III KK 261/12

Sygn. akt III KK 261/12

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 14 lutego 2013 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Przemysław Kalinowski (przewodniczący)

SSN Józef Dołhy

SSA del. do SN Jacek Błaszczyk (sprawozdawca)

Protokolant Teresa Jarosławska

przy udziale prokuratora Prokuratury Generalnej Bogumiły Drozdowskiej,

w sprawie T. J. K.

skazanego z art. 258 § 1 i 2 k.k. i in.

po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie

w dniu 14 lutego 2013 r.,

kasacji, wniesionej przez obrońcę skazanego

od wyroku Sądu Apelacyjnego

z dnia 27 października 2011 r., zmieniającego wyrok Sądu Okręgowego w G.

z dnia 20 września 2010 r.

uchyla zaskarżony wyrok w części utrzymującej w mocy

wyrok Sądu Okręgowego, a dotyczącej czynów przypisanych w

pkt XI (czyny XVI oraz XVII z aktu oskarżenia), pkt XII (czyn XVIII z

aktu oskarżenia), pkt XIV (czyn XXI z aktu oskarżenia) oraz pkt

XVI (czyn XXIII z aktu oskarżenia) i sprawę w tym zakresie

przekazuje Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania w

postępowaniu odwoławczym.

UZASADNIENIE

2

T. J. K. został oskarżony o popełnienie dwudziestu pięciu czynów

przestępczych, wyczerpujących dyspozycje: art. 263 § 2 k.k.; art. 258 § 2 i 3 k.k.;

art. 280 § 2 k.k. w zw. z art. 65 § 1 k.k.; art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 282 k.k. w zw. z

art. 189 § 1 k.k. w zw. z art. 65 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k.; art. 13 § 1 k.k. w zw.

z art. 282 k.k. w zw. z art. 65 § 1 k.k.; art. 258 § 2 k.k.; art. 245 k.k.; art. 13 § 1 k.k.

w zw. z art. 252 § 1 k.k. w zw. z art. 65 § 1 k.k.; art. 252 § 3 k.k. w zw. z art. 65 § 1

k.k.; art. 18 § 1 k.k. w zw. z art. 157 §1 k.k.; art. 18 §1 k.k. w zw. z art. 163 § 1 pkt 3

k.k. w zw. z art. 65 § 1 k.k.; art. 163 § 1 pkt 3 k.k. w zw. z art. 65 § 1 k.k.; art. 18 § 1

k.k. w zw. z art. 163 § 1 pkt 3 k.k. w zw. z art. 288 § 1 k.k. w zw. z art. 65 § 1 k.k.;

art. 263 § 2 k.k.; art. 252 § 1 k.k. w zw. z art. 189 § 2 k.k. w zw. z art. 282 k.k. w zw.

z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 65 § 1 k.k.; art. 189 § 2 k.k.; art. 13 § 1 k.k. w zw. z art.

252 § 1 i 3 k.k. w zw. z art. 65 § 1 k.k.; art. 252 § 3 k.k. w zw. z art. 65 § 1 k.k.

Wyrokiem z dnia 20 września 2010r. Sąd Okręgowy, w następujących

punktach, uznał T. K. za winnego popełnienia m. in.:

VII. czynu polegającego na tym, że w okresie nie wcześniej niż od dnia 28 czerwca

1997r. do czerwca 2000r. w /…/ brał udział w zorganizowanej grupie przestępczej o

charakterze zbrojnym mającej na celu popełnianie przestępstw, tj. przestępstwa z

art. 258 § 1 i § 2 k.k. i za to na mocy art. 258 § 2 k.k. skazał go na karę 4 lat

pozbawienia wolności;

XI. czynów polegających na tym, że w dniu 9 sierpnia 1999r. w G., działając

wspólnie i w porozumieniu z innymi ustalonymi osobami, w stosunku do których

prowadzone są odrębne postępowania, kierując zorganizowaną grupą przestępczą

o charakterze zbrojnym, sprowadził zdarzenie zagrażające życiu i zdrowiu ludzi

oraz mieniu w znacznych rozmiarach w postaci eksplozji materiału wybuchowego w

budynku firmy „D.” przy ul. M., powodując stratę w kwocie około 2.500 zł na szkodę

G. M. oraz w dniu 14 sierpnia 1999 r. w S., działając wspólnie i w porozumieniu z

innymi ustalonymi osobami, w stosunku do których prowadzone są odrębne

postępowania, kierując zorganizowaną grupą przestępczą o charakterze zbrojnym,

sprowadził zdarzenie zagrażające życiu i zdrowiu ludzi oraz mieniu w znacznych

rozmiarach w ten sposób, że zlecił zdetonowanie urządzenia wybuchowego w

Klubie Rekreacyjnym „A.”, powodując straty w wysokości 30.000,00 zł na szkodę J.

L., w wysokości 15.000,00 zł na szkodę Zakładu Systemów Cyfrowych „D.” oraz w

wysokości 1.800,00 zł na szkodę A. M., Cechu Rzemiosł Różnych i Zakładu

Oczyszczania Miasta i przyjmując, że stanowią one ciąg przestępstw z art. 18 § 1

3

k.k. w zw. z art. 163 § 1 pkt 3 k.k. w zw. z art. 163 § 1 k.k. w zw. z art. 65 § 1 k.k. w

zw. z art. 11 § 2 k.k., przy zastosowaniu art. 91 § 1 k.k., na mocy art. 163 § 1 k.k. w

zw. z art. 65 § 1 k.k. skazał go na karę 4 lat pozbawienia wolności;

XII. czynu polegającego na tym, że w dniu 4 grudnia 1999r. w G., działając

wspólnie i w porozumieniu z innymi ustalonymi osobami, w stosunku do których

prowadzone są odrębne postępowania, kierując zorganizowaną grupą przestępczą

o charakterze zbrojnym zlecił sprowadzenie zdarzenia zagrażającego życiu i

zdrowiu ludzi oraz mieniu w znacznych rozmiarach w postaci eksplozji ładunku

wybuchowego, w wyniku czego zniszczeniu uległ samochód osobowy Jeep Grand

Cherokee należący do S. C. i K. C., tj. przestępstwa z 18 § 1 k.k. w zw. z art. 163 §

1 pkt 3 k.k. w zw. z art. 288 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k., w zw. z art. 65 § 1 k.k. i

za to, przy zastosowaniu art. 11 § 3 k.k., na mocy art. 163 § 1 pkt 3 k.k. skazał go

na karę 2 lat pozbawienia wolności;

XIV. czynu polegającego na tym, że w dniu 20 stycznia 2000r. w S. w ramach

podziału ról wynikających z działania w zorganizowanej grupie przestępczej, którą

kierował, wspólnie i w porozumieniu z innymi osobami dokonał uprowadzenia M.

R., którego następnie pozbawił wolności w warunkach szczególnego udręczenia

zmuszając inną osobę do wypłacenia kwoty 50.000 USD za uwolnienie

pokrzywdzonego, tj. przestępstwa z art. 252 § 1 k.k. w zw. z art. 189 § 1 k.k. w zw.

z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 65 § 1 k.k. i za to, przy zastosowaniu art. 11 § 3 k.k.,

na mocy art. 252 § 1 k.k. skazał go na karę 5 lat pozbawienia wolności;

XVI. czynu polegającego na tym, że w okresie około czerwca 2000r. w G., działając

wspólnie i w porozumieniu z innymi ustalonymi osobami, w stosunku do których są

prowadzone odrębne postępowania, kierując zorganizowaną grupą przestępczą o

charakterze zbrojnym, czynił przygotowania do dokonania uprowadzenia I. K.

przeprowadzając jego obserwację, po czym usiłował dokonać uprowadzenia, lecz

zamierzonego celu nie osiągnął z uwagi na ucieczkę pokrzywdzonego, tj.

przestępstwa z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 252 § 1 i § 3 k.k. w zw. z art. 65 § 1 k.k.

i za to na mocy art. 14§ l k.k. w zw. z art. 252 § 1 k.k. skazał go na karę 3 lat

pozbawienia wolności;

XVII. na podstawie art. 85 k.k. i art. 91 § 2 k.k. wszystkie orzeczone jednostkowe

kary pozbawienia wolności połączył i wymierzył T. K. karę łączną w rozmiarze 11 lat

pozbawienia wolności.

Apelacje od tego wyroku wnieśli obrońca i prokurator.

4

Prokurator zaskarżył wyrok m. in. na niekorzyść oskarżonego w części

orzeczonych kar jednostkowych i kary łącznej pozbawienia wolności, wnosząc o jej

podwyższenie do lat piętnastu.

Obrońca T. K. zarzucił wyrokowi w szczególności:

1) błąd w ustaleniach faktycznych, przyjętych za jego podstawę, a mających wpływ

na treść orzeczenia przez ustalenie na podstawie nieprawidłowej oceny dowodów,

że oskarżony dopuścił się czynów przypisanych w pkt: I, II, III, IV, V, VI, VII, IX, XI,

XII. XIII. XIV, XV oraz XVI;

2) rażące naruszenie prawa procesowego, tj. art. 170 § l pkt 2, 3, 4 oraz 5 k.p.k.

przez niezasadne oddalenie szeregu wniosków dowodowych, tj. m. in. w zakresie:

a) zwrócenia się, w drodze pomocy prawnej, do Ministerstwa Sprawiedliwości

Republiki Federalnej Niemiec o ustalenie, czy wobec oskarżonego w latach 1998-

2000 były prowadzone czynności operacyjne, a w szczególności kontrola rozmów

telefonicznych i w przypadku uzyskania odpowiedzi twierdzącej, przekazanie tych

materiałów operacyjnych Sądowi Okręgowemu w G.,

b) zwrócenia się, w drodze pomocy prawnej, do Ministerstwa Sprawiedliwości

Republiki Federalnej Niemiec o ustalenie, w jaki sposób odbywały się w latach

1998-2000 w areszcie śledczym na terenie Berlina widzenia osób oskarżonych z

odwiedzającymi ich prywatnie osobami, nie będących członkami rodzin, w

szczególności, czy widzenia te odbywały się w wydzielonym pomieszczeniu, przy

stoliku, czy funkcjonariusz był obecny w bezpośredniej bliskości, czy widzenia były

rejestrowane, nadzorowane przez funkcjonariuszy oraz w jaki sposób,

c) zwrócenia się, w drodze pomocy prawnej, do Ministerstwa Sprawiedliwości

Republiki Federalnej Niemiec o uzyskanie kserokopii, zabezpieczonej przez

Prokuraturę w Berlinie w dniu 28 sierpnia 2000r., podczas przeszukania, książeczki

strzeleckiej oskarżonego w celu ustalenia dat, w jakich oskarżony odwiedzał

strzelnicę policyjną w Berlinie,

d) zwrócenia się, w drodze pomocy prawnej, do Ministerstwa Sprawiedliwości

Republiki Federalnej Niemiec o uzyskanie kserokopii, zabezpieczonych przez

Prokuraturę w Berlinie w dniu 28 sierpnia 2000r., podczas przeszukania, umów

kupna-sprzedaży pojazdów zawieranych przez oskarżonego na terenie Niemiec w

ramach prowadzonej działalności gospodarczej pod nazwą „E”. w celu ustalenia dat

w jakich oskarżony zawierał umowy kupna-sprzedaży pojazdów na terenie Niemiec,

5

e) zwrócenia się, w drodze pomocy prawnej, do Ministerstwa Sprawiedliwości

Republiki Federalnej Niemiec o ustalenie, czy wobec oskarżonego T. K. w latach

1998-2000 prowadzone było postępowanie karne (śledztwo) na podstawie zeznań

świadka L. F. i w przypadku uzyskania odpowiedzi twierdzącej, przekazanie

odpisów akt śledztwa Sądowi Okręgowemu,

f) zwrócenia się, w drodze pomocy prawnej, do Ministerstwa Sprawiedliwości

Republiki Federalnej Niemiec w celu uzyskania z klubu sportowego o nazwie E.

informacji, czy przechowywana jest obecnie dokumentacja dotycząca klientów

uczęszczających do klubu w latach 1999-2000, a w szczególności rejestr dni i

godzin w których odwiedzali klub, monitoringu, opłaty składek w celu przekazania

dokumentacji dotyczącej oskarżonego,

g) zwrócenia się, w drodze pomocy prawnej, do Ministerstwa Sprawiedliwości

Republiki Federalnej Niemiec w celu ustalenia w Urzędzie Miejskim Miasta Berlin

adresów osób: /…/ i przesłuchanie tych osób na okoliczność uczęszczania z

oskarżonym do klubu sportowego w latach 1999-2000 w Berlinie, częstotliwości

tych spotkań, na tej podstawie, iż dowody nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia

sprawy, a z zeznań świadków /…/ wynika, iż byli na terenie Niemiec, podczas gdy

przeprowadzenie powyższego dowodu było konieczne dla weryfikacji zeznań w/w

świadków i w konsekwencji ustalenia odpowiedzialności karnej oskarżonego.

W konkluzji skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i uniewinnienie

oskarżonego od dokonania przypisanych mu czynów, ewentualnie o uchylenie

wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu.

Wyrokiem z dnia 27 października 2011r., Sąd Apelacyjny:

I. uchylił orzeczenie o karze łącznej zawarte w pkt. XVII zaskarżonego wyroku;

II. zmienił wyrok w ten sposób, że w pkt. I poprawił kwalifikację prawną czynu

przyjmując za jej podstawę, przy zastosowaniu art. 4 § 1 k.k., art. 286 d.k.k. i za ten

czyn na mocy art. 286 d.k.k. wymierzył T. K. karę 10 miesięcy pozbawienia

wolności;

III. uchylił pkt.: II, III, IV, V, VI, VII, VIII oraz IX wyroku i w tym zakresie przekazał

sprawę Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania;

IV. utrzymał w mocy wyrok w pozostałym zakresie;

V. na mocy art. 91 § 2 k.k. w zw. z art. 86 § 1 k.k. orzeczone wobec oskarżonego

jednostkowe kary pozbawienia wolności połączył i wymierzył karę łączną 7 lat i 6

miesięcy pozbawienia wolności.

6

Kasację od tego wyroku wniósł obrońca skazanego, zarzucając:

- rażącą obrazę przepisu postępowania, która mogła mieć istotny wpływ na treść

wydanego w sprawie orzeczenia, tj. art. 438 pkt 1 i 2 k.p.k., polegającą na

utrzymaniu w mocy zaskarżonego orzeczenia Sądu Okręgowego w pkt: XI, XII, XIV

oraz XVI, które obejmują czyny kwalifikowane „w zw. z art. 65§1 k.k.” - mimo, że

stwierdził naruszenie przepisu postępowania uzasadniającego uchylenie wyroku

Sądu Okręgowego w punkcie VII, tj. w części uznania oskarżonego za winnego

udziału w zorganizowanej grupie przestępczej, co skutkuje wewnętrzną

sprzecznością wyroku;

2. rażącą obrazę przepisu postępowania, która mogła mieć istotny wpływ na treść

wydanego w sprawie orzeczenia, tj. art. 457 § 3 k.p.k. w zw. z art. 413 § 1 pkt 4

k.p.k. polegającą na nieuzasadnieniu z jakiej przyczyny Sąd Apelacyjny uchylił

wyrok Sądu Okręgowego w punkcie VII, a utrzymał w mocy wyrok Sądu

Okręgowego w pkt: XI, XII, XIV oraz XVI, które to punkty obejmują czyny

kwalifikowane „w zw. z art. 65 § 1 k.k.” - mimo, że opisy czynów są ze sobą

sprzeczne, co skutkuje wewnętrzną niespójnością wyroku;

3. rażącą obrazę przepisu postępowania, która mogła mieć istotny wpływ na treść

wydanego w sprawie orzeczenia, tj. art. 457 § 3 k.p.k., polegającą na uzasadnieniu

zaskarżonego orzeczenia w sposób niespełniający wymogów określonych we

wskazanym przepisie, co uniemożliwia weryfikację tego, czy kontrola instancyjna

została przeprowadzona w sposób prawidłowy.

Podnosząc te zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i

przekazanie sprawy Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania w

postępowaniu odwoławczym.

W odpowiedzi na kasację prokurator Prokuratury Apelacyjnej wniósł o

oddalenie kasacji.

W toku rozprawy kasacyjnej prokurator Prokuratury Generalnej przyłączył się

do tego stanowiska.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Kasacja jest zasadna.

Sąd Apelacyjny dopuścił się rażącej obrazy przepisu postępowania, tj. art.

433 § 2 k.p.k. oraz art. 457 § 3 k.p.k., co miało istotny wpływ na treść wyroku sądu

odwoławczego. Ponadto z uwagi na treść wyroku doszło, w zaskarżonym kasacją

zakresie, do wewnętrznej sprzeczności rozstrzygnięcia i w takiej postaci

7

orzeczenie sądu odwoławczego nie może się ostać, tym samym egzystować w

obrocie prawnym. W drodze kasacji zaskarżeniu podlega prawomocne orzeczenie,

a więc to, co ono zawiera, ale takiemu zaskarżeniu podlega także ta materia

orzeczenia, która ma określone braki w zakresie stosowania prawa. Z jednej strony

uchylony został wyrok Sądu Okręgowego w zakresie pkt VII, w którym przypisano

skazanemu to, że „w okresie nie wcześniej niż od dnia 28 czerwca 1997r. do

czerwca 2000r. /…/ brał udział w zorganizowanej grupie przestępczej o

charakterze zbrojnym mającej na celu popełnianie przestępstw”, a utrzymano w

mocy pkt: XI, XI, XIV oraz XVI, odnoszące się do czynów popełnionych we

wskazanym wyżej okresie i miejscach, z uwzględnieniem tego, że T. K. miał się ich

dopuścić „kierując zorganizowaną grupą przestępczą o charakterze zbrojnym”. W

pisemnych motywach zaskarżonego wyroku w ogóle nie odniesiono się do tego,

dlaczego odnośnie wskazanych powyżej punktów wyrok został utrzymany w mocy,

tym samym w podstawie prawnej skazania i wymiaru kary za te czyny pozostał

przepis art. 65 § 1 k.k. Z treści uzasadnienia wyroku sądu ad quem wynika (s. 28),

że głównym powodem uchylenia części wyroku sądu a quo była obraza prawa

materialnego, w tym wskazanej przez sąd odwoławczy reguły kolizyjnej z art. 4 § 1

k.k., albowiem sąd pierwszej instancji nie poświęcił żadnej uwagi kwestiom

intertemporalnym, a orzeczenie dotyczyło zachowań sprzed zmiany stanu

prawnego, tj. treści art. 65 k.k. (zmienionego ustawą z dnia 16 kwietnia 2004r. z

dniem 1 maja 2004r.- Dz. U. Nr 93, poz. 889). Ponadto sąd drugiej instancji w

swoich rozważaniach (uzasadnienie - s. 29) wyraźnie wskazał, że przyjęty

czasokres w pkt VII musi budzić wątpliwości, a wątpliwości te, w ocenie sądu

kasacyjnego, potęguje również sposób opisu czynów z pkt: XI, XII, XIV i XVI, gdzie

nie wskazano wprost z jaką zorganizowaną grupą przestępczą opisane tam

zachowania skazanego były związane. Nadto we wskazanych punktach, co

zyskało akceptację Sądu Apelacyjnego, przyjęto, że T. K. „kierował zorganizowaną

grupą przestępczą o charakterze zbrojnym”, a w uchylonym pkt VII Sąd Okręgowy

przypisał mu jedynie „branie udziału w zorganizowanej grupie o charakterze

zbrojnym”. Zasadnie zwrócił na to uwagę obrońca w kasacji zaznaczając, że w

uzasadnieniu sądu odwoławczego nie odniesiono się do tak istotnych różnic, a

przecież z treści pisemnych motywów wyroku sądu pierwszej instancji wynikało

(Rozdział I - s.: 21-30), że czyny przypisane w pkt.: XI, XII, XIV oraz XVI zostały

popełnione w ramach nowozałożonej przez skazanego grupy, (podkreślenie – SN),

8

która miała zajmować się porwaniami dla okupu i przyjęto jako datę jej powstania

początek 1998r., zaznaczono jednak, że wcześniej skazany związany był z grupą

J. S. Wskazano następnie skład nowej struktury przestępczej i role jakie

powierzono do wykonania określonym osobom w kolejno popełnianych czynach

przestępczych.

Wszystkie trzy zarzuty zawarte w nadzwyczajnym środku zaskarżenia

dotyczą w istocie tego samego zagadnienia, a sprowadzającego się do tego, że nie

podano powodów utrzymania w mocy wyroku Sądu Okręgowego, we wskazanym

zakresie - w sytuacji, gdy doszło do uchylenia rozstrzygnięcia zawartego w pkt VII

orzeczenia stanowiącego swoistą „bazę” dla prawno-karnego wartościowania

zachowań T. K. przypisanych mu w zaskarżonym orzeczeniu w pkt: XI, XII, XIV

oraz XVI. Sąd Apelacyjny stwierdził jedynie, że w tej części akceptuje zarzuty

prokuratora podniesione w apelacji. Nie wypowiedziano się jednoznacznie w tym

zakresie, czy uznano, że istniały faktycznie dwie grupy, tj. jedna w 1997r., w której

skazany brał tylko udział i druga w latach 1998-2000, którą miał już T. K. założyć i

kierować. O to zaś nie został w rozpoznawanej sprawie oskarżony (por. pkt XI aktu

oskarżenia, gdzie zarzut dotyczył brania udziału skazanego w związku

przestępczym o charakterze zbrojnym, mającym na celu popełnianie przestępstw,

co miało mieć miejsce w G. w okresie od stycznia do 30 sierpnia 1997r.). W

uzasadnieniu środka odwoławczego prokurator nawet wskazał, że toczy się

jeszcze inne postępowanie karne w tym zakresie. Skoro tak, to obowiązkiem sądu

ad quem było wnikliwie rozważyć czy w takiej postaci mogły się ostać skazania

zawarte w pkt: XI, XII, XIV i XVI, tj. przy takich ustaleniach jak przyjął to sąd a quo

(w tym co do czynu przypisanego w pkt VII) i jakie zawarł opisy tych czynów oraz

co przedstawiono w pisemnych motywach wyroku. Podnosi się zasadnie w

judykaturze, że wyroku nie odczytuje się wyłącznie przez treść tzw. części

dyspozytywnej (sentencji), ale również poprzez treść jego uzasadnienia (vide:

wyrok Sądu Najwyższego z dnia 25 czerwca 2008r., V KK 8/08, Lex nr 436443).

Zostało takie procedowanie zaakceptowane przez sąd odwoławczy, który utrzymał

w mocy te cztery punkty wyroku. Ewidentne braki pisemnych motywów

zakwestionowanego w kasacji wyroku uniemożliwiają zdekodowanie toku

rozumowania Sądu Apelacyjnego, pozostawiają powody zapadłego rozstrzygnięcia

wręcz w sferze domysłów (domniemań), z oczywistą obrazą art. 453 § 3 k.p.k.

Odnosi się to do tak podstawowej decyzji procesowej jak utrzymanie w mocy

9

czterech wskazanych punktów wyroku sądu pierwszej instancji, przy jednoczesnym

uchyleniu orzeczenia do ponownego rozpoznania w punkcie dotyczącym

przestępstwa kluczowego z punktu widzenia zastosowania przy jednostkowych

czynach przestępczych przepisu art. 65 § 1 k.k., z surowymi konsekwencjami jakie

wynikają z jego zastosowania - w tym na etapie postępowania wykonawczego (np.:

w zakresie spełnienia ustawowych kryteriów do warunkowego przedterminowego

zwolnienia - art. 78 § 2 k.k.). Ponadto w pisemnych motywach zaskarżonego

zwykłym środkiem odwoławczym orzeczenia zawarto stwierdzenie, że T. K. z

popełniania przestępstw (w tym przypisanego w pkt XIV) „uczynił sobie stałe źródło

dochodu” (Rozdział IV. Co do winy i kwalifikacji prawnej. - s.:7-8), co uzasadniało

przyjęcie konstrukcji z art. 65 § 1 k.k., czego jednak nie zawierały opisy czynów

przyjęte w wyroku sądu meriti. Niezbędnym było wszechstronne przeprowadzenie

rozważań w aspekcie zmiany treści art. 65 k.k., z uwzględnieniem ustalonych dat

popełnienia jednostkowych czynów przestępczych oraz regulacji zawartej w

przepisie art. 4 § 1 k.k. W podstawie prawnej skazania i wymiaru kary przyjęto

przepis po zmianie stanu prawnego - pomimo, iż w zakresie innych czynów, jak

wskazano, doszło w tej materii do uchylenia wyroku Sądu Okręgowego i

przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.

Należy także podzielić stanowisko obrońcy, że nie zostały rozważone

zarzuty apelacyjne, a związane z oddaleniem przez sąd a quo wniosków

dowodowych zawartych w piśmie z dnia 9 września 2010r., gdyż jednozdaniowe

odniesienie się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku (s. 39) do treści tego zarzutu

nie spełnia elementarnych wymagań stawianych w art. 433 § 2 k.p.k. Trafnie

podnosi się w judykaturze, że nie jest wystarczające formalne odniesienie się do

zarzutów wniosków sformułowanych w środku odwoławczym, konieczne bowiem

jest merytoryczne zbadanie ich zasadności i danie temu wyrazu w treści

uzasadnienia wydanego orzeczenia. Obraza przepisów art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z

art. 457 § 3 k.p.k. ma miejsce zarówno wtedy, gdy sąd pomija zupełnie w swych

rozważaniach zarzuty zawarte w środku odwoławczym, jak i wtedy, gdy analizuje je

w sposób odbiegający od wymogu rzetelnej ich oceny (vide: wyroki Sądu

Najwyższego z dnia 21 października 2010r., III KK 305/10, Biul. PK 2010, Nr 6, s. 9

oraz z dnia 24 marca 2010r., II KK 199/09, OSNwSK 2010/1/635).

Wykazane, zasadnicze wady uzasadnienia zaskarżonego wyroku, stanowią

naruszenie prawa w stopniu o jakim traktuje przepis art. 523 § 1 k.p.k., gdyż

10

zignorowane zostały wymogi ustawowe jakie dotyczą procedowania w sądzie

odwoławczym, wynikające z treści powołanych już przepisów procedury karnej.

Ocena wpływu wadliwości uzasadnienia wyroku sądu odwoławczego, polegającej

na pominięciu i nie rozważeniu chociażby jednego z zarzutów apelacji, na treść

orzeczenia nie budzi wątpliwości co do istotnego znaczenia, gdyż opisywana

wadliwość motywów rozstrzygnięcia uniemożliwia poznanie oraz jakąkolwiek

weryfikację argumentów, które legły u podstaw zaskarżonego wyroku. Przepis art.

457 § 3 k.p.k. wprost stanowi, że w uzasadnieniu należy podać czym kierował się

sąd wydając wyrok oraz dlaczego zarzuty i wnioski apelacji uznał za zasadne,

bądź nie. Prawidłowe wypełnienie tych zadań ma zasadnicze znaczenie nie tylko z

punktu widzenia realizacji uprawnień strony wnoszącej środek odwoławczy, ale

także w aspekcie kontroli kasacyjnej, która w wypadku wadliwego, w tym

niekompletnego uzasadnienia sądu odwoławczego nie jest możliwa.

Ponownie procedując w toku postępowania odwoławczego Sąd Apelacyjny

powinien spełnić wskazane wymogi prawa procesowego, a nadto mieć na uwadze,

że warunkiem przyjęcia ustalenia, iż czyn został popełniony w ramach

zorganizowanej grupy przestępczej jest przypisanie sprawcy danego przestępstwa

przynależności do niej (art. 258 k.k.). Obostrzenie wynikające z przepisu art. 65 § 1

k.k. ma bowiem zastosowanie dopiero wówczas, gdy sprawca bierze udział w

zorganizowanej grupie przestępczej lub związku przestępczym, i popełnia w

ramach tych struktur chociaż jedno przestępstwo, a więc dopuszcza się co najmniej

dwóch przestępstw pozostających w zbiegu realnym, tj. czynu z art. 258 k.k. (w

którejkolwiek z form sprawczych) i określonego przestępstwa jednostkowego. Fakt

skazania danej osoby za działanie polegające na udziale w zorganizowanej grupie

przestępczej mającej na celu popełnianie przestępstw oraz za, kwalifikowane na

podstawie art. 65 k.k., przestępstwa popełnione w zorganizowanej grupie

przestępczej przesądza - zgodnie z treścią wskazanego przepisu - iż m. in. w

zakresie środków związanych z poddaniem sprawcy próbie mają do niej

zastosowanie przepisy przewidziane wobec sprawcy określonego w art. 64 § 2 k.k.

(vide: postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26 sierpnia 2004r., V KK 171/04,

Lex nr 137729).

Z tych też względów orzeczono jak w wyroku.

11