III KK 27/13

Sygn. akt III KK 27/13

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 14 marca 2013 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Małgorzata Gierszon (przewodniczący)

SSN Zbigniew Puszkarski

SSN Dorota Rysińska (sprawozdawca)

Protokolant Jolanta Włostowska

w sprawie J. S.

skazanego z art. 279 § 1 k.k. i in.

po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu, w trybie art. 535 § 5 k.p.k.

w dniu 14 marca 2013 r.,

kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego

od wyroku Sądu Rejonowego w T.

z dnia 3 listopada 2011 r.

1. uchyla wyrok w zaskarżonej części dotyczącej orzeczenia

obowiązku naprawienia szkody na rzecz M. B.;

2. wydatkami postępowania kasacyjnego obciąża Skarb

Państwa.

UZASADNIENIE

Wyrokiem Sądu Rejonowego w T. z dnia 3 listopada 2012 r. J. S. został

skazany za trzy pozostające w ciągu przestępstwa, zakwalifikowane na podstawie

art. 279 § 1 k.k., popełnione na szkodę: S. S. (I.), M. B. (II.) i B. W. (IV.), oraz za

przestępstwo opisane w art. 278 § 1 k.k., popełnione na szkodę P. W. (III.). Za

przestępstwa te, na podstawie art. 86 § 1 i art. 91 § 2 k.k., wymierzono

2

oskarżonemu łączne kary: pozbawienia wolości – w rozmiarze roku i 6 miesięcy

pozbawienia wolności, i grzywny – w rozmiarze 30 stawek po 20 zł każda, przy

czym wykonanie kary pozbawienia wolności zostało oskarżonemu warunkowo

zawieszone na okres 5 lat próby z oddaniem go pod dozór kuratora sądowego.

Jednocześnie (w pkt. VI wyroku) Sąd Rejonowy, na podstawie art. 46 § 1 k.k.,

zobowiązał J. S. do naprawienia szkody, poprzez wpłatę na rzecz: 1) M. B. kwoty

600 zł oraz 2) B. W. kwoty 4.690 zł.

Powyższy wyrok uprawomocnił się bez jego zaskarżenia.

Obecnie wyrok ten, w części dotyczącej pkt. VI ppkt. 1., zaskarżył Prokurator

Generalny kasacją wniesioną na korzyść J. S. Zarzucił w niej „rażące i mające

istotny wpływ na treść orzeczenia naruszenie przepisu prawa materialnego, a

mianowicie art. 46 § 1 k.k., polegające na zobowiązaniu oskarżonego J. S. w pkt. VI

ppkt. 1 wyroku do naprawienia szkody poprzez wpłatę na rzecz M. B. kwoty 600 zł,

podczas gdy zabrane w celu przywłaszczenia na szkodę tego pokrzywdzonego

mienie zostało w całości odzyskane i przekazane pokrzywdzonemu”. Na tak

sformułowanej podstawie autor kasacji wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w

pkt. VI ppkt. 1.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Kasacja okazała się oczywiście zasadna, choć można zauważyć, że

podniesiona w zarzucie obraza prawa materialnego, do której w istocie doszło, była

efektem uchybień procesowych, dostrzeżonych dopiero w uzasadnieniu kasacji.

Wyrok w odniesieniu do J. S. zapadł w trybie określonym w art. 387 § 1 i 2

k.p.k. Prokurator przystał na wniosek oskarżonego o dobrowolne poddanie się

karze – wymierzonej z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, i złożył

szczegółową propozycję co do wymiaru kar jednostkowych i kar łącznych, a nadto

– tylko w sposób ogólny – co do zobowiązania oskarżonego do naprawienia szkody

na mocy art. 46 § 1 k.k. Stanowisko to zaakceptował oskarżony (pokrzywdzeni nie

byli obecni na rozprawie), a Sąd Rejonowy przedłożony wniosek uwzględnił.

Orzekając jednak, zgodnie z tym wnioskiem, w przedmiocie zobowiązania

oskarżonego do naprawienia szkody, uchybił wynikającemu z art. 7 k.p.k. i art. 410

k.p.k. wymogowi dokładnego sprawdzenia, w jakim zakresie owa szkoda – a w

istocie szkody wynikające z popełnienia czterech przestępstw, z pokrzywdzeniem

czterech osób – nie została naprawiona. W efekcie powyższego, jak trafnie podnosi

w uzasadnieniu skargi Prokurator Generalny, pominął Sąd Rejonowy treść zeznań

3

pokrzywdzonego M. B. (k. 79 – 81) oraz treść protokołu oględzin (k. 90-91), z

których to dowodów wynikało, że szkoda wyrządzona przestępstwem opisanym w

pkt. II została naprawiona w całości, ponieważ będące przedmiotem zaboru

przedmioty zostały odnalezione w pobliżu miejsca kradzieży z włamaniem i od razu

zwrócone pokrzywdzonemu. Nie zauważył Sąd Rejonowy z kolei, co autor kasacji

sygnalizuje w jej uzasadnieniu (wskazując na art. 524 § 3 k.p.k. – jako przeszkodę

zaskarżenia w tej części wyroku na niekorzyść oskarżonego), że jedynie w części

została naprawiona szkoda wyrządzona pokrzywdzonemu P. W. przestępstwem

opisanym w pkt. III.

W świetle przedstawionych okoliczności należy przyznać rację Prokuratorowi

Generalnemu, że zaskarżone rozstrzygnięcie Sądu Rejonowego w sposób rażący

naruszyło wskazany w kasacji przepis prawa materialnego. Obowiązek naprawienia

szkody, przewidziany w unormowaniu art. 46 § 1 k.k., odnosi się bowiem tylko do

szkody realnie wyrządzonej, a więc takiej, której nie naprawiono (w całości lub w

części). W sytuacji, gdy – pomimo braku szkody po stronie pokrzywdzonego M. B.

– Sąd Rejonowy orzekł o obowiązku jej naprawienia, pozostawało stwierdzić, że

orzeczenie to podlega uchyleniu, bez potrzeby wydawania rozstrzygnięcia

następczego.

Z tych zatem powodów Sąd Najwyższy uwzględnił kasację w trybie

określonym przepisem art. 535 § 5 k.p.k.