III KRS 179/13

Sygn. akt III KRS 179/13

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 20 marca 2013 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Kazimierz Jaśkowski (przewodniczący)

SSN Halina Kiryło (sprawozdawca)

SSN Maciej Pacuda

w sprawie z odwołania Z. C.

od uchwały Krajowej Rady Sądownictwa Nr […] z dnia 5 grudnia 2012 r. w

przedmiocie przedstawienia wniosku o powołanie do pełnienia urzędu na

stanowisku sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w X., ogłoszonym w

Monitorze Polskim z 2012 r., poz. 99,

z udziałem E. W.

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 20 marca 2013 r.,

oddala odwołanie.

UZASADNIENIE

Uchwałą z dnia 5 grudnia 2012 r. Krajowa Rada Sądownictwa postanowiła

przedstawić Prezydentowi Rzeczypospolitej Polskiej kandydaturę E. W. z

2

wnioskiem o powołanie do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego

Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w X. oraz nie przedstawić z tej treści

wnioskami kandydatur […].

W uzasadnieniu uchwały wskazano, że na wolne stanowisko sędziego w

Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym, ogłoszone w Monitorze Polskim z dnia 27

lutego 2012 r., poz. 99, zgłosiło się sześciu kandydatów.

Zespół członków Krajowej Rady Sądownictwa odbył w dniu 3 grudnia 2012 r.

posiedzenie w przedmiocie przygotowania stanowiska do rozpatrzenia i oceny na

posiedzeniu Krajowej Rady Sądownictwa kandydatów na powyższe stanowisko i

uwzględniając oceny kwalifikacyjne kandydatów, opinie przełożonych,

rekomendacje, informacje dotyczące doświadczenia zawodowego, opinie

środowiska sędziowskiego oraz inne dołączone dokumenty jednogłośnie (4 głosami

„za”) zarekomendował kandydaturę E. W.

E. W. w 1994 r. ukończyła wyższe studia prawnicze na Wydziale Prawa i

Administracji Uniwersytetu […], uzyskując tytuł magistra prawa z ogólną oceną

bardzo dobrą. Po odbyciu aplikacji sądowej, we wrześniu 1996 r. złożyła egzamin

sędziowski z łącznym wynikiem bardzo dobrym. Kandydatka pracowała jako asesor

sądowy w Wydziale Cywilnym Sądu Rejonowego od 1 listopada 1996 r. do 4

czerwca 1998 r., a następnie z dniem 5 czerwca 1998 r. została powołania na

stanowisko sędziego w tym Sądzie i skierowana do orzekania w Wydziale

Cywilnym. Od 1 stycznia 2009 r. do 14 stycznia 2010 r. orzekała w Wydziale

Cywilnym Sądu Rejonowego […]. W dniu 15 listopada 2010 r. została powołana do

pełnienia urzędu na stanowisku sędziego Sądu Okręgowego w […], jednak już

wcześniej, bo od 1 lipca 2006 r. skierowana była na podstawie stałej delegacji do

orzekania w Wydziale Cywilnym Odwoławczym tego Sądu. Ponadto w okresie od

10 marca 2003 r. do 30 czerwca 2006 r. pełniła funkcję Przewodniczącej Wydziału

Cywilnego Sądu Rejonowego w […]. Powierzano jej też obowiązki związane z

przeprowadzaniem szkoleń aplikantów sądowych, asystentów i sędziów.

Ocenę kwalifikacji kandydatki sporządziła Sędzia A. P., która wyraziła

pogląd, że dotychczasowy przebieg pracy zawodowej wskazuje na wysokie

kompetencje zawodowe i walory osobowościowe E. W., predestynujące

kandydatkę do ubiegania się o stanowisko sędziego wojewódzkiego sądu

3

administracyjnego. Całościowa ocena prowadzi do wniosku, że kandydatka

sprawnie i szybko wdroży się do pracy na nowym stanowisku. Wprawdzie zakres

przedmiotowy spraw rozpoznawanych przez E. W. z oczywistych względów nie

obejmuje problematyki stricte administracyjnoprawnej, jednak sprawy te,

pozostające na styku prawa cywilnego i administracyjnego, dowodzą, że

kandydatka doskonale radzi sobie także ze szczegółowymi zagadnieniami ze sfery

prawa administracyjnego.

Pozytywne opinie na temat kwalifikacji i pracy E. W. przedłożyła

Przewodnicząca Wydziału Cywilnego Odwoławczego Sądu Okręgowego w […]

oraz Prezes tego Sądu. Także w opinii Prezesa Wojewódzkiego Sądu

Administracyjnego w X. E.W. jest dobrą kandydatką na stanowisko sędziego objęte

niniejszą procedurą konkursową. Kolegium Wojewódzkiego Sądu

Administracyjnego w X. na posiedzeniu w dniu 25 czerwca 2012 r. pozytywnie

zaopiniowało kandydaturę E. W. na wolne stanowisko sędziego, oddają 4 głosy „za”

oraz 1 głos „wstrzymujący się”, przy braku głosów „przeciw”. Na posiedzeniu

Zgromadzenia Ogólnego Sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w X. w

dniu 26 października 2012 r. kandydatka uzyskała 13 głosów „za” na 17 oddanych

ważnych głosów. Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego wystawił kandydatce

bardzo dobrą ocenę.

Zdaniem Krajowej Rady Sądownictwa, kandydatura E. W. zasługuje na

wyróżnienie w niniejszym postępowaniu nominacyjnym. Dokonując takiego wyboru

Rada miała na uwadze przymioty wskazane w bardzo dobrych opiniach na temat

kandydatki, jej obszerną i pogłębiona wiedzę merytoryczną, doświadczenie

zawodowe oraz najwyższe poparcie środowiska sędziowskiego.

W odniesieniu do pozostałych kandydatów Krajowa Rada Sądownictwa

ograniczyła się do wskazania, iż spełniają oni ustawowe kryteria powołania na

urząd sędziego wojewódzkiego sądu administracyjnego i prezentują odpowiedni

poziom merytoryczny. Jednakże ogólne oceny kwalifikacji tych osób nie są tak

wyróżniające, jak oceny kwalifikacji sędzi E.W.

Okoliczności te spowodowały, że w trakcie posiedzenia Krajowej Rady

Sądownictwa w dniu 5 grudnia 2012 r. kandydaturze Pani E. W. udzielono

jednogłośnego poparcia, oddają na niż 14 głosów „za”, przy braku głos „przeciw” i

4

„wstrzymujących się”. Natomiast pozostałe nie uzyskały wymaganej bezwzględnej

większości głosów.

Odwołanie od powyższej uchwały złożył Z.C., zarzucając: 1/ sprzeczności

zaskarżonej uchwały z prawem, tj. z art. 2, art. 32 i art. 60 Konstytucji RP przez

niezastosowanie przy ocenie kandydatów na stanowisko sędziego WSA w X.

ogłoszone w Monitorze Polskim z 2012 r. poz. 99, reguł i kryteriów awansu, które

odpowiadałyby zasadom równego dostępu do służby publicznej, równego

traktowania, zakazowi dyskryminacji oraz zasadom demokratycznego państwa

prawa urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej; 2/ sprzeczności

zaskarżonej uchwały z prawem, tj. z art. 33 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 maja 2011 r.

o Krajowej Radzie Sądownictwa (Dz.U. z dnia 17 czerwca 2011 r. ze zm.) przez

zaniechanie przez Radę przed podjęciem przedmiotowej uchwały wszechstronnego

rozważenia sprawy, na podstawie udostępnionej dokumentacji oraz wyjaśnień

uczestników postępowania. Skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej

uchwały i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Krajowej Radzie

Sądownictwa oraz o przyjęcie odwołania do rozpoznania na podstawie art. 3989

§

1 pkt 4 k.p.c., gdyż jest ono oczywiście uzasadnione z powodu naruszenia

zaskarżoną uchwałą podstawowych norm konstytucyjnych i ustawowych niżej

opisanych.

W uzasadnieniu odwołania zarzucono, iż zaskarżona uchwała narusza

elementarne z punktu widzenia demokratycznego porządku prawnego zasady

opisane w treści art. 2, art. 32 i art. 60 Konstytucji RP. W ocenie odwołującego się,

jedynym kryterium wyboru kandydata na wolne stanowisko sędziowskie

wyartykułowanym przez Radę było najwyższe poparcie środowiska sędziowskiego

dla sędzi E. W., co sprawiło, iż „ocena Pani sędzi E. W. zasługuje na wyróżnienie,

zaś ocena kwalifikacji pozostałych kandydatów nie jest tak wyróżniająca”. Rada

naruszyła zasadę równości opisaną w art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Lektura

uzasadnienia uchwały zdaje się wskazywać, iż kwalifikacje, doświadczenie

zawodowe i życiowe, staż pracy, nie stanowiły kryteriów oceny kandydatów na

wolne stanowisko sędziowskie. Uzasadnienie zaskarżonej uchwały zawiera

szczegółową analizę cech tylko jednego z kandydatów – E. W. Dowolność i

nieweryfikowalność tez zawartych w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały podkreśla

5

to, iż Rada faktycznie nie dokonywała analizy przesłanek ustawowych i

merytorycznych związanych z kwalifikacjami każdego kandydata. Rada podejmując

zaskarżoną uchwałę posłużyła się kryteriami ocennymi zawartymi w opiniach

„organów środowiska sędziowskiego”, a u podstaw tych ocen nie leżały

okoliczności, które zostałyby w treści tych opinii wyartykułowane. Teza, iż sędzia E.

W. została lepiej oceniona przez „organy środowiska sędziowskiego” wymagałaby

przytoczenia, dlaczego w ocenie Rady opinie tych organów w przypadku innych

kandydatów „nie są tak wyróżniające”. Zaskarżona uchwała posłużyła się techniką

dowodzenia sprzeczną z podstawowymi standardami Państwa Prawa opisanymi w

art. 2, art. 32 i art. 60 Konstytucji RP - swoje oceny Rada budowała na ocenach

„organów środowiska sędziowskiego”, nie wnikając jednocześnie w kwestie leżące

u podstaw tych ocen, tak aby były one adekwatne do sytuacji każdego z

kandydatów i tak aby zapoznający się z treścią uchwały mógł prześledzić tok

rozumowania Rady i poznać jej stanowisko na temat tego, dlaczego opinia każdego

z poszczególnych kandydatów „nie jest tak wyróżniająca” jak kandydata

wskazanego dla objęcia wolnego stanowiska sędziowskiego. Opieranie się jedynie

na autorytecie innych organów sądowych w formułowaniu ocen pozostaje w

sprzeczności z treścią art. 5 § 1 ustawy z dnia 26 lipca 2002 r. Prawo o ustroju

sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) w związku z

art. 60 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz.U.

z 2001 r. Nr 98, poz. 1070 ze zm.), które jedynie Radzie udzielają kompetencji

związanej z rozpoznawaniem kandydatur na stanowiska sędziowskie i

przedstawianiem wniosków o powołania na wolne stanowisko Prezydentowi RP.

Konkludując odwołujący się wskazał, iż Rada naruszyła również zasadę

wszechstronnego rozważenia sprawy na podstawie udostępnionej dokumentacji

oraz wyjaśnień uczestników postępowania, opisaną w art. 33 ust. 1 i 2 ustawy z

dnia 12 maja 2011 r. o Krajowej Radzie Sądownictwa, a w konsekwencji zasadę

związaną z równym dostępem do służby publicznej opisaną w art. 60 Konstytucji

RP, która ma za cel zapewnienie by kwalifikacje, wiedza i doświadczenie były

czynnikami decydującymi o przyjęciu do służby publicznej. Sposób sporządzenia

uzasadnienia zaskarżonej uchwały nie pozwala stwierdzić, czy Rada brała pod

uwagę takie kryteria, czy też posłużyła się jedynie ocenami wyrażonymi przez

6

Kolegium i Zgromadzenie Ogólne Sędziów WSA w X. W konsekwencji pozostaje

bez odpowiedzi pytanie, dlaczego sędzia o dłuższym stażu orzeczniczym niż

kandydatka przedstawiona Prezydentowi RP z wnioskiem o powołanie na wolne

stanowisko, o dłuższym stażu służbowym w Sądzie Okręgowym w […], o większym

doświadczeniu zawodowym, w tym dotyczącym zagadnień z zakresu prawa

administracyjnego, legitymujący się wielokrotnymi delegacjami do Sądu

Apelacyjnego w […], piastujący w tym czasie szereg funkcji administracyjnych,

które jednocześnie nie ograniczyły jego aktywności orzeczniczej, a wręcz

zobligowały do zajęcia się sprawami prestiżowymi z punktu widzenia kierowanego

wydziału, uzyskał ocenę nie tak wyróżniająca jak zwyciężczyni konkursu.

Przewodniczący Krajowej Rady Sądownictwa w odpowiedzi na odwołanie

wniósł o oddalenie odwołania w całości. W uzasadnieniu podkreślił, iż podejmując

decyzję o przedstawieniu kandydatury sędzi E. W. do powołania na stanowisko

sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w X., Krajowa Rada

Sądownictwa zastosowała łącznie wszystkie kryteria ustawowe określone w art. 35

ust. 1 i 2 ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa, dając temu wyraz w

uzasadnieniu zaskarżonej uchwały. Zespół Krajowej Rady Sądownictwa

jednogłośnie - przy uwzględnieniu wszystkich kryteriów - uznał, że materiały są

wystarczające do zajęcia stanowiska w sprawie. Podjęta uchwała uwzględnia

oceny kwalifikacyjne uzyskane przez kandydatów, posiadane przez nich

doświadczenie zawodowe, siłę poparcia udzielonego im przez środowisko

sędziowskiego, oceny otrzymane na dyplomach ukończenia studiów wyższych i z

egzaminu sędziowskiego, osiągane przez nich wyniki ilościowe oraz opinie

przełożonych na temat ich pracy. Zwrócono również uwagę, iż odwołujący się nie

uzyskał poparcia Kolegium Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w X. (0 głosów

„za”, 3 głosy „wstrzymujące się” przy 2 „głosach” przeciw) oraz Zgromadzenia

Przedstawicieli Sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w X. tego Sądu

(0 głosów „za”). Za bezzasadny i nieznajdujący potwierdzenia należy uznać zarzut,

że poparcie środowiska oraz oceny środowiska sędziowskiego były w ocenie Rady

kryteriami decydującymi. Nieznaczna różnica w posiadaniu dłuższego stażu

orzeczniczego, stażu służbowego i tym samym większego doświadczenia

zawodowego przez skarżącego nie może sama przez się przemawiać na

7

niekorzyść wnioskowanej kandydatki. Bezzasadny jest również zarzut dotyczący

braku dokonania jakiejkolwiek analizy oraz porównania kandydatur. Krajowa Rada

Sądownictwa rozważyła całokształt okoliczności sprawy biorąc pod uwagę ogólne

oceny kwalifikacji kandydatów, a uzasadnienie uchwały odzwierciedla tok

postępowania, przebieg i motywy procesu decyzyjnego ze wskazaniem kryteriów,

którymi Rada kierowała się przy podejmowaniu rozstrzygnięcia.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Analizę prawidłowości zaskarżonej uchwały rozpocząć wypada od

zacytowania treści art. 44 ust. 1 zdanie pierwsze ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o

Krajowej Radzie Sądownictwa (Dz.U. Nr 126, poz. 714, dalej ustawa o KRS),

zgodnie z którym uczestnik postępowania może odwołać się do Sądu Najwyższego

z powodu sprzeczności uchwały Rady z prawem, o ile odrębne przepisy nie

stanowią inaczej. Wynikające z tego przepisu prawo zaskarżenia uchwał Rady

dotyczy zatem uchwał podejmowanych w sprawach należących do jej kompetencji,

w tym w wymienionych w art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o KRS sprawach o rozpatrzenie

i ocenę kandydatów do pełnienia urzędu na stanowiskach sędziów Sądu

Najwyższego oraz stanowiskach sędziowskich w sądach powszechnych, sądach

administracyjnych i sądach wojskowych. Zgodnie z art. 44 ust. 3 ustawy o KRS do

postępowania przed Sądem Najwyższym w sprawach z odwołań od uchwał Rady

stosuje się przepisy Kodeku postępowania cywilnego o skardze kasacyjnej, poza

przepisem art. 871

k.p.c., ustanawiającym przymus adwokacko – radcowski w

występowaniu przed tymże Sądem. Odesłanie do przepisów Kodeksu

postępowania cywilnego o skardze kasacyjnej implikuje sposób wyznaczenia granic

rozpoznania przez Sąd Najwyższy sprawy zainicjowanej odwołaniem uczestnika

postępowania. Stosownie do art. 39813

§ 1 k.p.c. Sąd Najwyższy rozpoznaje

bowiem skargę kasacyjną w granicach zaskarżenia oraz w granicach podstaw, a z

urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania.

Odnośnie do granic zaskarżenia wypada stwierdzić, że odwołanie dotyczy

punktu 1 uchwały Krajowej Rady Sądownictwa z dnia 5 grudnia 2012 r.,

zawierającego postanowienie o przedstawieniu Prezydentowi Rzeczypospolitej

8

Polskiej kandydatury E. W. z wnioskiem o powołanie do pełnienia urzędu na

stanowisko sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w X. oraz punktu 2

uchwały w zakresie nieprzedstawienia tej treści wniosku w doniesieniu do

odwołującego się. Są to jednocześnie granice rozpoznania sprawy przez Sąd

Najwyższy.

Co zaś się tyczy podstaw odwołania od uchwał Rady, zasadniczo nie ma

zastosowania w tym zakresie art. 3983

§ 1 k.p.c., regulujący kwestię podstaw

kasacyjnych, gdyż w przypadku odwołań od uchwał Rady podstawy te określone

są w art. 44 ust. 1 zdanie pierwsze ustawy o KRS, który stanowi, że odwołanie

można wnieść z powodu sprzeczności uchwały z prawem, a zatem zarówno z

prawem materialnym jak i z przepisami postępowania. Oczywiście nie będą to

przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, gdyż stosowanie tych

przepisów w postępowaniu przed Radą wyłącza art. 2 ustawy o KRS. Nie są to

również przepisy Kodeksu postępowania cywilnego, albowiem z treści art. 1 tegoż

aktu jednoznacznie wynika, że Kodeks postępowania cywilnego reguluje

postępowanie sądowe w wymienionych w tym przepisie kategoriach spraw, a nie

postępowanie przed innymi organami władzy państwowej, w dodatku mającymi –

jak Krajowa Rada Sądownictwa – charakter publiczny. Szczegółowe zasady

postępowania przed Radą w indywidualnych sprawach regulowały dawniej przepisy

rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 13 listopada 2007 r. w

sprawie szczegółowego trybu działania Krajowej Rady Sądownictwa oraz

postępowania przed Radą (Dz.U. Nr 219, poz. 1623 ze zm.), wydane na podstawie

ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Rozporządzenie w części dotyczącej trybu

postępowania przed Radą utraciło jednak moc obowiązującą z dniem 2 grudnia

2010 r. na podstawie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 listopada

2009 r., K 62/07 (Dz.U. Nr 202, poz. 1657). Wyrok ten - z odroczeniem o 12

miesięcy - pozbawił rozporządzenie podstawy prawnej, jaką był art. 12 ust. 6

ustawy o KRS w części uprawniającej Prezydenta RP do określenia, w drodze

rozporządzenia, trybu postępowania przed Radą. Zdaniem Trybunału

Konstytucyjnego, tryb postępowania przed Radą nie mógł być uregulowany w

rozporządzeniu, gdyż sprawa ta należy do materii ustawowej. W konsekwencji

tegoż, szczegółowe zasady postępowania przed Radą zostały ostatecznie

9

unormowane w przepisach rozdziału 3 obecnie obowiązującej ustawy o KRS i to

one mogą stanowić punkt odniesienia dla podnoszonych w odwołaniach od uchwał

Krajowej Rady Sądownictwa zarzutów naruszenia przepisów proceduralnych.

Naruszenia te muszą przy tym mieć istotny wpływ na wynik sprawy,

odzwierciedlony w treści zaskarżonej uchwały. Tak sformułowane podstawy

zaskarżenia wyznaczają zaś zakres kognicji Sądu Najwyższego w tej kategorii

spraw.

Aktualny jest przy tym pogląd judykatury wyrażany na gruncie art. 13 ust. 2

dawnej ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o Krajowej Radzie Sądownictwa (jednolity

tekst: Dz.U. z 2010 r. Nr 11, poz. 67 ze zm.), będącego odpowiednikiem art. 44 ust.

1 obecnej ustawy o KRS, zgodnie z którym kognicja Sądu Najwyższego do oceny

uchwał Krajowej Rady Sądownictwa obejmuje wyłącznie badanie, czy uchwała nie

pozostaje w sprzeczności z prawem. Oznacza to, że Sąd Najwyższy nie ma

kompetencji do merytorycznego rozpatrywania kwalifikacji kandydata na sędziego

(a tym bardziej jego kontrkandydatów). Przedmiotem badania ze strony Sądu

Najwyższego pozostaje zatem procedura podejmowania uchwały przez Krajową

Radę Sądownictwa, a nie przesłanki, które zadecydowały o jej treści (wyroki Sądu

Najwyższego z dnia 15 lipca 2009 r., III KRS 7/09 i III KRS 11/09, niepublikowane,

oraz z dnia 20 października 2009 r., III KRS 13/09, ZNSA 2011, nr 11, poz. 93). Jak

zauważył Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 27 maja 2008 r.,

SK 57/06 (OTK – A 2008, nr 4, poz. 63), ani szczególna, konstytucyjna pozycja

ustrojowa KRS, ani fakt, że w myśl art. 12 ust. 5 ustawy o KRS w postępowaniu

przed Radą nie stosuje się przepisów kodeksu postępowania administracyjnego,

nie odbierają postępowaniu przed Radą w sprawach indywidualnych, dotyczących

powołania na stanowiska sędziowskie, charakteru postępowania

administracyjnego. Przedmiot postępowania w kwestii oceny kandydata i

przedstawienia wniosku o jego powołanie na stanowisko sędziego ma charakter

sprawy w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji. I jako taka powinna podlegać

kontroli sądowej w zakresie właściwym tego rodzaju sprawom, tj. pod kątem

legalności, przestrzegania stosownych procedur prawnych. Zgodzić się natomiast

należy ze stanowiskiem, że merytoryczna ingerencja sądu w rozstrzygnięcia Rady

byłaby niedopuszczalna, wkraczałaby bowiem w sferę szczególnego władztwa

10

Rady, wynikającego z samych norm konstytucyjnych. Jednakże kontrola sądowa

przestrzegania praw obywateli, w rozważanym wypadku praw wynikających z art.

60 Konstytucji, tj. prawa równego dostępu do służby publicznej, a zatem w

sprawach prowadzenia naboru na podstawie przejrzystych kryteriów selekcji

kandydatów i obsadzania poszczególnych stanowisk w służbie publicznej, jest, w

myśl art. 45 ust. 1 Konstytucji, konieczna.

W konsekwencji takiego ukształtowania kognicji Sądu Najwyższego w

zakresie kontroli nad postępowaniem dotyczącym przedstawienia Prezydentowi

Rzeczypospolitej Polskiej wniosku o powołanie sędziego, kontrola sądowa

obejmuje w szczególności badanie, czy Rada przestrzegała w danym

postępowaniu jednolitych kryteriów oceny kandydata oraz procedur postępowania

związanych z oceną kandydatury i przedstawiania wniosku Prezydentowi. Analiza

tego, czy uchwała nie pozostaje w sprzeczności z prawem, obejmuje także kontrolę

przestrzegania przez Radę innych wymagań prawnych, w tym np. ustawowych

warunków powoływania na stanowisko sędziego, sprecyzowanych w ustawie z dnia

27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz.U. Nr 98, poz. 1070 ze

zm.) czy w ustawie z dnia 26 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów

administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz ogólnych reguł

proceduralnych obowiązujących w postępowania przed tym organem, określonych

w przepisach rozdziału 3 ustawy o KRS.

Przechodząc do podstaw odwołania od przedmiotowej uchwały Rady

wypada stwierdzić, że są one nieuzasadnione. Odwołujący się oparł swoje

odwołanie na zarzutach naruszenia przepisów art. 2, art. 32 i art. 60 konstytucji RP

oraz art. 33 ust. 1 i 2 ustawy o KRS.

Co się tyczy drugiego zarzutu należy zauważyć, iż art. 33 ust. 1 ustawy o

KRS zobowiązuje Krajową Radę Sądownictwa, aby przed podjęciem uchwały w

indywidualnych sprawach należących do jej kompetencji, wszechstronnie rozważyła

sprawę, na podstawie udostępnionej dokumentacji oraz wyjaśnień uczestników

postępowania lub innych osób, jeśli zostały złożone. Naruszenie tego przepisu

może zatem polegać na pominięciu istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy

okoliczności wynikających z owej dokumentacji lub wyjaśnień, albo dokonaniu

11

ustaleń sprzecznych z tymże materiałem. W rozpoznawanym przypadku sytuacja

taka nie miała miejsca.

Rozpatrując i oceniając kandydatury zgłoszone na wolne stanowisko

sędziowskie w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w X., Krajowa Rada

Sądownictwa dysponowała obszerną dokumentacją dotyczącą poszczególnych

osób biorących udział w konkursie oraz listą rekomendacyjną Zespołu Rady,

sporządzoną po zapoznaniu się z tą dokumentacją. Oczywiście uzasadnienie

uchwały Rady nie może być powtórzeniem treści całego zgromadzonego materiału

sprawy. Z uzasadnienia zaskarżonej uchwały jednoznacznie wynika jednak tryb

procedowania przez Radę oraz to, iż Krajowa Rada Sądownictwa rozpatrując

kandydatury na wakujące stanowisko sędziowskie wzięła pod uwagę wszystkie

okoliczności dotyczące poszczególnych uczestników postępowania, rzutujące na

ocenę ich predyspozycji do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego, zwłaszcza te,

o jakich mowa w art. 35 ust. 2 ustawy o KRS, a więc kwalifikacje i doświadczenie

zawodowe kandydatów, opinie wizytatorów i przełożonych, rekomendacje oraz

wyniki głosowań organów samorządu sędziowskiego. Warto zauważyć, że ów

katalog (adresowany w pierwszej kolejności do zespołu Rady przy sporządzaniu

listy rekomendowanych kandydatów) nie ma wyczerpującego charakteru i - poza

wyeksponowaniem kwalifikacji kandydatów - nie hierarchizuje przymiotów, jakimi

powinna odznaczać się osoba ubiegająca się o to stanowisko. Co do samych

kwalifikacji kandydatów należy podkreślić, że przepis nie precyzuje tego pojęcia. Z

pewnością kwalifikacji nie można utożsamiać tylko z wymaganiami stawianymi

kandydatom w przepisach ustawy o ustroju sądów powszechnych, gdyż te

wyznaczają minimum standardów dla osoby ubiegającej się o stanowisko sędziego.

Chodzi raczej o uwzględnienie w ocenie kandydatów - poza owym ustawowym

minimum – dodatkowych elementów składających się na teoretyczne i praktyczne

umiejętności potrzebne do wykonywania tego zawodu, jak wyniki ukończenia

studiów i egzaminu sędziowskiego, uzyskane stopnie naukowe, ukończone studia

podyplomowe i szkolenia, reprezentowana w toku wykonywania dotychczasowej

pracy i analizowana przez sędziów wizytatorów oraz przełożonych wiedza

prawnicza, sposób organizowania pracy i wywiązywania się z obowiązków, itp.

Aktualnym pozostaje przy tym ukształtowany na podstawie przepisów dawnej

12

ustawy o KRS z dnia 27 lipca 2001 r. pogląd judykatury, w myśl którego w

przypadku ubiegania się kilku osób o jedno stanowisko sędziowskie wskazane jest

wyjaśnienie w uzasadnieniu uchwały sytuacji poszczególnych kandydatów w

aspekcie zastosowanych przez Radę kryteriów oceny. Zakres rozważań

dotyczących poszczególnych kandydatów może być zróżnicowany w zależności od

potrzeb. Nie jest jednak konieczne uszeregowanie kandydatów w oparciu o każde z

przyjętych kryteriów oceny. Decyduje ocena całościowa, wynikająca z łącznego

zastosowania tych przesłanek (wyroki Sądu Najwyższego z dnia 20 października

2009 r., III KRS 13/09, ZNSA 2011, nr 1, poz. 93; z dnia 14 stycznia 2010 r., III KRS

24/09, LEX nr 737271 i z dnia 17 sierpnia 2010 r., III KRS 10/10, LEX nr 678015).

Wbrew twierdzeniom odwołującego się, kryteria, jakimi kierowała się Rada

podejmując decyzję o przedstawieniu Prezydentowi RP konkretnej osoby z

wnioskiem o powołanie do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego, są wyraźnie

określone w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały i dodatkowo wynikają ze

szczegółowego umotywowania przyczyn dokonanego wyboru (wyniki studiów i

egzaminu sędziowskiego kandydatki, przebieg jej dotychczasowej pracy

zawodowej, analiza kwalifikacji zwyciężczyni konkursu dokona przez sędziego

wizytatora oraz opinia przełożonych na jej temat i oceny Prezesów WSA i NSA).

Jednocześnie podkreślono, że te same wymagania zastosowano wobec

pozostałych uczestników postępowania, z których żaden nie spełnia łącznie tychże

kryteriów w taki stopniu, jak zwyciężczyni konkursu. Nie można odmówić racji

Krajowej Radzie Sądownictwa gdy zauważa, iż wysokiej oceny kwalifikacyjnej E.

W. nie mogą podważać podnoszone przez odwołującego się argumenty, jak

dłuższy staż pracy, większe doświadczenie zawodowe i piastowane przez

skarżącego funkcje. W tych bowiem aspektach różnice między kandydatami są

niewielkie. Zwyciężczyni konkursu jest jedynie dwa lata młodsza od odwołującego

się, egzamin sędziowski zdała w 1996 r. a skarżący – w 1995 r., stanowisko

sędziowskie objęła rok później od niego, a w Sądzie Okręgowym w […] orzeka dwa

lata krócej. Podobnie jak odwołujący pełniła też funkcje administracyjne.

Prawdą jest, że jednym z elementów oceny kandydatów było poparcie

organów samorządu sędziowskiego. Warto zauważyć, że aczkolwiek wyniki

głosowania na kolegium i zgromadzeniu ogólnym sędziów właściwego sądu nie

13

wiążą Krajowej Rady Sądownictwa w ocenie kandydata na wolne stanowisko

sędziowskie, to jednak są one istotne z punktu widzenia art. 35 ust. 2 ustawy o

KRS i dlatego Rada powinna umotywować swój wybór, gdyby dotyczył on osoby,

która uzyskała mniejsze poparcie środowiska zawodowego (wyrok Sądu

Najwyższego z dnia 14 stycznia 2010 r., III KRS 24/09, LEX nr 737271). W

niniejszym przypadku E. W. uzyskała nie tylko najlepszą opinię kwalifikacyjną, ale

także największe poparcie organów samorządu sędziowskiego. Zaprezentowana w

uzasadnieniu zaskarżonej uchwały ocena kandydatur jest wynikiem

wszechstronnego rozważenia przez Krajową Radę Sądownictwa wszystkich

aspektów sprawy oraz zastosowania jednakowych dla uczestników postępowania i

zarazem dozwolonych przepisami ustawy o KRS kryteriów wyboru. Nie można więc

przypisać jej cech dowolności. Czyni to bezzasadnymi zarzuty odwołującego się

dotyczące naruszenia w niniejszej procedurze konkursowej przepisów art. 2, art. 32

i art. 60 Konstytucji RP. Wyklucza to dalszą ingerencję Sądu Najwyższego w

dokonany przez Radę wybór kandydata na wolne stanowisko sędziowskie.

Wobec bezzasadności podstaw i zarzutów odwołania od uchwały Krajowej

Rady Sądownictwa, Sąd Najwyższy orzekł o jego oddaleniu z mocy art. 39814

k.p.c.

w związku z art. 44 ust. 3 ustawy o KRS.