I PK 202/12

Sygn. akt I PK 202/12

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 4 lutego 2013 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Józef Iwulski (przewodniczący)

SSN Jolanta Strusińska-Żukowska

SSA Magdalena Tymińska (sprawozdawca)

w sprawie z powództwa K.T. i W.Z.

przeciwko K. B. Spółce z o.o. w C.

o przywrócenie do pracy,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 4 lutego 2013 r.,

skargi kasacyjnej strony pozwanej od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i

Ubezpieczeń Społecznych w K.

z dnia 22 marca 2012 r., sygn. akt […]

1. oddala skargę kasacyjną;

2. zasądza od .K.B. Spółki z o.o. w C. na rzecz K.T. kwotę 120

(sto dwadzieścia) zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa

prawnego w postępowaniu kasacyjnym;

3. zasądza od K. B. Spółki z o.o. w C. na rzecz W. Z. kwotę 120

(sto dwadzieścia) zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa

prawnego w postępowaniu kasacyjnym.

2

UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 29 listopada 2011 r. Sąd Rejonowy w C. przywrócił do

pracy w pozwanej K.B. Spółce z o.o. w C. powoda W. Z. na poprzednich

warunkach pracy i płacy (pkt 1); powództwo K. T. o przywrócenie do pracy oddalił

(pkt 2).

Sąd Rejonowy ustalił, iż powód W. Z. był zatrudniony u strony pozwanej od

dnia 18 października 1978 r. na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony.

Pracę wykonywał w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku kontrolera jakości

produkcji w Wydziale Kowarek. Powód K. T. pracował w pozwanej Kuźni od dnia 3

sierpnia 2006 r. na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony w pełnym

wymiarze czasu pracy na stanowisku III kowala. Powodowie są członkami WSZZ

Sierpień 80. Na początku 2010 r. pozwana rozpoczęła procedurę zwolnień

grupowych. W związku z brakiem porozumienia ze związkami zawodowymi w

zakresie procedury przeprowadzenia zwolnień grupowych pozwana wydała

regulamin zwolnień grupowych. Zgodnie z tym regulaminem zwolnienia grupowe

obejmowały 24 pracowników w poszczególnych grupach zawodowych. W punkcie

III regulaminu ustalono kryteria podstawowe i pomocnicze zwolnień grupowych, a w

punkcie IV – że o kolejności dokonywania zwolnień będzie decydować powołana do

tego komisja. Jednocześnie zapisano, iż wypowiedzenia będą pracownikom

wręczane w okresie od dnia 19 kwietnia 2010 r. do dnia 30 kwietnia 2010 r., a w

przypadku gdy z przyczyn niezależnych od pracodawcy dokonanie wszystkich

zamierzonych wypowiedzeń nie będzie możliwe w tym okresie, pracodawca dokona

wypowiedzeń niezwłocznie, jak będzie to możliwe. Na spotkaniach komisji

kierownicy wydziałów mieli przedstawić listy osób wytypowanych do zwolnienia ze

swoich wydziałów – miano kierować się kwalifikacjami pracowników, ich

doświadczeniem i stażem pracy. Do zwolnienia został wytypowany K. T. Spośród

osób zatrudnionych w wydziale prasowni miał najniższe kwalifikacje zawodowe i

najkrótszy staż. Posiadał jedynie uprawnienia hakowego i miał ukończone kursy

bhp. Uprawnienia te posiadali wszyscy pracownicy tego wydziału. W. Z. podlegał

kierownikowi oddziału kowarek i obróbki cieplnej. Pracował na wykańczalni przez

3

32 lata. Powód obsługiwał wszystkie urządzenia za wyjątkiem suwnicy i szlifierki.

Po dokonaniu konsultacji związkowej były dokonywane wypowiedzenia. Powodowie

nie otrzymali wypowiedzeń w kwietniu 2010 r., bowiem korzystali ze zwolnień

lekarskich. W dniu 5 października 2010 r. zostały przeprowadzone przez związki

zawodowe wybory oddziałowych społecznych inspektorów pracy. Obaj powodowie

zostali wybrani oddziałowymi społecznymi inspektorami pracy, pomimo

przebywania na zasiłku chorobowym. Wybory zostały zakwestionowane przez ZZ

Kadra. Także pracodawca nie uznał wyborów twierdząc, że załoga nie była

poinformowana o wyborach. Pracodawca zażądał od ZZ Sierpień 80 przedłożenia

regulaminu wyborów. Związek nie doręczył regulaminu, powołując się na brak

podstawy prawnej. Także ZZ Kadra nie otrzymał regulaminu wyborów. W

pierwszym dniu powrotu powodów do pracy doręczono im wypowiedzenia umów o

pracę. W. Z. otrzymał pismo wypowiadające umowę o pracę z zachowaniem

trzymiesięcznego okresu wypowiedzenia w dniu 10 stycznia 2011 r. Jako przyczynę

wypowiedzenia pracodawca wskazał przyczyny niedotyczące pracowników -

podstawa prawna: ustawa z dnia 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach

rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących

pracowników. K.T. pismo wypowiadające umowę o pracę z zachowaniem

trzymiesięcznego okresu wypowiedzenia otrzymał w dniu 17 stycznia 2011 r. W

oświadczeniu woli pracodawca jako przyczynę wypowiedzenia wskazał: przyczyny

niedotyczące pracowników - podstawa prawna: ustawa z dnia 13 marca 2003 r. o

szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z

przyczyn niedotyczących pracowników oraz niezdolność powoda do pracy z

powodu choroby, która trwała dłużej niż okres pobierania z tego tytułu

wynagrodzenia i zasiłku oraz pobierania świadczenia rehabilitacyjnego przez

pierwsze trzy miesiące. Powodowie po doręczeniu im wypowiedzeń - w okresie

wypowiedzenia - pełnili funkcje oddziałowych społecznych inspektorów pracy (np.

ustnie przekazywali informacje zakładowemu społecznemu inspektorowi pracy o

potrzebie zakupu pasów do podnoszenia materiałów, czy konieczności

przyspawania barierek ochronnych).

W tak ustalonym stanie faktycznym Sąd pierwszej instancji uznał, iż żądanie

powoda K. T. nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd wskazał, iż wbrew twierdzeniom

4

powodów, żaden z nich nie podlegał szczególnej ochronie przed wypowiedzeniem,

pomimo wyboru na oddziałowego społecznego inspektora pracy, bowiem faktycznie

od momentu wyboru do momentu dokonania wypowiedzenia nie pełnili oni tej

funkcji. Zdaniem Sądu Rejonowego, przepis art. 13 ust. 1 ustawy o społecznej

inspekcji pracy łączy szczególną ochronę przed wypowiedzeniem tylko z

„pełnieniem tej funkcji”. Samo wybranie osoby do jej pełnienia nie daje natomiast

takiej ochrony. Późniejsze pełnienie tej funkcji nie ma już znaczenia. W ocenie

Sądu pierwszej instancji, strona pozwana w toku postępowania dostatecznie

wykazała reorganizację, jak i zasadność wytypowania K. T. do zwolnienia. Powód

ten w porównaniu do pozostałych pracowników posiadał najniższe kwalifikacje

zawodowe. Zdaniem Sądu pierwszej instancji, na uwzględnienia zasługiwało

natomiast żądanie powoda W. Z., któremu wypowiedziano umowę o pracę

niezgodnie z prawem z uwagi na naruszenie kryteriów doboru pracowników,

przyjętych w regulaminie zwolnień grupowych.

Powyższy wyrok w zakresie punktu 2 zaskarżył apelacją K.T., zarzucając

naruszenie art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 24 czerwca 1983 r. o społecznej inspekcji

pracy przez błędną jego wykadnię. Strona pozwana zaskarżyła natomiast powyższy

wyrok apelacją w zakresie punktu 1 i 3, zarzucając naruszenie art. 233 § 1 k.p.c.

przez nierozważenie zebranego materiału dowodowego oraz sprzeczność istotnych

ustaleń z zebranym w sprawie materiałem dowodowym polegającą na przyjęciu, że

wytypowanie W. Z. do zwolnienia nastąpiło z naruszeniem kryteriów doboru

pracowników przyjętych w regulaminie zwolnień grupowych.

Sąd Okręgowy - Sąd Pracy w K. wyrokiem z dnia 22 marca 2012 r. zmienił

wyrok Sądu Rejownowego w C. w ten sposób, że przywrócił K. T. do pracy na

poprzednich warunkach pracy i płacy i zasadził na jego rzecz kwotę 150 zł tytułem

zwrotu kosztów postępowania; oddalił apelację strony pozwanej oraz zasądził od

pozwanej na rzecz W. Z. kwotę 60 zł tytułem kosztów postepowania

odwoławczego.

Sąd Okręgowy wskazał, że wbrew ustaleniom Sądu pierwszej instancji

zarówno K. T., jak i W. Z. podlegali szczególnej ochronie przed wypowiedzeniem z

uwagi na fakt wybrania ich oddziałowymi społecznymi inspektorami pracy. Przepis

art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 24 czerwca 1983 r. o społecznej inspekcji pracy (Dz.U.

5

z 1983 r., Nr 35, poz. 136) posługuje się co prawda pojęciem „pełnienia funkcji”,

jednakże brak jest podstaw do przyjęcia - jak to uczynił Sąd pierwszj instancji - że

pracownikiem chronionym jest wyłącznie pracownik wykonujący faktycznie

określone obowiązki w danym okresie. Taka wykładnia, zdaniem Sądu

odwoławczego, nie jest uprawniona. Ze wspomnianego przepisu wynika, iż zakład

pracy nie może wypowiedzieć ani rozwiązać umowy o pracę z pracownikiem

pełniącym funkcję społecznego inspektora pracy w czasie trwania mandatu oraz w

okresie roku po jego wygaśnięciu, chyba że zachodzą przyczyny uzasadniające

rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia. W takim wypadku rozwiązanie

umowy o pracę może nastąpić po uprzednim uzyskaniu zgody statutowo

właściwego organu zakładowej organizacji związkowej. Zdaniem Sądu

Okręgowego, gdyby ustawodawca uzależnił istnienie ochrony stosunku pracy

społecznego inspektora pracy od efektywnego wykonywania funkcji w danym

okresie, to powinien przewidzieć także odpowiednie kryteria umożliwiające

przeprowadzenie oceny, czy danego pracownika należy traktować jako inspektora

pracy. Skoro kryteriów tych brak - brak jest także podstaw dla uznania wykładni

Sądu pierwszej instancji za słuszną. Sąd Okręgowy podniósł, że w wyroku z dnia 2

czerwca 2010 r., II PK 371/09, Sąd Najwyższy rozważał kwestię ochrony, z jakiej

korzysta społeczny inspektor pracy, ale nie rozstrzygnął jednoznacznie, czy funkcję

społeczny inspektor pracy „pełni” od chwili wyboru, czy też uzależnione jest to od

faktycznego podjęcie określonych działań. Zdaniem Sądu drugiej instancji, cel

przepisu nie zostałby jednak zrealizowany, gdyby po dokonanym wyborze

pracownik nie korzystał już z ochrony. Odmiennie zatem niż Sąd I instancji przyjąć

należy, iż powodowie pełnili powierzone im funkcje w dniu, w którym doręczono im

oświadczenia o wypowiedzeniu umów o pracę. Sąd drugiej instancji podniósł, że

pracodawca nie ma możliwości oceny i zakwestionowania prawidłowości dokonania

wyboru społecznego inspektora pracy. W postanowieniu z dnia 9 listopada 1995 r.

(III PO 16/95) Sąd Najwyższy wskazał, że wybór społecznego inspektora pracy

przez pracowników zakładu pracy nie podlega żadnej kontroli zewnętrznej. Z tych

wszystkich względów, Sąd drugiej instancji uznał, iż wypowiedzenie umowy o pracę

K.T. i W.Z. nastąpiło z naruszeniem art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 24 czerwca 1983

r. o społecznej inspekcji pracy. Zgodnie z art. 5 ust. 5 pkt 5 ustawy z dnia 13 marca

6

2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy

z przyczyn niedotyczacych pracowników, w sytuacji zwolnień grupowych w

stosunku do społecznego inspektora pracy dopuszczalne było jedynie

wypowiedzenie warunków pracy i płacy. Z tych względów, Sąd Okręgowy orzekł o

uwzględnieniu apelacji K.T. (art. 386 § 1 k.p.c.) oraz o oddaleniu apelacji strony

pozwanej (art. 385 k.p.c.).

Powyższy wyrok Sądu Okręgowego w K. zaskarżyła w całości skargą

kasacyjną K.B. Sp. z o.o. w C. Skarżąca oparła skargę kasacyjną na dwóch

podstawach wskazanych w art. 3983

§ 1 k.p.c. Zarzuciła: 1) naruszenie prawa

materialnego art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 24 czerwca 1983 r. o społecznej inspekcji

pracy przez błędną jego wykładnię, polegającą na przyjęciu, że K.T. i W.Z.

podlegali szczególnej ochronie prawnej z uwagi na fakt wybrania ich oddziałowymi

społecznymi inspektorami pracy i tym samym, że wypowiedzenie im umów o pracę

nastąpiło z naruszeniem wskazanego przepisu; 2) naruszenie prawa procesowego

mające istotny wpływ na treść wyroku: a) art. 385 k.p.c. wskutek uznania apelacji K.

T. za uzasadnioną; b) art. 233 k.p.c., „polegające na nierozważeniu przez Sąd I

instancji wszechstronnie zebranego w sprawie materiału dowodowego, a w

szczególności zeznań świadka M. K. w części dotyczącej zasadności wyboru W. Z.

do zwolnienia oraz dowodu z Regulaminu Zwolnień Grupowych w części

dotyczącej kryteriów zwolnienia grupowego, co skutkowało przyjęciem przez Sąd

Rejonowy w C., iż zebrany w sprawie materiał dowodowy daje podstawy do

uwzględnienia powództwa W. Z.”.

Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie

sprawy Sądowi Okręgowemu w K. do ponownego rozpoznania, z pozostawieniem

temu Sądowi rozstrzygnięcia o kosztach postępowania za wszystkie instancje, w

tym o kosztach postępowania kasacyjnego.

Skarżąca podniosła, że w sprawie istnieje potrzeba wykładni przepisu art. 13

ust. 1 ustawy o społecznej inspekcji pracy pozwalająca rozstrzygnąć, czy przepis

ten łączy szczególną ochronę przed wypowiedzeniem umowy o pracę z faktycznym

pełnieniem funkcji oddziałowego społecznego inspektora pracy, czy samo już

wybranie osoby do pełnienia funkcji oddziałowego społecznego inspektora pracy

daje taką ochronę i czy rozpoczęcie pełnienia funkcji oddziałowego społecznego

7

inspektora pracy po doręczeniu wypowiedzenia umowy o pracę zapewnia

szczególną ochronę przed wypowiedzeniem.

Powodowie W. Z. i K.T. wnieśli o oddalnie skargi kasacyjnej i zasądzenie

kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna jest nieuzasadniona.

Podniesiony przez skarżącą w ramach podstawy z art. 3983

§ 1 pkt 2 k.p.c.

zarzut naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. nie poddaje się kontroli kasacyjnej. W myśl

art. 3983

§ 3 k.p.c. podstawą skargi kasacyjnej nie mogą być bowiem zarzuty

dotyczące ustalenia faktów lub oceny dowodów. Przepis art. 39813

§ 2 k.p.c.

stanowi, że w postępowaniu kasacyjnym nie jest dopuszczalne powołanie nowych

faktów i dowodów, a Sąd Najwyższy jest związany ustaleniami faktycznymi

stanowiącymi podstawę zaskarżonego orzeczenia. Art. 3983

§ 3 k.p.c. wprawdzie

nie wskazuje expressis verbis konkretnych przepisów, których naruszenie, w

związku z ustalaniem faktów i przeprowadzaniem oceny dowodów, nie może być

przedmiotem zarzutów wypełniających drugą podstawę kasacyjną, nie ulega jednak

wątpliwości, że obejmuje on art. 233 k.p.c., który określa kryteria oceny

wiarygodności i mocy dowodów (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 23

września 2005 r., III CSK 13/05, OSNC 2006/4/76; wyroki Sądu Najwyższego: z 4

stycznia 2007 r., V CSK 364/06, LEX nr 238975; z 19 października 2010 r., II PK

96/10, LEX nr 687025; z 24 listopada 2010 r., I UK 128/10, LEX nr 707405; z 24

listopada 2010 r., I PK 107/10, LEX nr 737366; postanowienie Sądu Najwyższego z

7 września 2012 r., V CSK 529/11, LEX nr 1222170). Dodatkowo należy zauważyć,

że skarżąca w ramach tego zarzutu kwestionuje ocenę dowodów dokonaną przez

Sąd pierwszej instancji, co jest niedopuszczalne na tym etapie postępowania.

Nie jest również trafny drugi zarzut skargi kasacynej naruszenia przepisów

postępowania, a mianowicie naruszenia art. 385 k.p.c. Sąd drugiej instancji,

uznając apelację powoda K. T. za uzasadnioną, zmienił zaskarżony wyrok i

przywrócił go do pracy w pozwanym zakładzie pracy na podstawie art. 386 § 1

k.p.c. Zastosowanie przez sąd drugiej instancji art. 386 § 1 k.p.c. w warunkach, gdy

8

uznał, że apelację należy uwzględnić jako uzasadnioną, nie stanowi zatem o

naruszeniu przez ten sąd art. 385 k.p.c., tylko dlatego, że strona przeciwna uważa,

że apelacja ta jest bezzasadna i sąd drugiej instancji powinien orzec o jej oddaleniu

zgodnie z tym przepisem. Należy podkreślić, że skorzystanie przez sąd apelacyjny

z art. 386 § 1 - 4 lub art. 385 k.p.c. przy wydawaniu orzeczenia jest konsekwencją

czynności podjętych na wcześniejszych etapach postępowania, nie zaś przyczyną

zarzucanej wadliwości rozstrzygnięcia, a zatem nie może być postrzegane jako

uchybienie przepisom prawa procesowego, które samodzielnie – bez wskazania

naruszenia innych jeszcze przepisów postępowania – mogło mieć istotny wpływ na

wynik sprawy (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 27 sierpnia 2008 r., II

UK 79/08, LEX nr 785530 i z dnia 16 grudnia 2008 r., I PK 96/08, LEX nr 529754;

wyroki Sądu Najwyższego z dnia 12 czerwca 2003 r., IV CKN 355/01, LEX nr

602298; z dnia 28 października 2005 r., II CK 37/05, LEX nr 186853; z dnia 15

kwietnia 2010 r., II CSK 515/09, LEX nr 602231). Przepis art. 385 k.p.c. jedynie

wyjątkowo może stanowić usprawiedliwioną podstawę skargi kasacyjnej, na

przykład wtedy, gdyby sąd drugiej instancji uznał, że apelacja jest bezzasadna i nie

oddalił jej, albo gdyby ją oddalił, uznając ją jednocześnie za zasadną (por.

postanowienie Sądu Najwyższego: z dnia 8 maja 2002 r., III CKN 917/00, LEX nr

55498; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 27 czerwca 2011 r., I UK 400/10, LEX nr

1043986). Taka sytuacja nie miała jednak miejsca w niniejszej sprawie i to zarówno

w odniesieniu do apelacji powoda K. T., jak i apelacji pozwanej.

Za całkowicie nieusprawiedliwiony należy również uznać zarzut naruszenia

prawa materialnego w postaci art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 24 czerwca 1983 r. o

społecznej inspekcji pracy (Dz.U. Nr 35, poz. 163 z późn. zm.) zgłoszony w ramach

podstawy kasacyjnej z art. 3983

§ 1 pkt 1 k.p.c. W ocenie Sądu Najwyższego, Sąd

drugiej instancji dokonał bowiem prawidłowej wykładni tego przepisu, przyjmując,

że szczególna ochrona stosunku pracy wynikająca z art. 13 ust. 1 ustawy o

społecznej inspekcji pracy obowiązuje od momentu wyboru pracownika na

społecznego inspektora pracy.

Na wstępie należy podkreślić, że Sąd Najwyższy jest związany ustaleniami

faktycznymi stanowiącymi podstawę zaskarżonego orzeczenia (art. 39813

§ 2

k.p.c.), a zatem ustaleniami, że powodowie zostali wybrani na oddziałowych

9

społecznych inspektorów pracy w dniu 5 października 2010 r. oraz, że w ramach

zwolnień grupowych na podstawie ustawy z dnia 13 marca 2003 r. o szczególnych

zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn

niedotyczących pracowników (Dz.U. Nr 90, poz. 844 z późn. zm.) wypowiedziano

powodom umowy o pracę: W. Z.- w dniu 10 stycznia 2011 r. a K.T. – w dniu 17

stycznia 2011 r. W powyższych okolicznościach Sąd drugiej instancji trafnie uznał,

że pozwana, wypowiadając powodom umowy o pracę, działała w warunkach

naruszenia art. 13 ust. 1 ustawy o społecznej inspekcji pracy. Zgodnie z tym

przepisem zakład pracy nie może wypowiedzieć ani rozwiązać umowy o pracę z

pracownikiem pełniącym funkcję społecznego inspektora pracy w czasie trwania

mandatu oraz w okresie roku po jego wygaśnięciu, chyba że zachodzą przyczyny

uzasadniające rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia. W takim wypadku

rozwiązanie umowy o pracę może nastąpić po uprzednim uzyskaniu zgody

statutowo właściwego organu zakładowej organizacji związkowej. Zgodnie z art. 6

ust. 2 ustawy o społecznej inspekcji pracy, społecznych inspektorów pracy wybiera

się na okres 4 lat. Wykładnia językowa i funkcjonalna przepisów art. 13 ust. 1 i art.

6 ust. 2 ustawy o społecznej inspekcji pracy prowadzi do jednoznacznego wniosku,

że pracownik z dniem wyboru na społecznego inspektora pracy nabywa mandat do

pełnienia tej funkcji na okres czteroletniej kadencji. Z chwilą zatem uzyskania

przedmiotowego mandatu (podstawy pełnienia funkcji) pracownik zostaje objęty

szczególną ochroną przed wypowiedzeniem lub rozwiązaniem stosunku pracy

wynikającą z art. 13 ust. 1 ustawy o społecznej inspekcji pracy. W ocenie Sądu

Najwyższego, niewątpliwie nie można wiązać początku objęcia szczególną ochroną

przed wypowiedzeniem lub rozwiązaniem stosunku pracy na podstawie art. 13 ust.

1 ustawy o społecznej inspekcji dopiero z faktycznym (fizycznym) rozpoczęciem

wykonywania przez inspektora pracy czynności – uprawnień wymienionych w art. 4

ustawy o społecznej inspekcji pracy. Społeczny inspektor pracy uzyskuje prawo do

wykonywania określonych w tym przepisie czynności z dniem wyboru (momentem

uzyskania mandatu), a nie – z chwilą wykonania pierwszej takiej czynności w

ramach pełnionej zgodnie z mandatem funkcji inspektora. Przez cały okres trwania

mandatu (kadencji) oraz w okresie roku po jego wygaśnięciu stosunek pracy

pracownika pełniącego z wyboru funkcję społecznego inspektora pracy podlega

10

szczególnej ochronie przewidzianej w art. 13 ust. 1 ustawy o społecznej inspekcji

pracy.

Nie ma racji skarżący, podnosząc w uzasadnieniu skargi, że wykładnia

art. 13 ust. 1 ustawy o społecznej inspekcji pracy dokonana w rozpoznawanej

sprawie przez Sąd drugiej instancji – którą akceptuje Sąd Najwyższy w składzie

rozpoznającym tę sprawę – jest sprzeczna z wykładnią Sądu Najwyższego

przedstawioną w wyroku z dnia 18 grudnia 2001 r. (I PKN 755/00) oraz – w wyroku

z dnia 3 sierpnia 2006 r. (II PK 339/05), a wyrażajacą się w przyjęciu, że istota

(źródło) ochrony społecznego inspektora pracy wywodzi się z faktu rzeczywistego

wykonywania czynności i zadań w zakładzie pracy. Przede wszystkim należy

podkreślić, że oba wyżej wspomniane wyroki Sądu Najwyższego zapadły w

odmiennych - niż ten w niniejszej sprawie - stanach faktycznych, ale

charakteryzujących się wspólnym elementem, a mianowicie w obu sprawach

społeczni inspektorzy pracy pełnili tę funkcję (wykonywali ją faktycznie) nie z racji

formalnego wyboru w trybie przewidzianym ustawą o społecznej inspekcji pracy,

lecz w rezultacie dopuszczenia ich do jej pełnienia wskutek dorozumianej

akceptacji takiego stanu rzeczy przez związki zawodowe i pracodawcę, mimo

niedokonania ich formalnego wyboru. Z tych względów istotą sporu w obu

przedmiotowych sprawach była ocena czy pracownicy, uznający siebie za

społecznych inspektorów pracy (mimo braku formalnego wyboru ich na tę funkcję) i

tak traktowani przez otoczenie w zakładzie pracy, są objęci szczególną ochroną

przed rozwiązaniem stosunku pracy wynikającą z art. 13 ust. 1 ustawy o społecznej

inspekcji pracy. W takich to okolicznościach Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 18

grudnia 2001 r., I PKN 755/00 (OSNP 2004/1/5, OSP 2004/11/147) wyraził pogląd,

że pracownik, który przez wiele lat faktycznie pełnił funkcję zakładowego

społecznego inspektora pracy za dorozumianą i niewątpliwą wolą pracowników

zakładu pracy, mimo niedokonania formalnego wyboru po upływie wcześniejszej

kadencji, korzysta ze szczególnej ochrony prawnej przed wypowiedzeniem i

rozwiązaniem stosunku pracy w granicach określonych art. 13 ust. 1 ustawy z dnia

24 czerwca 1983 r. o społecznej inspekcji pracy. Natomiast w wyroku z dnia z dnia

3 sierpnia 2006 r., II PK 339 (OSNP 2007/15-16/218) Sąd Najwyższy stwierdził, że

kontrola zgodności z prawem wyboru społecznego inspektora pracy nie należy do

11

kompetencji sądu pracy. Rzeczywiste pełnienie przez pracownika funkcji

zakładowego inspektora pracy, niekwestionowane przez związki zawodowe i

pracodawcę powoduje, że pracownik korzysta ze szczególnej ochrony prawnej

przed wypowiedzeniem i rozwiązaniem stosunku pracy (art. 13 ust. 1 ustawy z dnia

24 czerwca 1983 r. o społecznej inspekcji pracy). Jak wynika ze stanu faktycznego

rozpoznawanej sprawy, w sprawie tej nie zachodzi podobny do powyższego

problem. Z niespornych ustaleń faktycznych Sądu drugiej instancji wynika bowiem,

że obaj powodowie zostali formalnie wybrani oddziałowymi społecznymi

inspektorami pracy.

Podsumowując, Sąd drugiej instancji zasadnie uznał, że wypowiedzenie

powodom umów o pracę nastąpiło w warunkach naruszenia art. 13 ust. 1 ustawy o

społecznej inspekcji pracy. Zaskarżony wyrok odpowiada zatem prawu.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 39814

k.p.c. orzeczono jak w

sentencji wyroku. O kosztach w postępowaniu kasacyjnym orzeczono na podstawie

art. 98, art. 99 i art. 108 § 1 w związku z art. 391 § 1 w związku z art. 39821

k.p.c.

oraz § 11 ust. 1 pkt 1 i § 12 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z

dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz

ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę

prawnego ustanowionego z urzędu. (Dz.U. 2002, Nr 163, poz. 1349 z póź. zm.).

/tp/