II PZP 7/12

Sygn. akt II PZP 7/12

UCHWAŁA

Dnia 18 stycznia 2013 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Zbigniew Korzeniowski (przewodniczący)

SSN Jolanta Strusińska-Żukowska (sprawozdawca)

SSN Jerzy Kuźniar

Protokolant Joanna Porowska

w sprawie z powództwa K. K. i in. , przeciwko Uniwersytetowi /…/

o ustalenie wymiaru urlopu wypoczynkowego,

po rozpoznaniu na rozprawie w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw

Publicznych w dniu 18 stycznia 2013 r.,

zagadnienia prawnego przekazanego postanowieniem przez Sąd Okręgowy - Sąd

Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w P.

z dnia 26 października 2012 r.,

„czy zawarte w art. 264 ust. 7 ustawy z dnia 27.07.2005 r. prawo o

szkolnictwie wyższym (t.j. Dz.U. z 2012 r., Nr 164, poz. 1365, z późn.

zm.) sformułowanie: „i na tych samych zasadach” odnosi się do

okresu mianowania, czy też do wszystkich warunków pracy i płacy,

do których wskazani w tym przepisie pracownicy nabyli prawo pod

rządami ustawy z dnia 12.09.1990 r. o szkolnictwie wyższym (Dz.U. z

1990 r. Nr 65, poz. 385)?”

podjął uchwałę:

2

Pracownicy, o których mowa w art. 264 ust. 7 ustawy z dnia

27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (jednolity tekst:

Dz.U. z 2012 r., poz. 572 ze zm.), niebędący nauczycielami

akademickimi, nie mają prawa do urlopu wypoczynkowego w

wymiarze przysługującym tym nauczycielom.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych postanowieniem z

dnia 26 października 2012 r. przedstawił Sądowi Najwyższemu do rozstrzygnięcia

następujące zagadnienie prawne: „czy zawarte w art. 264 ust. 7 ustawy z dnia

27.07.2005 r. prawo o szkolnictwie wyższym (t.j. Dz.U. z 2012 r., Nr 164, poz. 1365

z późn. zm.) sformułowanie: „i na tych samych zasadach” odnosi się do okresu

mianowania, czy też do wszystkich warunków pracy i płacy, do których wskazani w

tym przepisie pracownicy nabyli prawo pod rządami ustawy z dnia 12.09.1990 r. o

szkolnictwie wyższym (Dz.U. z 1990 r. Nr 65, poz. 385)”.

Przedmiotem postępowania w sprawie było skierowane przeciwko

pozwanemu Uniwersytetowi /…/ żądanie ustalenia, że powodowie /…/ mają prawo

do urlopu wypoczynkowego w wymiarze 36 dni roboczych, które zostało

rozstrzygnięte na korzyść powodów wyrokiem Sądu Rejonowego w P. z dnia 17

lipca 2012 r.

Sąd pierwszej instancji wskazał, że powodowie są pracownikami strony

pozwanej zatrudnionymi na podstawie mianowania w Bibliotece Uniwersyteckiej na

stanowiskach kustosza bibliotecznego. Mianowanie powodów nastąpiło pod

rządami ustawy z dnia 27 września 1990 r. o szkolnictwie wyższym (Dz.U. Nr 65,

poz. 385 ze zm.; dalej jako „ustawa dawna”). W myśl tej ustawy, stanowisko

kustosza bibliotecznego (pierwotnie kustosza) zaliczone było do grupy

pracowników niebędących nauczycielami akademickimi, do podgrupy pracowników

bibliotecznych oraz dokumentacji i informacji naukowej, do której to podgrupy

odpowiednie zastosowanie miały przepisy dotyczące pracowników dydaktycznych

będących nauczycielami akademickimi, jeżeli ustawa ta lub przepisy szczególne nie

3

stanowiły inaczej (art. 75 ust. 2 i ust. 4 pkt 2 oraz art. 77 ust. 2 ustawy dawnej).

Podstawę prawną mianowania powodów na stanowisko kustosza bibliotecznego

stanowił art. 91 w związku z art. 77 ust. 2 i art. 85 ust. 1 ustawy dawnej, a

mianowanie nastąpiło na czas nieokreślony. Wobec tego, że do pracowników

będących kustoszami bibliotecznymi odpowiednie zastosowanie znajdowały

regulacje dotyczące pracowników dydaktycznych, kustoszom na mocy art. 108

ustawy dawnej przysługiwał urlop wypoczynkowy w wymiarze 6 tygodni, a po

nowelizacji tej ustawy – w wymiarze 36 dni roboczych rocznie.

Ustawa dawna została uchylona przez ustawę z dnia 27 lipca 2005 r. –

Prawo o szkolnictwie wyższym, jednolity tekst: Dz.U. z 2012 r., poz. 572 ze zm.;

dalej jako: „ustawa nowa”). Zasadniczą zmianą wprowadzoną przez ustawę nową w

odniesieniu do sytuacji prawnej powodów było poddanie stosunków pracy grupy

kustoszy bibliotecznych regulacjom Kodeksu pracy. Z art. 264 ust. 1 ustawy nowej

wynika, że do stosunków pracy powstałych przed dniem wejścia w życie tej ustawy

stosuje się przepisy nowe, która to zasada doznaje jednak wyjątków, między innymi

przewidzianego przez art. 264 ust. 7 ustawy, zgodnie z którym osoba zatrudniona

przed dniem jej wejścia w życie na stanowiskach: starszego kustosza i starszego

dokumentalisty dyplomowanego, kustosza i dokumentalisty dyplomowanego,

adiunkta bibliotecznego i adiunkta dokumentacji i informacji naukowej, asystenta

bibliotecznego i asystenta dokumentacji i informacji naukowej, kustosza

bibliotecznego, starszego bibliotekarza i starszego dokumentalisty, na podstawie

mianowania, pozostaje mianowana na tym stanowisku i na tych samych zasadach.

Według ustawy nowej, dyplomowani pracownicy biblioteczni oraz dokumentacji i

informacji naukowej, a także adiunkci i asystenci są nauczycielami akademickimi,

natomiast kustosze biblioteczni, starsi bibliotekarze i starsi dokumentaliści nie mają

takiego statusu. Według Sądu Rejonowego, redakcja art. 247 ust. 7 ustawy nowej

jest nieprzejrzysta i wieloznaczna odnośnie do zawartego w nim sformułowania „i

na tych samych zasadach”. Odwołując się do wykładni historycznej, Sąd pierwszej

instancji uznał, że w procesie stanowienia prawa o szkolnictwie wyższym dążono

do zapewnienia pracownikom bibliotecznym takich samych uprawnień, jakie mieli

oni pod rządami ustawy dawnej, w tym prawa do urlopu wypoczynkowego w

wymiarze przysługującym nauczycielom akademickim.

4

Rozpoznając apelację strony pozwanej od wyroku Sądu Rejonowego, Sąd

odwoławczy powziął wątpliwość wyrażoną w treści przedstawionego zagadnienia

prawnego, ponieważ w jego ocenie apelujący przeciwstawił wykładni dokonanej

przez Sąd pierwszej instancji bardzo znaczące argumenty, wykazując że prowadzi

ona do wniosków paradoksalnych, podważających racjonalność ustawodawcy. Jeśli

bowiem pracownicy biblioteczni, zarówno zaliczani do nauczycieli akademickich,

jak i niemający takiego statusu, zatrudnieni przed dniem wejścia w życie ustawy

nowej, zachowają uprawnienia do urlopu wypoczynkowego w wymiarze 36 dni

roboczych rocznie na podstawie art. 108 ust. 1 ustawy dawnej, to tym

pracownikom, którzy są nauczycielami akademickimi, urlop ten będzie przysługiwać

jednocześnie na podstawie art. 108 ust. 1 ustawy dawnej w związku z art. 264 ust.

7 ustawy nowej oraz na podstawie art. 133 ust. 1 w związku z art. 264 ust. 1 ustawy

nowej. Ponadto, przy wykładni zaprezentowanej przez Sąd pierwszej instancji,

pracownicy biblioteczni, będący i niebędący nauczycielami akademickimi, zostaliby

uprzywilejowani w porównaniu do nauczycieli akademickich w zakresie prawa do

urlopów dla poratowania zdrowia, a także urlopów udzielanych w związku z

przygotowaniem rozprawy doktorskiej i habilitacyjnej. Według ustawy dawnej, urlop

dla nauczyciela akademickiego przygotowującego rozprawę doktorską i

habilitacyjną mógł być bowiem udzielony na okres sześciu miesięcy, a urlop dla

poratowania zdrowia – na okres roku (art. 109), a aktualnie jedynie - odpowiednio

na okres trzech i sześciu miesięcy (art. 134 ustawy nowej). Prowadziłoby to do

zarzutu braku racjonalności ustawodawcy, bo nie jest możliwe jednoczesne

obowiązywanie tak rozumianego art. 264 ust. 7 ustawy nowej oraz art. 266 ust. 1 i 2

tej samej ustawy. W ramach tych samych przepisów przejściowych nie można

bowiem zakładać, że na podstawie jednego z nich (art. 264 ust. 7 ustawy nowej)

pracownik zachował nieograniczone w czasie prawo do urlopów w wymiarze

poprzednio obowiązującym i jednocześnie na podstawie innego z tych przepisów

jest uprawniony do wykorzystania takiego urlopu tylko, o ile został mu udzielony

przed wejściem w życie nowych przepisów (art. 266 ust. 1 i 2 ustawy nowej).

Zdaniem Sądu Okręgowego, argumenty apelującego są tak znaczące, że budzą

wątpliwości co do trafności wykładni zaprezentowanej przez Sąd pierwszej instancji

5

i uzasadniają wystąpienie do Sądu Najwyższego o rozstrzygnięcie

przedstawionego zagadnienia prawnego.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Według utrwalonych w orzecznictwie zasad interpretacji przepisów prawa,

podstawowe znaczenie ma wykładnia językowa, a dopiero wtedy, gdy ta zawodzi,

prowadząc do wyników niedających się pogodzić z racjonalnym działaniem

ustawodawcy i celem, jaki dana norma ma realizować, sięga się do dyrektyw

wykładni systemowej i funkcjonalnej (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia

4 listopada 1998 r., II CKN 873/97, OSNC 1999 nr 5, poz. 94). Sformułowana w

doktrynie i judykaturze reguła uznaje bowiem następującą kolejność różnych

sposobów wykładni: wykładnia językowa, wykładnia systemowa, wykładnia

funkcjonalna (celowościowa). Odstąpienie od niej i przyznanie w przyjętym

porządku preferencji wykładni celowościowej, obejmującej reguły nakazujące

uwzględniać przy ustalaniu znaczenia norm ich kontekst społeczny, ekonomiczny,

aksjologiczny, w tym wolę twórców ustawy, uzasadniać mogą jedynie ważne racje,

w szczególności radykalne zmiany prawa i wynikająca z nich konieczność jego

dostosowania do nowych warunków społeczno-politycznych. Odrębną kwestią jest,

czy i w jakich okolicznościach konieczne będzie użycie kolejno wszystkich

wymienionych sposobów wykładni. Zgodnie z zasadą interpretatio cessat in claris,

sięganie do dyrektyw celowościowych będzie zbędne, jeśli już po zastosowaniu

dyrektyw językowych lub też językowych i systemowych daje się uzyskać właściwy,

co nie znaczy zgodny z oczekiwaniami osób zainteresowanych, rezultat wykładni,

to jest ustalić znaczenie interpretowanej normy (por. wyrok Sądu Najwyższego z

dnia 3 kwietnia 2001 r., I CKN 1405/98, LEX nr 52703).

Z wykładni językowej art. 264 ust. 7 ustawy nowej wynika zaś przede

wszystkim, że w tym przepisie jest zamieszczona norma materialna prawa

międzyczasowego, zawierająca własne, konkretne rozwiązanie konfliktu

międzyczasowego norm. Rozpatrywany przepis nie zawiera żadnego odesłania ani

do przepisów ustawy dawnej, ani do przepisów ustawy nowej. Zgodnie z tym

przepisem osoby w nim wymienione zachowują status pracowników mianowanych

6

nabyty na podstawie przepisów ustawy poprzednio obowiązującej. Do tych osób na

podstawie normy kolizyjnej prawa międzyczasowego, która jest zawarta w art. 264

ust. 1 ustawy nowej, mają zastosowanie przepisy tej ustawy regulujące stosunki

pracy nawiązywane na podstawie mianowania. Zwrot „i na tych samych zasadach”

zawarty w art. 264 ust. 7 ustawy nowej, uwzględniając gramatyczną składnię

zdania, odnosi się do mianowania jako podstawy nawiązania stosunku pracy i

uprawnień wynikających z tej podstawy nawiązania stosunku pracy. Uprawnienie

do urlopu wypoczynkowego w wymiarze 36 dni roboczych, o które chodzi w

sprawie, nie było w ustawie dawnej i nie jest w ustawie nowej uprawnieniem

wynikającym z nawiązania stosunku pracy na podstawie mianowania. To

uprawnienie oraz inne szczególne uprawnienia pracownicze były i są związane z

posiadaniem statusu nauczyciela akademickiego, a nie z mianowaniem jako

podstawą nawiązania stosunku pracy.

W ustawie dawnej pracownicy biblioteczni oraz dokumentacji i informacji

naukowej zostali zaliczeni do grupy pracowników uczelni niebędących

nauczycielami akademickimi (art. 75 ust. 4 pkt 2 tej ustawy). Na podstawie art. 77

ust. 1 ustawy dawnej, do pracowników wymienionych w jej art. 75 ust. 4 pkt 2 i

mających uprawnienia bibliotekarzy dyplomowanych oraz dyplomowanych

pracowników dokumentacji i informacji naukowej, zatrudnionych na stanowiskach:

starszego kustosza i starszego dokumentalisty dyplomowanego, kustosza i

dokumentalisty dyplomowanego, adiunkta bibliotecznego i adiunkta dokumentacji i

informacji naukowej oraz asystenta bibliotecznego i asystenta dokumentacji i

informacji naukowej, miały odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące

pracowników naukowo-dydaktycznych, jeżeli ustawa lub przepisy szczególne nie

stanowiły inaczej. Na podstawie art. 77 ust. 2 tej ustawy do pracowników

wymienionych w jej 75 ust. 4 pkt 2, zatrudnionych na stanowiskach: kustosza

bibliotecznego, starszego bibliotekarza i starszego dokumentalisty, miały

odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące pracowników dydaktycznych, jeżeli

ustawa lub przepisy szczególne nie stanowiły inaczej. Pracownicy naukowo-

dydaktyczni oraz pracownicy dydaktyczni, zgodnie z art. 75 ust. 2 pkt 1 i 2 wyżej

wymienionej ustawy, należeli do grupy nauczycieli akademickich. Na podstawie art.

85 ust. 1 ustawy dawnej stosunek pracy z nauczycielem akademickim był

7

nawiązywany na podstawie mianowania, chyba że ustawa stanowiła inaczej.

Zgodnie z art. 91 tej ustawy mianowanie na stanowiska określone w jej art. 77

następowało na czas nieokreślony.

W ustawie nowej ustawodawca, klasyfikując pracowników szkół wyższych,

zrezygnował z kategorii pracowników szkoły wyższej niebędących nauczycielami

akademickimi, do których jednak stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące

nauczycieli akademickich. Na podstawie art. 108 pkt 4 ustawy nowej dyplomowani

bibliotekarze oraz dyplomowani pracownicy dokumentacji i informacji naukowej są

nauczycielami akademickimi.

Zgodnie z art. 113 ustawy nowej dyplomowani bibliotekarze oraz

dyplomowani pracownicy dokumentacji i informacji naukowej są zatrudniani na

stanowiskach:

1) starszego kustosza dyplomowanego, starszego dokumentalisty

dyplomowanego;

2) kustosza dyplomowanego, dokumentalisty dyplomowanego;

3) adiunkta bibliotecznego, adiunkta dokumentacji i informacji naukowej;

4) asystenta bibliotecznego, asystenta dokumentacji i informacji naukowej.

Pracownicy, którzy są wymienieni w art. 113 i 118 obecnie obowiązującej

ustawy, byli w poprzednio obowiązującej ustawie objęci przez jej art. 77 ust. 1.

Pracownicy będący dyplomowanymi bibliotekarzami oraz dyplomowanymi

pracownikami dokumentacji i informacji naukowej, z którymi stosunek pracy został

nawiązany przed wejściem w życie ustawy nowej, uzyskali status nauczycieli

akademickich bez względu na podstawę nawiązania stosunku pracy na podstawie

przepisów art. 113 i art. 118 tej ustawy, mających zastosowanie zgodnie z normą

kolizyjną prawa międzyczasowego zamieszczoną w jej art. 264 ust. 1, stanowiącym

że do stosunków pracy powstałych przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się

jej przepisy.

Przepis art. 264 ust. 7 ustawy nowej, zgodnie z którym osoba zatrudniona

przed dniem wejścia w życie ustawy na stanowiskach: starszego kustosza i

starszego dokumentalisty dyplomowanego, kustosza i dokumentalisty

dyplomowanego, adiunkta bibliotecznego i adiunkta dokumentacji i informacji

8

naukowej, asystenta bibliotecznego i asystenta dokumentacji i informacji naukowej,

kustosza bibliotecznego, starszego bibliotekarza i starszego dokumentalisty na

podstawie mianowania pozostaje mianowana na tym stanowisku i na tych samych

zasadach, może być wykładany, jeżeli chodzi o pracowników będących

dyplomowanymi bibliotekarzami oraz dyplomowanymi pracownikami dokumentacji i

informacji naukowej, tylko w taki sposób, że oznacza wyłącznie zachowanie

mianowania jako podstawy nawiązania stosunku pracy i przysługiwanie

szczególnych uprawnień, które przepisy ustawy nowej wiążą z tą podstawą

zatrudnienia. Obiektywnie, jeżeli chodzi o pracowników będących dyplomowanymi

bibliotekarzami oraz dyplomowanymi pracownikami dokumentacji i informacji

naukowej, przepis art. 264 ust. 7 ustawy nowej nie może być wykładany w taki

sposób, że oznacza także zachowanie przez tych pracowników statusu pracownika

szkoły wyższej niebędącego nauczycielem akademickim, do którego mają

odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące pracowników naukowo-

dydaktycznych (art. 77 ust. 1 ustawy dawnej).

W art. 264 ust. 7 ustawy nowej zostali wymienieni łącznie dyplomowani i

niedyplomowani pracownicy biblioteczni oraz dokumentacji i informacji naukowej,

objęci w poprzednio obowiązującej ustawie o szkolnictwie wyższym dwoma

odrębnymi przepisami art. 77 ust. 1 i art. 77 ust. 2. Przepis art. 264 ust. 7 ustawy

nowej, zgodnie z zasadami prawidłowej wykładni, nie może zatem być odmiennie

wykładany w stosunku do każdej z dwóch grup pracowników objętych w ustawie

dawnej odrębnymi przepisami art. 77 ust. 1 i art. 77 ust. 2. W stosunku do obu grup

wyżej wymienionych pracowników art. 264 ust. 7 ustawy nowej należy więc

wykładać w ten sposób, że dotyczy wyłącznie zachowania mianowania jako

podstawy nawiązania stosunku pracy i przysługiwania szczególnych uprawnień,

które przepisy ustawy wiążą z tą podstawą zatrudnienia. Powyższy przepis nie

obejmuje swą treścią zagadnienia nauczycielskiego lub nienauczycielskiego

statusu pracowników zatrudnionych na stanowiskach w nim wymienionych.

Do tego, żeby mianowani pracownicy biblioteczni oraz pracownicy

dokumentacji i informacji naukowej, zatrudnieni na stanowiskach: kustosza

bibliotecznego, starszego bibliotekarza i starszego dokumentalisty, wymienieni w

art. 77 ust. 2 poprzednio obowiązującej ustawy o szkolnictwie wyższym, mieli status

9

nauczycieli akademickich i korzystali z uprawnień przysługujących nauczycielom

akademickim na podstawie przepisów nowej ustawy – Prawo o szkolnictwie

wyższym, konieczna byłaby odrębna norma materialna prawa międzyczasowego,

zgodnie z którą do tych pracowników stosowałoby się odpowiednio przepisy ustawy

– Prawo o szkolnictwie wyższym dotyczące pracowników dydaktycznych. Taka

norma nie została jednak zamieszczona w przepisach przejściowych ustawy nowej.

Tyko taki rezultat wykładni art. 264 ust. 7 ustawy nowej, zgodnie z którym

przepis ten dotyczy wyłącznie zachowania mianowania jako podstawy nawiązania

stosunku pracy i przysługiwania szczególnych uprawnień, które przepisy ustawy

wiążą z tą podstawą zatrudnienia, wykazuje spójność z pozostałymi przepisami

ustawy, w szczególności regulującymi uprawnienia nauczycieli akademickich. W

przeciwnym wypadku należałoby uznać, że pracownicy wymienieni w art. 264 ust. 7

ustawy nowej, zarówno będący, jak i niebędący nauczycielami akademickimi,

zachowali większe uprawnienia niż mają je obecnie inni nauczyciele akademiccy

(np. w zakresie urlopu dla poratowania zdrowia), zaś uprawnienia nauczycieli

akademickich wymienionych w tym przepisie przejściowym regulowałyby tak

przepisy ustawy dawnej, jak i przepisy ustawy nowej, co jak trafnie podnosi strona

pozwana, jest rezultatem niedającym się zaakceptować z punktu widzenia

racjonalności ustawodawcy.

W takiej sytuacji dociekanie historycznej woli prawodawcy dla odkodowania

normy prawnej zawartej w art. 264 ust. 7 ustawy nowej jest nieprzydatne, bo nie

może doprowadzić do przełamania wyników wykładni językowej i systemowej, tym

bardziej że projekt nowego Prawa o szkolnictwie wyższym podlegał w procesie

legislacyjnym tak wielu zmianom, również w zakresie statusu pracowników

bibliotecznych, do czego dostosowywano przepisy przejściowe, iż w oparciu o

przebieg prac sejmowych nad ustawą nie sposób stwierdzić, że w zamierzeniach

ustawodawcy było zachowanie pracownikom, o których mowa w art. 264 ust. 7

ustawy, wszystkich uprawnień przysługujących im na podstawie poprzedniej ustawy

z uwagi na odpowiednie stosowanie przepisów dotyczących nauczycieli

akademickich.

Nie ma też żadnych podstaw do uznania, że prawo do urlopu

wypoczynkowego w wymiarze 36 dni przysługujące pracownikom bibliotecznym na

10

podstawie ustawy dawnej zachowali oni również pod rządami ustawy nowej jako

prawo nabyte. Nabycie prawa do urlopu wypoczynkowego nie ma bowiem

charakteru jednorazowego. Jest to konkretyzacja ogólnego uprawnienia

urlopowego, która następuje wraz ze spełnieniem określonych przesłanek. Nabycie

prawa do urlopu następuje więc odrębnie dla poszczególnych lat kalendarzowych

(por. art. 153 k.p.), wobec czego nie ma przesłanek do stwierdzenia, że prawo do

urlopu wypoczynkowego w określonym wymiarze w danym roku kalendarzowym

stanowi prawo nabyte również w kolejnych latach.

Warto także dodać, że w ustawie z dnia 18 marca 2011 r. o zmianie ustawy

– Prawo o szkolnictwie wyższym, ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym

oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki oraz o zmianie niektórych innych ustaw

(Dz.U. Nr 84, poz. 455) znajdują się przepisy przejściowe, które dotyczą stosunków

pracy nawiązanych z pracownikami szkół wyższych na podstawie mianowania lub

umowy o pracę przed wejściem w życie tej ustawy (art. 23 tej ustawy). Powołaną

wyżej ustawą zostały znowelizowane przepisy ustawy – Prawo o szkolnictwie

wyższym, między innymi, gdy chodzi o podstawy nawiązywania stosunków pracy.

Mianowanie, zgodnie z nowym brzmieniem art. 118 ust. 1 prawa o szkolnictwie

wyższym, jest podstawą nawiązywania stosunków pracy z osobami posiadającymi

tytuł naukowy profesora.

Przepisy przejściowe zamieszczone w art. 23 wyżej powołanej ustawy

stanowią, że osoba zatrudniona przed dniem wejścia w życie ustawy na podstawie

mianowania albo umowy o pracę na czas nieokreślony pozostaje zatrudniona w tej

samej formie stosunku pracy (ust. 1) i że osoba zatrudniona przed dniem wejścia w

życie ustawy na podstawie mianowania albo umowy o pracę na czas określony

pozostaje zatrudniona na dotychczasowym stanowisku do czasu upływu okresu

zatrudnienia wskazanego w akcie mianowania albo w umowie o pracę (ust. 2).

Ustawa zmieniająca weszła w życie z dniem 1 października 2011 r. Od tego dnia

status stosunku pracy pracowników mianowanych, do których miał zastosowanie

art. 264 ust. 7 prawa o szkolnictwie wyższym, określa art. 23 ust. 1 powołanej wyżej

ustawy zmieniającej. Treść tego przepisu nie pozostawia żadnych wątpliwości, że

pracownicy mianowani na czas przed wejściem w życie ustawy zmieniającej

pozostają zatrudnieni na tej podstawie na czas nieokreślony i korzystają ze

11

szczególnych uprawnień wiązanych przez obowiązujące prawo z tą podstawą

nawiązania stosunku pracy. Z powyższego przepisu nie da się w żaden sposób

wywieść uprawnienia mianowanych pracowników bibliotecznych oraz pracowników

dokumentacji i informacji naukowej, zatrudnionych na stanowiskach: kustosza

bibliotecznego, starszego bibliotekarza i starszego dokumentalisty, do urlopu

wypoczynkowego w wymiarze przysługującym nauczycielom akademickim. Uznać

należy, że tym samym ustawodawca doprecyzował przepisy prawa w tym zakresie,

eliminując możliwe wątpliwości (rozbieżności w wykładni). Takie nowelizacje

przepisów występują w praktyce legislacyjnej (szczegółowe omówienie tej

problematyki, ze wskazaniem orzecznictwa i literatury znajdujemy ostatnio w

opracowaniu A. Bielska-Brodziak, Z. Tobor: Zmiana w przepisach jako argument w

dyskursie interpretacyjnym, PiP 2009 nr 9, s. 18).

Poważne wątpliwości uzasadniające w myśl art. 390 § 1 k.p.c.

przedstawienie Sądowi Najwyższemu zagadnienia prawnego przez sąd drugiej

instancji muszą pozostawać w integralnym związku z rozpoznawanym środkiem

odwoławczym. W postanowieniu z dnia 17 kwietnia 2009 r., III CZP 10/09

(niepublikowane) Sąd Najwyższy wskazał, że istnienie związku przyczynowego

między przedstawionym zagadnieniem prawnym a podjęciem decyzji co do istoty

sprawy jest konieczne. Przedmiotem przedstawionego Sądowi Najwyższemu do

rozstrzygnięcia zagadnienia prawnego może być zatem jedynie kwestia budząca

poważne wątpliwości prawne, na którą odpowiedź jest niezbędna do

rozstrzygnięcia sprawy (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 12 sierpnia

2009 r., II PZP 8/09, LEX nr 529760 i tam powołane wcześniejsze orzecznictwo).

W niniejszej sprawie sporne było jedynie zachowanie przez powodów prawa

do urlopu wypoczynkowego w wymiarze 36 dni, a nie prawa do „wszystkich

warunków pracy i płacy”, jakie nabyli pod rządami ustawy dawnej, wobec czego

formułowanie przez Sąd Najwyższy w obecnym postępowaniu poglądów w innym

zakresie niż objęty przedmiotem sporu wykraczałoby poza jego kompetencje

określone w art. 390 § 1 k.p.c.

Z tych względów Sąd Najwyższy podjął uchwałę jak w sentencji.

12