V KK 401/12

Sygn. akt V KK 401/12

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 6 grudnia 2012 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Jerzy Grubba (przewodniczący)

SSN Kazimierz Klugiewicz (sprawozdawca)

SSN Rafał Malarski

Protokolant Barbara Kobrzyńska

w sprawie R. M.

skazanego z art. 292 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k.

po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 6 grudnia 2012 r.,

bez udziału stron (art. 535 § 5 k.p.k.),

kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego – na korzyść skazanego,

od wyroku Sądu Rejonowego z dnia 27 marca 2012 r.,

uchyla zaskarżony wyrok w odniesieniu do R. M. i sprawę w

tym zakresie przekazuje Sądowi Rejonowemu do ponownego

rozpoznania.

UZASADNIENIE

Wyrokiem Sądu Rejonowego z dnia 27 marca 2012 r., oskarżony R. M.

został uznany za winnego popełnienia przestępstwa z art. 292 § 1 k.k. w zw. z art.

64 § 1 k.k. i za to wymierzono mu karę 4 (czterech) miesięcy pozbawienia wolności.

Powyższy wyrok uprawomocnił się w stosunku do oskarżonego R. M. w dniu

4 kwietnia 2012 r.

Kasację od prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego z dnia 27 marca 2012

r. wywiódł – na korzyść skazanego – Prokurator Generalny, który powołując się na

2

zarzut rażącego i mającego istotny wpływ na treść orzeczenia naruszenia przepisu

prawa karnego materialnego, tj. art. 64 § 1 k.k. poprzez błędne przyjęcie, iż

oskarżony dopuścił się występku z art. 292 § 1 k.k. w warunkach powrotu do

przestępstwa określonych w tym przepisie, wniósł w konkluzji o uchylenie tegoż

wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu.

Sąd Najwyższy rozważył, co następuje.

Kasacja Prokuratora Generalnego jest zasadna i to w stopniu oczywistym, co

uzasadniało jej uwzględnienie na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.k.

Nie ulega bowiem najmniejszych wątpliwości, że skarżonym wyrokiem R. M. został

uznany za winnego popełnienia występku opisanego w art. 292 § 1 k.k., a

polegającego na tym, że w miesiącu maju 2011 r. „mogąc przypuszczać na

podstawie towarzyszących okoliczności, że proponowane przedmioty pochodzą z

czynu zabronionego, pomógł w zbyciu T. P. za kwotę 300 zł dwie wkrętarki

akumulatorowe marki Makita oraz piłę elektryczną łańcuchową marki Makita, tj.

przedmioty o łącznej wartości 1700 zł”, w warunkach opisanych w art. 64 § 1 k.k.,

albowiem wcześniej był skazany za przestępstwo podobne z art. 281 k.k. w zw. z

art. 157 § 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. na karę 8 miesięcy pozbawienia wolności,

która odbywał w okresie od 15.02.2005 r. do 15.06.2005 r. i od 9.12.2009 r. do

17.02.2010 r.

Rzecz jednak w tym, że przepis art. 64 § 1 kk wymaga nie tylko, aby

sprawca uprzednio skazany za przestępstwo umyślne na karę pozbawienia

wolności w ciągu 5 lat po odbyciu co najmniej 6 miesięcy kary, popełnił

przestępstwo podobne do przestępstwa, za które był już skazany, ale musi to być –

co istotne – „przestępstwo umyślne”. O ile z pewnością takim przestępstwem było

przestępstwo z art. 281 k.k. w zw. z art. 157 § 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k., za

które był uprzednio R. M. skazany, to takim przestępstwem umyślnym nie jest

przestępstwo z art. 292 § 1 k.k. (tzw. paserstwo nieumyślne).

Typ podstawowy paserstwa nieumyślnego różni się od występku z art. 291

k.k. (paserstwo umyślne) stroną podmiotową, która charakteryzuje się istnieniem

nieumyślności w odniesieniu do znamienia pochodzenia rzeczy z czynu

zabronionego. Sprawca tego przestępstwa nie zdaje bowiem sobie sprawy, chociaż

mógł i powinien przypuszczać na podstawie towarzyszących okoliczności, że

nabywa lub pomaga do zbycia albo przyjmuje lub pomaga do ukrycia rzeczy, która

pochodzi z czynu zabronionego.

3

Jeżeli zatem R. M. zarzucano, a następnie w zaskarżonym kasacją wyroku

przypisano popełnienie występku z art. 292 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. w

sytuacji, gdy zgodnie z tym ostatnim przepisem, jednym z warunków przyjęcia

recydywy szczególnej podstawowej jest popełnienie ponownie przestępstwa

umyślnego, to oczywistym jest, że kwalifikacja prawna czynu przypisanego

oskarżonemu w zakresie dotyczącym art. 64 § 1 k.k. była oczywiście błędna (zob.

wyrok sądu Najwyższego z dnia 18 stycznia 2011 r., V KK 405/10, Prok. I Pr. – wkł.

2011/6/2).

Powyższa obraza przepisu prawa materialnego miała niewątpliwie charakter

rażący i mogła mieć istotny wpływ na treść wyroku Sądu Rejonowego.

W toku dalszego postepowania Sąd Rejonowy winien mieć na uwadze nie

tylko powyższe wskazania, ale i to, że skoro kasacja Prokuratora Generalnego

została wniesiona na korzyść R. M., to w toku dalszego postępowania

obowiązywał będzie zakaz reformationis in peius (art. 443 k.p.k. w zw. z art. 518

k.p.k.). Wynikający z tego przepisu zakaz wydania surowszego orzeczenia należy

jednocześnie powiązać z art. 434 § 1 k.p.k., a to z kolei oznacza zakaz

pogorszenia sytuacji prawnej oskarżonego w ponownym postępowaniu w stosunku

do poprzednio wydanego wyroku.

Mając zatem powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok

i sprawę przekazał Sądowi Rejonowemu do ponownego jej rozpoznania.