Art. 3

W ustawie z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2025 r. poz. 223, 389, 619 i 621) wprowadza się następujące zmiany:

1) w art. 8:

a) pkt 12 otrzymuje brzmienie:

„12) obywatelstwo (obywatelstwa);”,

b) w pkt 27 kropkę zastępuje się średnikiem i dodaje się pkt 28–34 w brzmieniu:

„28) adres w kraju pochodzenia;

29) adres w kraju poprzedniego zamieszkania;

30) dane dotyczące dokumentu podróży:

a) seria i numer,

b) data wydania i data upływu ważności,

c) nazwa i kraj organu wydającego,

d) liczba osób wpisanych do dokumentu podróży;

31) dane dotyczące dokumentu tożsamości lub innego dokumentu potwierdzającego tożsamość:

a) seria i numer,

b) data wydania i data upływu ważności,

c) nazwa i kraj organu wydającego;

32) numer rachunku płatniczego;

33) numer telefonu;

34) adres poczty elektronicznej.”;

2) w art. 26 w ust. 3:

a) w pkt 1 wyrazy „art. 8 pkt 1–9, 11, 12–14, 16, 19 i 20” zastępuje się wyrazami „art. 8 pkt 1–9, 11, 12–14, 16, 19, 20, 28 i 29”,

b) w pkt 4 wyrazy „art. 8 pkt 1–3, 5–9, 11, 12–14 i 16” zastępuje się wyrazami „art. 8 pkt 1–3, 5–9, 11, 12–14, 16, 28 i 29”;

3) w art. 27 ust. 2 otrzymuje brzmienie:

„2. Wyrażenie zgody, o której mowa w ust. 1, jest równoznaczne z udzieleniem wnioskodawcy pełnomocnictwa do działania w imieniu małżonka i dzieci tego małżonka, w tym do działania w postępowaniach dotyczących pomocy dla cudzoziemców ubiegających się o udzielenie ochrony międzynarodowej.”;

4) w art. 30 ust. 6 otrzymuje brzmienie:

„6. W przypadku gdy osoba, której dotyczy wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej, odmówi poddania się badaniom lekarskim lub zabiegom sanitarnym, organ Straży Granicznej, który przyjął wniosek, zawiadamia o tym państwowego inspektora sanitarnego właściwego ze względu na miejsce złożenia tego wniosku oraz Szefa Urzędu.”;

5) użyte w art. 54 w ust. 2–5, w różnym przypadku, wyrazy „osoba upoważniona przez Szefa Urzędu” zastępuje się użytymi w odpowiednim przypadku wyrazami „pracownik urzędu obsługującego Szefa Urzędu”;

6) w art. 61:

a) w ust. 1 w pkt 3 lit. a otrzymuje brzmienie:

„a) ustanowienie kuratora do reprezentowania go w postępowaniu w sprawie udzielenia ochrony międzynarodowej, przekazania do innego państwa członkowskiego na podstawie rozporządzenia 604/2013, udzielenia pomocy socjalnej oraz udzielenia pomocy w dobrowolnym powrocie do kraju pochodzenia, a także złożenia wniosku o udzielenie pomocy mającej na celu wspieranie procesu jego integracji, o którym mowa w art. 91 ust. 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2025 r. poz. 1214 i 1302), oraz reprezentowania go w postępowaniu przed sądem administracyjnym w tych sprawach,”,

b) po ust. 1b dodaje się ust. 1c w brzmieniu:

„1c. Przepisu ust. 1 pkt 3 lit. b nie stosuje się, jeżeli został złożony wniosek o umieszczenie małoletniego bez opieki w strzeżonym ośrodku i sąd postanowił o umieszczeniu tego małoletniego w strzeżonym ośrodku.”,

c) ust. 8 otrzymuje brzmienie:

„8. W przypadku gdy w toku postępowania w sprawie udzielenia ochrony międzynarodowej wyjdzie na jaw, że wnioskodawcą jest małoletni bez opieki, z wnioskami, o których mowa w ust. 1 pkt 3, występuje Szef Urzędu.”;

7) w art. 62:

a) ust. 2 otrzymuje brzmienie:

„2. Małoletni bez opieki przebywa w rodzinie zastępczej zawodowej pełniącej funkcję pogotowia rodzinnego lub placówce opiekuńczo-wychowawczej typu interwencyjnego do czasu wydania przez sąd opiekuńczy orzeczenia w sprawie wniosku, o którym mowa w art. 61 ust. 1 pkt 3 lit. b.”,

b) dodaje się ust. 3 w brzmieniu:

„3. Przepisów ust. 1 i 2 nie stosuje się, jeżeli został złożony wniosek o umieszczenie małoletniego bez opieki w strzeżonym ośrodku, chyba że sąd odmówi umieszczenia tego małoletniego w strzeżonym ośrodku.”;

8) w art. 70:

a) ust. 2 otrzymuje brzmienie:

„2. Przepisu ust. 1 nie stosuje się do cudzoziemca, który:

1) uzyskał status uchodźcy;

2) korzysta z ochrony uzupełniającej;

3) przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie zgody na pobyt ze względów humanitarnych lub zgody na pobyt tolerowany;

4) przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie zezwolenia na pobyt czasowy, zezwolenia na pobyt stały lub zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej;

5) przebywa w placówce opiekuńczo-wychowawczej;

6) przebywa w strzeżonym ośrodku lub areszcie dla cudzoziemców;

7) jest tymczasowo aresztowany lub odbywa karę pozbawienia wolności.”,

b) po ust. 3 dodaje się ust. 3a w brzmieniu:

„3a. Pomoc socjalna i opieka medyczna nie przysługują za okres, kiedy cudzoziemiec przebywa poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej.”;

9) w art. 71:

a) w ust. 1 w pkt 1 lit. f otrzymuje brzmienie:

„f) naukę języka polskiego i podstawowe materiały niezbędne do nauki tego języka w sposób zorganizowany przez Szefa Urzędu,”,

b) w ust. 4:

– pkt 1 otrzymuje brzmienie:

„1) pomoc w formie nauki języka polskiego i podstawowych materiałów niezbędnych do nauki tego języka w sposób zorganizowany przez Szefa Urzędu;”,

– w pkt 4 lit. b otrzymuje brzmienie:

„b) w celu odbycia wizyty u lekarza lub terapeuty, leczenia, przeprowadzenia badań diagnostycznych lub poddania się szczepieniom ochronnym,”;

10) art. 72 otrzymuje brzmienie:

„Art. 72. 1. Świadczenie pieniężne może przysługiwać, w przypadku gdy wymagają tego względy organizacyjne albo jest to niezbędne do:

1) zapewnienia cudzoziemcowi bezpieczeństwa, z uwzględnieniem szczególnej sytuacji samotnych kobiet;

2) ochrony porządku publicznego;

3) ochrony i utrzymania więzi rodzinnych;

4) przygotowania cudzoziemca do prowadzenia samodzielnego życia poza ośrodkiem po otrzymaniu decyzji o nadaniu statusu uchodźcy albo decyzji o odmowie nadania statusu uchodźcy, w której udzielono ochrony uzupełniającej. 2. Cudzoziemcowi, który:

1) rażąco narusza regulamin pobytu w ośrodku,

2) zachowuje się agresywnie wobec innych osób przebywających w ośrodku,

3) niszczy mienie na terenie ośrodka,

4) nie wyraża zgody na badania lekarskie lub niezbędne zabiegi sanitarne ciała lub odzieży,

5) nie poddaje się obowiązkowemu leczeniu, o którym mowa w art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi,

6) nie poddaje się nadzorowi epidemiologicznemu, badaniu klinicznemu, badaniom diagnostycznym lub profilaktycznemu stosowaniu leków, o których mowa w art. 40 ust. 2 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi

– pomoc socjalna może być udzielona jedynie w postaci świadczenia pieniężnego.

3. Decyzję w sprawie udzielania świadczenia pieniężnego ze względów, o których mowa w ust. 1, wydaje, na wniosek cudzoziemca lub z urzędu, Szef Urzędu.

4. Decyzję w sprawie udzielania świadczenia pieniężnego ze względów, o których mowa w ust. 2, wydaje z urzędu Szef Urzędu i nadaje jej rygor natychmiastowej wykonalności.

5. Przepisu ust. 2 nie stosuje się w przypadku gdy cudzoziemiec jest osobą niepełnosprawną, osobą w podeszłym wieku, kobietą ciężarną lub osobą samotnie wychowującą dziecko.

6. Szef Urzędu stwierdza wygaśnięcie decyzji w sprawie udzielania świadczenia pieniężnego, w przypadku gdy:

1) ustały okoliczności, które uzasadniały jego udzielanie;

2) istnieją okoliczności, o których mowa w art. 70 ust. 2 pkt 4–7;

3) cudzoziemiec mimo otrzymywania świadczenia pieniężnego nadal przebywa w ośrodku;

4) cudzoziemiec nie odebrał należnego świadczenia pieniężnego przez 2 kolejne miesiące kalendarzowe lub pomimo pisemnego wezwania nie zgłosił się w wyznaczonym miejscu.

7. Szef Urzędu orzeka w decyzji stwierdzającej wygaśnięcie decyzji w sprawie udzielania świadczenia pieniężnego o przywróceniu pomocy udzielanej w ośrodku, gdy cudzoziemiec jest uprawniony do otrzymywania pomocy socjalnej. 8. Decyzji stwierdzającej wygaśnięcie decyzji w sprawie udzielania świadczenia pieniężnego nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności.”;

11) w art. 74 dodaje się ust. 5 w brzmieniu:

„5. Dziecku wnioskodawcy urodzonemu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej opieka medyczna przysługuje od dnia urodzenia, jeżeli wnioskodawca złoży w jego imieniu wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej zgodnie z art. 25 ust. 2.”;

12) art. 77 otrzymuje brzmienie:

„Art. 77. 1. W przypadku gdy cudzoziemiec korzystający z pomocy socjalnej w ośrodku przebywa poza tym ośrodkiem przez okres dłuższy niż 2 dni, udzielanie tej pomocy i opieki medycznej wstrzymuje się z mocy prawa do czasu jego powrotu.

2. Nie wstrzymuje się udzielania opieki medycznej, gdy cudzoziemiec wymaga pomocy w nagłych przypadkach, w podstawowym leczeniu chorób i w poważnych zaburzeniach psychicznych lub jest osobą, która wymaga szczególnego traktowania.

3. Przyznana pomoc socjalna w ośrodku i opieka medyczna wygasają z mocy prawa w chwili zaistnienia okoliczności, o których mowa w art. 70 ust. 2 pkt 4–7.”;

13) w art. 81:

a) ust. 3 otrzymuje brzmienie:

„3. W przypadku gdy cudzoziemiec nie wyraża zgody na badania lekarskie lub niezbędne zabiegi sanitarne ciała i odzieży, Szef Urzędu zawiadamia o tym państwowego inspektora sanitarnego właściwego ze względu na miejsce położenia ośrodka.”,

b) uchyla się ust. 4;

14) w art. 84 po ust. 3 dodaje się ust. 3a w brzmieniu:

„3a. Przepisy ust. 1–3 stosuje się także do:

1) nowo narodzonego dziecka wnioskodawcy, które zmarło przed ukończeniem 30. dnia życia, także gdy wobec dziecka nie zostało wszczęte postępowanie w sprawie udzielenia ochrony międzynarodowej – pod warunkiem przedstawienia odpisu skróconego lub zupełnego aktu zgonu;

2) dziecka wnioskodawcy, które urodziło się martwe – pod warunkiem przedstawienia odpisu skróconego aktu urodzenia z adnotacją o martwym urodzeniu lub odpisu zupełnego aktu urodzenia.”;

15) w art. 88a:

a) w ust. 3 pkt 3 otrzymuje brzmienie:

„3) są osobami niepełnosprawnymi.”,

b) dodaje się ust. 4 w brzmieniu:

„4. Do małoletniego bez opieki stosuje się art. 397 ust. 2–5 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach.”.