III KK 427/12

Sygn. akt III KK 427/12

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 9 stycznia 2013 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Dorota Rysińska (przewodniczący)

SSN Michał Laskowski

SSN Zbigniew Puszkarski (sprawozdawca)

Protokolant Teresa Jarosławska

w sprawie D. Z.

skazanego z art. 284 § 2 k.k.

po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu

w dniu 9 stycznia 2013 r.,

kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść skazanego

od wyroku Sądu Rejonowego w B.

z dnia 5 maja 2011 r.,

uchyla wyrok w zaskarżonej części, tj. zawierającej wydane na

podstawie art. 46 § 1 k.k. orzeczenie o środku karnym i w tym

zakresie sprawę przekazuje do ponownego rozpoznania Sądowi

Rejonowemu w B .

UZASADNIENIE

Prokurator Prokuratury Rejonowej w B. oskarżył D. Z. o to, że:

w okresie od 29 października 2010 roku do 2 listopada 2010 roku, będąc

zatrudnionym w firmie ”M”. S. na stanowisku montera, pobrał sprzęt do instalacji i

montażu telewizji cyfrowej w postaci 3 sztuk uchwytów balkonowych wartości 690

2

zł, 9 sztuk uchwytów ściennych wartości 270 zł, 10 sztuk przewodów euro - euro

wartości 100 zł, 5 sztuk przewodów euro - chinch wartości 50 zł, przewodu

antenowego 150 m, 82 sztuk wtyk F4 wartości 123 zł, 9 sztuk konwertera single

wartości 450 zł, 2 sztuk konwertera twin wartości 200 zł, 1 konwertera quad

wartości 180 zł, 2 sztuk konwertera monoblok wartości 300 zł, 1 konwertera

monoblok - twin wartości 180 zł, 9 sztuk czasz anten satelitarnych 70 cm wartości

810 zł, 3 sztuk czasz anten satelitarnych 80 cm wartości 360 zł, 75 sztuk wkrętów i

koszulek o średnicy 12 mm wartości 150 zł, 9 sztuk dekoderów z kartami

startowymi technisat wartości 2511 zł, a także narzędzia w postaci wiertarki marki

Bosch, PBH 20 00 SRE wartości 460 zł, przedłużacza 25 m wartości 100 zł,

skrzynki narzędziowej z wyposażeniem kluczy, młotka, wkrętarki, wierteł, kluczy

płaskooczkowych, nasadek, grzechotki, kombinerek wartości 300 zł, jak również

miernika sygnału satelitarnego cyfrowego wartości 300 zł, notebooka Acer o nr

seryjnym … wartości 2500 zł z aktywnym Internetem w abonamencie 110 zł,

urządzenia wielofunkcyjnego Samsung SCX 4300 wartości 600 zł, nawigacji MIO

300v wartości 250 zł oraz gotówkę w kwocie 689 zł, tj. o łącznej wartości 11 083 zł

służące mu do wykonywania zleconych obowiązków, a następnie dokonał jego

przywłaszczenia w ten sposób, że nie zwrócił go do firmy w przewidywanym

umową terminie, nie realizując zleconych czynności, nie rozliczając się z użytego i

sprzedanego sprzętu, czym działał na szkodę firmy „M”. S.,

tj. o czyn z art. 284 § 2 k.k.

W akcie oskarżenia prokurator umieścił – na podstawie art. 335 k.p.k. –

wniosek o wydanie wyroku skazującego bez przeprowadzenia rozprawy i

orzeczenie uzgodnionych z oskarżonym kar: roku i 6 miesięcy pozbawienia

wolności, z warunkowym zawieszeniem wykonania tej kary na okres próby 4 lat i

grzywny w wysokości 100 stawek dziennych po 10 zł jedna stawka, nadto

obowiązku naprawienia w całości szkody wyrządzonej przestępstwem oraz

zasądzenie opłaty i kosztów sądowych.

W uwzględnieniu tego wniosku Sąd Rejonowy w B. wydał na posiedzeniu w

dniu 5 maja 2011 r. wyrok, którym D. Z. uznał za winnego popełnienia zarzucanego

mu czynu i za to na podstawie art. 284 § 2 k.k. w zw. z art. 33 § 1, 2 i 3 k.k. skazał

go na rok i 6 miesięcy pozbawienia wolności oraz grzywnę w wysokości 100

stawek dziennych, przyjmując jako równowartość jednej stawki kwotę 10 zł; na

podstawie art. 69 § 1 i 2 k.k. oraz art. 70 § 1 pkt 1 k.k. wykonanie orzeczonej wobec

3

oskarżonego kary pozbawienia wolności warunkowo zawiesił na okres 4 lat tytułem

próby; na podstawie art. 46 § 1 k.k. orzekł wobec oskarżonego obowiązek

naprawienia w całości szkody wyrządzonej przestępstwem, poprzez zapłatę na

rzecz firmy „M”. S., kwoty 11 083 zł; zasądził od oskarżonego na rzecz Skarbu

Państwa kwotę 400 zł tytułem opłaty i obciążył go pozostałymi kosztami sądowymi

w sprawie w wysokości 90 zł.

Wyrok ten nie został zaskarżony przez żadną ze stron i uprawomocnił się w

dniu 13 maja 2012 r.

Kasację od powyższego wyroku wniósł na podstawie art. 521 § 1 k.p.k.

Prokurator Generalny. Zaskarżył wyrok na korzyść skazanego, w części dotyczącej

rozstrzygnięcia opartego na art. 46 § 1 k.k., zarzucając rażące i mające istotny

wpływ rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów prawa

karnego procesowego, tj. art. 343 § 7 k.p.k. w zw. z art. 335 k.p.k., polegające na

uwzględnieniu wadliwego wniosku prokuratora o skazanie D. Z. bez

przeprowadzenia rozprawy i wydaniu wyroku zgodnego z tym wnioskiem, w

konsekwencji czego doszło do rażącej obrazy art. 46 § 1 k.k., poprzez orzeczenie

wobec oskarżonego obowiązku naprawienia szkody w całości, poprzez zapłatę na

rzecz firmy „M”. S. kwoty 11 083 zł, mimo że uprzednio w toku postępowania

przygotowawczego zwrócono pokrzywdzonemu część przywłaszczonego mienia o

wartości 9 788 zł.

Wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tym

zakresie do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w B.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Kasacja jest oczywiście zasadna, co pozwoliło uwzględnić ją w całości na

posiedzeniu, zgodnie z art. 535 § 5 k.p.k. Nie ulega wątpliwości, że Sąd, do którego

jest kierowany akt oskarżenia z wnioskiem, o którym mowa w art. 335 k.p.k., o ile

widzi możliwość wydania wyroku skazującego bez przeprowadzenia rozprawy, ma

obowiązek starannego rozważenia, czy uzgodniona przez strony treść

proponowanego orzeczenia jest zgodna z przepisami prawa. Tymczasem

rozpoznając sprawę, Sąd Rejonowy nie dostrzegł, że wniosek prokuratora w

zakresie, w jakim postulował zobowiązanie oskarżonego do naprawienia w całości

szkody wyrządzonej przestępstwem, jest wadliwy, bowiem większość rzeczy

przywłaszczonych przez oskarżonego została odzyskana i w dniu 19 listopada

2010 r. zwrócona pokrzywdzonemu (k. 66-67). Potwierdził to przesłuchany w

4

charakterze świadka pokrzywdzony zeznając, iż wartość nieodzyskanego mienia

wynosi 1 295 zł (k. 68). Wobec tego, że szkoda w mieniu pokrzywdzonego została

w znacznej części naprawiona, nie było podstaw, by na podstawie art. 46 § 1 k.k.

nałożyć na oskarżonego obowiązek jej naprawienia w całości.

W analogicznej sytuacji Sąd Najwyższy stwierdził, że dokonując kontroli

wniosku prokuratora sąd powinien sprawdzić, w oparciu o materiał dowodowy

znajdujący się w aktach sprawy, czy szkoda rzeczywiście powstała, a jeżeli tak, to

w jakiej wysokości, czy ewentualnie została naprawiona, a tym samym, czy

prokurator prawidłowo uzgodnił z pokrzywdzonym wysokość szkody, do której

naprawienia oskarżony miał zostać zobowiązany (wyrok z dnia 15 marca 2011 r., V

KK 31/11, LEX nr 784283). W powołanym oraz licznych innych orzeczeniach

wskazywano też, że sąd ma obowiązek respektować poczynione przez prokuratora

i oskarżonego uzgodnienie, jednak związanie sądu umieszczonym w akcie

oskarżenia wnioskiem nie ma charakteru bezwzględnego, a dostrzegając potrzebę

uzupełnienia lub zmiany wniosku, sąd powinien wystąpić do stron z inicjatywą jego

modyfikacji. W każdym razie nie jest dopuszczalne wydanie wyroku zgodnego z

wnioskiem, jeżeli ten jest pod względem prawnym wadliwy, bowiem – co zaistniało

w rozpoznawanej sprawie – również wyrok będzie dotknięty uchybieniem. Trafnie

więc wskazał w kasacji Prokurator Generalny, że wydanie zaskarżonego wyroku

nastąpiło z rażącą i mającą istotny wpływ na jego treść obrazą przepisów prawa

procesowego – art. 343 § 7 k.p.k. w zw. z art. 335 k.p.k., czego konsekwencją była

rażąca obraza art. 46 § 1 k.k., polegająca na orzeczeniu obowiązku naprawienia

szkody w całości, zamiast obowiązku naprawienia szkody w części odpowiadającej

wartości nieodzyskanego przez pokrzywdzonego mienia. Realizacja obowiązku w

postaci określonej w wyroku prowadziłaby do przyjęcia przez pokrzywdzonego

nienależnego w istocie świadczenia.

Należało również podzielić pogląd skarżącego, że usunięcie zaistniałego

uchybienia powinno nastąpić przez uchylenie tylko tej części wyroku Sądu

Rejonowego, która zawiera rozstrzygnięcie wydane na podstawie art. 46 § 1 k.k. i

przekazanie sprawy w tym zakresie do ponownego rozpoznania.

Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w wyroku.

5