Art. 1

W ustawie z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2025 r. poz. 1483, 1844 i 1846) wprowadza się następujące zmiany:

1) w art. 2 po pkt 5 dodaje się pkt 5a w brzmieniu:

„5a) zasobach własnych Unii Europejskiej – rozumie się przez to środki określone w decyzji, o której mowa w art. 311 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej;”;

2) w art. 11a w ust. 1 w pkt 6 wyrazy „Wspólnej Polityki Rolnej” zastępuje się wyrazami „wspólnej polityki rolnej”;

3) w art. 32 skreśla się wyrazy „i dwa kolejne lata”;

4) po art. 32 dodaje się art. 32a w brzmieniu:

„Art. 32a. 1. W przypadku gdy agencje wykonawcze, instytucje gospodarki budżetowej, państwowe fundusze celowe, fundusze, o których mowa w art. 9 pkt 8, oraz państwowe osoby prawne, o których mowa w art. 9 pkt 14, zostały utworzone w trakcie roku budżetowego, pierwszy plan finansowy, który jest podstawą gospodarki finansowej w roku ich utworzenia, ustala niezwłocznie odpowiednio kierownik jednostki sektora finansów publicznych lub dysponent państwowego funduszu celowego w porozumieniu z:

1) organem nadzorującym jednostkę, jeżeli jednostka jest nadzorowana przez taki organ, lub organem, któremu jednostka podlega, jeżeli jednostka podlega takiemu organowi,

2) organem nadzorującym dysponenta państwowego funduszu celowego, jeżeli dysponent tego funduszu jest nadzorowany przez taki organ – w przypadku państwowego funduszu celowego, którego dysponentem nie jest minister

– a następnie uzgadnia go z Ministrem Finansów i przedstawia sejmowej komisji właściwej do spraw budżetu w celu zaopiniowania.

2. Do planu finansowego, o którym mowa w ust. 1, przepisy dotyczące planów finansowych agencji wykonawczych, instytucji gospodarki budżetowej, państwowych funduszy celowych, funduszy, o których mowa w art. 9 pkt 8, oraz państwowych osób prawnych, o których mowa w art. 9 pkt 14, stosuje się odpowiednio.”;

5) w art. 39:

a) w ust. 1 wprowadzenie do wyliczenia otrzymuje brzmienie:

„Dochody publiczne, wydatki publiczne i przychody, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 5, oraz środki, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3, klasyfikuje się według:”,

b) ust. 4 i 5 otrzymują brzmienie:

„4. Minister Finansów określi, w drodze rozporządzenia, szczegółową klasyfikację dochodów, wydatków, przychodów i rozchodów oraz środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3, w tym paragrafy określające Niniejszą ustawą zmienia się ustawy: ustawę z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, ustawę z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska, ustawę z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, ustawę z dnia 19 grudnia 2008 r. o partnerstwie publiczno-prywatnym, ustawę z dnia 24 lipca 2015 r. o Radzie Dialogu Społecznego i innych instytucjach dialogu społecznego, ustawę z dnia 20 lipca 2017 r. o Krajowym Zasobie Nieruchomości, ustawę z dnia 17 grudnia 2021 r. o ochotniczych strażach pożarnych oraz ustawę z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny. rodzaj wydatków zaliczanych do poszczególnych grup wydatków, o których mowa w art. 124 ust. 1, oraz paragrafy wydatków zaliczanych do wydatków bieżących i wydatków majątkowych, o których mowa w art. 236 ust. 1–4, uwzględniając potrzebę jednolitego klasyfikowania środków publicznych.

5. Minister Finansów może określić w rozporządzeniu, o którym mowa w ust. 4, klasyfikację wydatków o większej szczegółowości niż określona w ust. 1 dla zadań z zakresu bezpieczeństwa wewnętrznego i zewnętrznego, z uwzględnieniem specyfiki jednostek realizujących zadania z tego zakresu.”;

6) po art. 40 dodaje się art. 40a w brzmieniu:

„Art. 40a. Minister Finansów publikuje w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej urzędu go obsługującego wytyczne w zakresie przypisywania paragrafów, o których mowa w art. 39 ust. 1 pkt 2, do kont księgowych określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 40 ust. 4, w celu zapewnienia jednolitego ewidencjonowania danych w zakresie gospodarowania środkami publicznymi.”;

7) w art. 50 w ust. 6:

a) w pkt 2 wyrazy „środków własnych Unii Europejskiej” zastępuje się wyrazami „zasobów własnych Unii Europejskiej”,

b) po pkt 6a dodaje się pkt 6b w brzmieniu:

„6b) świadczenia ratowniczego, o którym mowa w:

a) art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 2021 r. o ochotniczych strażach pożarnych (Dz. U. z 2025 r. poz. 244 i 900 oraz z 2026 r. poz. 180),

b) art. 11a ust. 1 ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o bezpieczeństwie i ratownictwie w górach i na zorganizowanych terenach narciarskich (Dz. U. z 2023 r. poz. 1154);”;

8) w art. 111 po pkt 16 dodaje się pkt 16a w brzmieniu:

„16a) należności państwowych jednostek budżetowych, w tym kary umowne uzyskane w związku z realizacją przez te jednostki projektów finansowanych z udziałem środków europejskich lub środków, o których mowa w art. 5 ust. 3 pkt 6, z wyłączeniem:

a) należności potrąconych,

b) należności pobranych w części odpowiadającej finansowaniu z budżetu środków europejskich, jeżeli zgodnie z zasadami wdrażania programu albo programu operacyjnego pomniejszają one kwotę wydatków kwalifikowalnych;”;

9) w art. 112 w ust. 1:

a) pkt 5 otrzymuje brzmienie:

„5) wpłaty do budżetu Unii Europejskiej obejmujące zasoby własne Unii Europejskiej oraz wpłacane odsetki i kary za nieterminowe lub nieprawidłowo naliczone płatności z tytułu zasobów własnych Unii Europejskiej;”,

b) w pkt 9 kropkę zastępuje się średnikiem i dodaje się pkt 10 w brzmieniu:

„10) wpłaty do międzynarodowych instytucji finansowych lub organizacji międzynarodowych, których Rzeczpospolita Polska jest członkiem, oraz funduszy powierniczych tworzonych przez te instytucje lub organizacje.”;

10) w art. 114 w ust. 2 pkt 5 otrzymuje brzmienie:

„5) zasoby własne Unii Europejskiej;”;

11) w art. 116 dodaje się ust. 3 w brzmieniu:

„3. W załączniku, o którym mowa w ust. 2, dodatkowo ujmuje się wydatki budżetu państwa w podziale na poszczególnych dysponentów części budżetowych, razem, oraz w podziale na poszczególne części budżetowe, którymi ci dysponenci dysponują. Wydatki jednostek, o których mowa w art. 139 ust. 2, ujmuje się razem oraz w podziale na poszczególne części budżetowe.”;

12) art. 120 otrzymuje brzmienie:

„Art. 120. W budżecie środków europejskich ujmuje się rezerwy celowe, o których mowa w art. 140 ust. 2 pkt 3, na wydatki związane z realizacją programów finansowanych z udziałem środków europejskich w zakresie, w jakim wydatki te podlegają refundacji.”;

13) w art. 122 w ust. 1 w pkt 2 lit. c otrzymuje brzmienie:

„c) wieloletnich limitów zobowiązań w kolejnych latach realizacji programów finansowanych z udziałem środków europejskich wraz z wykazem wieloletnich limitów wydatków realizowanych w ramach tych limitów, a w przypadku wspólnej polityki rolnej – wykaz wydatków w trzech kolejnych latach;”;

14) art. 124 otrzymuje brzmienie:

„Art. 124. 1. Wydatki budżetu państwa dzielą się na następujące grupy:

1) transfery bieżące;

2) świadczenia na rzecz osób fizycznych;

3) wydatki bieżące;

4) wydatki majątkowe;

5) transfery majątkowe.

2. W ramach grup, o których mowa w ust. 1, wyodrębnia się wydatki na realizację programów finansowanych z udziałem środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2, nieujęte w budżecie środków europejskich.

3. Transfery bieżące, o których mowa w ust. 1 pkt 1, obejmują:

1) przepływy finansowe niestanowiące zapłaty za dostarczone towary i usługi przekazywane innym podmiotom, w tym subwencje, dotacje oraz inne przepływy finansowe, które wywołują skutki ekonomiczne odpowiadające dotacjom i subwencjom, przeznaczone na finansowanie wydatków bieżących;

2) zasoby własne Unii Europejskiej.

4. Świadczenia na rzecz osób fizycznych, o których mowa w ust. 1 pkt 2, obejmują wydatki kierowane bezpośrednio lub pośrednio do osób fizycznych na podstawie odrębnych przepisów, niebędące wynagrodzeniem za świadczoną pracę.

5. Wydatki bieżące, o których mowa w ust. 1 pkt 3, obejmują:

1) daniny publiczne;

2) uposażenia i wynagrodzenia oraz składki od nich naliczane;

3) zakupy towarów i usług;

4) inne wydatki związane z funkcjonowaniem jednostek i realizacją ich statutowych zadań;

5) wydatki na obsługę długu Skarbu Państwa, w szczególności:

a) wydatki z tytułu oprocentowania i dyskonta od skarbowych papierów wartościowych,

b) wydatki z tytułu oprocentowania zaciągniętych kredytów i pożyczek,

c) wypłaty związane z udzielonymi przez Skarb Państwa poręczeniami i gwarancjami,

d) koszty związane z emisją skarbowych papierów wartościowych.

6. Wydatki majątkowe, o których mowa w ust. 1 pkt 4, obejmują:

1) nakłady na niefinansowe aktywa trwałe (wydatki inwestycyjne), do których zalicza się wydatki na:

a) nabycie lub wytworzenie aktywów trwałych,

b) ulepszenie istniejących środków trwałych,

c) pierwsze wyposażenie obiektów budowlanych;

2) wydatki na zakup i objęcie akcji i udziałów oraz wniesienie wkładów do spółek prawa handlowego.

7. Transfery majątkowe, o których mowa w ust. 1 pkt 5, obejmują przepływy finansowe niestanowiące zapłaty za dostarczone towary i usługi przekazywane innym podmiotom, w tym subwencje, dotacje oraz inne przepływy finansowe, które wywołują skutki ekonomiczne odpowiadające dotacjom i subwencjom, przeznaczone na finansowanie wydatków majątkowych.”;

15) uchyla się art. 125;

16) w art. 127 w ust. 2 w pkt 6 wyrazy „Wspólnej Polityki Rolnej” zastępuje się wyrazami „wspólnej polityki rolnej”;

17) po art. 133a dodaje się art. 133aa–133ac w brzmieniu:

„Art. 133aa. 1. Przed podjęciem decyzji o realizacji inwestycji, której szacunkowy łączny koszt wynosi co najmniej 10 000 tys. zł, finansowanej lub dofinansowanej w łącznej kwocie stanowiącej co najmniej 50 % szacunkowego łącznego kosztu inwestycji:

1) z wydatków:

a) budżetu państwa lub

b) państwowych funduszy celowych, lub

c) funduszy utworzonych, powierzonych lub przekazanych Bankowi Gospodarstwa Krajowego na podstawie odrębnych ustaw, lub

2) z wykorzystaniem skarbowych papierów wartościowych otrzymanych nieodpłatnie na podstawie przepisów odrębnych

– podmiot, który zamierza ją realizować, sporządza ocenę w zakresie zgodności wydatkowania tych środków z zasadami celowego i oszczędnego dokonywania wydatków publicznych określonymi w art. 44 ust. 3 pkt 1, zwaną dalej „oceną inwestycji”.

2. Przepisu ust. 1 nie stosuje się do inwestycji:

1) współfinansowanych ze środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2–3;

2) organów i jednostek, o których mowa w art. 139 ust. 2;

3) jednostek samorządu terytorialnego oraz ich związków, związków metropolitalnych, a także ich jednostek organizacyjnych, samorządowych osób prawnych oraz spółek kapitałowych, w których wartość nominalna udziałów albo akcji należących do jednostek samorządu terytorialnego, ich związków albo związków metropolitalnych stanowi niemniej niż 51 % kapitału zakładowego spółki lub w których jednostki samorządu terytorialnego, ich związki albo związki metropolitalne dysponują bezpośrednio większością głosów na zgromadzeniu wspólników albo walnym zgromadzeniu;

4) w dziedzinie obronności i bezpieczeństwa, w tym służących:

a) zabezpieczeniu granicy państwowej,

b) zapewnieniu bezpieczeństwa paliwowego państwa i bezpieczeństwa gazowego państwa w rozumieniu odpowiednio art. 2 ust. 1 pkt 1 i 1a ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o zapasach ropy naftowej, produktów naftowych i gazu ziemnego oraz zasadach postępowania w sytuacjach zagrożenia bezpieczeństwa paliwowego państwa i zakłóceń na rynku naftowym (Dz. U. z 2024 r. poz. 1281 oraz z 2025 r. poz. 1168 i 1303),

c) zapewnieniu bezpieczeństwa infrastruktury krytycznej w rozumieniu art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 26 kwietnia 2007 r. o zarządzaniu kryzysowym (Dz. U. z 2023 r. poz. 122, z późn. zm. ).

3. Ocena inwestycji jest sporządzana z uwzględnieniem w szczególności następujących kryteriów:

1) zgodności z:

a) celami wynikającymi odpowiednio ze strategii rozwoju, o których mowa w art. 9 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, lub

b) politykami społecznymi lub gospodarczymi państwa;

2) celowości objęcia inwestycji finansowaniem lub dofinansowaniem ze środków publicznych;

3) oceny finansowej inwestycji, w tym przewidywanych kosztów jej utrzymania;

4) efektywności inwestycji;

5) możliwości wykorzystania alternatywnych źródeł finansowania lub dofinansowania inwestycji.

4. Ocena inwestycji jest brana pod uwagę przez:

1) udzielającego finansowania lub dofinansowania inwestycji – w przypadku wydatków, o których mowa w ust. 1 pkt 1;

2) organ nadzorujący jednostkę, która miałaby otrzymać skarbowe papiery wartościowe – w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2.

Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2024 r. poz. 834, 1222, 1473, 1572 i 1907 oraz z 2025 r. poz. 1795.

5. Minister kierujący działem dla kierowanego przez niego działu oraz Prezes Rady Ministrów dla jednostek, o których mowa w art. 33a ustawy z dnia 4 września 1997 r. o działach administracji rządowej (Dz. U. z 2025 r. poz. 1275 i 1846 oraz z 2026 r. poz. 160 i 187), dla zapewnienia jednolitości i obiektywnego stosowania kryteriów, o których mowa w ust. 3, opracowują opisy tych kryteriów i publikują je w Biuletynie Informacji Publicznej na stronach podmiotowych obsługujących ich urzędów.

6. Oceny inwestycji nie przeprowadza się, jeżeli przepisy odrębne przewidują przeprowadzenie oceny takiej inwestycji i określają elementy tej oceny odpowiadające kryteriom wskazanym w ust. 3, a opis tych elementów jest opublikowany w Biuletynie Informacji Publicznej na stronach podmiotowych urzędów obsługujących organy, o których mowa w ust. 5.

7. Przez inwestycję, o której mowa w ust. 1, rozumie się nakłady na niefinansowe aktywa trwałe (wydatki inwestycyjne), do których zalicza się wydatki na:

1) nabycie lub wytworzenie aktywów trwałych;

2) ulepszenie istniejących środków trwałych;

3) pierwsze wyposażenie obiektów budowlanych.

8. Dla ustalenia wartości finansowania lub dofinansowania inwestycji, o której mowa w ust. 1, w zakresie, w jakim następuje ono z wykorzystaniem skarbowych papierów wartościowych, przyjmuje się wartość nominalną tych skarbowych papierów wartościowych.

9. Podmiot realizujący inwestycję, o której mowa w ust. 1, nie może w celu uniknięcia stosowania przepisu ust. 1 dzielić inwestycji.