I UK 641/12

Sygn. akt I UK 641/12

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 29 maja 2013 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Zbigniew Myszka (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Beata Gudowska

SSN Romualda Spyt

w sprawie z odwołania A.H.

przeciwko Prezesowi Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego

o podleganie ubezpieczeniu społecznemu,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 29 maja 2013 r.,

skargi kasacyjnej ubezpieczonej od wyroku Sądu Apelacyjnego

z dnia 27 czerwca 2012 r., sygn. akt [...],

uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Sądowi

Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania i orzeczenia o

kosztach postępowania kasacyjnego.

2

Uzasadnienie

Wyrokiem z dnia 27 czerwca 2012 r. Sąd Apelacyjny III Wydział Pracy i

Ubezpieczeń Społecznych oddalił apelację ubezpieczonej A.H. od wyroku Sądu

Okręgowego w K. Wydziału VII Ubezpieczeń Społecznych z dnia 18 października

2011 r., oddalającego jej odwołanie od decyzji Prezesa Kasy Rolniczego

Ubezpieczenia Społecznego Oddziału Regionalnego w K. z dnia 27 kwietnia 2011

r., stwierdzającej ustanie od dnia 1 kwietnia 2005 r. jej ubezpieczenia społecznego

rolników w zakresie ubezpieczeń: emerytalno-rentowego, wypadkowego,

chorobowego i macierzyńskiego.

W sprawie tej ustalono, że ubezpieczona podlegając ubezpieczeniu

społecznemu rolników prowadziła pozarolniczą działalność gospodarczą. Do 14

lutego 2005 r. nie przedłożyła rolniczemu organowi rentowemu zaświadczenia

naczelnika urzędu skarbowego o wysokości podatku dochodowego za 2004 r.

Dlatego decyzją z dnia 27 kwietnia 2011 r. organ rentowy stwierdził ustanie od dnia

1 kwietnia 2005 r. jej ubezpieczenia społecznego rolników w zakresie

ubezpieczenia wypadkowego, chorobowego i macierzyńskiego oraz emerytalno-

rentowego

Sąd Okręgowy oddalił odwołanie ubezpieczonej od tej decyzji. Wskazał, że

art. 5a ust. 5 i 7 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym

rolników (jednolity tekst: Dz.U. z 2008 r. Nr 50, poz. 291 ze zm., powoływanym

dalej jako ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników), w brzmieniu nadanym

przez art. 1 pkt 3 ustawy z dnia 2 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o

ubezpieczeniu społecznym rolników oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U.

Nr 91, poz. 873 ze zm., zwanej dalej ustawą nowelizującą), „ustanowiły ustawowy

mechanizm kontroli sytuacji umożliwiającej pozostawanie nadal w ubezpieczeniu

społecznym rolników osób, które podjęły inną działalność gospodarczą”. Takie

osoby zostały zobowiązane do składania w ustawowo określonym terminie

zaświadczeń o wysokości należnego podatku dochodowego z tytułu pozarolniczej

działalności za każdy miniony rok. Wymienione przepisy sankcjonowały

niewykonanie tej czynności jako „stan rzeczy równoznaczny z ustaniem

ubezpieczenia społecznego rolników i podleganie ubezpieczeniom społecznym

3

wynikającym z podjętej działalności gospodarczej”. Skoro ubezpieczona nie

przedłożyła stosownego zaświadczenia w ustawowym terminie, o którym mowa w

art. 5a ust. 5 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, to zasadnie organ

rentowy stwierdził ustanie jej ubezpieczenia społecznego rolników. Okoliczność, że

ubezpieczona nie znała obowiązku z art. 5a ust. 5 tej ustawy, pozostaje bez wpływu

na ustanie jej ubezpieczenia społecznego rolników.

Sąd Apelacyjny oddalił apelację ubezpieczonej. Po uzupełnieniu

postępowania dowodowego Sąd ten miał na uwadze, że ubezpieczona podlegając

ubezpieczeniu społecznemu rolników (od dnia 1 stycznia 1991 r.) prowadziła

pozarolniczą działalność gospodarczą, początkowo - od dnia 1 grudnia 1998 r. -

wraz z mężem S.H. w ramach spółki cywilnej pod firmą „S.”, a następnie - od dnia

15 marca 2001 r. jako wspólnik spółki cywilnej. W konsekwencji w związku z

wejściem w życie ustawy nowelizującej z dnia 2 kwietnia 2004 r. zobowiązana była

do udokumentowania w KRUS w terminie do dnia 30 września 2004 r. formy

opodatkowania prowadzonej przez nią pozarolniczej działalności gospodarczej,

która prowadziła także w 2003 r., oraz udokumentowania wysokości należnego

podatku dochodowego z tej działalności za ten rok. Niedopełnienie tego obowiązku

prowadziło do ustania z mocy ustawy jej ubezpieczenia społecznego rolników z

końcem trzeciego kwartału 2004 r. (art. 5 ust. 3 ustawy o ubezpieczeniu

społecznym rolników). Bez znaczenia było to, że rolniczy organ rentowy powinien

wydać stosowną decyzję w tym przedmiocie już w 2004 r., „skoro byłaby to i tak

jedynie decyzja deklaratoryjna, stwierdzająca nie tyle wyłączenie, co niepodleganie

z mocą wsteczną rolniczemu ubezpieczeniu społecznemu, z uwagi na ustanie

ubezpieczenia ex lege”. Także to, że organ rentowy powinien był wydać stosowną

decyzję w oparciu o art. 5 cytowanej ustawy, a zaskarżona decyzja z dnia 27

kwietnia 2011 r. odwołuje się do art. 5a tej ustawy, nie miało wpływu na zasadność

zaskarżonej decyzji. Ubezpieczona już od dnia 1 października 2004 r. nie była

objęta rolniczym ubezpieczeniem społecznym z mocy ustawy. Nie złożyła też

wymaganego zaświadczenia o wysokości należnego podatku dochodowego w

2005 r., w którym „nastąpił skutek przewidziany w ust. 7 art. 5a i jej ubezpieczenie

ustało z dniem 31 marca 2005 r.”. W konsekwencji nie podlegała tym

ubezpieczeniom społecznym także od dnia 1 kwietnia 2005 r. Tym samym wyrok

4

Sądu Okręgowego, jak i poprzedzająca go decyzja organu rentowego,

stwierdzające ustanie ubezpieczenia społecznego rolników ubezpieczonej

odpowiadają prawu, „pomimo częściowo błędnego uzasadnienia”.

Skoro ubezpieczenie rolnicze ustało już wcześniej z mocy prawa, to zarzuty

apelacji dotyczące okoliczności nieprzedłożenia przez ubezpieczoną zaświadczenia

o wysokości osiągniętego podatku dochodowego z tytułu prowadzonej działalności

gospodarczej za 2004 r. oraz wysokości tego podatku nie miały wpływu na

wyłączenie apelując z ubezpieczenia społecznego rolników, „które ustało już

wcześniej z mocy prawa”.

Ustawodawca ze względu na stanowiska Trybunału Konstytucyjnego

zawarte w wyrokach z dnia 13 marca 2006 r., P 8/05 (OTK-A 2006 Nr 3, poz. 28) i z

dnia 18 lipca 2006 r., P 6/05 (OTK 2006-A Nr 7, poz. 81), „dokonał zmiany w

ustawie z dnia 2 kwietnia 2004 r., lecz nie restytuował możliwości dokonania

zawiadomienia o formie opodatkowania zaniechanej przed dniem 30 września

2004 r., tylko usunął niekonstytucyjny skutek wyłączenia z ubezpieczenia

rolniczego ze względu na formę opodatkowania. W dodanym art. 5a przewidział

złożenie do dnia 31 grudnia 2005 r. wniosku o podleganie rolniczemu

ubezpieczeniu społecznemu przez tych rolników, którzy zostali wyłączeni z tego

ubezpieczenia ze względu na rodzaj podatku, nie zaś tych, którzy o formie

opodatkowania nie poinformowali”. Apelująca sama przyznała, że „nie przeczytała

w całości doręczonej jej decyzji o objęciu jej ubezpieczeniem rolniczym, tylko w

oparciu o nią płaciła składki”. Nie zgłosiła w KRUS, mimo ciążącego na niej

obowiązku wynikającego z pouczenia zawartego w decyzji o objęciu jej

ubezpieczeniem rolniczym, faktu podjęcia działalności gospodarczej. Obowiązek

taki wynika z art. 39 cytowanej ustawy, który stanowi, że rolnik jest zobowiązany,

nie czekając na wezwanie organu rentowego, w ciągu 14 dni zgłaszać Kasie osoby

podlegające ubezpieczeniu w jego gospodarstwie oraz informować Kasę o

okolicznościach mających wpływ na podleganie ubezpieczeniu i zmianach tych

okoliczności. Dlatego apelująca nie może skutecznie wskazywać na brak pouczenia

jej przez organ rentowy o obowiązku przedłożenia zaświadczenia o wysokości

podatku dochodowego z tytułu prowadzonej pozarolniczej działalności

gospodarczej.

5

Sąd Apelacyjny wskazał przy tym, że „możliwość wystąpienia z wnioskiem

o przywrócenie terminu do złożenia takiego zaświadczenia istnieje dopiero od

dnia 24 sierpnia 2005 r., gdy uchybienie terminu nastąpiło z przyczyn losowych

(ust. 7)”. Jednak ubezpieczona, takiego wniosku nie złożyła, a „Sąd pierwszej

instancji prawidłowo nie przyjął przedkładanego przez nią zaświadczenia

Naczelnika Urzędu Skarbowego w M. z dnia 11 października 2011 r. o wysokości

osiąganego podatku dochodowego za 2004 r.”. Ostatecznie Sąd Apelacyjny

„podzielając pogląd Sądu Najwyższego zawarty w wyroku z dnia 22 stycznia

2008 r., I UK 238/07, którego cytowane uzasadnienie stanowi w większości

uzasadnienie apelacji”, uznał, że zaskarżony wyrok nie narusza prawa

materialnego i procesowego”.

W skardze kasacyjnej ubezpieczona zarzuciła naruszenie przepisów prawa

materialnego: art. 5a ust. 5 i 7 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, w

brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 3 nowelizacji z dnia 2 kwietnia 2004 r., przez

błędną interpretację oraz niewłaściwe zastosowanie, polegające na

nieuwzględnieniu faktu, że skarżąca w roku 2004 nie osiągnęła w podatku

dochodowym z prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej kwoty wyższej

niż kwota graniczna (2.528 zł), podkreślając, że nieprzekroczenie tej kwoty

granicznej przy braku pouczenia o skutkach niezłożenia zaświadczenia z Urzędu

Skarbowego, nie powinno prowadzić do pozbawienia skarżącej tytułu rolniczego

ubezpieczenia społecznego.

Okolicznością uzasadniającą przyjęcie skargi do rozpoznania jest

występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego, czy sankcja, o której

mowa w art. 5a ust. 7 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników (w brzmieniu

nadanym przez art. 1 pkt 3 ustawy nowelizującej z dnia 2 kwietnia 2004 r.), „dotyka

ubezpieczonego rolnika, którego podatek dochodowy za poprzedni rok podatkowy

od przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej nie przekroczył kwoty

2.528 zł i który nie został bezpośrednio poinformowany o powyższej sankcji i o

konieczności corocznego informowania o wysokości należnego podatku

dochodowego z ww. tytułu, i dlatego nie miał świadomości powyższego obowiązku,

a także wynikających z niego konsekwencji”. W sprawie występuje też potrzeba

wykładni art. 5a ust. 5 i 7 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, które

6

budzą poważne rozbieżności w orzecznictwie, argumentując, że Sąd Apelacyjny

poprzestał „na literalnej interpretacji tego przepisu, z pominięciem jego wykładni

celowej i gramatycznej”, zawartej w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 22 stycznia

2008 r., I UK 238/07, w którym wskazano, że rolnik, który (jak skarżąca) nie

przekroczył limitu podatku dochodowego z działalności pozarolniczej, a także nie

miał świadomości, że miał obowiązek przedłożenia stosownego zaświadczenia

podatkowego w KRUS, nie powinien tracić tytułu rolniczego ubezpieczenia

społecznego. Skarżąca nie miała takiej wiedzy i świadomości tak surowej i

niesprawiedliwej sankcji. Nadmiernie rygorystyczna wykładnia art. 5a ust. 5 jest

niezgodna „z celem (i intencją) tego przepisu”, który miał prowadzić do wykluczenia

z systemu rolniczych ubezpieczeń społecznych tylko tych rolników, których podatek

dochodowy z działalności pozarolniczej przekracza ustawowo wskazana kwotę

graniczną. Ponadto skarżąca nie mogła przedłożyć zaświadczenia o wysokości

podatku dochodowym z pozarolniczej działalności za rok 2004, ponieważ nie miała

obowiązku jego zapłaty, a zatem „nie miała interesu w ukrywaniu” tych informacji

podatkowych. Stan taki nie powinien prowadzić do pozbawienia jej ubezpieczenia

rolniczego.

W konsekwencji skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku oraz

wyroku Sądu Okręgowego w K. i przekazanie sprawy temu Sądowi Okręgowemu

do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie od organu rentowego na rzecz

skarżącej kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa

procesowego, według norm przepisanych.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna ma usprawiedliwione podstawy prawne ze względu na

radykalnie restrykcyjną wykładnię art. 5a ustawy o ubezpieczeniu społecznych

rolników, która nie może ograniczać się wyłącznie do reguł interpretacji językowej

(gramatycznej), ale powinna uwzględniać rozległy kontekst sytuacyjno-

celowościowo-systemowy spornych przypadków, który sprzeciwia się wykluczeniu

rolnika z podlegania na ogół wieloletniego podstawowemu tytułowi rolniczych

ubezpieczeń rolniczych, dla którego działalność rolnicza stanowi główne źródło

7

utrzymania, a który bez własnej winy uchybił obowiązkowi dokonania wyboru

rolniczego tytułu ubezpieczenia społecznego w razie podjęcia pozarolniczej

działalności dla uzupełnienia środków utrzymania z rolnictwa lub nie wskazywał w

ustawowych terminach „zerowych” kwot podatku dochodowego z prowadzonej

działalności pozarolniczej. Niewiedza o tych restrykcyjnych powinnościach wynika z

reguły z braku właściwego pouczenia rolnika przez rolniczy organ ubezpieczeń

społecznych o skomplikowanych regulacjach zbiegających się tytułów podlegania

ubezpieczeniom społecznym, które wymagają wskazania rolnikowi konkretnych

zdarzeń prowadzących do ustania prawa rolniczego tytułu ubezpieczeń

społecznych. Wysoce niewystarczająca i „nieidentyfikowana” jest praktyka

posługiwania się niezrozumiałymi lub ogólnikowymi pouczeniami, że „rolnik jest

obowiązany do informowania organu rentowego o okolicznościach mających

znaczenie dla ubezpieczenia rolniczego”, lub że „rolnik jest zobowiązany, nie

czekając na wezwanie organu rentowego, w ciągu 14 dni zgłaszać Kasie osoby

podlegające ubezpieczeniu w jego gospodarstwie oraz informować Kasę o

okolicznościach mających wpływ na podleganie ubezpieczeniu i zmianach tych

okoliczności” (art. 39 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników), które nawet od

profesjonalnych prawników wymagają sprawdzenia tekstu ustawy o ubezpieczeniu

społecznym rolników. W ocenie Sądu Najwyższego takiego szczegółowego

dociekania treści niezrozumiałych pouczeń nie należy wymagać od przeciętnych

rolników i to pod radykalnym rygorem obarczenia ich ryzykiem braku znajomości

przepisów prawa (ignorantia iuris nocet) w postaci ustania z mocy prawa rolniczego

tytułu ubezpieczenia społecznego.

Mając takie względy na uwadze judykatura Sądu Najwyższego coraz

bardziej konsekwentnie odstępuje od kontestowanej w skardze kasacyjnej

rygorystyczno-gramatycznej wykładni art. 5a ustawy o ubezpieczeniu społecznym

rolników. I tak w zacytowanym w skardze kasacyjnej wyroku z dnia 22 stycznia

2008 r., I UK 238/07 (OSNP 2009 nr 5-6, poz. 76), Sąd Najwyższy uznał i

uzasadnił, że brak wyraźnego pouczenia o skutkach prawnych wynikających z

art. 5a ustawy nie może prowadzić do pozbawienia rolniczego tytułu ubezpieczenia

społecznego. Rolnicy, którzy przy prowadzeniu pozarolniczej działalności

gospodarczej nie przekraczają ustawowego kryterium podatkowego, zachowują

8

prawo pozostania w systemie rolniczych ubezpieczeń społecznych, ponieważ

graniczne kryterium podatkowe, a nie zachowanie ustawowo wyznaczonego

terminu na jego udokumentowanie, powinno decydować ostatecznie o legalności

wyłączenia z rolniczego ubezpieczenia społecznego w decyzjach wydawanych

dość często po wielu latach od tego zdarzenia.

Dotyczy to w szczególności rolnika prowadzącego w dniu 2 maja 2004 r.

pozarolniczą działalność, do którego KRUS nie skierowała informacji o znaczeniu

prawnym terminu wyznaczonego na dzień 30 września 2004 r. i o koniecznych

czynnościach wymaganych do pozostania w rolniczym ubezpieczeniu społecznym

po dniu 1 października 2004 r. (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 27 listopada

2012 r., I UK 269/12, dotychczas niepublikowany). W tym judykacie Sąd Najwyższy

argumentował, że niezłożenie przez rolnika prowadzącego działalność pozarolniczą

w dniu 2 maja 2004 r. oświadczenia wyrażającego wolę pozostania w

ubezpieczeniu rolniczym nie stało się podstawą ustania obowiązkowego

ubezpieczenia rolniczego, jeżeli Kasa nie skierowała do niego informacji o

znaczeniu prawnym terminu wyznaczonego na dzień 30 września 2004 r. i o

koniecznych czynnościach wymaganych w związku z pozostaniem w

ubezpieczeniu rolniczym po dniu 1 października 2004 r. Termin ten jest dla rolników

otwarty i złożenie stosownego oświadczenia może nastąpić w każdym czasie. Nie

ma przeszkód do jego wyrażenia również po uzyskaniu takiej wiedzy po znacznym

upływie czasu (por. art. 3a ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników) przez

wniesienie odwołania od decyzji o ustaniu rolniczego ubezpieczenia społecznego,

skoro wobec niepoinformowanego rolnika nie upłynął również wyznaczony w

ustawie termin na dostarczenie dokumentów, o których mowa w art. 5 ust. 1 ustawy

z dnia 2 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników.

Obowiązek informacyjny wprowadzony do stosunku rolniczego ubezpieczenia

społecznego powinien spełniać konstytucyjny standard traktowania pozostających

w ubezpieczeniu rolników zgodnie z zasadą zaufania obywateli do Państwa i

stanowionego przez nie prawa (art. 2 Konstytucji; por. orzeczenie Trybunału

Konstytucyjnego z dnia 8 grudnia 1992 r., K 3/92, OTK 1992 nr 2, poz. 26).

Wyłączenie z obowiązkowego ubezpieczenia społecznego rolników nie może

9

wynikać z zaniechania działań nieobjętych prawidłowym pouczeniem organu

ubezpieczeń społecznych.

W uzasadnieniu kolejnego wyroku z dnia 20 marca 2013 r., I UK 556/12

(dotychczas niepublikowany) Sąd Najwyższy poddał jurysdykcyjnej krytyce

„oczywiście ułomne” pouczenia rolników, dla której działalność rolnicza stanowi

główne źródło utrzymania, o obowiązku informowania KRUS „bez wezwania o

okolicznościach mających wpływ na podleganie ubezpieczeniu i o zmianach tych

okoliczności”, lub że „ubezpieczenie społeczne rolników ustaje ostatniego dnia

kwartału, w którym ustały ustawowe warunki podlegania temu ubezpieczeniu”, bez

wyjaśnienia o jakie zmiany i okoliczności chodzi. Tego typu informacje nie

zawierają pouczenia, nie są wystarczająco identyfikowalne jako pozbawione żadnej

informacji o warunkach kontynuowania ubezpieczenia rolniczego w razie zbiegu z

ubezpieczeniem społecznym z tytułu podjęcia pozarolniczej działalności. W tym

kontrowersyjnym zakresie Sąd Najwyższy podkreślił, że regulacje zawarte w art. 5a

ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników dotykają konstytucyjnie chronionego

prawa podmiotowego do podlegania rolnika, dla którego działalność rolnicza

stanowi podstawowe źródło utrzymania, jakim jest także tytuł rolniczego

ubezpieczenia społecznego. Tytuł ten nie powinien być pochopnie wygaszany w

razie oczywiście niezawinionego, tj. losowego opóźnienia w złożeniu przez rolnika

oświadczenia o kontynuowaniu ubezpieczenia rolniczego albo zaświadczenia

właściwego urzędu skarbowego o kwocie należnego podatku dochodowego za

poprzedni rok kalendarzowy od przychodów z pozarolniczej działalności. Takie

losowo niezawinione opóźnienie nie niweczy podstaw, celu ani uzasadnienia

kontynuowania rolniczego ubezpieczenia społecznego przez rolnika, który uzyskuje

niewielkie przychody z działalności pozarolniczej. Usunięcie rolnika z

ubezpieczenia rolniczego nie powinno odbywać się przez użycie środków

nieproporcjonalnych, które niekonstytucyjnie ingerują w rolniczy tytuł ubezpieczenia

społecznego i prowadzą jedynie do „zaciśnięcia pętli zadłużeniowej’ w postaci

zaległości składkowych z innego (zbiegającego się) tytułu ubezpieczeń

społecznych, które mogą doprowadzić rolnika do stanu upadłości finansowej.

Według Sądu Najwyższego, restrykcyjny rygoryzm automatycznego ustania

rolniczego tytułu podlegania ubezpieczeniom społecznym wskutek okoliczności

10

niezawinionych przez skarżącą, można poddać sanacji przez przywrócenie

skarżącej terminów do kontynuowania ubezpieczenia rolniczego, zwłaszcza gdy

rolniczy organ rentowy wydał zaskarżoną decyzję, wprawdzie o charakterze

deklaratoryjnym, dopiero 27 kwietnia w 2011 r., po kilku latach od deklarowanego

na 1 kwietnia 2005 r. skutku ustania rolniczego tytułu ubezpieczenia społecznego

skarżącej. Taki stan sprawy wymaga rozważania wyżej ujawnionych okoliczności i

weryfikacji stanowiska, aby możliwe uzyskanie danych wymaganych do

kontynuowania ubezpieczenia rolniczego odbyło się bez zastosowania

nieproporcjonalnie drastycznych sankcji w postaci wyłączenia z ubezpieczenia

rolniczego i włączenia do ubezpieczenia społecznego skarżącej, która okresowo

prowadziła bezdochodową lub niskodochodową działalność pozarolniczą. Rygor

ustania z mocy prawa rolniczego tytułu ubezpieczeń społecznych nie może

naruszać konstytucyjnej zasady proporcjonalności (art. 31 ust. 3 Konstytucji RP), w

przeciwnym razie dochodzi do zastosowania nieproporcjonalnie drastycznej sankcji

w zestawieniu z niezawinionym uchybieniem terminów dokonania czynności

nieadekwatnie wygaszających rolniczy tytuł ubezpieczeń społecznych. Ze względu

na niezdefiniowane w prawie rolniczych ubezpieczeń społecznych pojęcie zdarzeń

losowych, które uzasadniają lub usprawiedliwiają złożenie przez rolnika wniosku o

przywrócenie terminu do złożenia oświadczenia o kontynuowaniu ubezpieczenia

rolniczego lub zaświadczenia właściwego urzędu skarbowego o kwocie należnego

podatku dochodowego za poprzedni rok kalendarzowy od przychodów z

pozarolniczej działalności (art. 5a ust. 7 w związku z ust. 1 pkt 1 lub ust. 4 ustawy o

ubezpieczeniu społecznym rolników), nie można wykluczyć możliwości

udowodnienia przez rolnika, że takim zdarzeniem była usprawiedliwiona w

konkretnym przypadku nieznajomość skomplikowanych regulacji zbiegu

wymienionych tytułów podlegania ubezpieczeniom społecznym i braku

identyfikowalnego pouczenia o możliwości i warunkach kontynuowania

ubezpieczenia rolniczego (art. 5a ustawy).

Sąd Najwyższy w składzie rozpoznającym skargę kasacyjną podziela

omówiony kierunek orzecznictwa, dlatego orzekł jak w sentencji na podstawie art.

39815

k.p.c.