V KK 428/12

Sygn. akt V KK 428/12

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 29 stycznia 2013 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Barbara Skoczkowska (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Roman Sądej

SSA del. do SN Dorota Wróblewska

Protokolant Anna Kowal

po rozpoznaniu w Izbie Karnej, na posiedzeniu w dniu 29 stycznia 2013r.,

w trybie art. 535 § 5 k.p.k.

w sprawie T. B.

skazanego za przestępstwo z art. 207 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k.

kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść skazanego,

od wyroku Sądu Okręgowego w P.

z dnia 14 sierpnia 2012 r.,

zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w P.

z dnia 16 maja 2012 r.,

uchyla zaskarżony wyrok w części dotyczącej orzeczenia o

karze i sprawę w tym zakresie przekazuje Sądowi Okręgowemu w

P. do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym.

UZASADNIENIE

2

Sąd Rejonowy w P., wyrokiem z dnia 16 maja 2012 r., uznał T. B.,

oskarżonego o to, że w okresie od 16 lutego 2011 roku do 9 listopada 2011 roku w

P. znęcał się fizycznie i psychicznie nad osobami najbliższymi L. B. i M. R. w ten

sposób, że znajdując się pod wpływem alkoholu wszczynał awantury domowe, w

czasie których wyzywał wymienionych słowami używanymi powszechnie za

obelżywe, szarpał ich, opluwał i zakłócał spoczynek nocny, niszczył wyposażenie

mieszkania, a nadto groził im pozbawieniem życia i spaleniem domu, przy czym

czynu tego dopuścił się w ciągu 5 lat od odbycia co najmniej 6 miesięcy kary

pozbawienia wolności orzeczonej za umyślne przestępstwo podobne,

tj. o czyn z art. 207 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k.

1. za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu, tj. przestępstwa z art.

207 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. i za to na podstawie art. 207 § 1 k.k.

wymierzył mu karę roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności;

2. na podstawie § 14 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 3 oraz § 16 Rozporządzenia

Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za

czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów

nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, zasądził od Skarbu

Państwa na rzecz obrońcy oskarżonego kwotę 888 złotych oraz VAT

tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu;

3. na podstawie art. 624 § 1 k.p.k. i art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 23 czerwca

1973 roku o opłatach w sprawach karnych zwolnił oskarżonego od

kosztów sądowych i nie wymierzył mu opłaty.

Apelację od powyższego wyroku wniósł obrońca oskarżonego. Zaskarżając

go w całości, zarzucił:

1. obrazę przepisów postępowania mogącą mieć wpływ na treść

orzeczenia poprzez naruszenie art. 7 k.p.k., polegające na dokonaniu dowolnej

oceny zgromadzonych dowodów oraz nieuwzględnieniu zasad prawidłowego

rozumowania i doświadczenia życiowego przy interpretacji wyjaśnień

oskarżonego, zeznań pokrzywdzonych oraz zeznań świadków poprzez przyjęcie,

że oskarżony dopuścił się znęcania nad L. B. i M. R.;

2. obrazę przepisów postępowania mogącą mieć wpływ na treść

orzeczenia poprzez naruszenie art. 5 § 2 k.p.k., polegającą na przypisaniu

oskarżonemu sprawstwa w sytuacji, gdy na podstawie zebranego materiału

3

dowodowego, powstaje wiele nierozstrzygniętych wątpliwości co do wypełnienia

przez oskarżonego znamion zarzucanego przestępstwa;

3. obrazę przepisów prawa materialnego poprzez przyjęcie, że czyny T.

B. wypełniły znamiona przestępstwa z art. 207 § 1 k.k.

Podnosząc powyższe zarzuty, obrońca wniósł o zmianę zaskarżonego

wyroku poprzez uniewinnienie oskarżonego, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego

wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.

Sąd Okręgowy, wyrokiem z dnia 14 sierpnia 2012 roku,:

1. uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej pokrzywdzonego M. R. i

w tym zakresie przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu do

ponownego rozpoznania;

2. zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że obniżył wymierzoną

oskarżonemu w punkcie 1 karę pozbawienia wolności do roku i 6

miesięcy;

3. w pozostałym zakresie utrzymał w mocy zaskarżony wyrok;

4. zwolnił oskarżonego od obowiązku zwrotu Skarbowi Państwa kosztów

postępowania oraz opłaty za obie instancje.

Kasację od prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego z dnia 14 sierpnia

2012 roku, wniósł Prokurator Generalny zaskarżając powyższy wyrok w części

dotyczącej orzeczenia o karze, na korzyść skazanego T. B. Zarzucając rażące i

mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów prawa karnego

procesowego - art. 437 § 1 k.p.k. w zw. z art. 413 § 2 pkt 2 k.p.k., polegające na

wydaniu przez sąd odwoławczy rozstrzygnięcia zmieniającego wyrok sądu I

instancji w części dotyczącej kary w sposób, który czyni wyrok wewnętrznie

sprzeczny, albowiem pomimo jednoczesnej dyspozycji obniżenia orzeczonej przez

sąd I instancji kary pozbawienia wolności, kara ta w istocie została utrzymana w

mocy, wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy do

ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w P. w postępowaniu

odwoławczym.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Kasacja Prokuratora Generalnego jest zasadna, gdyż zaskarżone

orzeczenie zostało wydane z rażącą i mającą istotny wpływ na jego treść obrazą

przepisów prawa karnego procesowego przywołanych w zarzucie kasacji.

4

Słusznie wskazuje skarżący, że zachodzi wewnętrzna sprzeczność w samej

treści orzeczenia. Wydane przez Sąd odwoławczy w punkcie 2 wyroku

rozstrzygnięcie zawiera bowiem jednocześnie dyspozycję zmiany zaskarżonego

wyroku jak i utrzymania go w mocy. Z treści wyroku sądu odwoławczego

jednoznacznie natomiast wynika, że wydając w punkcie 2 orzeczenie

reformatoryjne i zmieniając wyrok sądu I instancji w części dotyczącej kary, intencją

sądu było jej obniżenie. Za powyższym przemawia również zdecydowanie pisemne

uzasadnienie wyroku, w którym Sąd Okręgowy wskazał, iż „...uchylenie wyroku w

części dotyczącej jednego z pokrzywdzonych winno znaleźć wymiar w sankcji

karnej. Przestępstwo znęcania się nad jedną osobą jest bowiem niewątpliwie mniej

społecznie szkodliwe, niż przestępstwo znęcania się nad dwoma osobami ...".

Wola sądu odwoławczego nie znalazła jednakże odzwierciedlenia w części

rozstrzygającej wydanego w dniu 14 sierpnia 2012 r. wyroku, albowiem pomimo

wskazania, że orzeczona wobec T. B. kara zostaje obniżona, jej wymiar - rok i 6

miesięcy pozbawienia wolności - nie uległ zmianie w porównaniu z treścią

rozstrzygnięcia sądu I instancji. W efekcie zatem również rozstrzygnięcie sądu o

zmianie wyroku sądu I instancji w części dotyczącej orzeczenia o karze, pomimo

literalnego wskazania, nie znalazło rzeczywistego odzwierciedlenia w treści

wydanego przez sąd odwoławczy orzeczenia.

Opisane uchybienie, niezależnie od powodów z jakich do niego doszło, w

efekcie miało rażący charakter i istotny wpływ na treść orzeczenia. W związku z

tym, Sąd Najwyższy uwzględniając kasację, uchylił wyrok Sądu odwoławczego w

zaskarżonej części - dotyczącej orzeczenia o karze i w tym zakresie przekazał

sprawę do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy związany był granicami wniesionej kasacji – art. 536 k.p.k.

Tym niemniej w tej sprawie należy wskazać na konieczność rozważenia tego, co

może mieć znaczenie w toku ponownego rozpoznania sprawy, że wyrokiem Sądy

Okręgowego z dnia 14 sierpnia 2012 r. zapadłym na skutek apelacji wniesionej

wyłącznie przez obrońcę oskarżonego, doszło do uchylenia w istocie jedynie

fragmentu zarzucanego aktem oskarżenia czynu.

Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł jak w części

dyspozytywnej wyroku.

5