V KK 455/12

Sygn. akt V KK 455/12

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 21 lutego 2013 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Andrzej Siuchniński (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Przemysław Kalinowski

SSN Barbara Skoczkowska

Protokolant Anna Kowal

w sprawie D. N.

skazanego z art. 207 § 1 kk

po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu

w dniu 21 lutego 2013 r.,

kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść skazanego

od wyroku Sądu Rejonowego w P.

z dnia 22 października 2010 r.,

uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Sądowi

Rejonowemu w P. do ponownego rozpoznania.

UZASADNIENIE

Sąd Rejonowy w P., wyrokiem z dnia 22 października 2010 roku, uznał D. N.

za winnego tego, że w okresie od października 2009 roku do dnia 1 lipca 2010

roku, w P., znęcał się psychicznie nad swoją żoną K. N. w ten sposób, że

wszczynał awantury podczas których wyzywał ją słowami powszechnie uznanymi

za wulgarne, groził jej pobiciem, rzucał różnymi przedmiotami w drzwi, trzaskał

drzwiami, tj. przestępstwa z art. 207 § 1 k.k. i na podstawie tego przepisu

2

wymierzył oskarżonemu karę 6 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym

zawieszeniem jej wykonania na okres 4 lat.

Powyższe orzeczenie zapadło na skutek uwzględnienia wniosku prokuratora

o wydanie wyroku skazującego bez przeprowadzenia rozprawy, w trybie art. 335 §

1 k.p.k. Nie zostało zaskarżone przez żadną ze stron i uprawomocniło się w

pierwszej instancji w dniu 30 października 2010 roku.

Od tego wyroku kasację na korzyść skazanego wniósł Prokurator Generalny

podnosząc zarzut rażącego i mającego istotny wpływ na treść wyroku naruszenia

przepisów prawa procesowego: art. 343 § 7 k.p.k. w zw. z art. 335 § 1 k.p.k. i art.

413 § 2 pkt 1 k.p.k., polegający na rozpoznaniu sprawy przeciwko D. N. na

posiedzeniu i uwzględnieniu wadliwego wniosku prokuratora o wydanie wyroku

skazującego bez przeprowadzenia rozprawy, pomimo ujawnienia w toku

postępowania przygotowawczego okoliczności mogących świadczyć o

wcześniejszej karalności oskarżonego. W następstwie tego doszło do wadliwego

określenia granic czasowych przypisanego oskarżonemu czynu z art. 207 § 1 k.k. i

skazania go za psychiczne znęcanie się nad żoną K. N. w okresie od października

2009 roku do 1 lipca 2010 roku pomimo tego, że wcześniej prawomocnym

wyrokiem Sądu Rejonowego w P., został on skazany za psychiczne i fizyczne

znęcanie się nad tą pokrzywdzoną w okresie od połowy 2006 roku do marca 2010

roku.

Na podstawie tak sformułowanego zarzutu Prokurator Generalny wniósł o

uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania

Sądowi Rejonowemu w P.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Kasacja jest oczywiście zasadna.

Analiza akt sprawy /…/ Sądu Rejonowego w P. prowadzi do oczywistego

wniosku, że D. N. prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w P. z dnia 14

czerwca 2010 r. został prawomocnie skazany za przestępstwo fizycznego i

psychicznego znęcania się nad pokrzywdzoną – K. N. w okresie od połowy 2006 r.

do marca 2010 r. Okoliczność ta powinna być znana Sądowi orzekającemu w

niniejszej sprawie, ponieważ zarówno z zeznań pokrzywdzonej K. N., jak i

wyjaśnień oskarżonego wynikało, że przeciwko niemu toczyło się postępowanie o

przestępstwo znęcania się.

3

To powinno skłonić Sąd meriti do dokładnego zbadania uprzedniej karalności

oskarżonego, a jednocześnie prowadzić do nieuwzględnienia wniosku prokuratora

o skazanie bez przeprowadzenia rozprawy. W istocie bowiem część przypisanego

oskarżonemu okresu, tj. od października 2009 do 30 marca 2010 r., została już

objęta wyrokiem skazującym w sprawie /…/, który uprawomocnił się z dniem 5

października 2010 r., a więc przed wydaniem wyroku w niniejszej sprawie. Sąd

Rejonowy powinien w tych okolicznościach skierować sprawę na rozprawę i

przeprowadzić stosowne postępowanie w celu precyzyjnego ustalenia czasu

popełnienia przestępstwa. Skoro tego nie uczynił, to tym samym w sposób rażący

obraził art. 343 § 7 k.p.k. w zw. z art. 335 § 1 k.p.k.

Na marginesie zauważyć należy, że w przypadku jedynie częściowego

pokrywania się zakresu temporalnego przestępstwa znęcania się nie można mówić

o naruszeniu zasady ne bis in idem, co skutkowałoby koniecznością uchylenia

wyroku i umorzenia postępowania odnośnie do całego przestępstwa, tworząc tym

samym stan powagi rzeczy osądzonej w części, która w istocie nie została

osądzona. Trzeba podkreślić, że w art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. mowa jest bowiem o

czynie, co uprawnia do uznania, że chodzi o czyn w znaczeniu naturalistycznym,

ontologicznym i taka wykładnia negatywnej przesłanki procesowej pozwala uniknąć

absurdalnych i rażąco niesprawiedliwych względem interesu pokrzywdzonego

rozstrzygnięć. Niemniej jednak niedopuszczalne jest także to, by część zachowań,

składających się na przestępstwo wieloczynowe stanowiło po raz kolejny przedmiot

osądu i podstawę przypisania przestępstwa, albowiem skutkowałoby to

ponoszeniem przez skazanego dwukrotnie odpowiedzialności za te same

zachowania, które wprawdzie nie zostały wyszczególnione w opisie czynu, ale ich

przypisanie nastąpiło poprzez określenie granic czasowych przestępstwa znęcania

się.

Z uwagi na to, że w postępowaniu kasacyjnym nie jest dopuszczalne

modyfikowanie opisu czynu, należało zatem zaskarżony wyrok uchylić i sprawę

przekazać do ponownego rozpoznania Sądowi właściwemu. Przy ponownym

rozpoznaniu sprawy Sąd Rejonowy będzie miał na względzie treść wyroku w

sprawie /.../ i – w przypadku wydania wyroku skazującego – dokona prawidłowego

zakreślenia granic czasowych zarzucanego oskarżonemu przestępstwa.

Mając na uwadze powyższe rozważania, orzeczono jak w wyroku.

4