§ 1

W rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej z dnia 30 stycznia 2018 r. w sprawie podstawy programowej kształcenia ogólnego dla liceum ogólnokształcącego, technikum oraz branżowej szkoły II stopnia (Dz. U. poz. 467, z późn. zm. ) wprowadza się następujące zmiany:

1) w załączniku nr 1 do rozporządzenia:

a) część zatytułowana „Wychowanie fizyczne” otrzymuje brzmienie:

„Wychowanie fizyczne

Głównym celem zajęć wychowania fizycznego jest kształtowanie całożyciowej potrzeby podejmowania aktywności fizycznej, w tym także na świeżym powietrzu, rozwój sprawności fizycznej i świadomej postawy prozdrowotnej. Wychowanie fizyczne umożliwia uczniom poznawanie różnorodnych form aktywności fizycznej, rozwijanie pasji sportowych oraz kształtowanie umiejętności społecznych, takich jak współpraca, odpowiedzialność, uczciwość i poszanowanie godności innych, oraz postawy troski o środowisko naturalne, w tym podejmowanie działań zgodnych z zasadami zrównoważonego rozwoju.

Wychowanie fizyczne to proces złożony, wieloetapowy i interdyscyplinarny, integrujący wiedzę z zakresu nauk o zdrowiu, psychologii, pedagogiki, socjologii oraz nauk przyrodniczych. Takie podejście pozwala uczniom nie tylko rozwijać sprawność fizyczną, ale także lepiej rozumieć wpływ aktywności fizycznej na zdrowie w wymiarze fizycznym, psychicznym, społecznym oraz środowiskowym. Celem jest kształtowanie u uczniów kompetencji umożliwiających świadome zarządzanie własną sprawnością oraz efektywne wykorzystywanie aktywności fizycznej w codziennym życiu. Aby ten proces był skuteczny, treści i formy aktywności fizycznej powinny uwzględniać wiek oraz możliwości psychofizyczne uczniów, a także uwarunkowania środowiskowe i sytuację życiową uczniów. Dzięki temu uczniowie zyskają praktyczne umiejętności radzenia sobie z wyzwaniami zdrowotnymi, które zapobiegną zachowaniom ryzykownym, a także wzmocnią swoje zasoby fizyczne i psychiczne wobec ewentualnych trudności. Cele kształcenia – wymagania ogólne podstawy programowej w zakresie przedmiotu wychowanie fizyczne obejmują rozumienie wieloaspektowego wpływu aktywności fizycznej na rozwój człowieka, zainteresowanie różnorodnymi jej formami oraz gotowość do prowadzenia aktywnego i zdrowego stylu życia. Wszystkie działania powinny być realizowane zgodnie z zasadami fair play oraz oparte na wzajemnym szacunku i współpracy, co sprzyja kształtowaniu odpowiedzialnych postaw społecznych.

Minister Edukacji kieruje działem administracji rządowej – oświata i wychowanie, na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 18 grudnia 2023 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Edukacji (Dz. U. poz. 2717).

Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2024 r. poz. 854, 1562, 1635 i 1933 oraz z 2025 r. poz. 619, 620, 622 i 769.

Zmiany wymienionego rozporządzenia zostały ogłoszone w Dz. U. z 2020 r. poz. 1248, z 2021 r. poz. 1537, z 2022 r. poz. 622 i 1705, z 2023 r. poz. 314 i 1755, z 2024 r. poz. 1019 oraz z 2025 r. poz. 382.

Zgodnie z założeniami podstawy programowej w zakresie przedmiotu wychowanie fizyczne – aktywność fizyczna nie tylko zaspokaja naturalną potrzebą, ale jest wartością wspierającą rozwój człowieka w wymiarze fizycznym, psychicznym i społecznym.

Uczestniczenie w grach zespołowych rozwija zarówno umiejętność współpracy, jak i zdrową rywalizację oraz sprzyja kształtowaniu kompetencji społecznych, takich jak praca w grupie, skuteczna komunikacja oraz elastyczność myślenia. W dynamicznych sytuacjach uczniowie uczą się podejmowania trafnych decyzji, co wzmacnia ich efektywność i odporność na stres, czyli kluczowe umiejętności przydatne w życiu codziennym i przyszłej pracy zawodowej.

Przedmiot wychowanie fizyczne ma interdyscyplinarny charakter i elastyczny program, co sprzyja integracji z innymi obszarami edukacji, takimi jak edukacja zdrowotna i edukacja dla bezpieczeństwa, a także edukacja proekologiczna czy też kulturalna. Dzięki temu proces kształcenia staje się bardziej kompleksowy, a uczniowie rozwijają wszechstronne kompetencje.”,

b) część zatytułowana „WYCHOWANIE FIZYCZNE ZAKRES PODSTAWOWY” otrzymuje brzmienie: „WYCHOWANIE FIZYCZNE

ZAKRES PODSTAWOWY

Cele kształcenia – wymagania ogólne

Przedmiot wychowanie fizyczne realizuje następujące cele kształcenia:

1. Cel – rozwijanie sprawności fizycznej przez różnorodne formy aktywności fizycznej dostosowane do potrzeb i możliwości uczniów.

Wykorzystywanie różnorodnych ćwiczeń, zadań ruchowych i dyscyplin sportowych sprzyja kształtowaniu kondycji fizycznej oraz rozwijaniu wydolności organizmu uczniów. Uwzględnienie indywidualnych predyspozycji, zainteresowań oraz stanu zdrowia uczniów zwiększa efektywność nauczania i motywuje do systematycznego podejmowania aktywności fizycznej.

2. Cel – doskonalenie umiejętności ruchowych sprzyjających zdrowemu, opartemu na aktywności fizycznej stylowi życia oraz pogłębianie wiedzy na temat bezpiecznego i efektywnego korzystania z różnych form aktywności fizycznej, w tym także na świeżym powietrzu.

Opanowywanie technik ruchowych w wybranych dyscyplinach sportowych oraz poznawanie ich zasad pozwala w pełni czerpać korzyści z wysiłku fizycznego i świadomie zapobiegać kontuzjom. Wzmacnianie kompetencji w zakresie prawidłowego wykonania ćwiczeń umożliwia wykorzystanie aktywności fizycznej jako stałego elementu dbałości o zdrowie.

3. Cel – kształtowanie postawy stałego dążenia do zdrowego stylu życia, rozumianego jako dbałość o zdrowie fizyczne i psychiczne oraz umiejętność świadomego i regularnego podejmowania aktywności fizycznej, w tym także na świeżym powietrzu.

Wzmacnianie przekonania, że aktywność fizyczna stanowi naturalną i długotrwałą inwestycję w dobrostan organizmu oraz sprzyja konsekwentnemu budowaniu zdrowych nawyków. Pozytywny stosunek do ruchu, połączony z umiejętnością radzenia sobie ze stresem i dbaniem o równowagę psychiczną, stanowi fundament zrównoważonego rozwoju młodego człowieka.

4. Cel – rozwijanie umiejętności świadomej samooceny i monitorowania własnej aktywności i sprawności fizycznej, ustalania celów rozwojowych i planowania działań prowadzących do ich osiągnięcia.

Regularna ewaluacja swoich osiągnięć i identyfikacja obszarów do poprawy sprzyjają ciągłemu podnoszeniu poziomu sprawności fizycznej. Tworzenie indywidualnych planów opartych na realnych celach wzmacnia poczucie sprawczości i motywuje do dalszej pracy nad sobą.

5. Cel – kształtowanie kompetencji społecznych, w tym umiejętności współpracy i komunikacji w grupie, respektowanie zasad fair play oraz szacunek dla rywali.

Wspólne dążenie do celu sportowego oraz dzielenie się zadaniami w zespole rozwija odpowiedzialność, empatię i wzajemne zaufanie. Postawa oparta na zasadach fair play i poszanowaniu drugiego człowieka stanowi podstawę harmonijnego współżycia społecznego, wykraczającego poza kontekst sportowy.

Ze względu na cele wychowania fizycznego dla liceum ogólnokształcącego i technikum, zwłaszcza te związane z rozwojem sprawności fizycznej i kształtowaniem postaw prozdrowotnych, szczególnie istotne jest rozwijanie następujących umiejętności:

1. Umiejętność – samodzielne i staranne wykonywanie różnorodnych ćwiczeń oraz zadań ruchowych, z uwzględnieniem bieżącej kontroli i korekty postawy ciała.

2. Umiejętność – samodzielne dobieranie ćwiczeń i form aktywności fizycznej sprzyjających systematycznej poprawie kondycji fizycznej, z uwzględnieniem indywidualnego poziomu sprawności i aktualnych możliwości organizmu.

3. Umiejętność – prawidłowe wykonywanie ćwiczeń i elementów technicznych charakterystycznych dla wybranych dyscyplin sportowych (np. pływania, sportów rakietowych, lekkoatletyki) w sposób zapewniający bezpieczeństwo własne i innych.

4. Umiejętność – rozpoznawanie potencjalnych zagrożeń (np. niedostosowanie obciążenia, nieodpowiedni sprzęt, niekorzystne warunki) i świadome ich ograniczanie przez właściwe przygotowanie, profilaktykę i asekurację.

5. Umiejętność – planowanie własnego programu ruchowego w odniesieniu do celów zdrowotnych oraz umiejętne modyfikowanie założeń (np. obniżenie lub zwiększenie intensywności ćwiczeń, wprowadzenie regeneracji) w zależności od zmieniających się potrzeb i sygnałów płynących z organizmu.

6. Umiejętność – regularne monitorowanie własnej sprawności fizycznej (np. za pomocą prostych testów sprawności fizycznej, aplikacji mobilnych, dzienniczka treningowego), analizowanie uzyskanych wyników oraz wyciąganie wniosków dotyczących dalszego rozwoju fizycznego i psychicznego.

7. Umiejętność – wyznaczanie realistycznych celów krótko- i długoterminowych w obszarze aktywności fizycznej, a także konsekwentne planowanie i realizacja działań umożliwiających ich osiągnięcie.

8. Umiejętność – pełnienie wyznaczonych ról w zespole (np. kapitana, sędziego), budowanie pozytywnej atmosfery, rozwiązywanie konfliktów przez dialog oraz przestrzeganie zasad fair play i okazywanie szacunku rywalom.

Dzięki takiemu przyporządkowaniu każda umiejętność w sposób jednoznaczny wspiera osiąganie konkretnego celu kształcenia, co wyraźnie ułatwia dalsze dopasowywanie treści zajęć, metod i form pracy do oczekiwanych efektów uczenia się.

Wymagania szczegółowe dotyczące wiedzy i umiejętności

Podstawa programowa w zakresie przedmiotu wychowanie fizyczne obejmuje dziewięć działów, które odzwierciedlają różne wymiary aktywności fizycznej oraz obszary kształcenia niezbędne do rozwijania świadomej, całożyciowej postawy prozdrowotnej. Każdy dział uwzględnia zarówno rozwój motoryczny uczniów, jak i kształtowanie ich kompetencji społecznych oraz umiejętności monitorowania i planowania własnej aktywności fizycznej. Wymagania szczegółowe dotyczące wiedzy i umiejętności w poszczególnych działach wzajemnie się uzupełniają i tylko ich równoległa oraz spójna realizacja pozwala w pełni osiągnąć cele kształcenia – wymagania ogólne określone dla przedmiotu wychowanie fizyczne.

Treści nauczania uwzględniają różnorodność form aktywności fizycznej oraz podkreślają konieczność ich dostosowania przez nauczyciela do indywidualnych możliwości uczniów. W trakcie realizowanych form aktywności fizycznej i zadań edukacyjnych uczniowie zdobywają zarówno wiedzę (m.in. dotyczącą przepisów i zasad gier zespołowych, zasad bezpieczeństwa, metod treningowych), jak i rozwijają konkretne umiejętności (takie jak technika ruchu, współpraca w zespole, planowanie własnej aktywności, monitorowanie postępów). Na zajęciach wychowania fizycznego nauczyciele podkreślają postępy indywidualne i grupowe oraz wspierają uczniów w odkrywaniu własnych uzdolnień i rozwijaniu pewności siebie. Docenianie wysiłku, konstruktywna informacja zwrotna oraz wzmacnianie pozytywnych emocji związanych z ruchem sprzyjają zarówno poprawie sprawności fizycznej, jak i budowaniu dojrzałych, zdrowych relacji z rówieśnikami.

Każde z wymagań szczegółowych łączy w sobie treści nauczania (np. zasady gier, elementy techniczne, podstawy fizjologii wysiłku) oraz praktyczne umiejętności (np. wykonywanie ćwiczeń z zachowaniem prawidłowej techniki i bezpieczeństwa, korzystanie z narzędzi do monitorowania aktywności, współdziałanie w grupie).

Prezentowany układ treści nauczania pozwala na dostosowanie metod i form pracy do potrzeb danej klasy, stwarzając jednocześnie możliwość efektywnej realizacji celów wychowania fizycznego, tj.: kształtowania zdrowego stylu życia, rozwijania sprawności fizycznej, kształtowania kompetencji społecznych, przestrzegania zasad fair play i budowania poczucia własnej wartości w trakcie aktywnego uczestnictwa w kulturze fizycznej.

Znak „X” w tabelach oznacza, że sposób pracy z danym wymaganiem powinien realizować dany cel kształcenia oraz umożliwiać uczniom nabycie wskazanych umiejętności.