Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 24 grudnia 2024 r. w sprawie ramowego programu kursu w dziedzinie medycyny rodzinnej

§ 1.

Określa się ramowy program kursu w dziedzinie medycyny rodzinnej, stanowiący załącznik nr 1 do rozporządzenia.

§ 2.

Określa się wzór zaświadczenia o ukończeniu kursu w dziedzinie medycyny rodzinnej, stanowiący załącznik nr 2 do rozporządzenia.

§ 3.

Do kursów w dziedzinie medycyny rodzinnej rozpoczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe.

§ 4.

Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem 30 grudnia 2024 r.

I. Założenia organizacyjne kursu w dziedzinie medycyny rodzinnej

1. Kurs jest realizowany w formie e-learningowej.

2. Potwierdzeniem realizacji poszczególnych części tematycznych kursu jest karta przebiegu kursu w dziedzinie medycyny rodzinnej, zwana dalej „kartą przebiegu kursu”. Karta przebiegu kursu jest przygotowywana przez organizatora kursu na podstawie:

1) listy wygenerowanej automatycznie na podstawie logowania uczestników na platformie e-learningowej;

2) listy uczestników kursu, którzy zaliczyli końcowy sprawdzian testowy, zwany dalej „sprawdzianem”.

3. Kierownikiem naukowym kursu jest lekarz specjalista w dziedzinie medycyny rodzinnej z co najmniej 5-letnim doświadczeniem pracy w POZ.

4. Kurs trwa maksymalnie 8 godzin dydaktycznych dziennie, nie licząc przerw. Godzina dydaktyczna trwa 45 minut.

5. Sprawdzian trwa 115 minut i jest przeprowadzany w ostatnim dniu kursu.

6. Organizator kursu pozyskuje kadrę dydaktyczną oraz zapewnia niezbędny sprzęt dydaktyczny. Gwarantuje przy tym, że uczestnikom kursu zostanie przekazana wiedza zgodna z planem nauczania oraz uczestnicy kursu osiągną wymagane umiejętności praktyczne.

II. Treści nauczania

1. Organizacja POZ w Rzeczypospolitej Polskiej oraz funkcjonowanie przychodni POZ:

1) organizacja systemu ochrony zdrowia w Rzeczypospolitej Polskiej;

2) ramy formalno-prawne POZ w Rzeczypospolitej Polskiej:

a) definicja, zadania i uprawnienia lekarza POZ,

b) zespół POZ - zadania i współpraca, w tym zakres świadczeń gwarantowanych w POZ realizowanych przez lekarza POZ, pielęgniarkę POZ i położną POZ, koordynacja opieki realizowanej przez zespół POZ, stała wymiana informacji o świadczeniobiorcy, planowanie wspólnych działań mających na celu zachowanie zdrowia, profilaktykę chorób, rozpoznawanie i leczenie chorób oraz rehabilitację świadczeniobiorcy, wydawanie skierowań na realizację zabiegów i procedur medycznych - realizowane przez członków zespołu POZ w zakresie ich kompetencji;

3) umowa o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej z Narodowym Funduszem Zdrowia - zakres świadczeń opieki zdrowotnej w ramach POZ;

4) zależność między różnymi elementami systemu opieki zdrowotnej i świadczeniami gwarantowanymi z zakresów, o których mowa w art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 146, z późn. zm.);

5) lekarskie badanie profilaktyczne (bilans zdrowia dziecka) oraz współpraca lekarza POZ z pielęgniarką środowiska nauczania i wychowania lub higienistką szkolną, w ramach profilaktycznej opieki zdrowotnej nad dziećmi i młodzieżą;

6) organizacja i funkcjonowanie przychodni POZ - organizacja pracy, wyposażenie w sprzęt, aparaturę medyczną i produkty lecznicze, warunki lokalowe, wymagany personel;

7) orzecznictwo lekarskie w ramach POZ oraz wydawanie zaświadczeń lekarskich:

a) podstawy i ogólne zasady orzekania lekarskiego,

b) zakres orzeczeń,

c) orzekanie o niezdolności do pracy i zasady wystawiania zwolnień lekarskich,

d) przepisy szczególne i ich interpretacja w kontekście odpowiedzialności zawodowej lekarza,

e) zaświadczenie o stanie zdrowia dziecka lub ucznia oraz zaświadczenie dotyczące leczenia specjalistycznego dziecka lub ucznia - wydawane w związku z ubieganiem się pełnoletniego ucznia lub rodzica ucznia o uruchomienie instrumentu wsparcia dziecka i jego rodziny;

8) zasady wystawiania recept i zleceń na wyroby medyczne, zasady refundacji leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych;

9) aspekty prawne postępowania w przypadku podejrzenia przemocy domowej;

10) zasady stwierdzania zgonu i wystawiania dokumentów z tym związanych;

11) zasady prowadzenia i udostępniania dokumentacji medycznej, w tym elektronicznej dokumentacji medycznej;

12) obowiązki związane z zapobieganiem chorobom zakaźnym;

13) prawa pacjenta;

14) tajemnica lekarska;

15) prawa lekarza;

16) odpowiedzialność zawodowa lekarza;

17) badania diagnostyczne w POZ - wykaz świadczeń medycznej diagnostyki laboratoryjnej lub diagnostyki obrazowej i nieobrazowej oraz budżet powierzony.

2. Opieka koordynowana w POZ:

1) ramy formalno-prawne opieki koordynowanej;

2) organizacja opieki koordynowanej;

3) realizacja wizyt kompleksowych;

4) tworzenie Indywidualnego Planu Opieki Medycznej.

3. Rozwiązania cyfrowe, opieka zdalna i telemedycyna w POZ:

1) definicja oraz zastosowanie telemedycyny w praktyce lekarza rodzinnego;

2) podstawy prawne teleporady w POZ;

3) zasady udzielania świadczeń opieki zdrowotnej na odległość;

4) rozwiązania technologiczne i nowości w opiece sprawowanej nad pacjentem w POZ za pośrednictwem systemów teleinformatycznych lub systemów łączności;

5) wybrane aspekty praktyczne:

a) e-zwolnienia, e-recepty, e-skierowania, e-karta szczepień oraz inne e-dokumenty stosowane w systemie ochrony zdrowia,

b) organizacja telemedycyny,

c) bezpieczne kanały komunikacji;

6) najczęstsze błędy w stosowaniu rozwiązań cyfrowych i sygnały alarmowe.

4. Szczepienia dzieci i dorosłych:

1) ogólne zasady wykonywania szczepień;

2) organizacja punktu szczepień, transport i przechowywanie szczepionek;

3) rodzaje szczepionek;

4) kalendarz szczepień (Program Szczepień Ochronnych na dany rok), indywidualizacja kalendarza szczepień;

5) szczepienia obowiązkowe i zalecane;

6) szczepienia dorosłych;

7) szczepienia w grupach ryzyka;

8) szczepienia podróżnych;

9) szczepienia kobiet w ciąży;

10) bezwzględne i względne przeciwwskazania do szczepienia;

11) niepożądane odczyny poszczepienne i system ich zgłaszania;

12) rozmowa z pacjentami na temat szczepień;

13) aspekty prawne szczepień.

5. Postępowanie w nadwadze i otyłości:

1) rozpoznawanie otyłości i jej powikłań - różnice w kryteriach klasyfikowania nadwagi i otyłości;

2) postępowanie w nadwadze i otyłości u dzieci i młodzieży;

3) wywiad z pacjentem chorującym na nadwagę lub otyłość;

4) sposób rozmowy z pacjentem o konieczności leczenia nadwagi i otyłości;

5) reguła 5A - jej znaczenie i wykorzystanie w praktyce;

6) zmiana stylu życia w prewencji i leczeniu nadwagi i otyłości - wytyczne dotyczące rodzaju i długości trwania aktywności fizycznej oraz zmiany sposobu żywienia;

7) terapia behawioralna w leczeniu nadwagi i otyłości;

8) farmakoterapia w leczeniu nadwagi i otyłości;

9) chirurgia bariatryczna;

10) planowanie i monitorowanie leczenia pacjenta z nadwagą lub otyłością;

11) prowadzenie pacjentów po operacji bariatrycznej;

12) współpraca w zespole terapeutycznym, w skład którego wchodzą lekarz rodzinny, dietetyk, psycholog, trener i inni profesjonaliści - możliwości i ograniczenia;

13) nowe trendy i aktualności w leczeniu nadwagi i otyłości.

6. Wybrane problemy stomatologiczne dla lekarzy POZ:

1) diagnostyka w stomatologii (wady rozwojowe, budowa układu stomatognatycznego);

2) choroby tkanek twardych zębów oraz przyzębia;

3) zapalenia tkanek miękkich i kości (swoiste i nieswoiste);

4) torbiele tkanek miękkich i kości szczęk;

5) choroby gruczołów ślinowych;

6) choroby stawu skroniowo-żuchwowego;

7) urazy zębów, następstwa urazów twarzy;

8) stany przedrakowe i nowotwory jamy ustnej i kości szczęk;

9) opieka stomatologiczna i profilaktyka w okresie dziecięcym.

7. Wybrane zagadnienia zdrowia publicznego w POZ:

1) badania przesiewowe w różnych grupach wiekowych:

a) program profilaktyki chorób układu krążenia - zasady realizacji,

b) profilaktyka gruźlicy,

c) programy badań przesiewowych w kierunku chorób nowotworowych,

d) inne programy profilaktyczne;

2) programy polityki zdrowotnej, programy zdrowotne i programy lekowe;

3) promocja zdrowia, w tym edukacja zdrowotna;

4) zdrowie psychiczne, w tym rozpoznawanie depresji oraz problemów związanych z używaniem alkoholu i innych substancji psychoaktywnych (środków odurzających, substancji psychotropowych, środków zastępczych lub nowych substancji psychoaktywnych) oraz zapobieganie tym problemom;

5) onkologia, w tym propedeutyka onkologii i podstawy postępowania onkologicznego, w szczególności z zakresu obserwacji chorych po przebytym leczeniu przeciwnowotworowym;

6) geriatria i opieka nad senioralnym pacjentem POZ, w tym świadczenia rehabilitacyjne, opieka paliatywna w schyłkowych niewydolnościach narządowych, współchorobowość, farmakoterapia i interakcja lekowa.

III. Plan nauczania wraz z rozkładem zajęć

IV. Wykaz wiedzy niezbędnej do udzielania świadczeń z zakresu podstawowej opieki zdrowotnej

1) świadczeń opieki zdrowotnej obejmującą:

a) wdrażanie efektywnych działań profilaktycznych realizowanych w POZ,

b) kwalifikację do szczepień dzieci i dorosłych,

c) przeprowadzenie porady profilaktycznej u pacjenta dorosłego,

d) interpretację badań laboratoryjnych oraz obrazowych i nieobrazowych,

e) efektywną współpracę w koordynacji działań osób udzielających świadczeń POZ z osobami udzielającymi innych świadczeń opieki zdrowotnej,

f) współpracę w efektywnym wykorzystywaniu zasobów systemu opieki zdrowotnej,

g) zarządzanie informacją i dokumentacją medyczną,

h) bieżącą ocenę sprawowanej opieki i zapewnianie jej odpowiedniej jakości,

i) udział w systematycznym zapewnianiu bezpieczeństwa pacjenta i lekarza,

j) opracowanie Indywidualnego Planu Opieki Medycznej;

2) wszechstronnego podejścia holistycznego obejmującego:

a) jednoczesne zarządzanie wieloma problemami zdrowotnymi pacjenta,

b) udział w koordynacji elementów leczenia, rehabilitacji i opieki paliatywnej;

3) znajomości ogólnych zasad postępowania w POZ obejmujących:

a) wybrane schorzenia, w szczególności w zakresie stomatologii, nadwagi i otyłości oraz chorób zakaźnych,

b) znajomość zasad:

V. Warunki ukończenia kursu

1. Warunkami ukończenia kursu są uczestnictwo w zajęciach potwierdzone przez organizatora kursu na podstawie karty przebiegu kursu oraz zaliczenie sprawdzianu. Sprawdzian jest przeprowadzany po zrealizowaniu planu nauczania. Sprawdzian trwa 115 minut i składa się z 90 pytań uwzględniających pięć odpowiedzi, w tym jedną prawidłową. Pytania opracowuje komisja utworzona przez organizatora kursu. Zaliczenie sprawdzianu wymaga udzielenia prawidłowej odpowiedzi na co najmniej 60% pytań.

2. Ukończenie kursu potwierdza się zaświadczeniem o ukończeniu kursu w dziedzinie medycyny rodzinnej.