I UK 592/12

Sygn. akt I UK 592/12

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 23 kwietnia 2013 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Zbigniew Myszka (przewodniczący)

SSN Romualda Spyt (sprawozdawca)

SSN Jolanta Strusińska-Żukowska

w sprawie z odwołania J.J.

przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w R.

o prawo do emerytury,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 23 kwietnia 2013 r.,

skargi kasacyjnej organu rentowego od wyroku Sądu Apelacyjnego w […]

z dnia 22 maja 2012 r., sygn. akt […]

uchyla zaskarżony wyrok w części dotyczącej prawa do

emerytury za okres od 1 do 31 stycznia 2012 r. i sprawę w tym

zakresie przekazuje Sądowi Apelacyjnemu do ponownego

rozpoznania i orzeczenia o kosztach postępowania kasacyjnego.

2

Uzasadnienie

Decyzją z dnia 1 kwietnia 2011 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział

w R. odmówił ubezpieczonemu J.J. prawa do emerytury na podstawie art. 184

ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń

Społecznych (jednolity tekst: Dz.U z 2009 r. Nr 153, poz. 1227 ze zm.) z uwagi na

brak wymaganego okresu pracy wykonywanej w szczególnych warunkach.

W odwołaniu ubezpieczony zarzucił, że organ rentowy nie zaliczył do pracy

wykonywanej w szczególnych warunkach pełnego zatrudnienia w R. Fabryce

Maszyn R. w R. oraz na kontrakcie w Hiszpanii.

Wyrokiem z dnia 27 lutego 2012 r. Sąd Okręgowy - Sąd Pracy i Ubezpieczeń

Społecznych w G. Ośrodek Zamiejscowy w R. zmienił zaskarżoną decyzję i

przyznał ubezpieczonemu prawo do emerytury poczynając od 1 stycznia 2012 r.

W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził, że w świetle przeprowadzonego

postępowania dowodowego ubezpieczony przepracował co najmniej 15 lat w

warunkach szczególnych w okresie zatrudnienia w R. Fabryce Maszyn R. w R. i w

związku z tym spełnia przesłanki prawa do emerytury.

Sąd Apelacyjny – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem z dnia 22

maja 2012 r. oddalił apelację organu rentowego od powyższego wyroku.

Sąd drugiej instancji wskazał, że Sąd Okręgowy przeprowadził właściwe

postępowanie dowodowe i dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych. Ocena

zebranego materiału dowodowego nie budzi wątpliwości w świetle zasady

wynikającej z art. 233 § 1 k.p.c., toteż Sąd Apelacyjny, po uzupełnieniu

postępowania dowodowego, w pełni ją podzielił i przyjął za swoją. W konsekwencji

za Sądem pierwszej instancji przyjął, że ubezpieczony spełnia warunki prawa do

emerytury na podstawie art. 184 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu

Ubezpieczeń Społecznych.

Organ rentowy zaskarżył ten wyrok skargą kasacyjną w części - w zakresie

początkowej daty przyznania świadczenia. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił

naruszenie prawa materialnego przez niezastosowanie art. 100 ust. 1 w związku z

art. 184 ust. 2 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń

Społecznych.

3

W uzasadnieniu skarżący podniósł, że już w treści odpowiedzi na odwołanie

zwracał uwagę na to, że ubezpieczony wniosek o emeryturę złożył 16 marca

2011 r., a w apelacji, iż rozwiązanie stosunku pracy (spełnienie ostatniego

koniecznego warunku do uzyskania prawa do emerytury) nastąpiło dopiero w dniu

31 stycznia 2012 r. Okoliczność ta jednak została całkowicie pominięta w

rozważaniach Sądu pierwszej i drugiej instancji. Sąd Apelacyjny oddalił apelację

organu rentowego, mimo że zarzut naruszenia art. 100 ust. 1 ustawy o emeryturach

i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych został wyartykułowany wprost w

zarzutach apelacji, a także umotywowany w jej uzasadnieniu. Wobec powyższego

wydane w sprawie rozstrzygnięcie wprost narusza przepisy prawa, gdyż prawo do

emerytury ubezpieczonego powstało najwcześniej od dnia następnego po dniu

rozwiązania stosunku pracy, tj. 1 lutego 2012 r.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna ma usprawiedliwioną podstawę.

Stosownie do art. 184 ust. 2 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu

Ubezpieczeń Społecznych, w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2012 r.

(przed zmianą dokonaną na podstawie art. 1 pkt 20 ustawy z dnia 11 maja 2012 r.

o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

oraz niektórych innych ustaw, Dz.U. z 2012 r., poz. 637), emerytura, o której mowa

w tym przepisie, przysługiwała pod warunkiem między innymi rozwiązania stosunku

pracy - w przypadku ubezpieczonego będącego pracownikiem. Wymaganie to nie

obowiązuje od 1 stycznia 2013 r. Zatem pod rządami powyższego przepisu w

brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji ubezpieczony mógł

nabyć prawo od emerytury po spełnieniu ostatniej jego przesłanki (art. 100 ust. 1

ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych), tj. po

rozwiązaniu stosunku pracy. Sąd Najwyższy stwierdził, że w uzasadnieniu

zaskarżonego wyroku brak jakichkolwiek ustaleń odnośnie tego, kiedy

ubezpieczony spełnił powyższy warunek.

Wobec tego, że Sąd drugiej instancji nie ustalił precyzyjnie prawnie

doniosłych elementów stanu faktycznego w taki sposób, aby Sąd Najwyższy mógł

4

ocenić prawidłowość zastosowania powyższego przepisu prawa materialnego,

trafny okazał się zarzut jego wadliwej subsumcji. Nie jest bowiem możliwe

prawidłowe zastosowanie prawa materialnego bez zgodnego z prawem

procesowym ustalenia podstawy faktycznej rozstrzygnięcia (por. między innymi

wyrok Sądu Najwyższego z 11 kwietnia 2006 r., I PK 164/05, Monitor Prawa Pracy

2006 nr 10, s. 541).

Mając na uwadze powyższe Sąd Najwyższy na podstawie art. 39815

§ 1

k.p.c. orzekł jak w sentencji.

/tp/