III KK 96/13

Sygn. akt III KK 96/13

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 23 maja 2013 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Zbigniew Puszkarski (przewodniczący)

SSN Tomasz Grzegorczyk

SSN Włodzimierz Wróbel (sprawozdawca)

Protokolant Anna Korzeniecka-Plewka

w sprawie M. B. P.

skazanego z art. 286 § 1 k.k.

po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu

w dniu 23 maja 2013 r.,

kasacji, wniesionej obrońcę skazanego

od wyroku Sądu Okręgowego w Z. z dnia 18 października 2012 r.,

utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w H. z dnia 12 czerwca 2012

r.

1) uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do

ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Z. w

postępowaniu odwoławczym,

2) obciąża Skarb Państwa kosztami sądowymi

postępowania kasacyjnego,

3) zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw. P. P.,

Kancelaria Adwokacka w Z., kwotę 442,80 zł (słownie:

czterysta czterdzieści dwa złote i 80/100), w tym 23% VAT, z

2

tytułu zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej za

sporządzenie i wniesienie kasacji.

UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 12 czerwca 2012 r. Sąd Rejonowy w H. uznał M. B. P.

za winnego występku z art. 286 § 1 k.k. i wymierzył mu karę 10 (dziesięciu)

miesięcy pozbawienia wolności. Orzeczenie to zostało utrzymane w mocy

wyrokiem Sądu Okręgowego w Z. z dnia 18 października 2012 r..

Kasację od tego prawomocnego rozstrzygnięcia wniósł obrońca

skazanego zarzucając mu obrazę przepisów prawa procesowego, która jego

zdaniem miała wpływ na treść orzeczenia, tj. art. 450 § 3 k.p.k. w zw. z art.

134 § 2 k.p.k. w zw. z art. 6 k.p.k. przez brak prawidłowego zawiadomienia

oskarżonego o terminie rozprawy apelacyjnej za pośrednictwem administracji

zakładu karnego, w którym ten przebywał i przeprowadzenie w konsekwencji

rozprawy apelacyjnej bez udziału oskarżonego pozbawionego wolności, który

nie korzystał z pomocy obrońcy.

Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie

zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania

Sądowi odwoławczemu.

Prokurator Prokuratury Okręgowej w Z. wniósł o uznanie kasacji za

oczywiście zasadną i jej uwzględnienie.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Kasacja obrońcy skazanego jest zasadna. Skazany został pozbawiony

możliwości osobistego udziału w postępowaniu odwoławczym na skutek

błędnego przyjęcia, że został on prawidłowo poinformowany o terminie

rozprawy apelacyjnej. Oskarżony przebywał w zakładzie karnym, natomiast

zawiadomienia o terminie rozprawy odwoławczej zostały przez Sąd Okręgowy

w Z. przesłane na adres jego zamieszkania w K. i odebrane przez dorosłego

domownika. Taki sposób doręczenia zawiadomienia o rozprawie narusza art.

134 § 2 k.p.k., zgodnie z którym osobie pozbawionej wolności doręcza się

pisma za pośrednictwem administracji zakładu karnego. W konsekwencji

doszło do rażącego naruszenia art. 450 § 3 k.p.k., bowiem przeprowadzono

3

rozprawę odwoławczą mimo braku prawidłowego zawiadomienia o jej terminie

oskarżonego. Tym samym naruszono prawo oskarżonego do obrony,

zwłaszcza, że nie korzystał on w postepowaniu odwoławczym z pomocy

profesjonalnego obrońcy.

Zauważyć też należy, że uznanie pisma za prawidłowo doręczone w

trybie art. 132 § 2 k.p.k. (a więc przez odbiór przesyłki przez dorosłego

domownika), warunkowane jest faktem „chwilowej nieobecności adresata”,

przy czym warunek ten ma charakter obiektywny. W sytuacji kiedy tenże

adresat jest pozbawiony wolności i osadzony – tak jak to w sprawie niniejszej

nastąpiło – w zakładzie karnym, nie sposób uznać, by ta przesłanka

zastępczego doręczenia była spełniona, a ono samo było procesowo

skuteczne.

Należy przyjąć, że wyżej omówione rażące naruszenie przepisów

prawa procesowego, do jakiego doszło w postepowaniu odwoławczym mogło

mieć istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku, tak z uwagi na sam

charakter tych uchybień, pozbawiających oskarżonego prawa do obrony, jak i

zaistniały in concreto układ procesowy. Sąd odwoławczy rozpoznawał bowiem

apelację samodzielnie sporządzoną przez oskarżonego, w której

kwestionował on zarówno prawidłowość ustaleń faktycznych, jak też wymiar

kary. Apelacja nie ograniczała się więc wyłącznie do kwestii prawnych, a

stanowisko oskarżonego mogło mieć wpływ na sposób rozpoznania tej

apelacji przez Sąd odwoławczy.

W tym stanie rzeczy należało uchylić zaskarżony wyrok Sądu

Okręgowego w Z. i sprawę przekazać temu Sądowi do ponownego

rozpoznania w postepowaniu odwoławczym, w który zagwarantowana

zostanie oskarżonemu możliwość wzięcia udziału w rozprawie przed Sądem

odwoławczym.