IV CNP 33/12

Sygn. akt IV CNP 33/12

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 27 lutego 2013 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Wojciech Katner (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Maria Szulc

SSN Bogumiła Ustjanicz

w sprawie ze skargi pozwanych

o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku

Sądu Okręgowego w R.

z dnia 31 stycznia 2012 r., w sprawie z powództwa T. K.

przeciwko M. K., M. K.

i P. K.

o opróżnienie lokalu mieszkalnego,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 27 lutego 2013 r.,

oddala skargę.

Uzasadnienie

2

Wyrokiem z dnia 22 września 2011 r. Sąd Rejonowy w P., po rozpoznaniu

sprawy z pozwu T. K. usunął pozwanych M. K., M. K. i P. K. z lokalu mieszkalnego

położonego w P. przy ul. W. 53 za jednoczesną zapłatą przez powoda T. K. na

rzecz pozwanych kwoty 38 450 złotych. Podstawą rozstrzygnięcia był art. 222 § 1

k.c., na którym Sąd oparł uwzględnienie prawa własności powoda do

przedmiotowego lokalu oraz art. 14 ustawy o ochronie praw lokatorów,

mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz.U. z 2005 r. Nr

31, poz. 266 ze zm.), z którego wynikało niespełnienie przez pozwanych przesłanek

do otrzymania lokalu socjalnego. Zasądzona kwota spłaty na rzecz pozwanych

wynikała z uznania przez Sąd wartości prac remontowych oraz nakładów

dokonanych przez nich na przedmiotowy lokal.

W wyniku rozpoznania apelacji powoda i pozwanych, Sąd Okręgowy w R.

wyrokiem z dnia 31 stycznia 2012 r. zmienił wyrok Sądu Rejonowego przez

zniesienie obowiązku zapłaty zasądzonej kwoty przez powoda na rzecz pozwanych

(pkt 1), oddalił apelację pozwanych (pkt 2) i rozstrzygnął o kosztach postępowania

(pkt 3).

W skardze o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku

Sądu Okręgowego w części (pkt 1) pozwani zarzucili naruszenie przez ten wyrok

art. 378 § 1 k.p.c. poprzez przekroczenie przez Sąd drugiej instancji granic apelacji

wniesionej przez pełnomocnika powoda z tego względu, że powód zaskarżył

apelacją wyrok Sądu Rejonowego w części orzekającej o zapłacie przez powoda

na rzecz pozwanych kwoty przenoszącą 17 724 złotych, a powód został zwolniony

w wyroku Sądu drugiej instancji z zapłacenia całej kwoty zasądzonej przez Sąd

Rejonowy, tj. 38 450 złotych. Stało się tak mimo równoległej apelacji pozwanych,

która została oddalona.

Pozwani wnieśli o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego

wyroku Sądu Okręgowego w R. z dnia 31 stycznia 2012 r. z zasądzeniem kosztów

postępowania wywołanego skargą.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

3

Zdaniem skarżących niezgodność z prawem prawomocnego wyroku Sądu

Okręgowego w R. polega na orzeczeniu poza zakresem zaskarżenia apelacją

wniesioną przez powoda, który zakwestionował to orzeczenie co do kwoty

przekraczającej 17 724 złote, nie zaś co do całości roszczenia zasądzonego

tytułem zwrotu nakładów na nieruchomość. Zarzut ten opiera się jednak

o błędną ocenę okoliczności faktycznych i prawnych, w których wydany został

zaskarżony wyrok.

Jak zauważył Sąd Okręgowy, apelacja powoda zmierzała w istocie rzeczy

do zakwestionowania istnienia po stronie pozwanego prawa zatrzymania

na podstawie art. 461 § 1 k.c. Sąd przychylił się do tej oceny, stwierdzając,

że w związku z korzystaniem z nieruchomości na podstawie umowy zbliżonej do

użyczenia, w sprawie zastosowanie ma art. 461 § 2 k.c., który wyłącza prawo

zatrzymania, gdy zwrot dotyczy rzeczy użyczonej. Sąd drugiej instancji wskazał

także, że zarzut zatrzymania nie mógł być skuteczny wobec powoda,

w okolicznościach sprawy nie był on bowiem zobowiązany do zwrotu nakładów na

nieruchomość dokonanych przez pozwanego.

Biorąc pod uwagę, że pozwany nie wystąpił w sprawie z powództwem

wzajemnym o zwrot nakładów na jego rzecz, orzeczenie Sądu Okręgowego

odpowiada więc prawu. Stwierdzenie, że powodowi nie przysługiwał zarzut

zatrzymania w związku z roszczeniem o zwrot nakładów na nieruchomość musiało

doprowadzić do zmiany orzeczenia Sądu pierwszej instancji w zakresie całego

rozstrzygnięcia o zwrocie wartości tych nakładów. Mimo nieprecyzyjnego

sformułowania o „wyeliminowaniu […] obowiązku zapłaty”, które nie odpowiada

żadnej ze znanych konstrukcji prawa prywatnego, zaskarżone orzeczenie

w punkcie I nie jest więc niezgodne z art. 379 § 1 k.p.c.

Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 42411

§ 1 k.p.c. orzeczono jak na

wstępie.

jw