Art. 17

1. Poszkodowany, w tym poszkodowany będący gminą, będący właścicielem zabudowanej nieruchomości, na której według stanu na dzień wystąpienia powodzi z września 2024 r. był posadowiony co najmniej jeden budynek mieszkalny i budynek ten został, w wyniku tej powodzi, uszkodzony w takim stopniu, że jest przeznaczony do rozbiórki, może w terminie do dnia 1 października 2025 r. wystąpić z wnioskiem o złożenie oferty wykupu tej nieruchomości przez Skarb Państwa na zasadach określonych w niniejszym artykule oraz art. 18–21.

2. Do poszkodowanego, któremu przysługuje prawo własności lub spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego lub użytkowego w budynku, o którym mowa w ust. 1, lub udział w prawie własności nieruchomości, o której mowa w ust. 1, lub udział w prawie własności do lokalu mieszkalnego lub użytkowego lub udział w spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu mieszkalnego lub użytkowego, przepisy niniejszego artykułu oraz art. 18–21 stosuje się odpowiednio. 3. Ilekroć w niniejszym artykule oraz art. 18–21 mowa jest o poszkodowanym, należy przez to rozumieć poszkodowanego w rozumieniu art. 2 ustawy z dnia 16 września 2011 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi (Dz. U. z 2024 r. poz. 654, 1473, 1635 i 1717 oraz z 2025 r. poz. 620 i 680).

4. Ilekroć w niniejszym artykule oraz art. 18–21 mowa jest o budynku mieszkalnym, należy przez to rozumieć budynek mieszkalny zgodnie z definicją zawartą w Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych (PKOB), z wyłączeniem budynków zamieszkania zbiorowego w rozumieniu określonym w PKOB. W odniesieniu do przypadków określonych w ust. 11 przez budynek mieszkalny na nieruchomości rolnej należy rozumieć także budynek, który składa się zarówno z części mieszkalnej, obejmującej jedno lub więcej mieszkań, jak i z części inwentarskiej, obejmującej w szczególności stajnię, oborę, chlewnię, lub gospodarskiej, przeznaczonej na cele związane z prowadzeniem gospodarstwa rolnego, niezależnie od tego, jaką część budynku zajmuje mieszkanie.

5. Ilekroć w niniejszym artykule oraz art. 18–21 mowa jest o budynku przeznaczonym do rozbiórki, należy przez to rozumieć budynek w takim stanie technicznym, że nie nadaje się do odbudowy, przebudowy ani remontu, co zostało stwierdzone w ostatecznej decyzji o nakazie rozbiórki, ostatecznej decyzji o pozwoleniu na rozbiórkę albo wykazane w dokumentacji dołączonej do dokonanego zgłoszenia rozbiórki. Jeżeli na podstawie przepisów prawa do rozbiórki budynku można przystąpić bez uzyskania takich decyzji lub bez dokonania zgłoszenia, budynek uznaje się za przeznaczony do rozbiórki, jeżeli stan techniczny budynku odpowiadający kryteriom opisanym w zdaniu pierwszym zostanie stwierdzony w ekspertyzie osoby posiadającej uprawnienia budowlane bez ograniczeń w odpowiedniej specjalności lub w protokole sporządzonym przez uprawniony podmiot w następstwie przeprowadzenia kontroli stanu technicznego budynku w trybie przewidzianym przepisami prawa budowlanego.

6. Ilekroć w niniejszym artykule oraz art. 18–21 mowa jest o dniu wystąpienia powodzi we wrześniu 2024 r., należy przez to rozumieć dzień 13 września 2024 r.

7. Nieruchomość, o której mowa w ust. 1, może zostać wykupiona, jeżeli spełnione są łącznie następujące warunki:

1) posadowiony na niej budynek mieszkalny:

a) jest zlokalizowany na obszarze szczególnego zagrożenia powodzią w rozumieniu art. 16 pkt 34 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. – Prawo wodne (Dz. U. z 2024 r. poz. 1087, 1089 i 1473 oraz z 2025 r. poz. 216 i 680),

b) jest położony na terenie gminy lub miejscowości wskazanych w przepisach wydanych na podstawie art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 16 września 2011 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi (Dz. U. z 2024 r. poz. 654, 1473, 1635 i 1717 oraz z 2025 r. poz. 620 i 680);

2) poszkodowany wykaże, że budynek, o którym mowa w pkt 1, został wykonany zgodnie z przepisami obowiązującego prawa, to jest na podstawie wymaganej odpowiednio ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę albo dokonanego zgłoszenia budowy, od którego nie wniesiono sprzeciwu, albo zgodnie z ostateczną decyzją o legalizacji, albo zgodnie z innym dokumentem wymaganym przepisami prawa, z wyjątkiem sytuacji, w której poszkodowany nie jest w stanie tego wykazać, ponieważ zgodnie z przepisami obowiązującego prawa nie ma on obowiązku posiadania dokumentów potwierdzających powyższe okoliczności, lub nabył tytuł prawny do nieruchomości po wybudowaniu budynku bez takich dokumentów lub utracił je wskutek powodzi oraz okoliczności tych nie można ustalić w sposób urzędowy;

3) poszkodowany wykaże, w sposób określony w ust. 5, że budynek jest przeznaczony do rozbiórki.

8. Uprawnienie, o którym mowa w ust. 1, przysługuje właścicielowi względem całej nieruchomości, z wyłączeniem przypadków, o których mowa w ust. 9–11.

9. W przypadku gdy powierzchnia nieruchomości spełniającej warunki określone w ust. 7 przekracza 0,2 ha, uprawnienie, o którym mowa w ust. 1, przysługuje poszkodowanemu wyłącznie w odniesieniu do części nieruchomości o powierzchni wynoszącej maksymalnie 0,2 ha, na której znajduje się budynek mieszkalny, chyba że poszkodowany wykaże, że wskutek wykupu jedynie części nieruchomości pozostała jej część nie będzie mogła być zagospodarowana jako odrębna nieruchomość lub z innych obiektywnych przyczyn utraci dla niego znaczenie gospodarcze.

10. W przypadku gdy część nieruchomości spełniającej warunki określone w ust. 7 wykracza poza obszar szczególnego zagrożenia powodzią w rozumieniu art. 16 pkt 34 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. – Prawo wodne, uprawnienie, o którym mowa w ust. 1, przysługuje poszkodowanemu wyłącznie w odniesieniu do tej części nieruchomości, która znajduje się na tym obszarze i na której znajduje się budynek mieszkalny, a powierzchnia takiej części wynosi maksymalnie 0,2 ha, chyba że uprawniony wykaże, że wskutek wykupu jedynie części nieruchomości pozostała jej część nie będzie mogła być zagospodarowana jako odrębna nieruchomość lub z innych obiektywnych przyczyn utraci dla niego znaczenie gospodarcze. 11. W przypadku gdy nieruchomość spełniająca warunki określone w ust. 7 jest nieruchomością rolną w rozumieniu art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 423 oraz z 2025 r. poz. 620), uprawnienie, o którym mowa w ust. 1, przysługuje poszkodowanemu wyłącznie w odniesieniu do części takiej nieruchomości stanowiącej grunty, znajdujące się w obrębie działki siedliskowej, na której jest zlokalizowany budynek mieszkalny, przy czym w tym wypadku mogą być to grunty rolne. Ograniczenia, o których mowa w ust. 9 i 10, mają odpowiednie zastosowanie do nieruchomości rolnych, z tym że powierzchnia części nieruchomości podlegającej wykupowi może w każdym przypadku wynosić maksymalnie 0,5 ha.

12. Uprawnienie, o którym mowa w ust. 1, nie przysługuje podmiotowi lub osobie, która nabyła nieruchomość, o której mowa w ust. 1, lub prawo do lokalu, o którym mowa w ust. 2, w drodze kupna lub zamiany, po uszkodzeniu budynku mieszkalnego w wyniku powodzi we wrześniu 2024 r.

13. Do nabycia nieruchomości rolnych w trybie określonym w niniejszym artykule oraz art. 18–21 nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego.