Art. 14

W ustawie z dnia 20 lipca 2017 r. – Prawo wodne (Dz. U. z 2024 r. poz. 1087, 1089 i 1473 oraz z 2025 r. poz. 216) wprowadza się następujące zmiany:

1) w art. 14 w ust. 6 pkt 1 otrzymuje brzmienie:

„1) dyrektor regionalnego zarządu gospodarki wodnej Wód Polskich – w sprawach decyzji, o których mowa w art. 76 ust. 2, art. 77 ust. 3, 8, 11 i 14, art. 166 ust. 5, art. 175 ust. 1, art. 175a ust. 3, art. 176 ust. 4 i 9, art. 182 ust. 1, art. 199 ust. 4, art. 201 ust. 1, art. 202 ust. 1, art. 206, art. 343 ust. 2, 3 i 6 oraz w art. 472a ust. 2;”;

2) po art. 175 dodaje się art. 175a w brzmieniu:

„Art. 175a. 1. W celu zapewnienia właściwych warunków przepływu wód powodziowych, a także ograniczenia potencjalnych strat majątkowych, na obszarze nieruchomości nabytych przez Wody Polskie na podstawie art. 258a ust. 1 oraz art. 17–21 ustawy z dnia 9 maja 2025 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 680) zakazuje się:

1) budowy, rozbudowy i odbudowy obiektów budowlanych z wyjątkiem obiektów małej architektury;

2) wykonywania innych obiektów lub urządzeń.

2. Zakazów, o których mowa w ust. 1, nie stosuje się do robót związanych z budową, utrzymywaniem, odbudową, rozbudową lub przebudową budowli przeciwpowodziowych oraz innych obiektów lub urządzeń mających na celu ochronę przeciwpowodziową.

3. Jeżeli dla zapewnienia ciągłości obiektu liniowego lub dla zapewnienia funkcjonowania systemu infrastruktury krytycznej niezbędne jest wykonanie takiej infrastruktury na terenie nieruchomości, o której mowa w ust. 1, właściwy organ Wód Polskich, może, w drodze decyzji, zwolnić od zakazów określonych w ust. 1, mając na uwadze zapewnienie odpowiedniej ochrony przeciwpowodziowej lub bezpieczeństwa państwa oraz możliwość alternatywnego przebiegu obiektu liniowego lub lokalizacji obiektów infrastruktury krytycznej.

4. Do wniosku o wydanie decyzji, o której mowa w ust. 3, dołącza się charakterystykę planowanych działań wraz z podstawowymi danymi technicznymi i opisem planowanej technologii robót oraz mapę sytuacyjno-wysokościową pobraną z państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, kopię tej mapy potwierdzoną przez wnioskodawcę za zgodność z oryginałem albo inną mapę sytuacyjno-wysokościową z naniesionym schematem planowanych obiektów lub robót.

5. W przypadku wykonania robót lub czynności, o których mowa w ust. 1, nieobjętych decyzją, o której mowa w ust. 3, właściwy organ Wód Polskich, w drodze decyzji, nakazuje przywrócenie stanu poprzedniego.

6. Organem właściwym w sprawach, o których mowa w ust. 3 i 5, jest minister właściwy do spraw gospodarki wodnej, jeżeli wnioskodawcą lub podmiotem, który wykonał roboty i czynności, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 2, są Wody Polskie.”;

3) w art. 240 w ust. 3 w pkt 1 lit. a otrzymuje brzmienie:

„a) decyzji, o których mowa w art. 76 ust. 2, art. 77 ust. 3, 8, 11 i 14, art. 166 ust. 5, art. 175 ust. 1, art. 175a ust. 3, art. 176 ust. 4 i 9, art. 182 ust. 1, art. 199 ust. 4, art. 201 ust. 1, art. 202 ust. 1, art. 206 oraz w art. 343 ust. 2, 3 i 6;”;

4) w art. 258 w ust. 7 pkt 2 otrzymuje brzmienie:

„2) nieruchomości innych niż wymienione w pkt 1:

a) służących do realizacji zadań określonych w przepisach ustawy,

b) zlokalizowanych na obszarach szczególnego zagrożenia powodzią nabytych na podstawie art. 258a ust. 1 i art. 17–21 ustawy z dnia 9 maja 2025 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi oraz niektórych innych ustaw.”;

5) po art. 258 dodaje się art. 258a i art. 258b w brzmieniu:

„Art. 258a. 1. W szczególnie uzasadnionych przypadkach Wody Polskie mogą nabywać, w imieniu i na rzecz Skarbu Państwa, za zgodą właściciela nieruchomości, zlokalizowane na obszarach szczególnego zagrożenia powodzią, na których prawdopodobieństwo wystąpienia powodzi jest wysokie i wynosi co najmniej 10 %, w celu zapewnienia skutecznej ochrony przeciwpowodziowej.

2. Za szczególnie uzasadnione przypadki, o których mowa w ust. 1, uznaje się sytuacje, w których istnieje potrzeba:

1) zapewnienia swobodnego spływu wód powodziowych przez teren danej nieruchomości, gdy jednocześnie okoliczności dotyczące danej nieruchomości, w tym między innymi jej umiejscowienie względem cieku wodnego oraz ukształtowanie terenu przemawiają za tym, że powinien on zostać wykorzystany na wskazany powyżej cel, a równocześnie intensywność, charakter i wartość materialna, historyczna, artystyczna lub kulturowa istniejącej na tej nieruchomości zabudowy, uwzględniając także związek tej zabudowy z zabudową istniejącą na nieruchomościach sąsiednich, nie stanowią przeszkody do jej usunięcia oraz korzyści płynące z zajęcia danej nieruchomości na cele ochrony przeciwpowodziowej przewyższają koszty finansowe i społeczne związane z nabyciem nieruchomości i ewentualną koniecznością usunięcia z niej zabudowy;

2) zapewnienia ochrony ludności i mienia przed powodzią przez umożliwienie mieszkańcom budynków zniszczonych lub uszkodzonych w wyniku powodzi zmiany miejsca zamieszkania, gdy jednocześnie okoliczności dotyczące danego budynku, w tym między innymi umiejscowienie danego budynku względem cieku wodnego, ukształtowanie terenu, na którym budynek się znajduje, rodzaj i intensywność zabudowy sąsiadującej z danym budynkiem, stan techniczny budynku przed jego zniszczeniem lub uszkodzeniem, wartość historyczna, artystyczna lub kulturowa danego budynku lub całego zespołu zabudowy, w obrębie którego się znajduje, oraz liczba osób zamieszkująca dany budynek przemawia za tym, że odbudowa lub remont danego budynku są niecelowe, biorąc pod uwagę, że nie ma możliwości wyłączenia lub zminimalizowania w wystarczającym stopniu zagrożenia jego ponownym zniszczeniem lub uszkodzeniem takiego budynku w wyniku powodzi.

3. W przypadku, o którym mowa w ust. 2 pkt 2, nabyciu mogą podlegać:

1) nieruchomości, na których są posadowione budynki mieszkalne zgodnie z definicją zawartą w Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych (PKOB), z wyłączeniem budynków zamieszkania zbiorowego według definicji znajdującej się w PKOB;

2) lokale stanowiące przedmiot odrębnej własności znajdujące się w budynkach mieszkalnych, o których mowa w pkt 1.

4. W przypadku, o którym mowa w ust. 2 pkt 2, nabyciu mogą podlegać również nieruchomości, na których znajdują się budynki o innym przeznaczeniu niż określone w ust. 3 lub nieruchomości niezabudowane, o ile ze względów bezpieczeństwa powodziowego istnieje potrzeba całkowitego usunięcia zabudowy z terenu, na którym są zlokalizowane już nabyte w trybie ust. 2 pkt 2 budynki mieszkalne wskazane w ust. 3 pkt 1, i przeznaczenia tego terenu na potrzeby ochrony przeciwpowodziowej.

5. W celu ustalenia terenów obejmujących nieruchomości, o których mowa w ust. 1, z których z uwagi na szczególnie uzasadnione przypadki wskazane byłoby nabywanie nieruchomości, Wody Polskie mogą wystąpić o opinię do właściwej gminy, w której wystąpiła powódź.

6. Nabycia nieruchomości, o których mowa w ust. 1, z wyjątkiem nieruchomości, o których mowa w ust. 2 pkt 2, dokonuje się po cenie rynkowej powiększonej o 20 %. Podstawę ustalenia ceny stanowi wartość rynkowa nieruchomości określona przez rzeczoznawcę majątkowego.

7. Nabycia nieruchomości, o których mowa w ust. 2 pkt 2, dokonuje się po cenie odpowiadającej wartości rynkowej gruntu powiększonej o wartość naniesień w postaci budynków mieszkalnych zlokalizowanych na tej nieruchomości oraz lokali mieszkalnych i użytkowych stanowiących odrębny przedmiot własności znajdujących się w budynkach mieszkalnych, przyjmując wartość 1 m²powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego z dnia poprzedzającego dzień wystąpienia powodzi, oraz o wartość pozostałych naniesień, o ile występują. Ustalona w ten sposób cena podlega powiększeniu o 20 %.

8. Dla określenia wartości 1 m²powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego w dniu poprzedzającym dzień wystąpienia powodzi przyjmuje się, że wartość 1 m²odpowiadała wartości ostatnio ogłoszonego przed tym dniem wskaźnika przeliczeniowego kosztu odtworzenia 1 m²powierzchni użytkowej budynków mieszkalnych w rozumieniu art. 2 pkt 12 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 725) dla województwa albo gminy, na terenie której znajdował się ten budynek lub lokal.

9. Wody Polskie do dnia 30 czerwca każdego roku ustalają i przekazują do ministra właściwego do spraw gospodarki wodnej zapotrzebowanie na niezbędne środki finansowe związane z planowanymi na przyszły rok nabyciami nieruchomości na podstawie ust. 1, wraz z uzasadnieniem wyboru danych nieruchomości do nabycia, mając na uwadze stopień zniszczenia w wyniku powodzi obiektów budowlanych znajdujących się na tych nieruchomościach oraz wpływ tych obiektów na ochronę przeciwpowodziową, w szczególności utrudnienia swobodnego spływu wód powodziowych. 10. Zapotrzebowanie, o którym mowa w ust. 9, otrzymane od Wód Polskich jest przekazywane za pośrednictwem ministra właściwego do spraw gospodarki wodnej do ministra właściwego do spraw budżetu.