IV CSK 613/12

Sygn. akt IV CSK 613/12

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 12 kwietnia 2013 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Kazimierz Zawada (przewodniczący)

SSN Zbigniew Kwaśniewski (sprawozdawca)

SSN Marta Romańska

Protokolant Katarzyna Jóskowiak

w sprawie z powództwa P. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W.

(poprzednio P. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w B.)

przeciwko Skarbowi Państwa - Prezydentowi Miasta T.

o ustalenie,

po rozpoznaniu na rozprawie w Izbie Cywilnej

w dniu 12 kwietnia 2013 r.,

skarg kasacyjnych obu stron

od wyroku Sądu Apelacyjnego w […]

z dnia 31 maja 2012 r.,

I. uchyla zaskarżony wyrok w punkcie I (pierwszym) i w tej

części przekazuje sprawę Sądowi Apelacyjnemu do

ponownego rozpoznania i orzeczenia w tym zakresie o

kosztach postępowania kasacyjnego;

II. oddala skargę kasacyjną powódki w dalej idącym zakresie;

2

III. oddala skargę kasacyjną strony pozwanej;

IV.znosi wzajemnie między stronami pozostałe koszty

postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie

3

Pismem z 29 czerwca 2009 r. pozwany wypowiedział powódce opłatę roczną

z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości i zaoferował przyjęcie nowej

stawki. Powódka wnioskiem skierowanym do Samorządowego Kolegium

Odwoławczego (SKO) domagała się ustalenia, że wypowiedzenie opłaty rocznej

było nieuzasadnione. Decyzją SKO z dnia 3 grudnia 2009 r. wniosek został

oddalony. W następstwie wniesionego przez powódkę sprzeciwu od tej decyzji Sąd

Okręgowy wyrokiem z dnia 29 grudnia 2011 r. ustalił, że na poczet opłaty za

użytkowanie wieczyste, poczynając od 2010 r., zaliczane będą nakłady konieczne

i nakłady na urządzenia infrastruktury technicznej w kwocie 1.518.703,08 zł, aż do

wyczerpania tej kwoty, natomiast w części dotyczącej ustalenia bezzasadności

aktualizacji opłaty rocznej Sąd ten powództwo oddalił.

Pozwany apelacją zaskarżył ten wyrok w części ustalającej zaliczenie na

poczet opłaty za użytkowanie wieczyste nakładów koniecznych i nakładów na

urządzenia infrastruktury technicznej w wysokości 1.518.703,08 zł i domagał się

oddalenia powództwa w tej części, ewentualnie odrzucenia pozwu co do kwoty

679.249,33 zł, tj. co do zwrotu nakładów koniecznych.

W następstwie częściowego uwzględnienia apelacji pozwanego Sąd

Apelacyjny:

1) uchylił zaskarżony wyrok w pkt 1 w części ustalającej zaliczenie na poczet

opłaty rocznej nakładów koniecznych w wysokości 562.683,72 zł i w tym

zakresie pozew odrzucił;

2) zmienił zaskarżony wyrok w pozostałej części, w ten sposób, że nakazał

pozwanemu zaliczenie na poczet różnicy między wysokością opłaty

zaktualizowanej a opłaty dotychczasowej nakładów poniesionych przez

powódkę na budowę urządzeń infrastruktury technicznej o wartości

896.649,85 zł, aż do wyczerpania tej kwoty, oddalając dalej idące żądanie

zaliczenia nakładów. Sąd ten oddalił apelację pozwanego w pozostałej

części i orzekł o kosztach procesu.

Uzasadniając częściowe odrzucenie pozwu z powodu czasowej

niedopuszczalności drogi sądowej Sąd odwoławczy stwierdził, że jest związany

zakresem żądania zgłoszonym we wniosku do SKO, który nie obejmował żądania

4

zaliczenia nakładów koniecznych, polegających na wycięciu i przesadzeniu drzew,

które to żądanie zgłoszono dopiero w toku postępowania sądowego. Uznał, że

obowiązek uprzedniego wyczerpania etapu postępowania przed SKO obejmuje

również wszystkie nakłady, a zatem żądanie zaliczenia nakładów nie objętych

wnioskiem do SKO skutkuje czasową niedopuszczalnością drogi sądowej,

powodującą odrzucenie w tym zakresie pozwu na podstawie art. 199 § 1 pkt 1

k.p.c. W konsekwencji za bezprzedmiotową uznał Sąd merytoryczną ocenę

zarzutów odmowy zaliczenia na poczet opłaty nakładów koniecznych w wysokości

562.683,72 zł, poniesionych na usunięcie i przesadzenie drzew.

Natomiast za podlegające zaliczeniu na poczet opłaty rocznej Sąd

odwoławczy uznał nakłady poniesione na budowę urządzeń infrastruktury

technicznej zdefiniowanych w art. 143 ust. 2 u.g.n., a mianowicie dróg, przewodów

lub urządzeń wodociągowych, kanalizacyjnych, ciepłowniczych, elektrycznych,

gazowych i telekomunikacyjnych. Za okoliczność nie mającą przesądzającego

znaczenia dla zaliczenia uznał Sąd to, czy urządzenia te są czy nie są

zlokalizowane na nieruchomości będącej przedmiotem użytkowania wieczystego,

ponieważ wymogiem koniecznym i wystarczającym jest to, by były to urządzenia

infrastruktury technicznej.

Na pojęcie „drogi” w rozumieniu art. 143 ust. 2 u.g.n. składają się zjazdy

z ulic, zatoka autobusowa, chodnik, pas drogowy, nawierzchnia na ulicach oraz

trawnik w pasach drogowych, a zatem ich budowa stanowiła budowę drogi

w rozumieniu art. 4 pkt 17 ustawy o drogach publicznych, ponieważ doszło do

zmiany granic pasa drogowego, a wykonane drogi miały charakter nowego obiektu

budowlanego, a więc były rozbudową, a nie przebudową drogi, stwierdził Sąd

Apelacyjny.

Natomiast remont pasa drogowego nie może być kwalifikowany jako budowa

drogi, a zatem koszt remontu nie jest nakładem na budowę urządzeń infrastruktury

technicznej, ponieważ jest przywróceniem pierwotnego stanu drogi, a nie

stworzeniem nowego obiektu, uznał Sąd Apelacyjny.

Z kolei budowę stacji trafo oraz demontaż starego i montaż nowego

gazociągu zakwalifikował Sąd jako odbudowę, a nie przebudowę gazociągu,

5

a odbudowa jest tożsama z budową, a zatem podlega zaliczeniu jako nakład na

podstawie art. 77 ust. 44 u.g.n.

W konsekwencji Sąd uznał, że wartość nakładów poniesionych przez

powódkę na budowę urządzeń infrastruktury technicznej w postaci stacji trafo,

zjazdów z ulic, zatoki autobusowej, chodników w ulicach, trawników w pasach

drogowych, robót rozbiórkowych nawierzchni oraz odbudowy sieci gazowej wyraża

się kwotą 896.649,85 zł, którą pozwany jest zobowiązany zaliczyć na poczet

różnicy między opłatą zaktualizowaną o opłatą dotychczasową. W konsekwencji

Sąd uznał za podlegające oddaleniu żądanie zaliczenia nakładów na remont pasa

drogowego w ul. B., ponieważ remont drogi nie może być potraktowany jako jej

budowa.

Wyrok Sądu Apelacyjnego zaskarżyły skargami kasacyjnymi obie strony.

Powódka zaskarżyła wyrok w części odrzucającej pozew o ustalenie

zaliczenia nakładów koniecznych w wysokości 562.683,72 zł, a także w części

oddalającej w pkt II dalej idące żądanie zaliczenia nakładów. Skarżąca zarzuciła

naruszenie art. 77 ust. 4 oraz ust. 6 u.g.n. przez ich niewłaściwą interpretację,

polegającą na błędnym przyjęciu, że żądanie zaliczenia na poczet opłaty nakładów

koniecznych należy zgłosić wraz z wnioskiem do SKO i nie jest dopuszczalne

późniejsze podnoszenie tego żądania w dalszym procesie aktualizacji opłaty,

podczas gdy powołane przepisy nie są podstawą takiego ograniczenia.

Zarzut naruszenia art. 386 § 3 w zw. z art. 199 § 1 pkt 1 oraz art. 193 § 1

i art. 2 § 3 k.p.c. uzasadnia powódka błędnym przyjęciem czasowej

niedopuszczalności drogi sądowej w sytuacji, gdy sprawa o ustalenie nakładów

koniecznych i nakładów na urządzenia infrastruktury technicznej jest sprawą

cywilną, a tym samym dopuszczalne jest rozszerzenie powództwa w ramach art.

193 § 1 k.p.c., ponieważ brak jest wyraźnego przepisu szczególnego

przesądzającego o czasowej niedopuszczalności drogi sądowej, której nie można

interpretować per analogiam.

Z kolei pozwany Skarb Państwa zaskarżył wyrok w części, tj. w pkt II

w zakresie nakazującym zaliczenie na poczet opłaty rocznej nakładów na budowę

urządzeń infrastruktury technicznej o wartości 896.649,85 zł oraz w punktach III i V.

Skarga kasacyjna pozwanego opiera się na zarzutach mieszczących się w ramach

6

pierwszej podstawy kasacyjnej, a mianowicie błędnej wykładni i niewłaściwego

zastosowania art. 77 ust. 1, ust. 4 i ust. 6 w zw. z art. 143 ustawy z dnia 21 sierpnia

1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. 2010 r., Nr 102, poz. 651 ze zm.),

wskutek przyjęcia za podlegające zaliczeniu na poczet opłaty rocznej nakładów na

urządzenia infrastruktury technicznej zarówno zlokalizowane na nieruchomości, jak

i poza jej granicami, a nadto przyjęcie, że pod pojęciem budowy urządzeń

infrastruktury technicznej należy rozumieć roboty rozbiórkowe i przebudowę, oraz

że powód, poniósł nakłady konieczne wpływające na cechy techniczno-użytkowe

gruntu.

Zarzut niewłaściwego zastosowania art. 77 ust. 1, ust. 4 i ust. 6 u.g.n. w zw.

z art. 6 k.c. uzasadniono przyjęciem stanowiska, że dowodzenia nie wymaga

okoliczność faktycznego poniesienia przez użytkownika wieczystego nakładów na

urządzenia infrastruktury technicznej oraz przerzucenia na pozwanego ciężaru

dowodu, iż nakłady te poniósł inny podmiot niż użytkownik wieczysty.

Strona pozwana w odpowiedzi na skargę kasacyjną powódki wniosła

o oddalenie tej skargi kasacyjnej, zaprzeczając, by Sąd Apelacyjny dopuścił się

naruszenia przepisów objętych zarzutami skargi kasacyjnej powódki.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna powódki zasługiwała tylko w części na uwzględnienie,

natomiast skarga kasacyjna strony pozwanej okazała się bezzasadna.

W odniesieniu do skargi kasacyjnej powódki zasadnymi okazały się zarzuty

naruszenia art. 77 ust. 4 oraz ust. 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami

(u.g.n.) przez ich błędną interpretację, w wyniku której nastąpiło niewłaściwe

zastosowanie art. 199 § 1 pkt 1 k.p.c., skutkujące częściowym odrzuceniem pozwu.

Rację ma strona skarżąca, że nie było podstaw do przyjęcia czasowej

niedopuszczalności drogi sądowej w odniesieniu do żądania zaliczenia wartości

kolejnych nakładów, zgłoszonych w postępowaniu aktualizacyjnym ale dopiero na

drugim etapie tego postępowania, tj. już po wniesieniu sprzeciwu od orzeczenia

Samorządowego Kolegium Odwoławczego i przekazaniu sprawy do sądu

powszechnego.

W orzecznictwie Sądu Najwyższego wyrażono ugruntowany już pogląd, że

pojęcie „przy aktualizacji”, użyte w art. 77 ust. 4 u.g.n., jest pojęciem obejmującym

7

okres od wypowiedzenia opłaty rocznej do ustalenia jej wysokości, co oczywiście

może nastąpić dopiero orzeczeniem sądu powszechnego, a więc w drugim etapie

postępowania aktualizacyjnego. Sąd Najwyższy wyraźnie przesądził, że brak jest

przeszkód do zgłoszenia przez użytkownika wieczystego wniosku, ze wskazaniem

poniesionych nakładów, w każdym czasie, który to wniosek uzyska skuteczność

najwcześniej z chwilą przystąpienia do aktualizacji opłaty. W tak rozumianym

okresie „przy aktualizacji” użytkownik wieczysty może więc domagać się ustalenia

wartości i zaliczenia przez właściciela nieruchomości nakładów, następnie żądać

tego przed samorządowym kolegium odwoławczym, a także i przed sądem

powszechnym (wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 21 kwietnia 2010 r., V CSK

356/09, niepubl.; z dnia 14 maja 2010 r., II CSK 610/09, niepubl.). Ta linia

judykatury jest nadal kontynuowana w najnowszym orzecznictwie, w którym Sąd

Najwyższy stwierdził, że zaliczenie wartości poniesionych nakładów przewidziane

w art. 77 ust. 4 u.g.n., może nastąpić także w wypadku zgłoszenia przez

użytkownika wieczystego wniosku dopiero na etapie postępowania sądowego,

a więc już po złożeniu sprzeciwu (wyrok SN z dnia 31 stycznia 2013 r., II CSK

223/12, niepubl.). Przepisy omawianej ustawy nie przewidują bowiem żadnych

terminów, które ograniczałyby wieczystego użytkownika w zakresie zgłoszenia

przez niego poniesionych nakładów, w celu ich zaliczenia na poczet opłaty (wyrok

SN z dnia 8 lutego 2013 r., IV CSK 306/12, niepubl.). Nie może budzić wątpliwości,

że roszczenie o zaliczenie wartości nakładów nie jest przedmiotem sprawy

przekazanej na drogę administracyjną, ponieważ postępowanie jest dwuetapowe,

samorządowe kolegium odwoławcze nie wydaje decyzji tylko orzeczenie,

a następnie sąd powszechny, któremu sprawę przekazano po wniesieniu

sprzeciwu, rozstrzyga samodzielnie o całym żądaniu, ponieważ po wniesieniu

sprzeciwu orzeczenie kolegium w całości traci moc i to nawet gdy sprzeciw odnosi

się tylko do części orzeczenia kolegium (art. 80 ust. 3 u.g.n.). Jeżeli więc kwestia

zarachowania wartości nakładów w postępowaniu przed Kolegium (SKO) pojawia

się z uwagi na funkcjonalne powiązanie z koniecznością dochowania

administracyjnego etapu aktualizacji opłaty, to przeszkodą do zgłoszenia takiego

żądania dopiero na etapie postępowania cywilnego przed sądem powszechnym,

toczącego się po wniesieniu sprzeciwu, nie może być czasowe zamknięcie drogi

8

sądowej (wyrok SN z dnia 31 stycznia 2013 r., II CSK 223/12, niepubl.), ponieważ

skutku takiego żaden przepis prawa nie przewiduje. W konsekwencji, brak jest

w takiej sytuacji podstawy do odrzucenia pozwu z powołaniem się na art. 199 § 1

pkt 1 k.p.c., w zakresie żądania dokonania zaliczenia tych nakładów, które

pominięte we wniosku nie były przedmiotem rozpoznania i oceny na pierwszym

etapie postępowania przed samorządowym kolegium odwoławczym. Reasumując,

nie zachodzi czasowa niedopuszczalność drogi sądowej w razie zgłoszenia przez

użytkownika wieczystego żądania zaliczenia kolejnych nakładów dopiero na etapie

postępowania przed sądem powszechnym, które wcześniej nie były objęte

pierwotnie zgłoszonym wnioskiem rozpoznanym przez samorządowe kolegium

odwoławcze.

Natomiast zarzut naruszenia art. 193 § 1 k.p.c. okazał się chybiony,

ponieważ w niniejszej sprawie nie doszło do jakiejkolwiek zmiany powództwa.

Strona powodowa od początku domaga się takiej aktualizacji opłaty rocznej, która

uwzględni wartość nakładów poniesionych przez nią, poprzez zaliczenie tej

wartości na poczet różnicy między opłatą dotychczasową a opłatą zaktualizowaną.

Zgłoszenie do zaliczenia dopiero na etapie postępowania sądowego wartości

kolejnych nakładów nie stanowi zmiany powództwa, ani nie jest jego rozszerzeniem

tylko uzupełnieniem uzasadnienia wysokości tego samego żądania, którym jest

żądanie zaliczenia wartości poniesionych nakładów.

W tym stanie rzeczy Sąd Najwyższy orzekł jak w punkcie I sentencji,

uchylając we wskazanej części zaskarżony wyrok i przekazując w tej części sprawę

do ponownego rozpoznania, ponieważ wobec błędnego odrzucenia w tej części

pozwu, sąd odwoławczy uznał za bezprzedmiotowe merytoryczne badanie oceny

zarzutów kwestionujących zaliczenie wartości nakładów koniecznych na usunięcie

i przesadzenie drzew (s. 25 uzasadnienia wyroku).

Sąd Najwyższy w pkt II sentencji oddalił skargę kasacyjną powódki w dalej

idącym zakresie, tj. w części zaskarżającej orzeczenie oddalające dalej idące

żądanie zaliczenia nakładów (pkt II in fine zaskarżonego wyroku).

Po pierwsze dokonane zaskarżenie orzeczenia w tej części nie zostało

uzasadnione w ocenianej skardze kasacyjnej, w której brak jest jakiegokolwiek

9

wskazania na powiązanie któregokolwiek z przepisów objętych zarzutem

naruszenia z kwestionowaniem wskazanej części orzeczenia.

Ponadto, Sąd Apelacyjny jednoznacznie wskazał na s. 32-33 uzasadnienia

zaskarżonego wyroku dlaczego wartość nakładów poniesionych przez powódkę na

remont pasa drogowego ul. B. nie podlega zaliczeniu na poczet różnicy między

dotychczasową a zaktualizowaną opłatą. W oparciu o art. 4 pkt 19 ustawy

o drogach publicznych Sąd odwoławczy uznał, że remont pasa drogowego ul. B.

nie może być kwalifikowany jako budowa drogi, bo odpowiada wskazanej w tym

przepisie innej definicji, tj. remontu drogi. W tej sytuacji art. 77 ust. 4 u.g.n. nie

pozwala zaliczyć wartości takiego nakładu, ponieważ zaliczeniu podlega wartość

nakładów poniesionych wyłącznie na budowę, którą remont drogi nie jest.

W tej części skarga kasacyjna powódki podlegała więc oddaleniu.

Natomiast skarga kasacyjna pozwanego Skarbu Państwa podlegała

oddaleniu w całości wobec braku w niej uzasadnionych podstaw, a to przesądziło

o rozstrzygnięciu zawartym w pkt III sentencji wyroku.

Zarzuty pozwanego naruszenia art. 77 ust. 1, ust. 4 i ust. 6 w zw. z art. 143

u.g.n. przez ich błędną wykładnię uzasadnione zostały wadliwym przyjęciem przez

Sąd, że dla zaliczenia wartości poniesionych przez użytkownika wieczystego

nakładów nie ma przesądzającego znaczenia fakt, czy dane urządzenie

infrastruktury technicznej zlokalizowane jest na nieruchomości będącej

przedmiotem użytkowania wieczystego, której postępowanie dotyczy, czy też poza

tą nieruchomością. Zarzutu tego nie można uznać za trafny, ponieważ brak jest

argumentów mających przesądzać o tym, że przepisy art. 77 ust. 4 i ust. 6 u.g.n.

pozwalają na zaliczenie wartości tych jedynie nakładów, które zostały poniesione

na budowę urządzeń infrastruktury technicznej, a także nakładów koniecznych,

zlokalizowanych wyłącznie na nieruchomości będącej przedmiotem użytkowania

wieczystego. Takiego przedmiotowego ograniczenia zakresu stosowania

wymienionych przepisów nie uzasadnia sama wykładnia językowa, która

oczywiście nie może mieć znaczenia rozstrzygającego. Brzmienie przepisu art. 77

ust. 4 i ust. 6 u.g.n. określa wyłącznie podmiot ponoszący nakłady oraz

przeznaczenie i skutki poniesienia nakładów, pomijając stanowczo określenie ich

lokalizacji.

10

Kolejny argument sprzeciwiający się uznaniu zasadności zarzutu skarżącego

wywieźć można z wykładni systemowej uwzględniającej także przepis § 40 ust. 2

rozporządzenia RM z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości

i sporządzenia operatu szacunkowego (Dz. U. 2004 r., Nr 207, poz. 2109 ze zm.).

Wynika z niego obowiązek uwzględniania odległości nieruchomości od urządzeń

infrastruktury technicznej oraz warunki podłączenia nieruchomości do tych

urządzeń przy określaniu wartości nieruchomości po wybudowaniu tych urządzeń.

Gdyby wykładnia art. 77 ust. 4 i ust. 6 u.g.n. prezentowana przez skarżącego,

tj. zaliczania wartości nakładów zlokalizowanych wyłącznie na nieruchomości

użytkowanej wieczyście, a nie także na nieruchomościach z nią sąsiadujących,

miała być trafna, to przepis § 40 ust. 2 cyt. rozporządzenia RM z 2004 r.

pozbawiony byłby jakiegokolwiek racjonalnego znaczenia, nakazując uwzględnianie

przy określaniu wartości nieruchomości jej odległości od wybudowanych urządzeń

infrastruktury technicznej. Wymóg uwzględniania odległości między obu tymi

elementami musi zatem racjonalnie zakładać, że nie zostały one wybudowane na

samej nieruchomości, której wzrost wartości podlega określaniu w następstwie

poczynionych inwestycji, ponieważ w przeciwnym razie obowiązek uwzględniania

odległości byłby obiektywnie niemożliwy do wykonania.

Również wykładnia celowościowa i funkcjonalna art. 77 ust. 4 i ust. 6 u.g.n.,

zmienionych nowelizacją z 2007 r., przemawia za wykładnią dokonaną przez Sąd

Apelacyjny. Celem tej nowelizacji było zracjonalizowanie obciążeń właścicieli,

zarządców i użytkowników wieczystych nieruchomości tak, by nie ponosili oni

negatywnych skutków udziału finansowego w inwestycjach w publiczną

infrastrukturę, poprzez zdublowanie kosztów raz poniesionych w formie nakładu na

powstanie tej infrastruktury, a drugi raz - w postaci konieczności uiszczania

zwiększonych obciążeń finansowych wynikających ze wzrostu wartości

nieruchomości gruntowej na skutek lepszego przez nich uzbrojenia technicznego

terenu na którym nieruchomość się znajduje (por. wyrok SN z dnia 31 stycznia

2013 r. II CSK 223/12, niepubl.).

Aprobowanie wykładni dokonanej przez Sąd Apelacyjny wymaga oczywiście

uzupełnienia i wyraźnego podkreślenia, że posadowienie urządzeń infrastruktury

technicznej oraz odpowiednio poniesienie nakładów koniecznych poza

11

nieruchomością będącą przedmiotem użytkowania wieczystego pozwala zaliczyć

wartość nakładów poniesionych na te urządzenia, jeśli zostały one zlokalizowane

na nieruchomościach sąsiadujących bezpośrednio z nieruchomością użytkowaną

wieczyście i należących zarazem do tego samego właściciela, a poniesione na nich

nakłady skutkują wzrostem wartości nieruchomości gruntowej wieczyście

użytkowanej i służą możliwości prawidłowego wykonywania przez uprawnionego

prawa użytkowania wieczystego, zgodnie z jego treścią, celem i przeznaczeniem tej

nieruchomości, wpływając na jej cechy techniczno-użytkowe. Generalne zatem

wyłączenie dopuszczalności zaliczenia wartości określonych ustawą nakładów,

poniesionych na budowę urządzeń posadowionych poza granicami nieruchomości

użytkowanej wieczyście nie może stanowić o prawidłowej wykładni art. 77 ust. 4

i ust. 6 u.g.n., a tym wyłącznie argumentem strona pozwana uzasadniała zarzut

błędnej wykładni tych przepisów, co przesądziło o bezzasadności tego zarzutu.

Kolejny zarzut błędnej wykładni art. 77 u.g.n. uzasadnia skarżący przyjęciem

przez Sąd odwoławczy, że pod pojęciem budowy urządzeń infrastruktury

technicznej rozumieć należy także roboty rozbiórkowe i przebudowę.

Tak sformułowany zarzut nie zasługuje na uwzględnienie. Wbrew twierdzeniom

skarżącego Sąd Apelacyjny nie uznał przebudowy za mieszczącą się w pojęciu

budowy. Staranna lektura s. 30 i 33 uzasadnienia zaskarżonego wyroku dowodzi,

że ułożenie pod powierzchnią ziemi przewodów gazowych, a polegające na

demontażu starego i montażu nowego gazociągu, zakwalifikował Sąd II instancji

jako odbudowę, a nie przebudowę gazociągu, a następnie uznał tę odbudowę za

tożsamą z budową, o której jest już mowa w art. 77 ust. 4 u.g.n., a więc pośrednio

także w ust. 6 tego artykułu.

Z kolei objęcie pojęciem budowy dróg robót rozbiórkowych starych

nawierzchni ulic uzasadnił Sąd odwoławczy oczywistą koniecznością uprzedniego

usunięcia starych nawierzchni, aby następnie mogło dojść do wykonania nowych

inwestycji drogowych, będących odbudową i rozbudową w rozumieniu art. 4 pkt 17

ustawy o drogach publicznych.

Nie dowodzi trafności zarzutu niewłaściwego zastosowania przepisów art. 77

u.g.n. kwestionowanie przyjętego za podstawę orzekania ustalenia, że powód

poniósł nakłady na określone urządzenia infrastruktury technicznej, ponieważ

12

zarzut wadliwej subsumpcji nie może skutecznie opierać się na kwestionowaniu

stabilnie poczynionych ustaleń przyjętych za podstawę orzekania.

Natomiast błędne jest przypisywanie Sądowi Apelacyjnemu wadliwego

przyjęcia poniesienia nakładów koniecznych wpływających na cechy techniczno-

użytkowe gruntu, ponieważ takiego ustalenia Sąd ten nie poczynił,

a w konsekwencji nie oparł swojego rozstrzygnięcia na podstawie art. 77 ust. 6

u.g.n., którego niewłaściwość zastosowania skarżący bezzasadnie zarzucił.

Jako podstawę prawną uwzględnienia żądań zaliczenia wartości nakładów Sąd

Apelacyjny wyraźnie wskazał jedynie na art. 77 ust. 4 u.g.n.

Wreszcie, nie zasługują na uwzględnienie zarzuty niewłaściwego

zastosowania art. 77 u.g.n. w zw. z art. 6 k.c. Przypisywanie Sądowi

odwoławczemu poglądów, iż dowodzenia nie wymaga okoliczność faktycznego

poniesienia nakładów oraz wadliwego obciążenia pozwanego ciężarem dowodu

mogłoby ewentualnie świadczyć o uchybieniach o charakterze procesowym,

a tymczasem skarga kasacyjna pozwanego nie zawiera zarzutów mieszczących się

w ramach drugiej podstawy kasacyjnej. Wskazane uzasadnienie postawionych

zarzutów nie dowodzi natomiast ani błędnej wykładni ani niewłaściwego

zastosowania przepisów prawa materialnego, wyartykułowanych w skardze

kasacyjnej pozwanego.

W tym stanie rzeczy Sąd Najwyższy orzekł jak w pkt III sentencji.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono w pkt IV sentencji na

podstawie art. 100 k.p.c., którego zastosowanie jest konsekwencją rozstrzygnięć

zawartych w pkt II i III sentencji.