§ 2

Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.

Minister Cyfryzacji: K. Gawkowski Minister Cyfryzacji kieruje działem administracji rządowej – informatyzacja, na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 18 grudnia 2023 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Cyfryzacji (Dz. U. poz. 2720).

Niniejsze rozporządzenie w zakresie swojej regulacji wdraża dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/1972 z dnia 11 grudnia 2018 r. ustanawiającą Europejski kodeks łączności elektronicznej (Dz. Urz. UE L 321 z 17.12.2018, str. 36, Dz. Urz. UE L 334 z 27.12.2019, str. 164, Dz. Urz. UE L 419 z 11.12.2020, str. 36, Dz. Urz. UE L 137 z 22.04.2021, str. 1 oraz Dz. Urz. UE L 333, z 27.12.2022, str. 80).

Niniejsze rozporządzenie zostało notyfikowane Komisji Europejskiej w dniu 23 stycznia 2025 r., pod numerem 2025/0034/PL, zgodnie z § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 grudnia 2002 r. w sprawie sposobu funkcjonowania krajowego systemu notyfikacji norm i aktów prawnych (Dz. U. poz. 2039 oraz z 2004 r. poz. 597), które wdraża dyrektywę (UE) 2015/1535 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 9 września 2015 r. ustanawiającą procedurę udzielania informacji w dziedzinie przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz. Urz. UE L 241 z 17.09.2015, str. 1).

Niniejsze rozporządzenie było poprzedzone rozporządzeniem Ministra Cyfryzacji z dnia 14 lutego 2020 r. w sprawie wymagań technicznych i eksploatacyjnych dla urządzeń konsumenckich służących do odbioru cyfrowych transmisji radiofonicznych (Dz. U. z 2021 r. poz. 1647), które traci moc z dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia zgodnie z art. 104 pkt 14 lit. b ustawy z dnia 12 lipca 2024 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo komunikacji elektronicznej (Dz. U. poz. 1222).

WYMAGANIA TECHNICZNE I EKSPLOATACYJNE DLA ODBIORNIKÓW RADIOFONII CYFROWEJ 1. Przepisy ogólne

Wymagania techniczne i eksploatacyjne odnoszą się do urządzeń, których podstawową funkcjonalnością jest odbiór cyfrowych transmisji radiofonicznych. Wymagania techniczne i eksploatacyjne uznaje się za spełnione, gdy odbiorniki radiofonii cyfrowej są zgodne z normami i dokumentami, określonymi w pkt 2 załącznika, w zakresie wskazanym w załączniku. Odbiorniki radiofonii cyfrowej, w tym samochodowe odbiorniki radiofoniczne, zapewniają możliwość odbioru cyfrowych transmisji radiofonicznych nadawanych w systemie DAB+ w zakresie częstotliwości 174–230 MHz w paśmie III VHF. 2. Normy i dokumenty

2.1. Wykaz norm i dokumentów powołanych w załączniku:

[1] PN-ETSI EN 300 401 V2.1.1:2017-08 Systemy radiodyfuzji – Radiofonia cyfrowa (DAB) do odbiorników ruchomych, przenośnych i stacjonarnych wprowadzająca normę ETSI EN 300 401 V2.1.1:2017

[2] ETSI TS 101 499 V3.2.1:2023-07 Hybrid Digital Audio (DAB, DRM, RadioDNS); SlideShow; User Application Specification

[3] ETSI TS 101 756 V2.4.1:2020-08 Digital Audio Broadcasting (DAB); Registered Tables

[4] ETSI TS 102 563 V2.1.1:2017-01 Digital Audio Broadcasting (DAB); DAB+ audio coding (MPEG HE-AACv2) [5] ETSI TS 102 818 V3.5.1:2023-12 Hybrid Digital Radio (DAB, DRM, RadioDNS); XML Specification for Service and Programme Information (SPI)

[6] ETSI TS 102 979 V1.1.1:2008-06 Digital Audio Broadcasting (DAB); Journaline; User application specification [7] ETSI TS 102 980 V2.1.2:2019-02 Digital Audio Broadcasting (DAB); Dynamic Label Plus (DL Plus); Application specification

[8] ETSI TS 103 176 V2.4.1:2020-08 Digital Audio Broadcasting (DAB); Rules of implementation; Service information features

[9] ETSI TS 103 461 V1.2.2:2020-10 Digital Audio Broadcasting (DAB); Domestic and in-vehicle digital radio receivers; Minimum requirements and Test specifications for technologies and products

[10] IEC 62104:2015-07 Characteristics of DAB receivers

[11] IEC 62106-2:2021 Radio data system (RDS) − VHF/FM sound broadcasting in the frequency range from 64,0 MHz to 108,0 MHz – Part 2: Message format: Coding and definition of RDS features

[12] ISO/IEC 14496-3:2019 Information technology – Coding of audio-visual objects – Part 3: Audio

[13] ISO/IEC 23003-1:2007 Information technology – MPEG audio technologies – Part 1: MPEG Surround

[14] Recommendation ITU-R BS.450-4 (10/2019) Transmission standards for FM sound broadcasting at VHF

2.2. W przypadku gdy wykaz, o którym mowa w pkt 2.1, zawiera odesłanie do konkretnej wersji dokumentu (identyfikowanej w szczególności przez datę publikacji, numer edycji, numer wersji), stosuje się wymagania wskazane w tej wersji dokumentu. Dopuszczalne jest spełnienie wymagań określonych w nowszej wersji dokumentu.

2.3. W przypadku gdy wykaz, o którym mowa w pkt 2.1, nie zawiera odesłania do konkretnej wersji dokumentu, stosuje się najnowszą wersję tego dokumentu.

2.4. Dokument, o którym mowa w pkt 2.1, w jednostce redakcyjnej [1] jest bezpłatnie udostępniany w formie „tylko do odczytu” w czytelniach Polskiego Komitetu Normalizacyjnego oraz jest do kupienia na stronie sklep.pkn.pl.

2.5. Dokumenty, o których mowa w pkt 2.1, w jednostkach redakcyjnych [1]–[9] są dostępne na stronie Europejskiego Instytutu Norm Telekomunikacyjnych (ETSI) – www.etsi.org.

2.6. Dokumenty, o których mowa w pkt 2.1, w jednostkach redakcyjnych [10]–[13], są dostępne (odpłatnie) na stronie Międzynarodowej Komisji Elektrotechnicznej (IEC) – www.iec.ch.

2.7. Dokument, o którym mowa w pkt 2.1, w jednostce redakcyjnej [14] jest dostępny na stronie Międzynarodowego Związku Telekomunikacyjnego (ITU) – www.itu.int.

3. Definicje

Określenia użyte w załączniku oznaczają:

1) Adapter – odbiornik radiofonii cyfrowej przetwarzający sygnał DAB+ na UKF FM, Bluetooth, wyposażony w wyjście audio AUX lub inne rozwiązania techniczne;

2) Odbiornik multimedialny – odbiornik radiofonii cyfrowej służący do odbioru cyfrowych transmisji radiofonicznych, wyposażony w kolorowy wyświetlacz o rozdzielczości co najmniej 320 x 240 pikseli i rozdzielczości koloru co najmniej 8 bitów wykorzystywany do wyświetlania treści multimedialnych, w szczególności slajdów;

3) Odbiornik standardowy – odbiornik radiofonii cyfrowej służący do odbioru cyfrowych transmisji radiofonicznych, wyposażony co najmniej w wyświetlacz alfanumeryczny.

4. Skróty i akronimy

1) AAC – Advanced Audio Coding (Zaawansowane kodowanie fonii) zgodnie z ISO/IEC 14496-3:2019 [12];

2) CU – Capacity Unit (Jednostka pojemności);

3) DAB – Digital Audio Broadcasting (Radiofonia cyfrowa DAB);

4) DAB+ – Radiofonia cyfrowa wykorzystująca kodowanie fonii MPEG-4 HE AACv2 zgodnie z ETSI TS 102 563 V2.1.1:2017-01 [4];

5) DL – Dynamic Label (Etykieta dynamiczna);

6) DL PLUS – Dynamic Label Plus rozszerzenie funkcji etykiety dynamicznej;

7) EN – European Norm (Norma Europejska);

8) EPG – Electronic Program Guide (Elektroniczny przewodnik po programach);

9) ETSI – European Telecommunications Standards Institute (Europejski Instytut Norm Telekomunikacyjnych);

10) FM – Frequency Modulation (Modulacja częstotliwości);

11) FTA – Programy niekodowane dostępne dla każdego (Free-to-Air);

12) HE AACv2 – High Efficient Advanced Audio Coding (Profil 2 o wysokiej efektywności HE zaawansowanego kodowania fonii AAC) zdefiniowany w ISO/IEC 14496-3:2019 [12];

13) IEC – International Electrotechnical Commission (Międzynarodowa Komisja Elektrotechniczna);

14) ISO – International Organization for Standardization (Międzynarodowa Organizacja Normalizacyjna);

15) ITU – International Telecommunication Union (Międzynarodowy Związek Telekomunikacyjny);

16) ITU-R – Radiocommunications Sector ITU (Sektor Radiokomunikacyjny ITU);

17) MOT – protokół przesyłania obiektów multimedialnych;

18) MPEG – zestaw standardów kodowania obrazu i towarzyszącego im dźwięku zatwierdzony przez Grupę Ekspertów do spraw Obrazów Ruchomych;

19) MPEG-4 – zestaw standardów kodowania wizji i fonii MPEG opisany w ISO/IEC 14496-3:2019 [12];

20) MSC – Main Service Channel (Główny kanał usług);

21) RDS – Radio Data System (System danych dla radia UKF FM);

22) TS – Technical Specification (Specyfikacja techniczna);

23) VHF – Very-High Frequency (Zakres bardzo wysokich częstotliwości 30–300 MHz);

24) UKF FM – Radiofonia analogowa FM w zakresie 87,5–108 MHz.

5. Możliwości odbiorcze

Odbiornik radiofonii cyfrowej zapewnia odbiór sygnałów DAB+ spełniających wymagania wynikające z PN-ETSI EN 300 401 V2.1.1:2017-08 [1] oraz ETSI TS 102 563 V2.1.1:2017-01 [4] nadawanych w paśmie III zakresu VHF (174–230 MHz). 6. Dostęp do usług

1) Odbiornik radiofonii cyfrowej zapewnia dostęp do następujących usług:

a) odbiór FTA (Free-To-Air),

b) odbiór komunikatów tekstowych: nazwa stacji i DL,

c) w przypadku samochodowych odbiorników radiofonicznych odbiór announcement (ogłoszenie b0, b1, b2, b3, b4 i b5 zgodnie z ETSI TS 101 756 V2.4.1:2020-08 [3]), zdefiniowanych w pkt 6.11 ETSI TS 103 461 V1.2.2:2020-10 [9];

2) odbiornik multimedialny zapewnia ponadto dostęp do następujących usług:

a) odbiór profilu zaawansowanego EPG zgodnie z ETSI TS 102 818 V3.5.1:2023-12⁵, z wyłączeniem odbioru tego profilu w samochodowym odbiorniku radiofonicznym,

b) odbiór komunikatów DL Plus (fakultatywnie) zgodnie z ETSI TS 102 980 V2.1.2:2019-02 [7] i pokazu slajdów przynajmniej w trybie normalnym i profilu prostym transmisji MOT zgodnie z ETSI TS 101 499 V3.2.1:2023–07 [2] z możliwością włączenia i wyłączenia pokazu slajdów przez użytkownika pojazdu;

3) jeśli w odbiorniku radiofonii cyfrowej występują funkcje EPG, Journaline i announcement, odbiornik realizuje je według następujących zasad:

a) odbiór profilu podstawowego EPG dla odbiorników standardowych zgodnie z ETSI TS 102 818 V3.5.1:2023-12⁵,

b) odbiór Journaline zgodnie z ETSI TS 102 979 V1.1.1:2008-06⁶,

c) odbiór announcement, zdefiniowanych w pkt 6.11 ETSI TS 103 461 V1.2.2:2020-10 [9].

7. Wymagania dla interfejsu radiowego i zasady strojenia odbiornika radiofonii cyfrowej

7.1. Zakres odbieranych częstotliwości

Tabela 1

Częstotliwości środkowe zakresu 174–230 MHz dla poszczególnych bloków częstotliwości DAB

Częstotliwość środkowa

Numer bloku DAB Zakres częstotliwości (MHz)

(MHz)

5A 174,28 174,160 – 175,696

5B 176,640 175,872 – 177,408

5C 178,352 177,584 – 179,120

5D 180,064 179,296 – 180,832

6A 181,936 181,168 – 182,704

6B 183,648 182,880 – 184,416

6C 185,360 184,592 – 186,128

6D 187,072 186,304 – 187,840

7A 188,928 188,160 – 189,696

7B 190,640 189,872 – 191,408

7C 192,352 191,584 – 193,120

7D 194,064 193,296 – 194,832

8A 195,936 195,168 – 196,704

8B 197,648 196,880 – 198,416

8C 199,360 198,592 – 200,128

8D 201,072 200,304 – 201,840

9A 202,928 202,160 – 203,696

9B 204,640 203,872 – 205,408

9C 206,352 205,584 – 207,120

9D 208,064 207,296 – 208,832

10A 209,936 209,168 – 210,704

10B 211,648 210,880 – 212,416

10C 213,360 212,592 – 214,128

10D 215,072 214,304 – 215,840

11A 216,928 216,160 – 217,696

11B 218,640 217,872 – 219,408

11C 220,352 219,584 – 221,120

11D 222,064 221,296 – 222,832

12A 223,936 223,168 – 224,704

12B 225,648 224,880 – 226,416

12C 227,360 226,592 – 228,128

12D 229,072 228,304 – 229,840

7.2. Strojenie i wybieranie usług

Odbiornik radiofonii cyfrowej umożliwia automatyczne przeszukanie całego zakresu częstotliwości, o którym mowa w pkt 7.1, oraz dostrojenie do prawidłowego bloku częstotliwości DAB+ w celu utworzenia listy dostępnych usług. Odbiornik radiofonii cyfrowej zapewnia funkcję przeszukania pasma za pomocą automatycznej funkcji w tle, osobnego przycisku lub funkcji na najwyższym lub drugim poziomie w menu.

Samochodowy odbiornik radiofoniczny przemieszczający się między różnymi obszarami zasięgu różnych częstotliwości automatycznie przełącza się do bloku częstotliwości DAB+ na sąsiednim obszarze, realizującego transmisję tej samej grupy programów, w celu utrzymania ciągłości odbioru wybranej usługi, jeżeli odbierane strumienie danych zawierają sygnalizację Service following (podążanie usługi) transmitowaną zgodnie z ETSI TS 103 176 V2.4.1:2020-08⁸.

Samochodowy odbiornik radiofoniczny odbierający również radiofonię analogową UKF FM w zakresie 87,5–108 MHz, zgodnie z ITU-R BS.450-4 (10/2019)[14], i wyposażony w dekoder RDS, zgodnie z IEC 62106-2:2021¹¹, zapewnia automatyczne przełączanie na odbiór UKF FM po opuszczeniu obszaru objętego zasięgiem sygnału DAB+ i odwrotnie, jeżeli odbierane strumienie danych zawierają sygnalizację Service following transmitowaną zgodnie z ETSI TS 103 176 V2.4.1:2020-08⁸. W przypadku możliwości odbioru tego samego programu za pomocą UKF FM i DAB+, odbiór DAB+ jest preferowany.

7.3. Wskaźnik jakości odbioru

W przypadku gdy odbiornik radiofonii cyfrowej jest wyposażony we wskaźnik jakości odbioru, ma on wykorzystywać wyliczoną Bitową Stopę Błędów BER (Bit Error Rate) w kanale MSC. Sposób prezentowania informacji ułatwia użytkownikowi optymalizację ustawienia anteny odbiorczej.

8. Wymagania dla dekodera odbiornika radiofonii cyfrowej

8.1. Dekoder kanałowy

Zgodnie z rozdz. 4.3 IEC 62104:2015-07¹⁰:

1) dekoder kanałowy odbiornika standardowego dekoduje co najmniej jeden kanał składowy MSC i jest w stanie zdekodować co najmniej 144 CU (tj. 256 kbps@EEP3B, 192 kbps@EEP3A, 96 kbps@EEP1A);

2) dekoder kanałowy odbiornika multimedialnego jest w stanie dekodować jednocześnie co najmniej cztery kanały składowe MSC i zdekodować co najmniej 288 CU.

8.2. Dekoder fonii

Zgodnie z rozdz. 4.6 IEC 62104:2015-07 [10] dekoder umożliwia prawidłowe dekodowanie sygnałów fonicznych MPEG-4 AAC zgodnie z ISO/IEC 14496-3:2019 [12] z ograniczeniami podanymi w ETSI TS 102 563 V2.1.1:2017-01 [4]. Dekoder umożliwia prawidłową obsługę strumieni fonicznych zawierających dźwięk dookólny opisanych w ISO/IEC 23003-1:2007 [13] (MPEG Surround). Jeżeli dekodowanie pełnego dźwięku dookólnego nie jest możliwe, dekoder prawidłowo dekoduje takie sygnały jako mono- lub stereofoniczne.

Dekoder maskuje błędy transmisji, a w razie niemożliwości odtworzenia sygnału, wycisza wyjście fonii.

9. Odbiór radiofonii analogowej

Wszystkie odbiorniki radiofonii cyfrowej (poza adapterami) umożliwiają również odbiór sygnałów radiofonii UKF FM w zakresie 87,5–108 MHz nadawanych zgodnie z ITU-R BS.450-4 (10/2019)[14].

10. Wymagania dla wyświetlacza odbiornika radiofonii cyfrowej

10.1. Wyświetlanie nazw programów

Wyświetlacz odbiornika radiofonii cyfrowej poprawnie i czytelnie wyświetla nazwę wybranej składowej programu (Component Label), a w przypadku kiedy nadawca jej nie nadaje, nazwę wybranego programu (Service Label).

Wyświetlacz poprawnie wyświetla nazwę wybranej składowej lub programu zarówno w formie krótkiej (8-znakowej), jak i preferowanej formie długiej (16-znakowej).

Zestaw znaków alfanumerycznych, wykorzystywany przez nadawców w Rzeczpospolitej Polskiej do nadawania nazw programów, składowych programów oraz multipleksu zdefiniowany jest w załączniku C do ETSI TS 101 756 V2.4.1:2020-08³. Tabela 2

Zestaw znaków alfanumerycznych wykorzystywany przez nadawców w Rzeczpospolitej Polskiej do nadawania nazw programów, składowych programów oraz multipleksu

10.2. DL i inne usługi tekstowe

Odbiornik radiofonii cyfrowej umożliwia dekodowanie DL niezależnie od tego, czy nadawane są inne usługi stowarzyszone z programem (PAD-Program Associated Data: DL Plus, pokaz slajdów).

Odbiornik radiofonii cyfrowej poprawnie formatuje DL, zgodnie ze zdekodowanymi znakami 0x0A i 0x0B oraz z PN-ETSI EN 300 401 V2.1.1:2017-08¹.

Odbiornik radiofonii cyfrowej natychmiast po otrzymaniu komunikatu anulującego etykietę usuwa etykietę z wyświetlacza, nawet kiedy nie została ona w całości zaprezentowana. Dotyczy to zarówno wyświetlaczy przewijających treść etykiety oraz wielolinijkowych – prezentujących etykietę w całości.

W przypadku braku możliwości technicznych wyświetlania liter ze znakami diakrytycznymi (np. dla wyświetlaczy segmentowych), wyświetlacz zastępuje je odpowiedną literą pozbawioną znaku diakrytycznego według poniższego wzoru: zdekodowany znak Ą Ć Ę Ł Ń Ó Ś Ż Ź ą ć ę ł ń ó ś ż ź wyświetlony znak A C E L N O S Z Z a c e l n o s z z wyświetlony znak (opcja) A C E L N O S Z Z A C E L N O S Z Z

11. Wymagania dla tunera radiowego odbiornika radiofonii cyfrowej

Czułość odbiornika radiofonii cyfrowej w kanale Gaussa (FSG ) jest wyznaczana z następującej formuły:

FSG = [ 34,4 + 20log(F/220) ] dBµV/m, gdzie F jest częstotliwością środkową w MHz.

W przypadku samochodowego odbiornika radiofonicznego czułość odbiornika w kanale Gaussa wyznaczana jest z następującej formuły:

FSG = [ 29,2 + 20log(F/220) ] dBµV/m, gdzie F jest częstotliwością środkową w MHz.

Odbiornik radiofonii cyfrowej sprzedawany bez anteny zapewnia odpowiedną jakość odbioru przy poziomie mocy -97,7 dBm w kanale Gaussa.

Czułość odbiornika radiofonii cyfrowej w kanale Rayleigha (FSR ) jest wyznaczana z następującej formuły:

FSR = [ 39,9 + 20log(F/220) ] dBµV/m, gdzie F jest częstotliwością środkową w MHz.

W przypadku samochodowego odbiornika radiofonicznego czułość odbiornika w kanale Rayleigha wyznaczana jest z następującej formuły:

FSR = [ 34,7 + 20log(F/220) ] dBµV/m, gdzie F jest częstotliwością środkową w MHz.

Odbiornik radiofonii cyfrowej sprzedawany bez anteny zapewnia odpowiedną jakość odbioru przy poziomie mocy -92,2 dBm w kanale Rayleigha.

Zaniki Rayleigha zdefiniowane zostały w Załączniku D normy ETSI TS 103 461 V1.2.2:2020-10 [9].

Wymagania selektywności odbiornika podano w tabeli poniżej. Przyjęto sygnał użyteczny DAB+ do badań selektywności na poziomie -70 dBm.

Tabela 3

Wymagania selektywności odbiornika

Dopuszczalny poziom sygnału zakłócającego

Częstotliwość środkowa sygnału zakłócającego DAB+

DAB+ w odniesieniu do sygnału użytecznego

±1,712 MHz w odniesieniu do sygnału użytecznego +35 dB

±3,428 MHz w odniesieniu do sygnału użytecznego +40 dB

±5,136 MHz w odniesieniu do sygnału użytecznego +45 dB

Dla wszystkich częstotliwości sygnału zakłócającego o offsecie powyżej 6 MHz w odniesieniu do sygnału +45 dB użytecznego

W przypadku odbiorników radiofonii cyfrowej wyposażonych w złącza antenowe wymaga się impedancji złącza 75 Ω dla odbiorników stacjonarnych i 50 Ω dla samochodowych odbiorników radiofonicznych.