IV KK 57/13

Sygn. akt IV KK 57/13

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 23 maja 2013 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Józef Dołhy (przewodniczący)

SSN Kazimierz Klugiewicz (sprawozdawca)

SSN Rafał Malarski

Protokolant Danuta Bratkrajc

przy udziale prokuratora Prokuratury Generalnej Zbigniewa Siejbika

w sprawie S. C.

skazanego z art. 178a § 2 kk i art. 244 kk w zw. z art. 11 § 2 kk w zw. z art. 64

§ 1 kk,

po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie w dniu 23 maja 2013 r.,

kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego - na niekorzyść

skazanego,

od wyroku Sądu Rejonowego w W.

z dnia 8 listopada 2012 r.,

uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Sądowi

Rejonowemu w W. do ponownego rozpoznania.

UZASADNIENIE

Wyrokiem Sądu Rejonowego w W. z dnia 8 listopada 2012 r.,

oskarżony S. C. został uznany za winnego popełnienia występku z art. 178a §

2

2 k.k. i art. 244 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. i za to – na

podstawie art. 244 k.k. w zw. z art. 11 § 3 k.k. – wymierzono mu karę roku i 4

miesięcy pozbawienia wolności, której wykonanie na mocy art. 69 § 1 i 2 k.k. i

art. 70 § 1 k.k. warunkowo zawieszono na okres 3 lat. Jednocześnie na

podstawie art. 71 § 1 k.k. i art. 33 § 1 i 3 k.k. orzeczono wobec oskarżonego

karę 30 stawek dziennych grzywny po 40 zł każda, a na podstawie art. 49 § 2

k.k. orzeczono od oskarżonego na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym

oraz Pomocy Postpenitencjarnej świadczenie pieniężne w kwocie 1000 zł.

Powyższy wyrok nie został zaskarżony przez żadną ze stron i

uprawomocnił się 16 listopada 2012 r.

Kasację od prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w W. z dnia 8

listopada 2012 r. – na niekorzyść oskarżonego S. C. - wniósł Prokurator

Generalny, który powołując się na zarzut rażącego i mającego istotny wpływ

na treść wyroku naruszenia przepisów prawa karnego procesowego - tj. art.

343 § 7 k.p.k. w zw. z art. 335 § 1 k.p.k. - a polegającego na częściowym

uwzględnieniu przez Sąd Rejonowy prawidłowo sformułowanego wniosku

prokuratora o skazanie S. C. za popełnienie przestępstwa z art. 178a § 2 k.k. i

art. 244 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. bez

przeprowadzenia rozprawy, co skutkowało rażącym naruszeniem przepisu

prawa materialnego, tj. art. 42 § 2 k.k., poprzez nieorzeczenie środka

karnego w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych i

rowerów w sytuacji, gdy orzeczenie tego środka karnego było obligatoryjne,

wniósł w konkluzji o uchylenie tegoż wyroku i przekazanie sprawy Sądowi

Rejonowemu do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy rozważył, co następuje.

Kasacja Prokuratora Generalnego jest zasadna i zawarty w niej

postulat uchylenia wyroku Sądu Rejonowego w W. i przekazania sprawy do

ponownego rozpoznania zasługuje na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności należy zaznaczyć, że w przesłanym do Sądu

Rejonowego akcie oskarżenia prokurator zamieścił – w trybie art. 335 § 1

k.p.k. – wniosek o wydanie wyroku skazującego wobec S. C., bez

przeprowadzenia rozprawy i orzeczenie wobec niego kary roku i 4 miesięcy

3

pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres

próby 3 lat, grzywny w wysokości 30 stawek po 40 zł każda, środka karnego w

postaci świadczenia pieniężnego w kwocie 1000 zł oraz środka karnego w

postaci zakazu prowadzenia w ruchu lądowym wszelkich pojazdów

mechanicznych i rowerów na okres 5 lat.

Sąd Rejonowy w W., wbrew uzgodnieniom stron i wymogowi

określonemu w art. 42 § 2 k.k., nie orzekł wobec oskarżonego środka karnego

w postaci zakazu prowadzenia w ruchu lądowym wszelkich pojazdów

mechanicznych i rowerów na okres 5 lat. Zgodnie bowiem z przywołanym

powyżej przepisem art. 42 § 2 k.k., sąd orzeka zakaz prowadzenia wszelkich

pojazdów albo pojazdów określonego rodzaju, jeżeli sprawca w czasie

popełnienia przestępstwa wymienionego w art. 42 § 1 k.k. był w stanie

nietrzeźwości, pod wpływem środka odurzającego lub zbiegł z miejsca

zdarzenia określonego w art. 173, 174 lub 177 k.k., a to oznacza, że

orzeczenie powyższego środka karnego w sytuacji skazania osoby

uczestniczącej w ruchu za występek przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji

z art. 178a § 2 k.k., jest obligatoryjne (zob. postanowienie Sądu Najwyższego

z dnia 21 listopada 2001 r., I KZP 27/01, OSNKW 2002/1-2/5; wyrok Sądu

Najwyższego z dnia 5 lipca 2012 r., V KK 150/12, Prok. I Pr. – wkł. 2012/10/1).

Dodatkowo należy - jedynie dla przypomnienia – wskazać, że Sąd

pierwszej instancji orzekając na posiedzeniu w trybie art. 343 §1-6 k.p.k. jest

związany treścią uzgodnień pomiędzy oskarżonym i prokuratorem,

poczynionych na podstawie art. 335 § 1 k.p.k. i nie może wydać innego

wyroku niż skazujący i orzec innej kary lub środka karnego od uzgodnionych

przez strony. Złożony zatem w trybie art. 335 § 1 k.p.k. wniosek prokuratora o

orzeczenie "uzgodnionych z oskarżonym kary lub środka karnego"

(oskarżyciel i oskarżony zgadzają się na takie, jak zawarte we wniosku,

rozstrzygnięcie sprawy), jest w tym sensie wiążący dla sądu, że potrzeba

dokonania zmiany w jego treści, wymaga dokonania modyfikacji wniosku z

udziałem stron bądź skierowania sprawy do rozpoznania na zasadach

ogólnych (art. 343 § 7 k.p.k. - "jeżeli sąd uzna, że nie zachodzą podstawy do

uwzględnienia wniosku, sprawa podlega rozpoznaniu na zasadach ogólnych";

4

zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 2 lutego 2011 r., V KK 382/10, LEX nr

785292). Innymi słowy, sąd nie może samodzielnie dokonać zmian w treści

wniosku złożonego przez prokuratora na podstawie art. 335 § 1 k.p.k., a

każda samodzielna zmiana treści takiego wniosku przez sąd stanowi zmianę

warunków porozumienia zawartego pomiędzy prokuratorem a oskarżonym, co

w konsekwencji oznacza, że sąd wymierza oskarżonemu karę, na którą

prokurator i oskarżony nie wyrazili zgody. Jeżeli zatem sąd orzeka na

posiedzeniu z wniosku prokuratora o wydanie wyroku skazującego bez

przeprowadzenia rozprawy, bez uprzedniej modyfikacji stanowiska stron, karę

inną od proponowanej przez oskarżyciela, albo też karę na którą oskarżony

nie wyraził wcześniej zgody, to tym samym rażąco narusza art. 335 § 1 k.p.k. i

art. 343 § 7 k.p.k. (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 25 marca 2009 r., III

KK 33/09, R-OSNKW 2009, poz. 756).

Skoro zaś w przedmiotowej sprawie Sąd Rejonowy nie orzekł wobec

oskarżonego S. C. – uzgodnionego z prokuratorem - środka karnego, którego

dodatkowo orzeczenie było w tej sprawie obligatoryjne, to oczywistym jest, że

wydany przez Sąd Rejonowy w W. wyrok zapadł z obrazą przepisów

wskazanych w kasacji Prokuratora Generalnego, a to implikowało jego

uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego jej rozpoznania.