyfry stanowią ostatnie dwie cyfry roku nadania i umieszczenia numeru.

5. Dla znaków określonych w numerach, o których mowa w pkt 1 i pkt 2, powinny być stosowane wielkie litery alfabetu łacińskiego i cyfry arabskie. Minimalna wysokość liter i cyfr numerów powinna wynosić 7 mm, a w przypadku motocykli i motorowerów - 4 mm. W numerze VIN zabrania się stosowania liter: I, O oraz Q, myślnika, gwiazdki (*) oraz innych znaków specjalnych, o których mowa w pkt 1 ppkt 3.

1. Tarcza wskazująca indywidualną dopuszczalną prędkość pojazdu ustaloną przez organ rejestrujący pojazd

2. Tarcza oznaczająca autobus spełniający dodatkowe warunki techniczne, którego dopuszczalna prędkość na autostradzie i drodze ekspresowej wynosi 100 km/h

3. Wzory cyfr stosowanych na:

4. Znak „PL”

5. Znak „CD”

6. Znak „CC”

7. Tablica do oznaczania pojazdu przewożącego zorganizowaną grupę dzieci i młodzieży w wieku do 18 lat

8. Tablica do oznaczania pojazdu przeznaczonego do nauki jazdy lub przeprowadzania egzaminu państwowego na prawo jazdy

9. Nalepka do oznaczania pojazdu kierowanego przez osobę niepełnosprawną mającą trudności w poruszaniu się

10. Tablica do oznaczania pojazdów konstrukcyjnie przeznaczonych do przewozu osób niepełnosprawnych

11. Nalepki do oznaczania autobusów przystosowanych do zasilania gazem

1. Nalepka z napisem „LPG” służy do oznaczania autobusów zasilanych skroplonym gazem ropopochodnym, nalepka z napisem „CNG” służy do oznaczania autobusów zasilanych sprężonym gazem ziemnym, natomiast nalepka z napisem „LNG” służy do oznaczania autobusów zasilanych skroplonym gazem ziemnym. Napisy „LPG”, „CNG” lub „LNG” powinny być umieszczone na środku nalepki.

2. Materiał: samoprzylepny wodoodporny, szerokość nalepki: 110-150 mm, wysokość nalepki: 80-110 mm, barwa tła: zielona, barwa obrzeża: biała lub biała odblaskowa, szerokość obrzeża: 4-6 mm, barwa liter: biała lub biała odblaskowa, wysokość liter: > 25 mm, grubość liter: > 4 mm.

12. Tablice do oznaczania autobusu szkolnego:

1. Tablica powinna być wykonana z materiału fluorescencyjno-odblaskowego barwy żółtozielonej. Kształt tablicy - kwadrat o boku 400 mm z umieszczonym na jej powierzchni czerwonym odblaskowym znakiem STOP o wymiarach 360 x 360 mm. Szczegółowe wymiary umieszczanego na tablicy znaku STOP określa rysunek 3.

2. Materiały użyte do produkcji tablicy powinny charakteryzować się odpornością na działanie promieni słonecznych, wody i substancji chemicznych.

3. Barwy tablicy - tło obrzeża, wewnętrzna obwódka znaku i napis STOP - żółtozielona fluorescencyjno-odblaskowa, znak STOP i zewnętrzne obrzeże znaku - czerwona odblaskowa.

4. Barwy żółtozielona fluorescencyjno-odblaskowa i czerwona odblaskowa przy oświetleniu źródłem światła typu D65 powinny mieścić się w polach barwowych normalnego układu kolorymetrycznego CIE, określonych dla danej barwy przez narożne punkty o współrzędnych trójchromatycznych podanych w poniższej tabeli.

13. Nalepka do oznaczania pojazdów samochodowych kierowanych przez kierowcę w okresie pierwszych 8 miesięcy okresu próbnego.

14. Oznaczenie dostępności pojazdu dla osób o ograniczonej możliwości poruszania się.