Art. 9

W ustawie z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2024 r. poz. 1576 oraz z 2025 r. poz. 619) wprowadza się następujące zmiany:

1) w art. 1 po ust. 2 dodaje się ust. 2a–2g w brzmieniu:

„2a. Prawo do świadczenia wychowawczego przysługuje osobom, o których mowa w ust. 2 pkt 2 lit. c–f, za dany miesiąc, jeżeli były aktywne zawodowo na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w miesiącu poprzedzającym ten miesiąc. Warunek ten nie dotyczy osób, które wnioskują o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego lub mają prawo do świadczenia wychowawczego na dziecko będące obywatelem Rzeczypospolitej Polskiej lub posiadające orzeczenie o niepełnosprawności albo orzeczenie o umiarkowanym bądź znacznym stopniu niepełnosprawności, o których mowa w ustawie z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2025 r. poz. 913).

2b. Jeżeli osoby, o których mowa w ust. 2 pkt 2 lit. c–f, nie były aktywne zawodowo na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w miesiącu poprzedzającym dany miesiąc, o którym mowa w ust. 2a, ale w tym miesiącu podlegały ubezpieczeniu zdrowotnemu na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 24 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 146, z późn. zm. ), nabywają prawo do świadczenia wychowawczego:

1) na okres 3 miesięcy albo

2) na okres 6 miesięcy, jeżeli spełniają pozostałe warunki do świadczenia wychowawczego na troje lub więcej dzieci.

2c. Prawo do świadczenia wychowawczego na zasadach określonych w ust. 2b przysługuje nie dłużej niż do końca okresu, o którym mowa w art. 18 ust. 1, oraz nie więcej niż jeden raz w okresie, o którym mowa w tym przepisie. 2d. Prawo do świadczenia wychowawczego przysługuje osobom, o których mowa w ust. 2 pkt 2 lit. c–f, jeżeli dziecko, na które ubiegają się o świadczenie wychowawcze lub otrzymują świadczenie wychowawcze, realizuje odpowiednio obowiązek rocznego przygotowania przedszkolnego, obowiązek szkolny albo obowiązek nauki, zgodnie z ustawą z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe (Dz. U. z 2025 r. poz. 1043 i 1160), co zostało potwierdzone w wyniku weryfikacji dokonanej na podstawie art. 66b ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o systemie informacji oświatowej (Dz. U. z 2024 r. poz. 152, 858, 1572 i 1933 oraz z 2025 r. poz. 1019 i 1160), chyba że dziecko jest w wieku, w jakim obowiązki te go nie dotyczą, albo obowiązki te zostały mu odroczone albo dziecko realizuje obowiązek nauki przez uczęszczanie do uczelni należącej do polskiego systemu szkolnictwa wyższego, na kwalifikacyjny kurs zawodowy albo na praktykę absolwencką, o której mowa w ustawie z dnia 17 lipca 2009 r. o praktykach absolwenckich (Dz. U. z 2018 r. poz. 1244 oraz z 2025 r. poz. 620), zgodnie z art. 36 ust. 12 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe.

2e. Realizację przez dziecko obowiązku nauki poprzez naukę w uczelni należącej do polskiego systemu szkolnictwa wyższego lub uczęszczanie na kwalifikacyjne kursy zawodowe albo na praktykę absolwencką, o której mowa w ustawie z dnia 17 lipca 2009 r. o praktykach absolwenckich, osoba ubiegająca się o świadczenie wychowawcze lub Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2024 r. poz. 858, 1222, 1593, 1615 i 1915 oraz z 2025 r. poz. 129, 304, 620, 637, 779, 1083, 1192 i 1211. je pobierająca potwierdza zaświadczeniem wydanym przez uczelnię, organizatora kwalifikacyjnego kursu zawodowego albo praktyki absolwenckiej.

2f. Wypłata świadczenia wychowawczego podlega wstrzymaniu przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, jeżeli występują wątpliwości dotyczące spełnienia warunków do jego otrzymywania, w szczególności zamieszkiwania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez wnioskodawcę, o którym mowa w ust. 2 pkt 2 lit. c–f, lub przez dziecko, na które przysługuje świadczenie wychowawcze.

2g. W celu weryfikacji przesłanki zamieszkiwania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez wnioskodawcę, o którym mowa w ust. 2 pkt 2 lit. c–f, lub przez dziecko, na które przysługuje świadczenie wychowawcze, Komendant Główny Straży Granicznej udostępnia Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych, w drodze teletransmisji danych, informacje o cudzoziemcu oraz dziecku, na które wnioskowane jest świadczenie wychowawcze lub, na które pobierane jest świadczenie wychowawcze, w zakresie:

1) imienia (imion) i nazwiska (nazwisk);

2) daty urodzenia;

3) numeru PESEL;

4) rodzaju, serii i numeru dokumentu stanowiącego podstawę przekroczenia granicy;

5) kraju wydania dokumentu stanowiącego podstawę przekroczenia granicy;

6) rodzaju, serii, numeru, daty wydania oraz daty ważności dokumentu potwierdzającego legalność pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;

7) przekroczenia granicy Rzeczypospolitej Polskiej w kierunku wjazdowym;

8) przekroczenia granicy Rzeczypospolitej Polskiej w kierunku wyjazdowym.”;

2) w art. 2:

a) po pkt 1 dodaje się pkt 1a w brzmieniu:

„1a) aktywności zawodowej – oznacza to:

a) podleganie obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 1–5a, 7 i 7b ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2025 r. poz. 350, z późn. zm. ) oraz z tytułu wykonywania umowy uaktywniającej określonej w ustawie z dnia 4 lutego 2011 r. o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3 (Dz. U. z 2025 r. poz. 798), od podstawy wymiaru składek na te ubezpieczenia stanowiącej nie mniej niż 50 % minimalnego wynagrodzenia za pracę,

b) podleganie obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 9, 9a, 9c, 20 i 21 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych,

c) podleganie obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym jako osoby przebywające na urlopach wychowawczych, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 19 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych,

d) prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej, o której mowa w art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2024 r. poz. 236, z późn. zm. ) oraz w art. 18a i art. 18c ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych,

e) pobieranie zasiłku macierzyńskiego, zasiłku w wysokości zasiłku macierzyńskiego, zasiłku chorobowego, zasiłku opiekuńczego, zasiłku wyrównawczego albo świadczenia rehabilitacyjnego na podstawie ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz. U. z 2025 r. poz. 501 i 1083), zasiłku chorobowego, zasiłku wyrównawczego albo świadczenia rehabilitacyjnego na podstawie ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (Dz. U. z 2025 r. poz. 257, 620 i 1083), jeżeli podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe ostatnio przyjęta do obliczenia składek albo kwota zasiłku, świadczenia albo wynagrodzenia stanowi nie mniej niż 50 % minimalnego wynagrodzenia za pracę w odniesieniu do osób, o których mowa w lit. a, albo nie mniej niż 30 % minimalnego wynagrodzenia za pracę w przypadku osób, o których mowa w lit. d,

Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2025 r. poz. 620, 622, 769, 820, 1083, 1160 i 1216. Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2024 r. poz. 1222 i 1871 oraz z 2025 r. poz. 222, 621, 622, 769 i 1168.

f) podleganie obowiązkowo ubezpieczeniu zdrowotnemu na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 16, 16a, 24a, 25, 28c i 37 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych,

g) podleganie, na podstawie ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2025 r. poz. 197, 620, 621 i 1160), ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu rolników z mocy ustawy albo przez nieprzerwany okres co najmniej 12 miesięcy ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu rolników na wniosek, z wyjątkiem osób, o których mowa w art. 16 ust. 1 pkt 3 i 4 oraz ust. 2 pkt 2 tej ustawy,

h) podleganie dobrowolnie ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym na podstawie art. 7 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych;”,

b) po pkt 8 dodaje się pkt 8a w brzmieniu:

„8a) minimalnym wynagrodzeniu za pracę – oznacza to minimalne wynagrodzenie za pracę, o którym mowa w ustawie z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (Dz. U. z 2024 r. poz. 1773);”;

3) w art. 13 w ust. 3:

a) w pkt 1:

– lit. a–c otrzymują brzmienie:

„a) w przypadku rodzica – imię, nazwisko, datę urodzenia, adres miejsca zamieszkania, stan cywilny, obywatelstwo, numer PESEL, adres poczty elektronicznej, numer telefonu oraz informację, czy osoba występująca o przyznanie świadczenia wychowawczego lub członek rodziny wykonują pracę najemną lub pracę na własny rachunek w państwie, o którym mowa w art. 11 ust. 1, oraz rodzaj, serię, numer i kraj wydania dokumentu stanowiącego podstawę przekroczenia granicy, rodzaj, serię, numer, datę wydania i datę ważności dokumentu potwierdzającego legalność pobytu w Polsce, w przypadku osób, o których mowa w art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. c–f,

b) w przypadku opiekuna faktycznego dziecka i opiekuna prawnego dziecka – imię, nazwisko, datę urodzenia, adres miejsca zamieszkania, obywatelstwo, numer PESEL, adres poczty elektronicznej, numer telefonu oraz informację, czy osoba występująca o przyznanie świadczenia wychowawczego lub członek rodziny wykonują pracę najemną lub pracę na własny rachunek w państwie, o którym mowa w art. 11 ust. 1, oraz rodzaj, serię, numer i kraj wydania dokumentu stanowiącego podstawę przekroczenia granicy, rodzaj, serię, numer, datę wydania i datę ważności dokumentu potwierdzającego legalność pobytu w Polsce, w przypadku osób, o których mowa w art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. c–f,

c) w przypadku rodziny zastępczej i osoby prowadzącej rodzinny dom dziecka – imię, nazwisko, datę urodzenia, adres miejsca zamieszkania, obywatelstwo, numer PESEL, adres poczty elektronicznej i numer telefonu oraz rodzaj, serię, numer i kraj wydania dokumentu stanowiącego podstawę przekroczenia granicy, rodzaj, serię, numer, datę wydania i datę ważności dokumentu potwierdzającego legalność pobytu w Polsce, w przypadku osób, o których mowa w art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. c–f,”,

– w lit. d średnik zastępuje się przecinkiem i dodaje się lit. e w brzmieniu:

„e) dane dotyczące aktywności zawodowej wykonywanej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu zgodnie z art. 1 ust. 2b, w przypadku gdy o świadczenie wychowawcze ubiega się osoba, o której mowa w art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. c–f;”,

b) pkt 2 otrzymuje brzmienie:

„2) dane dotyczące dzieci, na które osoba, o której mowa w ust. 1, ubiega się o przyznanie świadczenia wychowawczego, w tym:

a) imię i nazwisko,

b) datę urodzenia,

c) stan cywilny,

d) obywatelstwo,

e) numer PESEL,

f) adres zamieszkania – w przypadku gdy w sprawie mają lub mogą mieć zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego oraz w przypadku dzieci osób, o których mowa w art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. c–f,

g) rodzaj, serię, numer i kraj wydania dokumentu stanowiącego podstawę przekroczenia granicy, rodzaj, serię, numer, datę wydania i datę ważności dokumentu potwierdzającego legalność pobytu w Polsce, w przypadku dzieci osób, o których mowa w art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. c–f;”;

4) w art. 14 w ust. 2 w pkt 1 w lit. ia skreśla się wyrazy „(Dz. U. z 2024 r. poz. 152 i 858)”;

5) w art. 21 po ust. 1 dodaje się ust. 1a w brzmieniu:

„1a. Wypłata świadczenia wychowawczego następuje po weryfikacji spełnienia przez osoby, o których mowa w art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. c–f, warunku, o którym mowa w art. 1 ust. 2a lub 2b, za miesiąc poprzedni.”;

6) w art. 25 w ust. 10 skreśla się wyrazy „(Dz. U. z 2024 r. poz. 497, 863 i 1243)”.