II KK 72/12

Sygn. akt II KK 72/12

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 31 stycznia 2013 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Michał Laskowski (przewodniczący)

SSN Jerzy Grubba (sprawozdawca)

SSA del. do SN Mariusz Młoczkowski

Protokolant Anna Janczak

przy udziale przedstawiciela Rzecznika Praw Obywatelskich oraz

prokuratora Prokuratury Generalnej Lucjana Nowakowskiego,

w sprawie S. L.

skazanego z art. 278 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 i in. k.k. i in.

po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie

w dniu 31 stycznia 2013 r.,

kasacji, wniesionej przez Rzecznika Praw Obywatelskich

od wyroku Sądu Rejonowego z dnia 23 września 2009 r.,

1) uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje do

ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w P.,

2) kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego obciąża

Skarb Państwa.

UZASADNIENIE

2

S. L. został oskarżony o to, że :

1. w dniu 1 września 2008r. w K. dokonał zaboru w celu przywłaszczenia

roweru m-ki „Wheller” wraz z dodatkowym wyposażeniem o wartości

łącznej około 2.149 zł. na szkodę R. S. przy czym czynu tego dopuścił się

w warunkach powrotu do przestępstwa opisanego w art. 64§1 k.k.,

tj. o popełnienie przestępstwa z art. 278§1 k.k. w zw. z art. 64§1 k.k.

2. w dniu 1 września 2008r. w K. kierował rowerem po drodze publicznej

znajdując się w stanie nietrzeźwości alkoholowej: w I próbie – 0,39 mg/l, w

II próbie – 0,34 mg/l zawartości alkoholu w wydychanym powietrzu,

tj. o popełnienie przestępstwa z art. 178a§2 k.k.

Sąd Rejonowy w P. wyrokiem zaocznym z dnia 23 września 2009r. uznał

oskarżonego za winnego popełnienia obu zarzuconych mu czynów i za pierwszy

z nich wymierzył mu karę 3 lat pozbawienia wolności, a za drugi z nich karę 4

miesięcy pozbawienia wolności. Kary te połączone zostały karą łączną 3 lat i 3

miesięcy pozbawienia wolności.

Wyrok ten uprawomocnił się nie będąc skutecznie zaskarżony przez żadną ze

stron.

Kasację od tego orzeczenia, na korzyść skazanego, wywiódł dopiero w dniu 27

marca 2012r. Rzecznik Praw Obywatelskich. W skardze tej podniesiono zarzut:

- rażącego i mogącego mieć wpływ na jego treść naruszenia prawa

karnego procesowego, to jest art. 479§1 k.p.k., art. 139§1 k.p.k. i art. 6

k.p.k., polegającego na rozpoznaniu sprawy przez Sąd pod nieobecność

oskarżonego i na wydaniu wyroku zaocznego, w sytuacji, gdy S. L. nie był

prawidłowo powiadomiony o terminie rozprawy, co w rezultacie

doprowadziło do naruszenia prawa do obrony.

Wskazując na powyższe Rzecznik wniósł o uchylenie zaskarżonego

wyroku zaocznego i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w P. do

ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zarzut podniesiony w kasacji jest w pełni zasadny. Przy rozpoznawaniu

niniejszej sprawy rzeczywiście doszło do zaistnienia opisanego w skardze

uchybienia.

3

Jak wynika z akt sprawy Sąd Rejonowy wyznaczył termin rozprawy na

dzień 23 września 2009r. O terminie tym zawiadomił oskarżonego przesyłając na

wskazany przez niego adres wezwanie. Wezwanie to zostało zwrócone do Sądu

jako niepodjęte po dwukrotnym awizowaniu go (k. 89). W tej sytuacji, Sąd

Rejonowy uznając nieobecność oskarżonego za nieusprawiedliwioną, na

podstawie art. 479§1 k.p.k., postanowił prowadzić postępowanie pod

nieobecność oskarżonego, którego uznano za prawidłowo powiadomionego o

terminie rozprawy (k.90). Rozprawę zakończyło wydanie omówionego wyżej

wyroku zaocznego. Na etapie postępowania kasacyjnego domniemanie

prawidłowego zawiadomienia skazanego o terminie rozprawy zostało

podważone. Z dołączonego do skargi pisma Zastępcy Kierownika Działu

Ewidencji Aresztu Śledczego W. z dnia 4 marca 2011r. wynika bowiem, że w

dniach od 08.08.2009r. do 31.O8. 2009r. S. L. przebywał w tym Areszcie. Nie

może zatem być mowy o skutecznym awizowaniu wezwania na termin rozprawy,

a tym samym o prawidłowym zawiadomieniu oskarżonego o jej terminie. Co zaś

istotniejsze, Sąd w postanowieniu uznającym jego nieobecność na rozprawie za

nieusprawiedliwioną, przyjął że S. L. zmienił miejsce zamieszkania nie podając

nowego adresu – art. 139§1 k.p.k. Oczywistym jest, że pobyt w areszcie, nie

może być traktowany jako zmiana miejsca zamieszkania w rozumieniu tego

przepisu.

Powyższe uchybienie, aczkolwiek zaistniałe bez zawinienia ze strony

Sądu rozpoznającego sprawę, słusznie zostało określony jako rażące

naruszenie art. 139§1 k.p.k. i art. 479§1 k.p.k., co w konsekwencji doprowadziło

do naruszenia prawa do obrony oskarżonego, który nie mógł bezpośrednio

złożyć wyjaśnień przed sądem, ani ustosunkować się do zebranych w sprawie

dowodów – a więc skutkujące obrazą art. 6 k.p.k. Te zaś uchybienia mogły mieć

istotny wpływ na treść wydanego w sprawie wyroku.

W świetle powyższego, zarzut postawiony w kasacji ocenić należy jako

zasadny i spełniający wymogi art. 523§1 k.p.k. Skutkowało to uchyleniem

zaskarżonego wyroku i przekazaniem sprawy Sądowi Rejonowemu do

ponownego rozpoznania, które powinno być przeprowadzone z zachowaniem

wszystkich istotnych gwarancji procesowych.

Kierując się przedstawionymi względami, Sąd Najwyższy orzekł jak na

wstępie.

4