III KRS 33/12

Sygn. akt III KRS 33/12

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 15 stycznia 2013 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Maciej Pacuda (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Halina Kiryło

SSN Teresa Flemming-Kulesza

w sprawie z odwołań A.A. i B.B.

od uchwały Krajowej Rady Sądownictwa Nr […] z dnia […] w przedmiocie

przedstawienia wniosku o powołanie do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego

Sądu Apelacyjnego, ogłoszone w Monitorze Polskim z 2012 r., poz. 3,

z udziałem C.C.

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 15 stycznia 2013 r.,

1) z odwołania A.A. uchyla zaskarżoną uchwałę w punkcie I

oraz punkcie II podpunkcie 4 i w tym zakresie przekazuje sprawę

Krajowej Radzie Sądownictwa do ponownego rozpoznania,

2) oddala odwołanie B.B.

UZASADNIENIE

2

Krajowa Rada Sądownictwa uchwałą nr […] z dnia […]., podjętą w

przedmiocie przedstawienia wniosku o powołanie do pełnienia urzędu na

stanowisku sędziego Sądu Apelacyjnego, ogłoszonego w Monitorze Polskim z 2012

r., poz. 3., na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 2 i art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 12 maja

2011 r. o Krajowej Radzie Sądownictwa (Dz.U. Nr 126, poz. 714) postanowiła: w

punkcie I przedstawić Prezydentowi Rzeczypospolitej Polskiej z wnioskiem o

powołanie do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego Sądu Apelacyjnego

sędziego Sądu Okręgowego C.C., a w punkcie II nie przedstawiać Prezydentowi

Rzeczypospolitej Polskiej z wnioskiem o powołanie do pełnienia urzędu na

stanowisku sędziego Sądu Apelacyjnego sędziego sądu okręgowego D.D.,

sędziego sądu okręgowego E.E., sędziego sądu okręgowego B.B. oraz sędziego

sądu okręgowego A.A.

Krajowa Rada Sądownictwa w uzasadnieniu powyższej uchwały stwierdziła,

że na jedno wolne stanowisko sędziego w Sądzie Apelacyjnym, ogłoszone w

Monitorze Polskim z 2012 r., poz. 3, zgłosiło się pięciu wymienionych wyżej

kandydatów.

W dniu 5 lipca 2012 r. Zespół członków Krajowej Rady Sądownictwa w

wyniku narady wystąpił do Krajowej Rady Sądownictwa z wnioskiem o zaproszenie

C.C. i A.A., których kandydatury w wyniku analizy akt osobowych oraz udzielonego

poparcia środowiska sędziowskiego zostały uznane za najlepsze spośród

wszystkich kandydatów ubiegających się o wolne stanowisko sędziowskie w Sądzie

Apelacyjnym. Następnie w dniu 3 września 2012 r. Zespół członków Krajowej Rady

Sądownictwa przeprowadził rozmowę z kandydatkami zaproszonymi na

posiedzenie. Członkowie Zespołu, uwzględniając kryteria wynikające z art. 35

ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o Krajowej Radzie Sądownictwa, postanowili

jednogłośnie 4 głosami „za” rekomendować Radzie kandydaturę sędzi C.C. na

wolne stanowisko sędziowskie w Sądzie Apelacyjnym.

Zespół uwzględnił to, że kandydatka legitymuje się wysokimi ocenami na

dyplomie ukończenia wyższych studiów prawniczych oraz z egzaminu

sędziowskiego. Obowiązki sędziego pełni od 16 lipca 1991 r., w tym od 4 stycznia

2000 r. na stanowisku sędziego sądu okręgowego. Uprzednio była delegowana do

pełnienia obowiązków sędziego Sądu Wojewódzkiego oraz sędziego Sądu

3

Apelacyjnego. W Sądzie Rejonowym pełniła z kolei funkcję Przewodniczącej

Wydziału Cywilnego, a w Sądzie Okręgowym funkcję wizytatora. Została też

powołana na stanowisko Wiceprezesa Sądu Okręgowego. W tym czasie orzekała w

Wydziale Cywilnym Odwoławczym tego Sądu. Przebywała ponadto na stażu w

Narodowej Szkole dla Sędziów w Paryżu oraz uczestniczyła w warsztatach

Najwyższej Rady Sądownictwa w Rzymie, a także Rady Generalnej Sądownictwa

Powszechnego w Murcji (Hiszpania) i w Luksemburgu. Posiada bardzo obszerne

doświadczenie zawodowe. Uzyskała pozytywne opinie mówiące o jej pracy. Jest

osobą o rozległych zainteresowaniach, wysokiej kulturze osobistej, ujmującej

osobowości. Dba o rozwój zawodowy i intelektualny. Bardzo dobrze

zaprezentowała swoją kandydaturę podczas rozmowy z członkami Zespołu. Te

wszystkie okoliczności spowodowały, że Zespół doszedł do przekonania, że sędzia

C.C. najbardziej zasługuje na awans do sądu apelacyjnego spośród wszystkich

kandydatów biorących udział w obecnej procedurze konkursowej.

Krajowa Rada Sądownictwa również uznała za najlepszą kandydaturę sędzi

C.C., podzielając stanowisko przedstawione przez Zespół członków Krajowej Rady

Sądownictwa. Podejmując uchwałę z dnia 4 września 2012 r., Rada przede

wszystkim uwzględniła oceny kwalifikacji kandydatów i kryteria określone w art. 35

ust. 2 pkt. 1 i 2 ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz

w art. 64 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych.

Dokonując oceny poszczególnych kandydatur, Rada stwierdziła, co

następuje.

C.C. urodziła się w dniu 18 lutego 1963 r. Wyższe studia prawnicze

ukończyła w 1987 r. i uzyskała tytuł magistra prawa z wynikiem dobrym. Po odbyciu

aplikacji sądowej, we wrześniu 1989 r. złożyła egzamin sędziowski, uzyskując

ocenę bardzo dobrą. Od 1 lipca 1987 r. do 30 grudnia 1987 r. pracowała w Sądzie

Wojewódzkim na stanowisku referenta, a następnie została mianowana asesorem

sądowym w Sądzie Rejonowym i orzekała w Wydziale Rodzinnym.

Postanowieniem Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 6 lipca 1991 r.

została powołana na stanowisko sędziego w tym Sądzie. Orzekała w Wydziale

Cywilnym. Od dnia 3 stycznia 1993 r. do dnia 2 lipca 1993 r. odbywała staż w

Narodowej Szkole dla Sędziów w Paryżu. Od dnia 16 października 1996 r. do dnia

4

31 sierpnia 1998 r. pełniła funkcję Przewodniczącej Wydziału Cywilnego Sądu

Rejonowego. Od września 1998 r. była delegowana do pełnienia obowiązków

sędziego Sądu Wojewódzkiego i orzekała w I Wydziale Cywilnym. Postanowieniem

Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 4 stycznia 2000 r. uzyskała nominację

na sędziego Sądu Okręgowego. Od dnia 16 września 2002 r. pełniła w tym Sądzie

funkcję wizytatora ds. cywilnych. Minister Sprawiedliwości w dniu 1 marca 2004 r.

powołał zaś sędzię C.C. na stanowisko Wiceprezesa Sądu Okręgowego na okres

sześciu lat. W tym czasie orzekała w Wydziale Cywilnym Odwoławczym tego Sądu.

Ponadto w okresie od dnia 9 do dnia 12 lutego 2004 r. oraz od dnia 5 do dnia 8

lipca 2004 r. uczestniczyła w warsztatach Najwyższej Rady Sądownictwa w

Rzymie, a od dnia 30 maja do dnia 5 czerwca 2007 r. w warsztatach Rady

Generalnej Sądownictwa Powszechnego w Murcji i w Luksemburgu. W 2005 r. była

delegowana do orzekania w Wydziale Cywilnym Sądu Apelacyjnego.

Zdaniem sędziego wizytatora, sędzia C.C. w pełni zasługuje na

rekomendowanie jej kandydatury na stanowisko sędziego sądu apelacyjnego. Dane

statystyczne pozwalają stwierdzić, że opiniowana jest osobą bardzo zaangażowaną

w pracę i osiąga bardzo wysokie wyniki ilościowe. W ocenie sędziego wizytatora

podkreślenia wymaga kompletność wydawanych przez sędzię orzeczeń pod

względem konstrukcyjnym i brak zastrzeżeń zarówno co do treści wydawanych

rozstrzygnięć jak i jakości i merytorycznej zawartości uzasadnień. W opinii

zwrócono uwagę na precyzję wypowiedzi i literacką swobodę, rzadko spotykaną w

praktyce orzeczniczej. Podkreślono sprawne wykorzystywanie w sprawach

zażaleniowych dorobku orzeczniczego Sądu Najwyższego i literatury prawniczej w

przedstawianiu własnego stanowiska w sprawie, swobodne posługiwanie się

instrumentami prawa procesowego i właściwe pojmowanie ich gwarancyjnej roli.

Podkreślono wysoką kulturę osobistą sędzi, jej wnikliwość, rzetelność i dokładność.

Zaakcentowano, że dorobek sędzi C.C. ma wartość znaczącą „dla wizerunku

sądownictwa drugoinstancyjnego”. Sędzia należy do grona „najlepszych sędziów

orzekających obecnie w Sądzie Okręgowym”.

Kolegium Sądu Apelacyjnego podczas posiedzenia w dniu 2 kwietnia 2012 r.

dokonało pozytywnej oceny kandydatury C.C., w ten sposób, że uzyskała 5 głosów

5

„za” i 1 głos „przeciw”, ze średnią ilością punktów poparcia wynoszącą 18 na 20

możliwych.

Podczas posiedzenia Zgromadzenia Ogólnego Sędziów Sądu Apelacyjnego

w dniu 2 kwietnia 2012 r. oddano na sędzię C.C. 3 głosy „za”, 34 głosy „przeciw”.

Minister Sprawiedliwości w opinii z dnia 15 maja 2012 r. pozytywnie

wypowiedział się odnośnie do kandydatury sędzi C.C. Przede wszystkim zwrócił

uwagę na doświadczenie zawodowe kandydatki oraz opinię wizytatora, w której

przytoczono bardzo dobre wyniki jej pracy.

Krajowa Rada Sądownictwa doszła do przekonania, po rozważeniu

wszystkich okoliczności, że sędzia C.C., pomimo nieuzyskania najwyższego

poparcia środowiska sędziowskiego (głosowanie podczas Zgromadzenia), posiada

bogate wieloletnie doświadczenie zawodowe w pracy w strukturach wymiaru

sprawiedliwości. Poziom jej merytorycznego przygotowania do pełnienia

obowiązków sędziego sądu apelacyjnego nie budzi najmniejszych zastrzeżeń i

gwarantuje bardzo dobre wykonywanie obowiązków na tym stanowisku. W opinii

Rady za wyborem tej kandydatury przemawiają: silna rekomendacja sędzi na

stanowisko sędziego sądu apelacyjnego wyrażona przez sędziego wizytatora,

bardzo wysoka ocena jej kwalifikacji, zdobyte doświadczenie zawodowe, w tym w

czasie pełnienia funkcji, a także sposób, w jaki zaprezentowała swoją kandydaturę

podczas rozmowy z członkami Zespołu. Krajowa Rada Sądownictwa uznała, że

kandydatka ta wyróżnia się wiedzą prawniczą, opanowaniem warsztatu pracy

sędziego oraz wyjątkowymi predyspozycjami osobowościowymi takimi, jakich

oczekuje się od sędziego sądu powszechnego najwyższej rangi. Wszystkie

okoliczności rozpatrywane łącznie wskazują najmocniej tę kandydaturę i skłaniają

do przekonania, że jest ona najbardziej odpowiednią osobą do należytego

wykonywania obowiązków sędziego sądu apelacyjnego w tym postępowaniu

nominacyjnym.

Pozostałe osoby ubiegające się o powołanie do pełnienia urzędu na

stanowisku sędziego Sądu Apelacyjnego, to jest sędzia Sądu Okręgowego D.D.,

sędzia Sądu Okręgowego E.E., sędzia Sądu Okręgowego B.B. są dobrymi

kandydatami, jednak osoby te nie uzyskały jednocześnie wystarczająco wysokiego

poparcia środowiska sędziowskiego i wyróżniającej opinii o pracy.

6

Natomiast sędzia A.A., która otrzymała najwyższe poparcie środowiska

sędziowskiego, nie zaprezentowała swojej kandydatury podczas rozmowy z

członkami Zespołu Krajowej Rady Sądownictwa w tak dojrzały i przekonujący

sposób, jak sędzia C.C.

Sędzia Sądu Okręgowego B.B., urodził się w dniu 8 września 1967 r. Studia

prawnicze ukończył w 1990 r. z wynikiem bardzo dobrym. Po odbyciu aplikacji

sądowej we wrześniu 1992 r. złożył egzamin sędziowski z wynikiem ogólnym

bardzo dobrym. W latach 1990-2000 był asystentem w katedrze prawa

gospodarczego prywatnego na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu […].

Asesorem sądowym został mianowany w dniu 1 listopada 1992 r. w Sądzie

Rejonowym i orzekał tam w sprawach gospodarczych. Postanowieniem Prezydenta

Rzeczypospolitej z dnia 5 lipca 1994 r. został powołany na stanowisko sędziego

Sądu Rejonowego. Początkowo orzekał w Wydziale Gospodarczym Rejestrowym,

a następnie w Wydziale Gospodarczym do Spraw Upadłościowych i Naprawczych.

Od dnia 15 września 2004 r. do dnia 14 września 2006 r., a następnie na czas

nieokreślony był delegowany do pełnienia obowiązków sędziego w Sądzie

Okręgowym. Od 2004 r. sprawuje funkcję wizytatora do spraw gospodarczych Sądu

Okręgowego. Postanowieniem Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 19 lipca 2007 r.

uzyskał nominację na stanowisko sędziego Sądu Okręgowego. Orzeka od 2008 r.

w Wydziale Gospodarczym tego Sądu. W latach 1992-2012 był wykładowcą na

szkoleniach organizowanych przez Sąd Okręgowy, Okręgową Radę Adwokacką i

Okręgową Izbę Notarialną. Jest autorem licznych publikacji monograficznych,

artykułów i glos, w szczególności dotyczących obrotu papierami wartościowymi. Był

delegowany do orzekania w Wydziale Cywilnym Sądu Apelacyjnego na jedno

posiedzenie w miesiącu w okresach: listopad - grudzień 2008 r. i październik -

listopad 2011 r.

W ocenie wizytatora przeprowadzona lustracja pozwala na stwierdzenie

bardzo dobrego przygotowania zawodowego sędziego B.B. do pełnienia funkcji

sędziego sądu apelacyjnego. Prezentuje on wysoki poziom wiedzy merytorycznej.

Wydawane przez niego orzeczenia spełniają wszelkie wymagania. Uzasadnienia

orzeczeń sporządzane są w sposób świadczący o dobrej znajomości orzecznictwa

Sądu Najwyższego, jak też o swobodnym odwołaniu się do literatury prawniczej.

7

Sędzia spełnia wymagania formalne, jak też merytoryczne dla zgłoszenia się na

stanowisko sędziego sądu apelacyjnego.

Kolegium Sądu Apelacyjnego podczas posiedzenia w dniu 2 kwietnia 2012 r.

zaopiniowało kandydaturę sędziego B.B. 2 głosami „za” i 4 głosami „przeciw”.

Kandydat uzyskał 7 punktów poparcia.

Zgromadzenie Ogólne Sędziów Sądu Apelacyjnego w dniu 2 kwietnia 2012 r.

zaopiniowało kandydaturę sędziego 3 głosami „za”, przy 34 głosach „przeciw”.

Minister Sprawiedliwości w opinii z dnia 15 maja 2012 r. pozytywnie

zaopiniował sędziego B.B. na stanowisko sędziego sądu apelacyjnego.

Sędzia Sądu Okręgowego A.A., urodziła się w dniu 14 lipca 1958 r. Po

ukończeniu studiów prawniczych w 1982 r. z wynikiem bardzo dobrym z

wyróżnieniem i odbyciu aplikacji sądowej złożyła egzamin sędziowski z wynikiem

ogólnym bardzo dobrym. Od dnia 1 czerwca 1985 r. została mianowana asesorem

sądowym w Sądzie Rejonowym. W 1987 r. została powołana na stanowisko

sędziego Sądu Rejonowego. Od dnia 15 października 1992 r. była delegowana do

Sądu Rejonowego z powierzeniem pełnienia obowiązków Przewodniczącej

Wydziału Cywilnego. Od dnia 1 listopada 1993 r. pełniła funkcję wiceprezesa w tym

Sądzie. W dniu 15 października 1996 r. była delegowana do wykonywania

obowiązków sędziego Sądu Wojewódzkiego. W 1996 r. uzyskała nominację na

sędziego Sądu Wojewódzkiego, gdzie orzeka w Wydziale Cywilnym. Od dnia 4

marca 2004 r. pełniła funkcję zastępcy przewodniczącego Wydziału Cywilnego, a

od dnia 2 marca 2006 r. do chwili obecnej pełni funkcję przewodniczącej tego

Wydziału. Od dnia 15 września 2003 r. do dnia 30 września 2003 r. oraz od dnia 1

maja 2011 r. do dnia 31 marca 2012 r. była delegowana do orzekania w Sądzie

Apelacyjnym. Ponadto była delegowana przez Prezesa Sądu Apelacyjnego do

orzekania w Sądzie Apelacyjnym w dniach 28 i 29 kwietnia 2011 r.

W ocenie wizytatora sędzia A.A. zasługuje na ocenę bardzo dobrą, a w

części swojej pracy na ocenę wzorową. Pracuje z wielkim zaangażowaniem i

poczuciem służby sędziowskiej. Dorobek zawodowy, a także jej cechy osobowe

pozwalają na rekomendowanie jej kandydatury, jako spełniającej wszystkie

wymagania dla ubiegania się o objęcie stanowiska sędziego sądu apelacyjnego.

8

Kolegium Sądu Apelacyjnego podczas posiedzenia w dniu 2 kwietnia 2012 r.

zaopiniowało kandydaturę sędzi 6 głosami „za” (20 punktów poparcia), a

Zgromadzenie Ogólne Sędziów Sądu Apelacyjnego 29 głosami „za” i 8 głosami

„przeciw”.

Minister Sprawiedliwości w opinii z dnia 15 maja 2012 r. pozytywnie

zaopiniował jej kandydaturę na stanowisko sędziego sądu apelacyjnego.

Powyższe okoliczności spowodowały, że w trakcie posiedzenia Krajowej

Rady Sądownictwa w dniu […]na kandydaturę sędzi Sądu Okręgowego C.C.

oddano 11 głosów „za”, 0 głosów „przeciw” i 8 głosów „wstrzymujących się”,

udzielając jej kandydaturze poparcia, na kandydaturę sędziego Sądu Okręgowego

B.B. nie oddano głosów „za”, oddano 1 głos „przeciw” i 18 głosów „wstrzymujących

się”, tym samym kandydatura nie uzyskała wymaganej bezwzględnej większości

głosów, na kandydaturę sędzi Sądu Okręgowego A.A. oddano 7 głosów „za”, 0

głosów „przeciw”, przy 12 głosach „wstrzymujących się”, tym samym kandydatura

nie uzyskała wymaganej bezwzględnej większości głosów.

Dwaj kandydaci, tj. A.A. i B.B. złożyli odwołania od uchwały Krajowej Rady

Sądownictwa z dnia […] Nr […], wnosząc o jej uchylenie w całości i przekazanie

sprawy Krajowej Radzie Sądownictwa do ponownego rozpoznania.

A.A. zarzuciła zaskarżonej uchwale: (-) naruszenie art. 2 , art. 32 ust. 1 i art.

60 Konstytucji RP, poprzez niezastosowanie przy ocenie kandydatów na

stanowisko sędziego Sądu Apelacyjnego reguł i kryteriów awansu, które

odpowiadałyby zasadom równego dostępu do służby publicznej, równego

traktowania oraz zasadom demokratycznego państwa prawa urzeczywistniającego

zasady sprawiedliwości społecznej, w wyniku czego kandydatura odwołującej się

nie została przedstawiona Prezydentowi do powołania; (-) naruszenie art. 17 pkt 3 i

4 uchwały Krajowej Rady Sądownictwa z dnia 22 lipca 2012 r. w sprawie

szczegółowego trybu działania KRS, poprzez niewezwanie na posiedzenie Zespołu

w dniu 3 września 2012 r. i niewysłuchanie wszystkich kandydatów w sytuacji, gdy

na jedno stanowisko sędziowskie zgłosił się więcej niż 1 kandydat; (-) naruszenie

art. 35 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa, poprzez: -

zaniechanie i niedokonanie oceny kwalifikacji odwołującej się, - całkowite

pominięcie w procesie nominacji na stanowisko sędziowskie opinii Kolegium Sądu

9

Apelacyjnego i oceny Zgromadzenia Ogólnego Sędziów Sądu Apelacyjnego, -

niezastosowanie ustawowych kryteriów oceny przy ustalaniu kolejności kandydatów

na liście kandydatów rekomendowanych, poprzez nieuwzględnienie opinii Kolegium

Sądu Apelacyjnego oraz oceny Zgromadzenia Ogólnego Sędziów Sądu

Apelacyjnego, a oparcie rozstrzygnięcia na przesłance pozaustawowej, jaką jest

prezentacja kandydata podczas rozmowy z członkami Zespołu KRS

(autoprezentacja), (-) naruszenie art. 33 ust. 1 i 2 ustawy o Krajowej Radzie

Sądownictwa, poprzez brak wszechstronnego rozważenia sprawy, a mianowicie: -

niezastosowanie takich samych kryteriów wobec obu kandydatur, - brak

porównania ocen i kryteriów ustawowych przyjętych wobec kandydatki

rekomendowanej i tych samych ocen i kryteriów ustawowych z kandydaturą sędzi

A.A., - naruszenie swobodnej oceny kandydatów, poprzez brak wskazania, jak

przedstawiają się dane sędzi w odniesieniu do zastosowanych przez Radę

kryteriów, - niezażądanie osobistego stawiennictwa na posiedzenie Rady w dniu 4

września 2012 r. kandydatki rekomendowanej i odwołującej się - skoro

rozstrzygniecie zostało oparte na autoprezentacji - by umożliwić wszystkim

członkom KRS podjęcie decyzji w oparciu o tę przesłankę

W uzasadnieniu odwołania odwołująca się podniosła, że wprawdzie do

kompetencji KRS należy wybór kandydatów, którzy zostaną przedstawieni

Prezydentowi Rzeczypospolitej Polskiej do powołania, lecz nie jest to prawo

bezwzględne. Nie jest dopuszczalne, aby ten wybór był dokonywany w sposób

arbitralny, z pominięciem sprawiedliwych, obiektywnych i weryfikowalnych

kryteriów. Odwołująca się stwierdziła też, że kandydatka rekomendowana przez

KRS sędzia C.C. nie spełnia jednocześnie wskazanych w uchwale kryteriów,

albowiem nie ma wystarczająco wysokiego poparcia środowiska sędziowskiego.

Skoro - zdaniem Rady - chcąc się ubiegać o stanowisko sędziego Sądu

Apelacyjnego, należy mieć jednocześnie wystarczająco wysokie poparcie i

wyróżniającą opinię, to to kryterium, w takiej postaci należało zastosować do

wszystkich kandydatów, a nie tylko wybiórczo do wybranych. Naruszenie przez

Radę zasady równego traktowania kandydatów i równego dostępu do służby, miało

wpływ na osobę A.A., albowiem tylko ona spełniała łącznie oba kryteria, które Rada

postawiła kandydatom, a mianowicie: wyróżniająca opinia oraz wystarczające

10

poparcie środowiska sędziowskiego. Pomimo, że Rada wskazała na następujące

kryteria: oceny kwalifikacyjne kandydatów, opinie przełożonych, rekomendacje,

informacje dotyczące doświadczenia życiowego, publikacje, opinie Kolegium, oceny

Zgromadzenia Ogólnego Sędziów - to w rzeczywistości ich wszystkich nie

zastosowała, a mianowicie nie zastosowała kryterium (nota bene na które się

powołuje) w postaci oceny Zgromadzenia Ogólnego Sędziów oraz nie dokonała

oceny kwalifikacji składającej odwołanie.

Odwołująca się zauważyła ponadto, iż przepis art. 35 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy

o Krajowej Radzie Sądownictwa wskazuje ustawowe kryteria przy ustalaniu

kolejności kandydatów na liście osób rekomendowanych. Wskazane zatem w tym

przepisie kryteria oceny przydatności kandydatów są kryteriami ustawowymi, a

skoro tak, to mają niewspółmiernie wysoką rangę. Sędzia A.A. zarzuciła

zaskarżonej uchwale naruszenie ust. 2 komentowanego przepisu poprzez

niedokonanie oceny jej kwalifikacji i niezastosowanie w stosunku do jej kandydatury

takich samych kryteriów i reguł oceny, które zastosowano, uzasadniając

kandydaturę sędzi C.C. Zdaniem odwołującej się, Rada nie dokonała kompleksowej

analizy materiału dotyczącego obu kandydatek, a następnie zestawienia przyjętych

przez siebie ocen i kryteriów i ich porównania do obu kandydatur, lecz powyższe

oceny i kryteria podkreśliła i uwypukliła w stosunku tylko do jednej kandydatki, a

mianowicie kandydatki rekomendowanej. To nie jest należyty sposób zastosowania

przyjętych kryteriów oceny, a w każdym razie, nie świadczy o równym traktowaniu i

jednakowej ocenie kandydatury odwołującej się i kandydatki rekomendowanej.

Skoro kryterium w postaci oceny Kolegium Sądu Apelacyjnego i wyniki głosowania

Zgromadzenia Ogólnego tegoż sądu dla Rady nie mają żadnego znaczenia, to w

uzasadnieniu uchwały Rada winna wskazać motywy, dla których te wyniki

głosowania pominęła. Odwołująca się dodała, iż uzasadnienie zaskarżonej uchwały

takich motywów w tym przedmiocie nie zawiera. Nie bez przyczyny ustawodawca

wymienił zaś w przepisie art. 35 ust. 2 jasne i przejrzyste kryteria oceny

kandydatów i nadał im rangę ustawową - chodzi o wyeliminowanie kryteriów

niemierzalnych, niepoliczalnych, nie poddających się weryfikacji zbyt ocennych,

arbitralnych i dowolnych. W zaistniałej sytuacji oparcie rozstrzygnięcia na

11

przesłance pozaustawowej, jaką jest autoprezentacja, narusza zapis art. 35 ust. 2

ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa.

Krajowa Rada Sądownictwa złożyła odpowiedź na odwołanie wniesione

przez odwołującą się A.A., wnosząc o oddalenie tego odwołania w całości.

W ocenie Krajowej Rady Sądownictwa podniesione przez skarżącą zarzuty,

wskazujące na naruszenie przepisów, nie wyłączając regulaminu działania Rady,

są bezzasadne.

Rada stwierdziła, że podejmując decyzję o przedstawieniu kandydatury sędzi

C.C. do powołania na stanowisko sędziego Sądu Apelacyjnego zastosowała

łącznie wszystkie kryteria ustawowe określone w art. 35 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o

Krajowej Radzie Sądownictwa, dając temu wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej

uchwały. Podjęta uchwała uwzględnia oceny kwalifikacyjne uzyskane przez

kandydatów, posiadane przez nich doświadczenie zawodowe, opinie służbowe na

temat ich pracy oraz inne dokumenty dołączone do karty zgłoszenia, a także siłę

poparcia udzielonego kandydatom przez Kolegium Sądu Apelacyjnego i

Zgromadzenie Ogólne Sędziów tego Sądu. Krajowa Rada Sądownictwa oceniła, że

za wyborem kandydatury sędzi C.C., przedstawionej szczegółowo w uzasadnieniu

zaskarżonej uchwały, przemawia rekomendacja sędziego wizytatora, który

stwierdził, że jej dorobek orzeczniczy ma znaczącą wartość dla wizerunku

sądownictwa drugoinstancyjnego i że kandydatka ta należy do grona najlepszych

sędziów orzekających obecnie w Sądzie Okręgowym, sędzia C.C. posiada bardzo

wysokie kwalifikacje zawodowe zdobyte podczas pracy w strukturach polskiego

wymiaru sprawiedliwości, a także podczas licznych staży międzynarodowych, w

których czynnie uczestniczyła. Dodatkowo podczas rozmowy przeprowadzonej

przez Zespół członków Krajowej Rady Sądownictwa kandydatka ta wykazała się

wyjątkowymi predyspozycjami osobowościowymi. Podejmując decyzję o

przedstawieniu tej kandydatury z wnioskiem o powołanie na stanowisko sędziego

Sądu Apelacyjnego, Krajowa Rada Sądownictwa nie naruszyła reguł przejrzystości

i jawności przy ferowaniu wymagań związanych z objęciem funkcji publicznej (art.

60 Konstytucji RP) ani też granic swobodnego uznania. Wzorowej oceny kwalifikacji

sędzi C.C. nie mógł podważyć fakt uzyskania przez nią zaledwie 3 głosów „za”

podczas głosowania Zgromadzenia Ogólnego Sędziów tego Sądu. Stosownie do

12

brzmienia § 5 pkt 2 i 4 Regulaminu w sprawie oceny kandydata na stanowisko

sędziego Sądu Apelacyjnego przyjętego na Zgromadzeniu Ogólnym Sędziów w

dniu 25 listopada 2002 r. i zmienionego na Zgromadzeniu Ogólnym Sędziów w dniu

29 stycznia 2007 r. „głosowanie następuje przez skreślenie wyrazu tak lub nie

zamieszczonego obok nazwiska kandydata, przy czym (...) głos jest nieważny,

jeżeli został oddany za większą liczbę kandydatów, niż jest zwolnionych lub

wolnych stanowisk”. W takiej sytuacji nie można mówić o dokonaniu przez

Zgromadzenie Ogólne Sądu Apelacyjnego oceny zgłoszonych kandydatur, jak

wymagają tego przepisy art. 34 pkt 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawe o

ustroju sądów powszechnych (Dz.U. Nr 98, poz. 1070 ze zm.) i art. 35 ust. 2 pkt 2

ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o Krajowej Radzie Sądownictwa, ale o wyborze

preferowanego kandydata. Uwzględniając opinię środowiska sędziowskiego, Rada

nie jest nią związana przy dokonywaniu swobodnej oceny zgłoszonych w danym

postępowaniu nominacyjnym kandydatur. Niepożądana jest sytuacja, w której

surogatem uchwały Krajowej Rady Sądownictwa stałoby się stanowisko wyrażone

przez zgromadzenie ogólne czy kolegium danego sądu.

Rada podniosła także, iż bezzasadny jest zarzut skarżącej o nierównym

traktowaniu kandydatów w związku z zaproszeniem na rozmowę w dniu 3 września

2012 r. tylko dwóch spośród pięciu osób pretendujących do stanowiska sędziego

Sądu Apelacyjnego. Należy bowiem podkreślić, że przepis art. 33 ust. 2 ustawy z

dnia 12 maja 2011 r. o Krajowej Radzie Sądownictwa nie nakłada na Radę

obowiązku żądania osobistego stawiennictwa wszystkich kandydatów ani złożenia

pisemnych wyjaśnień przez każdego z nich. Ponadto uzupełnienie materiału

zgromadzonego w sprawie na podstawie art. 33 ust. 2 ma charakter wyjątkowy i

jest dopuszczalne wyłącznie w uzasadnionych przypadkach. W postępowaniu

nominacyjnym na stanowisko sędziego Sądu Apelacyjnego Krajowa Rada

Sądownictwa uznała za taki przypadek sytuację, w której dwie kandydatki o

wyróżniających ocenach kwalifikacyjnych uzyskały niemal równorzędnie wysokie

poparcie Kolegium Sądu, a krańcowo różne wyniki głosowania podczas

posiedzenia Zgromadzenia Ogólnego Sędziów.

Za bezzasadne Rada uznała także zarzuty niedokonania przez nią oceny

kwalifikacji skarżącej i brak porównania tej oceny z oceną kwalifikacji sędzi C.C. Z

13

uzasadnienia zaskarżonej uchwały wynika bowiem, że podczas posiedzenia w dniu

5 lipca 2012 r. Zespół członków Krajowej Rady Sądownictwa omówił szczegółowo

wszystkie kandydatury, co znalazło wyraz w treści zaskarżonej uchwały. Wynika z

niej bowiem, że Rada wszechstronnie rozważyła wszystkie okoliczności sprawy,

uwzględniając oceny kwalifikacji wszystkich kandydatów według kryteriów

określonych w art. 35 ust. 2 ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o Krajowej Radzie

Sądownictwa i przybliżając sylwetki poszczególnych kandydatów. Jak trafnie

stwierdził natomiast Sąd Najwyższy, zakres rozważań dotyczących poszczególnych

kandydatów może być zróżnicowany w zależności od potrzeb - powinien być

szerszy w stosunku do kandydatów mających zbliżoną sytuację. Podniesiona przez

skarżącą niedoskonałość uzasadnienia uchwały w tym zakresie (powierzchowne -

zdaniem skarżącej - opisanie jej kandydatury) nie miała żadnego wpływu na

rozstrzygnięcie.

Mając na uwadze zbliżony poziom kwalifikacji sędzi A.A. oraz sędzi C.C., a

także możliwość rekomendowania na jedno wolne stanowisko sędziowskie w

Sądzie Apelacyjnym kandydatury tylko jednej osoby, Krajowa Rada Sądownictwa

postanowiła dać prymat wyróżniającej rekomendacji sędziego wizytatora o

kwalifikacjach sędzi C.C., zróżnicowanemu doświadczeniu zawodowemu

zdobytemu przez nią m.in. podczas licznych staży międzynarodowych, a także jej

predyspozycjom osobowościowym zaprezentowanym w trakcie rozmowy

przeprowadzonej w siedzibie Rady. Sąd Najwyższy wielokrotnie podkreślał

bowiem, że Krajowa Rada Sądownictwa jest zobowiązana do przyjmowania

dodatkowych mierników i ocen pozwalających na wyłonienie najlepszych

kandydatów, przy czym przekroczeniem dopuszczalnych granic swobodnego

uznania byłoby ich niedozwolone zastosowanie

B.B. również zarzucił zaskarżonej uchwale: (-) naruszenie art. 2, art. 32 ust.

1 i art. 60 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, poprzez niezastosowanie przy

ocenie kandydatów na stanowisko sędziego Sądu Apelacyjnego reguł i kryteriów

awansu, które odpowiadałyby zasadom równego dostępu do służby publicznej,

równego traktowania oraz zasadom demokratycznego państwa prawa

urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej, w wyniku czego jego

kandydatura od pewnego etapu postępowania przed Krajową Radą Sądownictwa

14

przestała być brana pod uwagę w dalszym jego toku i nie przedstawiono jej

Prezydentowi do powołania; (-) naruszenie art. 17 pkt 3 i 4 uchwały Krajowej Rady

Sądownictwa z dnia 22 lipca 2011 r. w sprawie szczegółowego trybu działania

KRS, poprzez niewezwanie odwołującego się na posiedzenie Zespołu w dniu 3

września 2012 r.; (-) naruszenie art. 35 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o Krajowej Radzie

Sądownictwa poprzez zaniechanie i niedokonanie oceny kwalifikacji odwołującego

się sędziego, w wyniku czego jego kandydatura nie została przedstawiona

Prezydentowi RP do powołania; (-) naruszenie art. 33 ust. 1 i 2 ustawy o Krajowej

Radzie Sądownictwa, poprzez brak wszechstronnego rozważenia sprawy, to jest:

niezastosowanie takich samych kryteriów wobec wszystkich kandydatur,

nieuwzględnienie wszystkich okoliczności istotnych mających znaczenie przy

dokonywaniu oceny kandydatów oraz naruszenie swobodnej oceny kandydatów,

poprzez brak wskazania, jak przedstawiają się dane składającego odwołanie w

odniesieniu do zastosowanych przez KRS kryteriów.

W ocenie sędziego B.B., KRS podejmując zaskarżoną uchwałę dopuściła się

złamania zasady równego traktowania kandydatów i równego dostępu do służby

publicznej. Decyzja o zaproszeniu dwóch kandydatek nastąpiła w oparciu o analizę

akt osobowych oraz udzielone poparcie środowiska sędziowskiego. Z uchwały nie

wynika, jakie okoliczności zostały wzięte pod uwagę przy analizie akt osobowych,

co uniemożliwia odniesienie się do tego aspektu decyzji Zespołu. Jeżeli są tożsame

z tymi, które przywołano w dalszej części uchwały przy opisie poszczególnych

kandydatów, to należy postawić im zarzut nie tylko niewłaściwej oceny, ale także

wybiórczości. Opis drogi zawodowej przynajmniej części kandydatów nie zawiera

istotnych informacji o ich pracy, które powinny się znajdować w ich aktach

osobowych. Składający odwołanie zwrócił uwagę, że na Zgromadzeniu Ogólnym

Sędziów Sądu Apelacyjnego otrzymał takie samo poparcie środowiska jak

kandydatka, która została zaproszona na rozmowę z Zespołem. Taki sposób

postępowania stanowi naruszenie art. 17 pkt 3 i 4 uchwały KRS z dnia 22 lipca

2012 r. w sprawie szczegółowego trybu działania KRS i potwierdza zarzut

nierównego traktowania kandydatów. Z opisu drogi zawodowej poszczególnych

kandydatów nie wynika, aby którykolwiek z oceniających ich wizytatorów wystawił

jednoznaczną ocenę ich pracy, przez co należy rozumieć przyjętą powszechnie

15

skalę ocen od 1 do 6. Wszystkie oceny miały charakter opisowy. Z oceny sędziego

B.B. wynika, że posiada „bardzo dobre przygotowanie zawodowe”, „prezentuje

wysoki poziom wiedzy merytorycznej, w sposób modelowy łączy praktykę ze

znajomością przepisów prawa”, o czym świadczą z jednej strony wyniki orzecznicze

oraz spostrzeżenia zawarte w protokołach wizytacji i lustracji, a z drugiej liczne

publikacje. Jego praca jako sędziego wizytatora została oceniona „bardzo wysoko”.

Odwołujący zauważył również, że nie domaga się tego, aby KRS badała

cały okres pracy kandydatów w sądzie okręgowym, ale uważa, że w sytuacji, gdy

kandydaci biorący udział w konkursie mieli już sporządzone oceny pracy za

wcześniejsze okresy ich orzecznictwa (na potrzeby wcześniejszych konkursów, w

których brali udział), a które powinny być w ich aktach osobowych (lub znajdują się

w dyspozycji Sądu Apelacyjnego), fakt ich sporządzenia oraz ich treść powinna być

brana pod uwagę przy podejmowaniu uchwały. Z uzasadnienia zaskarżonej

uchwały nie wynika natomiast, aby KRS się z nimi zapoznawała lub brała je pod

uwagę. Jego zdaniem nie do przyjęcia jest sytuacja, kiedy o tym, kto zostanie

sędzią najwyższego szczebla w ramach sądownictwa powszechnego, decydować

będzie tylko ostatni, krótki okres jego długiej kariery zawodowej.

W odpowiedzi na odwołanie wniesione przez odwołującego się B.B., Krajowa

Rada Sądownictwa wniosła o oddalenie tego odwołania w całości.

Zdaniem Krajowej Rady Sądownictwa podniesione przez skarżącego

zarzuty, odwołujące się do naruszenia przepisów, stanowią w istocie wyraz

subiektywnych odczuć bądź wręcz pokrzywdzenia skarżącego, zmierzającego do

wykazania przewagi własnego dorobku zawodowego oraz walorów i przymiotów

osobistych. Tymczasem, podejmując decyzję o przedstawieniu kandydatury sędzi

C.C. do powołania na stanowisko sędziego Sądu Apelacyjnego, Krajowa Rada

Sądownictwa zastosowała łącznie wszystkie kryteria ustawowe określone w art. 35

ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa, dając temu wyraz w

uzasadnieniu zaskarżonej uchwały. Podjęta uchwała uwzględnia oceny

kwalifikacyjne uzyskane przez kandydatów, posiadane przez nich doświadczenie

zawodowe, opinie służbowe na temat ich pracy oraz inne dokumenty dołączone do

karty zgłoszenia, a także siłę poparcia udzielonego kandydatom przez Kolegium

Sądu Apelacyjnego i Zgromadzenie Ogólne Sędziów tego Sądu. Krajowa Rada

16

Sądownictwa oceniła, że za wyborem kandydatury sędzi C.C., przedstawionej

szczegółowo w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały, przemawia rekomendacja

sędziego wizytatora, który stwierdził, że jej dorobek orzeczniczy ma znaczącą

wartość dla wizerunku sądownictwa drugoinstancyjnego i że kandydatka ta należy

do grona najlepszych sędziów orzekających obecnie w Sądzie Okręgowym.

Rada podkreśliła także, iż jak wynika z treści zaskarżonej uchwały, na

posiedzenie Zespołu członków Krajowej Rady Sądownictwa zostały zaproszone

osoby, „których kandydatury w wyniku analizy akt osobowych oraz udzielonego

poparcia środowiska sędziowskiego zostały uznane za najlepsze spośród

wszystkich kandydatów ubiegających się o wolne stanowisko sędziowskie w Sądzie

Apelacyjnym”. Podniesiony w odwołaniu argument o uzyskaniu przez skarżącego

takiego samego poparcia środowiska sędziowskiego, jak zaproszona na rozmowę

sędzia C.C., jest także nietrafny. O ile bowiem kandydatura sędzi C.C. została

zaopiniowana bardzo pozytywnie przez Kolegium Sądu Apelacyjnego (5 głosów

„za”, 1 głos „przeciw” - 18 punktów poparcia) i nie uzyskała tylko rekomendacji

Zgromadzenia Ogólnego Sędziów tego Sądu (3 głosy „za”, 34 głosy „przeciw”), o

tyle kandydatura sędziego B.B. nie została oceniona pozytywnie, zarówno przez

Kolegium Sądu (2 głosy „za”, 4 głosy „przeciw” - 7 punktów poparcia), jak i przez

Zgromadzenie Ogólne Sędziów (3 głosy „za”, 34 głosy „przeciw”).

Skarżący zarzucił również, że z treści zaskarżonej uchwały nie wynika, czym

kierował się Zespół członków Krajowej Rady Sądownictwa, występując do Rady o

zaproszenie na rozmowę wyłącznie sędzi A.A. i sędzi C.C. Przytoczony powyżej

fragment uchwały wskazuje jednak wprost przyjęte kryteria: poczyniona analiza akt

osobowych kandydatów oraz siła poparcia udzielonego poszczególnym

kandydatom przez środowisko sędziowskie. W uzasadnieniu zaskarżonej uchwały

ukazany jest także przebieg postępowania w toku prac Zespołu podczas

posiedzenia w dniu 5 lipca 2012 r., kiedy Zespół wystąpił do Krajowej Rady

Sądownictwa.

Rada podkreśliła ponadto, że przepis art. 33 ust. 2 ustawy z dnia 12 maja

2011 r. o Krajowej Radzie Sądownictwa nie nakłada na nią obowiązku żądania

osobistego stawiennictwa wszystkich kandydatów ani złożenia pisemnych

wyjaśnień przez każdego z nich. Ponadto uzupełnienie materiału zgromadzonego w

17

sprawie na podstawie art. 33 ust. 2 ma charakter wyjątkowy i jest dopuszczalne

wyłącznie w uzasadnionych przypadkach. W postępowaniu nominacyjnym na

stanowisko sędziego Sądu Apelacyjnego, ogłoszone w Monitorze Polskim z 2012

r., poz. 3, Krajowa Rada Sądownictwa uznała za taki przypadek sytuację, w której

dwie kandydatki o wyróżniających ocenach kwalifikacyjnych uzyskały niemal

równorzędnie wysokie poparcie Kolegium Sądu (6 głosów „za” i 20 punktów

poparcia oraz 5 głosów „za”, 1 głos „przeciw” i 18 punktów poparcia), a krańcowo

różne wyniki głosowania podczas posiedzenia Zgromadzenia Ogólnego Sędziów

(29 głosów „za”, 8 głosów „przeciw” oraz 3 głosy „za” i 34 głosy „przeciw”).

Za bezzasadne Rada uznała też stanowisko skarżącego, w myśl którego po

dniu 5 lipca 2012 r. jego kandydatura przestała być brana pod uwagę. Z treści

zaskarżonej uchwały wynika bowiem, że Rada wszechstronnie rozważyła wszystkie

okoliczności sprawy, uwzględniając oceny kwalifikacji kandydatów według kryteriów

określonych w art. 35 ust. 2 ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o Krajowej Radzie

Sądownictwa i przybliżając sylwetki poszczególnych kandydatów. Jak trafnie

stwierdził natomiast Sąd Najwyższy, zakres rozważań dotyczących poszczególnych

kandydatów może być zróżnicowany w zależności od potrzeb - powinien być

szerszy w stosunku do kandydatów mających zbliżoną sytuację. W ocenie Krajowej

Rady Sądownictwa ogólna ocena kwalifikacyjna skarżącego nie była zbliżona do

wyróżniającej oceny kwalifikacyjnej kandydatki ocenionej najwyżej w zaskarżonej

procedurze nominacyjnej. Przedstawienie sylwetki skarżącego w treści uchwały nie

wymagało zatem nadmiernego rozbudowania. Przepis art. 33 ust. 1 ustawy z dnia

12 maja 2011 r. o Krajowej Radzie Sądownictwa nakłada na Radę obowiązek

rozstrzygania spraw indywidualnych wyłącznie po wszechstronnym rozważeniu

sprawy, tj. po uwzględnieniu całości zgromadzonej dokumentacji. Postulatu tego

nie można utożsamiać z koniecznością szczegółowego odnoszenia się w treści

uchwały do każdego z załączonych dokumentów. Tym bardziej, że Krajowa Rada

Sądownictwa, będąc organem kolegialnym, wyraża swoje stanowisko w procedurze

głosowania, bez obowiązku przedstawiania motywów, jakimi kierowali się przy

oddawaniu głosów jej poszczególni członkowie. Wyrazem uwzględnienia i

rozważenia przez Krajową Radę Sądownictwa całokształtu okoliczności sprawy jest

uzasadnienie podjętej uchwały.

18

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Wstępnie Sąd Najwyższy uważa za stosowne przypomnieć, że zgodnie z art.

44 ust. 1 zdanie pierwsze ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o Krajowej Radzie

Sądownictwa (Dz.U. Nr 126, poz. 714, dalej ustawa o KRS), uczestnik

postępowania może odwołać się do Sądu Najwyższego z powodu sprzeczności

uchwały Rady z prawem, o ile odrębne przepisy nie stanowią inaczej. Wynikające z

tego przepisu prawo zaskarżenia uchwał Rady dotyczy zatem uchwał

podejmowanych w sprawach należących do jej kompetencji, w tym w wymienionych

w art. 3 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o KRS sprawach o rozpatrzenie i ocenę kandydatów

do pełnienia urzędu na stanowiskach sędziów Sądu Najwyższego oraz

stanowiskach sędziowskich w sądach powszechnych, sądach administracyjnych i

sądach wojskowych, a także przedstawienia Prezydentowi Rzeczypospolitej

Polskiej wniosków o powołanie sędziów w Sądzie Najwyższym, sądach

powszechnych, sądach administracyjnych i sądach wojskowych. Stosownie do art.

44 ust. 3 ustawy o KRS do postępowania przed Sądem Najwyższym w sprawach z

odwołań od uchwał Rady stosuje się przepisy Kodeku postępowania cywilnego o

skardze kasacyjnej, poza przepisem art. 871

k.p.c. ustanawiającym przymus

adwokacko – radcowski w występowaniu przed tymże Sądem. Odesłanie do

przepisów Kodeksu postępowania cywilnego o skardze kasacyjnej determinuje

więc sposób wyznaczenia granic rozpoznania przez Sąd Najwyższy sprawy

zainicjowanej odwołaniem uczestnika postępowania. Stosownie do art. 39813

§ 1

k.p.c. Sąd Najwyższy rozpoznaje bowiem skargę kasacyjną w granicach

zaskarżenia oraz w granicach podstaw, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko

nieważność postępowania.

Odnośnie do granic zaskarżenia wypada stwierdzić, że odwołanie wniesione

od uchwały Krajowej Rady Sądownictwa z zasady może odnosić się wyłącznie do

tej części, w której owa uchwała dotyczy osoby wnoszącej odwołanie oraz do

kandydata, którego Rada postanowiła przedstawić Prezydentowi RP z wnioskiem o

powołanie do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego. Tylko w tym zakresie może

bowiem zostać naruszony interes prawny osoby odwołującej się, ponieważ tylko ta

część uchwały dotyczy jej praw i obowiązków. W pozostałej części uchwała dotyczy

19

natomiast kandydatów (ich praw i obowiązków), którzy nie zostali przedstawieni z

wnioskiem o powołanie, a zatem po stronie osoby odwołującej się nie występuje

żaden interes prawny w kwestionowaniu tej części uchwały. Choć więc oboje

odwołujący się domagali się uchylenia zaskarżonej uchwały „w całości”, to z

przyczyn wyżej podniesionych ich odwołania mogły dotyczyć odpowiednio – w

odniesieniu do A.A. punktu I oraz punktu II podpunktu 4 zaskarżonej uchwały, zaś

w odniesieniu do B.B. punktu I oraz puntu II podpunktu 3 tej uchwały. W takim też

zakresie oba odwołania zostały rozpoznane.

Analizując z kolei problem podstaw odwołania od uchwał Rady, Sąd

Najwyższy jest zdania, że zasadniczo nie ma zastosowania w tym zakresie art.

3983

§ 1 k.p.c. regulujący kwestię podstaw kasacyjnych, gdyż w przypadku

odwołań od uchwał Rady podstawy te są określone w art. 44 ust. 1 zdanie pierwsze

ustawy o KRS, który stanowi, że odwołanie można wnieść z powodu sprzeczności

uchwały z prawem, a zatem zarówno z prawem materialnym jak i z przepisami

postępowania. Jeśli jednak chodzi o przepisy postępowania, to oczywiście nie będą

nimi przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, gdyż stosowanie tych

przepisów w postępowaniu przez Radą wyłącza art. 2 ustawy o KRS. Nie są to

również przepisy Kodeksu postępowania cywilnego, albowiem z treści jego art. 1

jednoznacznie wynika, że Kodeks postępowania cywilnego reguluje postępowanie

sądowe w wymienionych w tym przepisie kategoriach spraw, a nie postępowanie

przed innymi organami władzy państwowej, w dodatku mającymi – jak

postępowanie przed Krajową Radą Sądownictwa – charakter publiczny.

Szczegółowe zasady postępowania przed Radą w indywidualnych sprawach

zostały natomiast unormowane w przepisach rozdziału 3 obecnie obowiązującej

ustawy o KRS i to one mogą stanowić punkt odniesienia dla podnoszonych w

odwołaniach od uchwał Krajowej Rady Sądownictwa zarzutów naruszenia

przepisów proceduralnych. Naruszenia te muszą przy tym mieć istotny wpływ na

wynik sprawy, odzwierciedlony w treści zaskarżonej uchwały. Tak sformułowane

podstawy zaskarżenia wyznaczają z kolei zakres kognicji Sądu Najwyższego w tej

kategorii spraw.

Sąd Najwyższy w obecnym składzie uznaje przy tym za nadal aktualny

pogląd judykatury wyrażany na gruncie art. 13 ust. 2 dawnej ustawy z dnia 27 lipca

20

2001 r. o Krajowej Radzie Sądownictwa (jednolity tekst: Dz.U. z 2010 r. Nr 11, poz.

67 ze zm.), będącego odpowiednikiem art. 44 ust. 1 obecnej ustawy o KRS,

zgodnie z którym zakres kognicji Sądu Najwyższego w ramach oceny uchwał

Krajowej Rady Sądownictwa obejmuje wyłącznie badanie, czy uchwała nie

pozostaje w sprzeczności z prawem. Oznacza to, że Sąd Najwyższy nie ma

kompetencji do merytorycznego rozpatrywania kwalifikacji kandydata na sędziego

(a tym bardziej jego kontrkandydatów). Dlatego przy ocenie zgodności uchwały

Rady z prawem merytoryczna ingerencja Sądu w rozstrzygnięcie Rady jest

niedopuszczalna. Kontrola Sądu ograniczona jest bowiem do oceny zgodności z

prawem zastosowanej procedury oceny kandydata. Inaczej rzecz ujmując, Sąd

Najwyższy w sprawie z odwołania od uchwały Krajowej Rady Sądownictwa w

zakresie przypisanych mu kompetencji nie przejmuje kompetencji Rady jako organu

umocowanego przez Konstytucję RP do rozpatrywania i oceny kandydatów do

pełnienia urzędu sędziego, ale ją uwzględnia, przy czym zastosowanie, z mocy

cytowanego już art. 44 ust. 3 o Krajowej Radzie Sądownictwa, przepisów Kodeksu

postępowania cywilnego o skardze kasacyjnej rodzi ten skutek, że poza gestią

Sądu Najwyższego pozostają ustalenia faktyczne i ocena dowodów (art. 3983

§ 2

k.p.c.). Dlatego też kwestie te są domeną Rady, podobnie jak ocena doboru

kryteriów, a także znaczenie przywiązywane do poszczególnych kryteriów przy

ocenie poszczególnych kandydatów, pozostając zasadniczo poza zakresem

kompetencji Sądu Najwyższego dokonującego kontroli legalności uchwał Rady,

chyba że naruszają one podstawowe zasady prawne, w tym zwłaszcza zasadę

jednakowego dostępu do stanowisk i zasadę niedyskryminacji (art. 60 i art. 32

Konstytucji RP). Przedmiotem badania ze strony Sądu Najwyższego pozostaje

zatem procedura podejmowania uchwały przez Krajową Radę Sądownictwa, a nie

przesłanki, które zadecydowały o jej treści (por. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia

15 lipca 2009 r., III KRS 7/09 i III KRS 11/09, niepublikowane, oraz z dnia 20

października 2009 r., III KRS 13/09, ZNSA 2011, nr 11, poz. 93). Wypada również

dodać, iż jak zauważył Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 27

maja 2008 r., SK 57/06 (OTK – A 2008, nr 4, poz. 63), ani szczególna,

konstytucyjna, pozycja ustrojowa KRS, ani fakt, że w myśl art. 12 ust. 5

(poprzedniej) ustawy o KRS w postępowaniu przed Radą nie stosuje się przepisów

21

Kodeksu postępowania administracyjnego, nie odbierają postępowaniu przed Radą

w sprawach indywidualnych, dotyczących powołania na stanowiska sędziowskie,

charakteru postępowania administracyjnego. Przedmiot postępowania w kwestii

oceny kandydata i przedstawienia wniosku o jego powołanie na stanowisko

sędziego ma charakter sprawy w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji. I jako taka

powinna podlegać kontroli sądowej w zakresie właściwym tego rodzaju sprawom, tj.

pod kątem legalności, przestrzegania stosownych procedur prawnych. Zgodzić się

natomiast należy ze stanowiskiem, że merytoryczna ingerencja Sądu w

rozstrzygnięcia Rady byłaby niedopuszczalna, wkraczałaby bowiem w sferę

szczególnego władztwa Rady, wynikającego z samych norm konstytucyjnych.

Jednakże kontrola sądowa przestrzegania praw obywateli, w rozważanym wypadku

praw wynikających z art. 60 Konstytucji, tj. prawa równego dostępu do służby

publicznej, a zatem w sprawach prowadzenia naboru na podstawie przejrzystych

kryteriów selekcji kandydatów i obsadzania poszczególnych stanowisk w służbie

publicznej, jest, w myśl art. 45 ust. 1 Konstytucji, konieczna.

W konsekwencji takiego ukształtowania kognicji Sądu Najwyższego w

zakresie kontroli nad postępowaniem dotyczącym przedstawienia Prezydentowi

Rzeczypospolitej Polskiej wniosku o powołanie sędziego, kontrola sądowa

obejmuje w szczególności badanie, czy Rada przestrzegała w danym

postępowaniu jednolitych kryteriów oceny kandydata oraz procedur postępowania

związanych z oceną kandydatury i przedstawiania wniosku Prezydentowi. Analiza

tego, czy uchwała nie pozostaje w sprzeczności z prawem, obejmuje także kontrolę

przestrzegania przez Radę innych wymagań prawnych, w tym na przykład

ustawowych warunków powoływania na stanowisko sędziego, sprecyzowanych w

ustawie z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz.U. Nr

98, poz. 1070 ze zm.) oraz ogólnych reguł proceduralnych obowiązujących w

postępowania przed tym organem, określonych w przepisach rozdziału 3 ustawy o

KRS.

Przechodząc zatem do oceny podstaw odwołań wniesionych w niniejszej

sprawie od uchwały Rady z dnia […]., Sąd Najwyższy w pierwszej kolejności

stwierdza, że oboje odwołujący się oparli swoje odwołania od przedmiotowej

uchwały na zarzutach naruszenia przepisów art. 2, art. 32 ust. 1 i art. 60 Konstytucji

22

Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 35 ust. 2 pkt 1 i 2 i art. 33 ust. 1 i 2 ustawy o

KRS, a także art. 17 pkt 3 i 4 uchwały Krajowej Rady Sądownictwa z dnia 22 lipca

2012 r. w sprawie szczegółowego trybu działania KRS (w rzeczywistości chodzi

zapewne o § 17 pkt 3 i 4 powołanej uchwały, gdyż posługuje się ona takimi właśnie

jednostkami redakcyjnymi).

W związku z tak sformułowanymi zarzutami wypada zatem stwierdzić, iż

art. 33 ust. 1 ustawy o KRS zobowiązuje Krajową Radę Sądownictwa, aby przed

podjęciem uchwały w indywidualnych sprawach należących do jej kompetencji,

wszechstronnie rozważyła sprawę, na podstawie udostępnionej dokumentacji oraz

wyjaśnień uczestników postępowania lub innych osób, jeśli zostały złożone. Z treści

tego przepisu, przy uwzględnieniu zasad ogólnie przyjętych w działaniu organów

państwa w demokratycznym państwie prawnym (art. 2 Konstytucji), wynika zatem

obowiązek wszechstronnego rozpatrzenia i oceny przez Radę kandydatów do

pełnienia urzędu na stanowiskach sędziowskich, a jego naruszenie może polegać

na pominięciu istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności wynikających z

owej dokumentacji lub wyjaśnień, albo dokonaniu ustaleń sprzecznych z tymże

materiałem. Z kolei w art. 33 ust. 2 ustawy o KRS wskazano jedynie, iż w

uzasadnionych przypadkach Rada może żądać osobistego stawiennictwa

uczestnika postępowania lub złożenia przez niego pisemnych wyjaśnień, a także

uzupełnienia materiałów sprawy. Przepis art. 30 ust. 2 (dotyczący możliwości

zwrócenia się przez Przewodniczącego Rady o przedstawienie Radzie akt

osobowych w przypadku, gdy są one niezbędne do rozpatrzenia indywidualnej

sprawy) stasuje się przy tym odpowiednio. Z przepisem tym korespondują,

adresowane bezpośrednio do zespołu wyznaczonego do zbadania materiałów w

indywidualnej sprawie, § 17 pkt 3 i 4 (co już wcześniej zostało zauważone –

błędnie określone w odwołaniach jako art. 17 pkt 3 i 4) uchwały Krajowej Rady

Sądownictwa z dnia 22 lipca 2012 r. w sprawie szczegółowego trybu działania

KRS, zgodnie z którymi zespół może wystąpić do Rady o wezwanie uczestnika

postępowania do osobistego stawiennictwa na posiedzeniu zespołu lub Rady, a

także do złożenia przez niego pisemnych wyjaśnień (pkt 3), zaś po wysłuchaniu

uczestnika postępowania, w którym mogą wziąć udział przedstawiciele organizacji i

organów, o których mowa w art. 36 ust. 2 ustawy, referent proponuje treść

23

stanowiska zespołu, a w przypadku rozpatrywania kandydatur na stanowiska

sędziowskie, jeżeli na stanowisko sędziowskie zgłosił się więcej niż jeden kandydat,

listę rekomendowanych kandydatów (pkt 4). Zarówno art. 33 ust. 2 ustawy o KRS,

jak i powołane przepisy uchwały Krajowej Rady Sądownictwa z dnia 22 lipca

2012 r. w sprawie szczegółowego trybu działania KRS nie określają jednak

obowiązków Rady, lecz wyłącznie jej uprawnienia, co jasno wynika z treści tych

przepisów. Od samej Rady, a na wstępnym etapie postępowania od zespołu Rady,

zależy więc sposób ich realizacji. W tej sytuacji nie jest możliwe skuteczne

postawienie zarzutu naruszenia tych przepisów, skoro tylko Rada decyduje, czy

skorzystać z przewidzianych w nich możliwości, a w przypadku uznania takiej

potrzeby, wskazuje także zakres czynności, które mają zostać podjęte w celu ich

realizacji. Powoływany w obu odwołaniach art. 35 ust. 2 ustawy o KRS stanowi

natomiast, że przy ustalaniu kolejności kandydatów na liście zespół kieruje się

przede wszystkim oceną kwalifikacji kandydatów, a ponadto uwzględnia:

1) doświadczenie zawodowe, opinie przełożonych, rekomendacje, publikacje i inne

dokumenty dołączone do karty zgłoszenia; 2) opinie kolegium właściwego sądu

oraz ocenę właściwego zgromadzenia ogólnego sędziów. Warto w tym miejscu

zauważyć, że ów katalog (adresowany w pierwszej kolejności do zespołu Rady przy

sporządzaniu listy rekomendowanych kandydatów) nie ma wyczerpującego

charakteru i - poza wyeksponowaniem oceny kwalifikacji kandydatów – w żadnym

razie nie hierarchizuje kolejnych przymiotów, którymi powinna odznaczać się

osoba ubiegająca się o to stanowisko. Ustawodawca nie zastosował też w art. 35

ust. 2 ustawy o KRS „gradacji kryteriów”. Wszystkim kryteriom – poza oceną

kwalifikacji kandydatów – przypisał bowiem takie samo znaczenie. Co do samych

kwalifikacji kandydatów należy z kolei podkreślić, że wymieniony przepis nie

precyzuje tego pojęcia. Z pewnością jednak nie można utożsamiać ich tylko z

wymaganiami stawianymi kandydatom w przepisach ustawy o ustroju sądów

powszechnych, czy też ustawy o ustroju sądów administracyjnych, gdyż te

wyznaczają jedynie minimum standardów dla osoby ubiegającej się o stanowisko

sędziego. Chodzi więc raczej o uwzględnienie w ocenie kandydatów - poza owym

ustawowym minimum – dodatkowych elementów składających się na teoretyczne i

praktyczne umiejętności potrzebne do wykonywania tego zawodu, jak np. wyniki

24

ukończenia studiów i egzaminu sędziowskiego, uzyskane stopnie naukowe,

ukończone studia podyplomowe i szkolenia, reprezentowana w toku wykonywania

dotychczasowej pracy i analizowana przez sędziów wizytatorów oraz przełożonych

wiedza prawnicza, sposób organizowania pracy i wywiązywania się z obowiązków,

itp. Aktualnym pozostaje zatem pogląd judykatury, ukształtowany na podstawie

przepisów dawnej ustawy o KRS z dnia 27 lipca 2001 r., w myśl którego w

przypadku ubiegania się kilku osób o jedno stanowisko sędziowskie wskazane jest

wyjaśnienie w uzasadnieniu uchwały sytuacji poszczególnych kandydatów w

aspekcie zastosowanych przez Radę kryteriów oceny. Zakres rozważań

dotyczących poszczególnych kandydatów może być przy tym zróżnicowany w

zależności od potrzeb, wobec czego nie jest konieczne uszeregowanie

kandydatów w oparciu o każde z przyjętych kryteriów oceny. Decyduje ocena

całościowa, wynikająca z łącznego zastosowania tych przesłanek (por. wyroki Sądu

Najwyższego z dnia 20 października 2009 r., III KRS 13/09, ZNSA 2011, nr 1, poz.

93; z dnia 14 stycznia 2010 r., III KRS 24/09, LEX nr 737271 i z dnia 17 sierpnia

2010 r., III KRS 10/10, LEX nr 678015).

Wobec faktu, iż odwołujący się sformułowali także zarzuty naruszenia art. 2,

art. 32 ust. 1 i art. 60 Konstytucji RP, należy zauważyć, iż pierwszy z wymienionych

przepisów wskazuje, że Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem

prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej, co w kontekście

rozpoznawanej sprawy oznacza, że nakazuje on dochowanie przez Radę

obowiązku wszechstronnego rozpatrzenia i oceny kandydatów do pełnienia urzędu

na stanowiskach sędziowskich, w sposób respektujący standardy

charakterystyczne dla organów demokratycznego państwa prawnego (w tym m.in.

zasadę ochrony zaufania obywatela do państwa). Z kolei przedmiotem ochrony

wynikającej z art. 60 Konstytucji RP jest przede wszystkim formalny aspekt dostępu

do służby, a więc związany z przestrzeganiem jednolitych kryteriów i procedur

postępowania, a nie (co już wyżej było podnoszone) sama ocena kwalifikacji czy

też wiarygodności danej osoby z punktu widzenia kryteriów stosowanych w ramach

tego postępowania. Dlatego sądowa kontrola dokonywana przez pryzmat

wymienionego przepisu nie stwarza podstaw do wkraczania w zakres kompetencji

Krajowej Rady Sądownictwa, ponieważ mogłoby to oznaczać naruszenie

25

konstytucyjnych uprawnień i kompetencji Rady wynikających z art. 179 Konstytucji.

Ochrona sądowa udzielana kandydatowi na określone stanowisko sędziowskie,

dokonywana przy uwzględnieniu art. 60 Konstytucji RP, winna zatem obejmować

kontrolę postępowania przed Radą pod względem jego zgodności z prawem, a

więc musi być ograniczona do oceny zgodności z prawem zastosowanej in casu

procedury oceny kandydatury bądź kandydatur i w efekcie przedstawienia

Prezydentowi RP wniosku o powołanie lub odmowy objęcia danego kandydata

takim wnioskiem. Trzeci z wymienionych przepisów (art. 32 ust. 1 Konstytucji)

statuuje zaś zasadę równości wszystkich wobec prawa i równości traktowania

wszystkich przez władze publiczne oraz zakazuje dyskryminacji w życiu

politycznym, społecznym lub gospodarczym z jakiejkolwiek przyczyny. Dlatego

kontrola sądowa postępowania przed Radą w zakresie jej zgodności z tym

przepisem powinna sprowadzać się do oceny, czy wszyscy kandydaci

uczestniczący w procedurze konkursowej byli traktowani jednakowo oraz czy żaden

z nich nie był w jakikolwiek sposób dyskryminowany. Poddanie kontroli sądowej

wyników postępowania przed KRS w takiej indywidualnej sprawie nie może

natomiast oznaczać, że sąd uczestniczyłby w decydowaniu o obsadzie określonego

stanowiska sędziowskiego.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy i w

pierwszej kolejności odnosząc je do odwołania sędziego B.B., Sąd Najwyższy stoi

na stanowisku, że odwołanie to nie jest zasadne.

Sposób sformułowania przez tego odwołującego się zarzutów wskazuje, że

w istocie kwestionuje on brak w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały szczegółowych

danych dotyczących jego osoby, co jego zdaniem świadczy o pominięciu ich w

ramach dokonywanej przez Radę oceny kandydatów, a w związku z tym o

przeprowadzeniu oceny jego kandydatury w sposób sprzeczny z prawem, dowolny i

nieodnoszący się do materiału zgromadzonego w postępowaniu kwalifikacyjnym.

Odnosząc się do tych zarzutów, Sąd Najwyższy stwierdza jednakże, iż jak

wynika z uzasadnienia zaskarżonej uchwały, Krajowa Rada Sądownictwa,

rozpatrując i oceniając kandydatury zgłoszone na wolne stanowiska sędziowskie w

Sądzie Apelacyjnym, dysponowała kompletną dokumentacją dotyczącą

poszczególnych osób biorących udział w konkursie oraz listą rekomendacyjną

26

zespołu Rady, sporządzoną po zapoznaniu się z tą dokumentacją. Wbrew

odmiennemu poglądowi odwołującego się, uzasadnienie uchwały Rady nie może

być natomiast powtórzeniem treści całego zgromadzonego materiału sprawy. W

tym kontekście nie można więc zarzucać Radzie, że w uzasadnieniu swojej

uchwały poprzestała na szczegółowym przedstawieniu danych dotyczących

kandydata, co do którego podjęła uchwałę o przedstawieniu go Prezydentowi RP z

wnioskiem o powołanie do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego Sądu

Apelacyjnego, nie opisując równocześnie w sposób równie szczegółowy

indywidualnej sytuacji każdego z pozostałych kandydatów. O ile bowiem art. 42 ust.

1 ustawy o KRS, którego naruszenia odwołujący się zresztą nie zarzuca, stanowi,

że uchwały Rady w sprawach indywidualnych wymagają uzasadnienia, to nie

określa równocześnie wymaganej treści tego uzasadnienia. Z punktu widzenia

ochrony interesów poszczególnych kandydatów trzeba więc przyjąć, iż Rada nie

ma obowiązku szczegółowego opisywania każdego z nich, wystarczające jest

dokładne przedstawienie kandydata (lub kandydatów) wybranych przez Radę.

Pozostali kandydaci znają bowiem dokładnie własną sytuację, a co za tym idzie

mogą ją porównać z opisaną w uzasadnieniu uchwały sytuacją kandydata

wybranego przez Radę. Ponadto dla ochrony interesów kandydata

nieprzedstawionego z wnioskiem o powołanie go do pełnienia urzędu na

stanowisku sędziowskim nie jest konieczne posiadanie informacji dotyczących

innych kandydatów niewybranych, skoro może on wnieść odwołanie tylko pod takim

zarzutem, że to on został bezpodstawnie pominięty, nie może zaś skarżyć uchwały

Rady, zarzucając jej pominięcie innego kandydata (o czym wcześniej była mowa).

Nie ma też żadnych podstaw do uznania za słuszną tezy, że Rada, nie

zamieszczając w uzasadnieniu uchwały szczegółowej charakterystyki kandydata,

nie dokonała tym samym wnikliwej oceny jego kandydatury. Tym samym, Sąd

Najwyższy obecnym składzie podziela odnoszący się do tej kwestii analogiczny

pogląd wyrażony, między innymi, w wyrokach zapadłych w sprawach III KRS 15/12

oraz III KRS 16/12. Dodać także wypada, że z uzasadnienia zaskarżonej uchwały

jednoznacznie wynika, iż Krajowa Rada Sądownictwa, rozpatrując kandydatury na

wakujące stanowisko sędziowskie w Sądzie Apelacyjnym, wzięła pod uwagę

wszystkie okoliczności dotyczące poszczególnych uczestników postępowania,

27

rzutujące na ocenę ich predyspozycji do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego

tego Sądu, a zwłaszcza te, o których mowa w art. 35 ust. 2 ustawy o KRS, tj.

kwalifikacje i doświadczenie zawodowe kandydatów, opinie wizytatorów i

przełożonych, rekomendacje oraz wyniki głosowań organów sądu i samorządu

sędziowskiego. Kryteria, którymi kierowała się Rada, podejmując decyzję o

przedstawieniu Prezydentowi RP konkretnej osoby z wnioskiem o powołanie do

pełnienia urzędu na stanowisku sędziego, są wyraźnie określone w uzasadnieniu

zaskarżonej uchwały i wynikają ze szczegółowego umotywowania przyczyn

dokonanego wyboru. Są nimi: bogate, wieloletnie doświadczenie zawodowe,

bardzo wysoka ocena kwalifikacji tej kandydatki, wnioski płynące z opinii na temat

jej pracy, a także sposób, w jaki zaprezentowała ona swoją kandydaturę podczas

rozmowy z członkami Zespołu Rady, wskazujące na to, iż wyróżnia się ona wiedzą

prawniczą, opanowaniem warsztatu pracy sędziego oraz wyjątkowymi

predyspozycjami osobowościowymi. Jednocześnie podkreślono, że te same

wymagania zastosowano wobec pozostałych uczestników postępowania, z których

żaden nie spełnia łącznie tychże kryteriów w taki stopniu, jak zwyciężczyni

konkursu, choć poziom kandydatur w konkursie był wysoki, a pozostali kandydaci

biorący udział w konkursie zostali ocenieni jako spełniający kryteria ustawowe

powołania na urząd sędziego sądu apelacyjnego oraz prezentujący odpowiedni

poziom merytoryczny. Jednym z elementów owej oceny było też poparcie organów

sądu i samorządu sędziowskiego. Warto zauważyć, że aczkolwiek wyniki

głosowania w kolegium i zgromadzeniu ogólnym sędziów właściwego sądu nie

wiążą Krajowej Rady Sądownictwa w ocenie kandydata na wolne stanowisko

sędziowskie, to jednak są one istotne z punktu widzenia art. 35 ust. 2 pkt 2 ustawy

o KRS i dlatego Rada powinna umotywować swój wybór, gdyby dotyczył on osoby,

która uzyskała mniejsze poparcie środowiska zawodowego (por. wyrok Sądu

Najwyższego z dnia 14 stycznia 2010 r., III KRS 24/09, LEX nr 737271). W

niniejszym przypadku należy wszakże podkreślić, że kandydatka wybrana przez

Radę osiągnęła zdecydowanie wyższe od B.B. poparcie Kolegium Sądu

Apelacyjnego oraz porównywalny z nim wynik głosowania zgromadzenia ogólnego.

Zaprezentowana w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały ocena kandydatur, wbrew

odmiennemu stanowisku odwołującego się, jest więc wynikiem wszechstronnego

28

rozważenia przez Krajową Radę Sądownictwa wszystkich aspektów sprawy i nie

można przypisać jej sprzeczności z prawem, w tym zwłaszcza z art. 33 ust. 1

ustawy o KRS. Jeszcze raz należy bowiem przypomnieć, że Krajowa Rada

Sądownictwa w toku analizowanego postępowania miała za zadanie wskazać i

przedstawić Prezydentowi RP z wnioskiem o powołanie do pełnienia urzędu na

stanowisku sędziego Sądu Apelacyjnego tylko jednego spośród pięciu kandydatów,

z których każdy (w tym także odwołujący się B.B.) z całą pewnością posiada

przymioty świadczące o tym, iż nie tylko spełnia formalne przesłanki awansu

zawodowego, ale również – przy uwzględnieniu określonych kryteriów oceny – jest

merytorycznie przygotowany do objęcia stanowiska sędziego sądu apelacyjnego.

Mówiąc lapidarnie, Rada (co sama przyznała w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały)

dokonywała więc wyboru pomiędzy dobrymi i bardzo dobrymi kandydatami, przy

czym kandydatura odwołującego się B.B. w żadnym razie nie została przez Radę

zdyskwalifikowana. Zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały wyjaśnienia

dotyczące dokonanego przez Radę wyboru innego kandydata świadczyły z kolei o

tym, że o wyborze decydowała całościowa ocena wynikająca z łącznego

zastosowania właściwych kryteriów tej oceny. Z tych samych przyczyn nie może

być również uzasadniony zarzut naruszenia art. 60 Konstytucji RP, zwłaszcza że –

co już wcześniej zostało podkreślone – przedmiotem ochrony wynikającej z tego

przepisu jest przede wszystkim formalny aspekt dostępu do służby, a więc

związany z przestrzeganiem jednolitych kryteriów i procedur postępowania, a nie

sama ocena kwalifikacji czy też wiarygodności danej osoby z punktu widzenia

kryteriów stosowanych w ramach tego postępowania. Zawarte w uzasadnieniu

zaskarżonej uchwały wyjaśnienia Rady nie zawierały także niczego, co można by

uznać za dyskryminację odwołującego się, świadczącą o naruszeniu art. 32 ust. 1

Konstytucji, zwłaszcza że odwołujący się B.B. nie wyjaśnia szczegółowo, na czym

miałaby owa dyskryminacja polegać, wiążąc ją – jak się zdaje – jedynie z sugestią,

iż „od pewnego etapu postępowania przed Krajową Radą Sądownictwa (jego

kandydatura) przestała być brana pod uwagę w dalszym jego toku”, czemu

jednoznacznie przeczy wszakże przedstawiony w uzasadnieniu zaskarżonej

uchwały przebieg postępowania na plenarnym posiedzeniu Rady, w czasie którego

ocenie były poddane kandydatury wszystkich sędziów uczestniczących w

29

procedurze konkursowej mającej na celu wyłonienie kandydata do przedstawienia

Prezydentowi RP z wnioskiem o powołanie do pełnienia urzędu na stanowisku

sędziego Sądu Apelacyjnego. Zasadności tego zarzutu nie potwierdza również fakt,

iż odwołujący się nie został zaproszony do odbycia rozmowy z Zespołem Rady.

Abstrahując bowiem od tego, że zaproszenie do odbycia rozmowy jest

uprawnieniem, a nie obowiązkiem Rady, co wynika z omówionych wyżej art. 33 ust.

2 ustawy o KRS oraz § 17 pkt 3 i 4 uchwały Krajowej Rady Sądownictwa z dnia 22

lipca 2012 r. w sprawie szczegółowego trybu działania KRS, należy podkreślić, iż

Zespół jest wewnętrznym organem Rady przygotowującym indywidualne sprawy na

plenarne posiedzenie Rady (art. 31 ustawy o KRS) i choć bez wątpienia zajmuje on

stanowisko co do merytorycznego załatwienia sprawy, to jednak ostateczne

stanowisko wyrażone w uchwale zajmuje zawsze Rada w pełnym składzie. Wypada

także dodać, że w przedmiotowej sprawie Rada (na wniosek Zespołu) skorzystała

ze swego uprawnienia po to, aby Zespół mógł bardziej wnikliwie ocenić te

kandydatury, których sytuację po analizie dostępnej dokumentacji uznał za

zbliżoną. Taki sposób postępowania Rady nie może być natomiast kwestionowany,

skoro służy wszechstronnemu rozważeniu sprawy poddanej Radzie pod ocenę. W

szczególności zaś nie może świadczyć o naruszeniu przez Radę art. 32 ust. 1

Konstytucji.

Wobec bezzasadności podstaw i zarzutów odwołania wniesionego przez

B.B., Sąd Najwyższy orzekł zatem o jego oddaleniu na mocy art. 39814

k.p.c. w

związku z art. 44 ust. 3 ustawy o KRS.

Odmiennie Sąd Najwyższy ocenia natomiast odwołanie wniesione przez

sędziego A.A. O ile bowiem także w odniesieniu do tego odwołania wyraża pogląd,

że nie są zasadne (z przyczyn już wcześniej przytoczonych) sformułowane w nim

zarzuty naruszenia art. 33 ust. 2 ustawy o KRS oraz § 17 pkt 3 i 4 uchwały Krajowej

Rady Sądownictwa z dnia 22 lipca 2012 r. w sprawie szczegółowego trybu

działania KRS, o tyle za uzasadnione uznaje pozostałe zarzuty, w tym zwłaszcza

zarzuty naruszenia art. 33 ust. 1 i art. 35 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o KRS.

Co już wyżej zostało podkreślone, Krajowa Rada Sądownictwa, uznając iż

najlepszym kandydatem do przedstawienia Prezydentowi RP z wnioskiem o

powołanie do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego Sądu Apelacyjnego jest

30

C.C., wskazała w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały, że w jej opinii „za wyborem

tej kandydatury przemawiają silna rekomendacja Pani sędzi na stanowisko

sędziego sądu apelacyjnego wyrażona przez sędziego wizytatora, bardzo wysoka

ocena jej kwalifikacji, zdobyte doświadczenie zawodowe, w tym w czasie pełnienia

funkcji, a także sposób w jaki zaprezentowała swoją kandydaturę podczas rozmowy

z członkami zespołu. Krajowa Rada Sądownictwa uznała, że kandydatka wyróżnia

się wiedzą prawniczą, opanowaniem warsztatu pracy sędziego oraz wyjątkowymi

predyspozycjami osobowościowymi takimi, jakich oczekuje się od sędziego sądu

powszechnego najwyższej rangi”. Zdaniem Sądu Najwyższego taki sposób

dokonania oceny kandydatki wskazuje, że Rada uwzględniła przy wyborze

kandydatury przede wszystkim ustawowe kryteria, o których mowa w art. 35 ust. 2

ustawy o KRS, to jest ocenę kwalifikacji i doświadczenie zawodowe, a nadto wzięła

pod uwagę sposób zaprezentowania się przez tę kandydatkę podczas rozmowy z

Zespołem Rady. O ile przy tym Sąd Najwyższy w składzie rozpoznającym niniejszą

sprawę w pełni respektuje prawo Rady do uwzględnienia przy wyborze kandydatów

do obsadzenia wakującego stanowiska sędziowskiego również takiego

„pozaustawowego” kryterium, jakim jest autoprezentacja kandydatów w trakcie

rozmów z Zespołem Rady, którego zastosowanie świadczy jedynie o zamiarze

wszechstronnego rozważenia przez Radę wszystkich okoliczności sprawy

(podobnie wypowiedział się zresztą w tym zakresie Sąd Najwyższy w wyroku z dnia

15 grudnia 2012 r., III KRS 27/11, OSNP 2012, nr 23-24, poz. 299), o tyle uznaje, iż

odwołanie się do kryteriów ustawowych, określonych w art. 35 ust. 2 ustawy o KRS,

oraz wskazanie, że wzięcie pod uwagę tych kryteriów uzasadnia wybór danego

kandydata, musi znajdować oparcie w zgromadzonych w toku postępowania

materiałach źródłowych, które taki właśnie wybór potwierdzają. Jeśli zatem Rada

stwierdza w uzasadnieniu swojej uchwały, że wybrany przez nią kandydat posiada

najwyższe spośród uczestniczących w konkursie kwalifikacje zawodowe oraz

doświadczenie zawodowe, to okoliczności te nie mogą pozostawać w sprzeczności

z materiałami źródłowymi, na podstawie których zostały ustalone. Tymczasem z

porównania opisanych w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały danych określających

kwalifikacje zawodowe i doświadczenie wybranej przez Radę C.C. oraz odwołującej

się A.A. wynika jednoznacznie, iż to odwołująca się posiada dłuższe (o co najmniej

31

cztery lata) doświadczenie zawodowe (sędzią sądu rejonowego została w 1987 r., a

sędzią sądu okręgowego – wówczas wojewódzkiego – w 1996 r., podczas gdy C.C.

odpowiednio w 1991 r. i 2000 r.). Co najmniej porównywalne w odniesieniu do obu

tych kandydatek są także ich doświadczenia związane z pełnieniem funkcji

kierowniczych i administracyjnych w zatrudniających je sądach. Również A.A.

pełniła bowiem w latach 1992 – 1996 funkcję przewodniczącej wydziału cywilnego

w sądzie rejonowym, w latach 2004 – 2006 funkcję zastępcy przewodniczącego

wydziału cywilnego sądu okręgowego, a w od 2006 r. funkcję przewodniczącej tego

wydziału. O lepszym przygotowaniu kandydatki wybranej do pełnienia urzędu na

stanowisku sędziego sądu apelacyjnego, wbrew odmiennemu stanowisku

zaprezentowanemu w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały, nie świadczy także

poziom jej kwalifikacji zawodowych, jeśli zważyć, że odwołująca się A.A. ukończyła

studia prawnicze z wynikiem bardzo dobrym z wyróżnieniem (kandydatka wybrana

z wynikiem dobrym), egzamin sędziowski zdała, analogicznie jak kandydatka

wybrana, z oceną bardzo dobrą, zaś jej praca zdaniem sędziego wizytatora

„zasługuje na ocenę bardzo dobrą, a w części (…) na ocenę wzorową. Pracuje z

wielkim zaangażowaniem i poczuciem służby sędziowskiej. Dorobek zawodowy, a

także jej cechy osobowe pozwalają na rekomendowanie jej kandydatury jako

spełniającej wszystkie wymagania dla ubiegania się o objęcie stanowiska sędziego

sądu apelacyjnego”. I ona zatem może poszczycić się równie „silną rekomendacją”

na stanowisko, o które ubiega się, jak kandydatka wybrana.

Wypada też jeszcze raz podkreślić, że o wyborze konkretnego kandydata

winna decydować ocena całościowa, wynikająca z łącznego zastosowania

przesłanek, którymi Rada winna kierować się w swoim postępowaniu. Choć więc

wyniki głosowania w kolegium i zgromadzeniu ogólnym sędziów właściwego sądu

nie wiążą Krajowej Rady Sądownictwa w ocenie kandydata na wolne stanowisko

sędziowskie, to jednak są one istotne z punktu widzenia art. 35 ust. 2 pkt 2 ustawy

o KRS, gdyż stanowią jedno z ustawowych kryteriów rzutujących na ocenę

predyspozycji kandydatów do pełnienia urzędu na obsadzanym stanowisku

sędziego, i dlatego Rada powinna umotywować swój wybór, gdyby dotyczył on

osoby, która uzyskała mniejsze poparcie środowiska zawodowego. Odnosząc się

do tej kwestii, Sąd Najwyższy zauważa, że to odwołująca się A.A., a nie

32

kandydatka wybrana, uzyskała najlepszą opinię Kolegium Sądu Apelacyjnego (6

głosów „za” i 20 punktów poparcia na 20 możliwych do uzyskania). Wprawdzie

poparcie udzielone kandydatce wybranej było także duże (5 głosów „za” i 18

punktów), ale bez wątpienia niższe. Tymczasem Rada w ogóle nie odniosła się do

tej różnicy w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały. Jaskrawo większemu poparciu ze

strony środowiska sędziowskiego uzyskanemu przez odwołującą się w ramach

głosowania w zgromadzeniu ogólnym Rada przeciwstawiła natomiast w

uzasadnieniu zaskarżonej uchwały sposób zaprezentowania się kandydatki

wybranej podczas rozmowy z Zespołem, określając go jako „dojrzały i

przekonujący”. Z kolei w odpowiedzi na odwołanie Przewodniczący Rady wyjaśnił,

iż przyczyną nieuwzględnienia przez Radę wyników głosowania w zgromadzeniu

ogólnym, w ramach którego kandydatka wybrana uzyskała zaledwie 3 głosy „za”

przy 34 głosach „przeciw”, a odwołująca się 29 głosów „za” i 8 głosów przeciw”,

podnosząc, że przewidziany w przepisach „Regulaminu w sprawie oceny

kandydata na stanowisko sędziego Sądu Apelacyjnego” sposób głosowania w

istocie nie świadczy o ocenie zgłoszonych kandydatur, jak tego wymagają art. 34

pkt 1 Prawa o ustroju sądów powszechnych oraz art. 35 ust. 2 pkt 2 ustawy o KRS,

lecz o wyborze preferowanego kandydata. Ostatecznie nie wiadomo zatem, jakie

były rzeczywiste przyczyny nieuwzględnienia przez Radę świadczących

zdecydowanie na korzyść odwołującej się wyników głosowania w zgromadzeniu

ogólnym.

Biorąc pod uwagę wszystkie wskazane wyżej argumenty, Sąd Najwyższy

stoi na stanowisku, że uzasadnienie zaskarżonej uchwały nie pozwala na kontrolę

postępowania Krajowej Rady Sądownictwa pod kątem dochowania przez nią

wymagania wszechstronnego rozważenia wszystkich okoliczności istotnych dla

rozstrzygnięcia sprawy. Wprawdzie sam dobór przez Radę kryteriów oceny

kandydatów na stanowiska sędziowskie zasadniczo pozostaje poza

scharakteryzowanym wcześniej zakresem kompetencji Sądu Najwyższego do

kontroli legalności uchwał Rady, jednakże nie dotyczy to sytuacji, gdy sposób

zastosowania przyjętych przez Radę kryteriów narusza podstawowe zasady

prawne, w tym szczególnie określoną w art. 33 ust. 1 ustawy o KRS zasadę

wszechstronnego rozważenia sprawy, a także konstytucyjne zasady jednakowego

33

dostępu do stanowisk w sferze publicznej oraz równego traktowania i

niedyskryminacji (por. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 20 października 2009 r.,

III KRS 13/09, ZNSA 2011, nr 1, poz. 93, z dnia 14 stycznia 2010 r., III KRS 24/09,

LEX nr 737271 i z dnia 5 sierpnia 2011 r., III KRS 9/11, niepublikowany), a z taką

sytuacją (z przyczyn wcześniej podniesionych) mamy do czynienia w

rozpoznawanej sprawie.

Kierując się przedstawionymi motywami oraz opierając się na treści art.

39815

§ 1 k.p.c. w związku z art. 44 ust. 3 ustawy o KRS, Sąd Najwyższy orzekł jak

w sentencji.